şoş
/ʃoʃ/
1. quiet, calm, still, untroubled
- tögerek şoş boldu — all around grew quiet
- tengiz bek şoşdu — the sea is very calm
- çegetde keçe şoşdu — the forest night is still
- keçe şoş edi — the night was quiet
2. gentle, mild, meek — of a person
- ala şoş boladıla — they become meek
- ala şoş boldula — they grew meek
- uwanıkla şoş boldula — the calves grew quiet
3. quietly, softly, without a sound
- ışarasa şoşuraq — you smile more quietly
- jüregim tebedi şoş — my heart beats quietly
- şoş şıbırdaydı — he whispers softly
4. slowly, gently, faintly
- tengiz şoş tebrened — the sea stirs slowly
- köl çayqaladı şoş — the lake sways gently
- şoş tawuşda — in a faint sound
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are quiet | menşoşma | senşoşsa | olşoşdu | bizşoşbuz | sizşoşsuz | alaşoşdula |
| comparative — moream/is/are quieter | menşoşuraqma | senşoşuraqsa | olşoşuraqdı | bizşoşuraqbız | sizşoşuraqsız | alaşoşuraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very quiet | menbek şoşma | senbek şoşsa | olbek şoşdu | bizbek şoşbuz | sizbek şoşsuz | alabek şoşdula |
| superlative — mostam/is/are the quietest | menem şoşma | senem şoşsa | olem şoşdu | bizem şoşbuz | sizem şoşsuz | alaem şoşdula |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden şoşdu — "compared to me, he is quiet."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are quiet | menikimeniki şoşdu | senikiseniki şoşdu | anıqıanıqı şoşdu | biznikibizniki şoşdu | siznikisizniki şoşdu | alanıqıalanıqı şoşdu |
| comparative — moreis / are quieter | menikimeniki şoşuraqdı | senikiseniki şoşuraqdı | anıqıanıqı şoşuraqdı | biznikibizniki şoşuraqdı | siznikisizniki şoşuraqdı | alanıqıalanıqı şoşuraqdı |
| intensifier — veryis / are very quiet | menikimeniki bek şoşdu | senikiseniki bek şoşdu | anıqıanıqı bek şoşdu | biznikibizniki bek şoşdu | siznikisizniki bek şoşdu | alanıqıalanıqı bek şoşdu |
| superlative — mostis / are the quietest | menikimeniki em şoşdu | senikiseniki em şoşdu | anıqıanıqı em şoşdu | biznikibizniki em şoşdu | siznikisizniki em şoşdu | alanıqıalanıqı em şoşdu |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are quiet | menikilemenikile şoşdula | senikilesenikile şoşdula | anıqılaanıqıla şoşdula | biznikilebiznikile şoşdula | siznikilesiznikile şoşdula | alanıqılaalanıqıla şoşdula |
| comparative — moreis / are quieter | menikilemenikile şoşuraqdıla | senikilesenikile şoşuraqdıla | anıqılaanıqıla şoşuraqdıla | biznikilebiznikile şoşuraqdıla | siznikilesiznikile şoşuraqdıla | alanıqılaalanıqıla şoşuraqdıla |
| intensifier — veryis / are very quiet | menikilemenikile bek şoşdula | senikilesenikile bek şoşdula | anıqılaanıqıla bek şoşdula | biznikilebiznikile bek şoşdula | siznikilesiznikile bek şoşdula | alanıqılaalanıqıla bek şoşdula |
| superlative — mostis / are the quietest | menikilemenikile em şoşdula | senikilesenikile em şoşdula | anıqılaanıqıla em şoşdula | biznikilebiznikile em şoşdula | siznikilesiznikile em şoşdula | alanıqılaalanıqıla em şoşdula |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu şoşdu, bıla şoşdula. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".