ıylıqdırırğa
/ɯjlɯqdɯrɯrʁa/
1. to shame someone, to make someone ashamed, to reproach
- adamnı ıylıqdırırğa — to shame a man
- sabiyni ıylıqdırırğa — to make the child ashamed
- ol meni ıylıqdırdı — he made me ashamed of myself
2. to disgrace, to bring shame on someone
- üyürün ıylıqdırırğa — to bring shame on his family
- halqnı allında ıylıqdırırğa — to disgrace someone before the people
- atın ıylıqdırdı — he disgraced his name
Conjugation
Common forms
- ıylıqdıradıhe is shaming someone
- ıylıqdırdıhe shamed someone
- ıylıqdırğandıhe has shamed someone
- ıylıqdırırhe will shame someone
- ıylıqdırlıqdıhe is going to shame someone
- ıylıqdıra edihe was shaming someone
- ıylıqdırsaif he shames someone
- ıylıqdır!shame someone!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is shaming someone | menıylıqdırama | senıylıqdırasa | olıylıqdıradı | bizıylıqdırabız | sizıylıqdırasız | alaıylıqdıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not shaming someone | menıylıqdırmayma | senıylıqdırmaysa | olıylıqdırmaydı | bizıylıqdırmaybız | sizıylıqdırmaysız | alaıylıqdırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he shaming someone? | menıylıqdıramıma? ıylıqdıramamı? | senıylıqdıramısa? | olıylıqdıramıdı? | bizıylıqdıramıbız? ıylıqdırabızmı? | sizıylıqdıramısız? | alaıylıqdıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he shaming someone? | menıylıqdırmaymıma? ıylıqdırmaymamı? | senıylıqdırmaymısa? | olıylıqdırmaymıdı? | bizıylıqdırmaymıbız? ıylıqdırmaybızmı? | sizıylıqdırmaymısız? | alaıylıqdırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually shames someone | menıylıqdırıwçanma | senıylıqdırıwçansa | olıylıqdırıwçandı | bizıylıqdırıwçanbız | sizıylıqdırıwçansız | alaıylıqdırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually shame someone | menıylıqdırıwçan tülme | senıylıqdırıwçan tülse | olıylıqdırıwçan tüldü | bizıylıqdırıwçan tülbüz | sizıylıqdırıwçan tülsüz | alaıylıqdırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually shame someone? | menıylıqdırıwçanmıma? ıylıqdırıwçanmamı? | senıylıqdırıwçanmısa? | olıylıqdırıwçanmıdı? | bizıylıqdırıwçanmıbız? ıylıqdırıwçanbızmı? | sizıylıqdırıwçanmısız? | alaıylıqdırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually shame someone? | menıylıqdırıwçan tülmüme? | senıylıqdırıwçan tülmüse? | olıylıqdırıwçan tülmüdü? | bizıylıqdırıwçan tülmübüz? | sizıylıqdırıwçan tülmüsüz? | alaıylıqdırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has shamed someone and remains so | olıylıqdırıbdı | alaıylıqdırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he shamed someone? | olıylıqdırıbmıdı? | alaıylıqdırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of shaming someone | menıylıqdıra turama | senıylıqdıra turasa | olıylıqdıra turadı | bizıylıqdıra turabız | sizıylıqdıra turasız | alaıylıqdıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of shaming someone | menıylıqdıra turmayma | senıylıqdıra turmaysa | olıylıqdıra turmaydı | bizıylıqdıra turmaybız | sizıylıqdıra turmaysız | alaıylıqdıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of shaming someone? | menıylıqdıra turamıma? ıylıqdıra turamamı? | senıylıqdıra turamısa? | olıylıqdıra turamıdı? | bizıylıqdıra turamıbız? ıylıqdıra turabızmı? | sizıylıqdıra turamısız? | alaıylıqdıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of shaming someone? | menıylıqdıra turmaymıma? ıylıqdıra turmaymamı? | senıylıqdıra turmaymısa? | olıylıqdıra turmaymıdı? | bizıylıqdıra turmaymıbız? ıylıqdıra turmaybızmı? | sizıylıqdıra turmaymısız? | alaıylıqdıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he shamed someone | menıylıqdırdım | senıylıqdırdıng | olıylıqdırdı | bizıylıqdırdıq | sizıylıqdırdığız | alaıylıqdırdıla |
| Simple past (definite)he didn't shame someone | menıylıqdırmadım | senıylıqdırmadıng | olıylıqdırmadı | bizıylıqdırmadıq | sizıylıqdırmadığız | alaıylıqdırmadıla |
| Simple past (definite)did he shame someone? | menıylıqdırdımmı? | senıylıqdırdıngmı? | olıylıqdırdımı? | bizıylıqdırdıqmı? | sizıylıqdırdığızmı? | alaıylıqdırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he shame someone? | menıylıqdırmadımmı? | senıylıqdırmadıngmı? | olıylıqdırmadımı? | bizıylıqdırmadıqmı? | sizıylıqdırmadığızmı? | alaıylıqdırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has shamed someone | menıylıqdırğanma | senıylıqdırğansa | olıylıqdırğandı | bizıylıqdırğanbız | sizıylıqdırğansız | alaıylıqdırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't shamed someone | menıylıqdırmağanma | senıylıqdırmağansa | olıylıqdırmağandı | bizıylıqdırmağanbız | sizıylıqdırmağansız | alaıylıqdırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he shamed someone? | menıylıqdırğanmıma? ıylıqdırğanmamı? | senıylıqdırğanmısa? | olıylıqdırğanmıdı? | bizıylıqdırğanmıbız? ıylıqdırğanbızmı? | sizıylıqdırğanmısız? | alaıylıqdırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he shamed someone? | menıylıqdırmağanmıma? ıylıqdırmağanmamı? | senıylıqdırmağanmısa? | olıylıqdırmağanmıdı? | bizıylıqdırmağanmıbız? ıylıqdırmağanbızmı? | sizıylıqdırmağanmısız? | alaıylıqdırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will shame someone | menıylıqdırırma | senıylıqdırırsa | olıylıqdırır | bizıylıqdırırbız | sizıylıqdırırsız | alaıylıqdırırla |
| Indefinite future (future I)he won't shame someone | menıylıqdırmazma | senıylıqdırmazsa | olıylıqdırmaz | bizıylıqdırmazbız | sizıylıqdırmazsız | alaıylıqdırmazla |
| Indefinite future (future I)will he shame someone? | menıylıqdırırmıma? ıylıqdırırmamı? | senıylıqdırırmısa? | olıylıqdırırmı? | bizıylıqdırırmıbız? ıylıqdırırbızmı? | sizıylıqdırırmısız? | alaıylıqdırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he shame someone? | menıylıqdırmazmıma? ıylıqdırmazmamı? | senıylıqdırmazmısa? | olıylıqdırmazmı? | bizıylıqdırmazmıbız? ıylıqdırmazbızmı? | sizıylıqdırmazmısız? | alaıylıqdırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to shame someone | menıylıqdırlıqma1 | senıylıqdırlıqsa1 | olıylıqdırlıqdı1 | bizıylıqdırlıqbız1 | sizıylıqdırlıqsız1 | alaıylıqdırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to shame someone | menıylıqdırlıq tülme1 | senıylıqdırlıq tülse1 | olıylıqdırlıq tüldü1 | bizıylıqdırlıq tülbüz1 | sizıylıqdırlıq tülsüz1 | alaıylıqdırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to shame someone? | menıylıqdırlıqmıma?1 ıylıqdırlıqmamı? | senıylıqdırlıqmısa?1 | olıylıqdırlıqmıdı?1 | bizıylıqdırlıqmıbız?1 ıylıqdırlıqbızmı? | sizıylıqdırlıqmısız?1 | alaıylıqdırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to shame someone? | menıylıqdırlıq tülmüme?1 | senıylıqdırlıq tülmüse?1 | olıylıqdırlıq tülmüdü?1 | bizıylıqdırlıq tülmübüz?1 | sizıylıqdırlıq tülmüsüz?1 | alaıylıqdırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıylıqdırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had shamed someone | menıylıqdırğan edimıylıqdırğanem | senıylıqdırğan edingıylıqdırğaneng | olıylıqdırğan ediıylıqdırğaned | bizıylıqdırğan edikıylıqdırğanek | sizıylıqdırğan edigizıylıqdırğanegiz | alaıylıqdırğan edileıylıqdırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't shamed someone | menıylıqdırmağan edimıylıqdırmağanem | senıylıqdırmağan edingıylıqdırmağaneng | olıylıqdırmağan ediıylıqdırmağaned | bizıylıqdırmağan edikıylıqdırmağanek | sizıylıqdırmağan edigizıylıqdırmağanegiz | alaıylıqdırmağan edileıylıqdırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was shaming someone | menıylıqdıra edimıylıqdıraem | senıylıqdıra edingıylıqdıraeng | olıylıqdıra ediıylıqdıraed | bizıylıqdıra edikıylıqdıraek | sizıylıqdıra edigizıylıqdıraegiz | alaıylıqdıra edileıylıqdıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't shaming someone | menıylıqdırmay edimıylıqdırmayem | senıylıqdırmay edingıylıqdırmayeng | olıylıqdırmay ediıylıqdırmayed | bizıylıqdırmay edikıylıqdırmayek | sizıylıqdırmay edigizıylıqdırmayegiz | alaıylıqdırmay edileıylıqdırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to shame someone | menıylıqdırıwçan edimıylıqdırıwçanem | senıylıqdırıwçan edingıylıqdırıwçaneng | olıylıqdırıwçan ediıylıqdırıwçaned | bizıylıqdırıwçan edikıylıqdırıwçanek | sizıylıqdırıwçan edigizıylıqdırıwçanegiz | alaıylıqdırıwçan edileıylıqdırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to shame someone | menıylıqdırıwçan tül edimıylıqdırıwçan tül em | senıylıqdırıwçan tül edingıylıqdırıwçan tül eng | olıylıqdırıwçan tül ediıylıqdırıwçan tül ed | bizıylıqdırıwçan tül edikıylıqdırıwçan tül ek | sizıylıqdırıwçan tül edigizıylıqdırıwçan tül egiz | alaıylıqdırıwçan tül edileıylıqdırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had shamed someone and remained so | olıylıqdırıb edi | alaıylıqdırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't shamed someone | olıylıqdırıb tül edi | alaıylıqdırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of shaming someone | menıylıqdıra tura edimıylıqdıra turaem | senıylıqdıra tura edingıylıqdıra turaeng | olıylıqdıra tura ediıylıqdıra turaed | bizıylıqdıra tura edikıylıqdıra turaek | sizıylıqdıra tura edigizıylıqdıra turaegiz | alaıylıqdıra tura edileıylıqdıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of shaming someone | menıylıqdıra turmay edimıylıqdıra turmayem | senıylıqdıra turmay edingıylıqdıra turmayeng | olıylıqdıra turmay ediıylıqdıra turmayed | bizıylıqdıra turmay edikıylıqdıra turmayek | sizıylıqdıra turmay edigizıylıqdıra turmayegiz | alaıylıqdıra turmay edileıylıqdıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would shame someone | menıylıqdırır edimıylıqdırır em | senıylıqdırır edingıylıqdırır eng | olıylıqdırır ediıylıqdırır ed | bizıylıqdırır edikıylıqdırır ek | sizıylıqdırır edigizıylıqdırır egiz | alaıylıqdırır edileıylıqdırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't shame someone | menıylıqdırmaz edimıylıqdırmaz em | senıylıqdırmaz edingıylıqdırmaz eng | olıylıqdırmaz ediıylıqdırmaz ed | bizıylıqdırmaz edikıylıqdırmaz ek | sizıylıqdırmaz edigizıylıqdırmaz egiz | alaıylıqdırmaz edileıylıqdırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have shamed someone | menıylıqdırlıq edim2ıylıqdırlıq em | senıylıqdırlıq eding2ıylıqdırlıq eng | olıylıqdırlıq edi2ıylıqdırlıq ed | bizıylıqdırlıq edik2ıylıqdırlıq ek | sizıylıqdırlıq edigiz2ıylıqdırlıq egiz | alaıylıqdırlıq edile2ıylıqdırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have shamed someone | menıylıqdırlıq tül edim2ıylıqdırlıq tül em | senıylıqdırlıq tül eding2ıylıqdırlıq tül eng | olıylıqdırlıq tül edi2ıylıqdırlıq tül ed | bizıylıqdırlıq tül edik2ıylıqdırlıq tül ek | sizıylıqdırlıq tül edigiz2ıylıqdırlıq tül egiz | alaıylıqdırlıq tül edile2ıylıqdırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıylıqdırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he shames someone | menıylıqdırsam | senıylıqdırsang | olıylıqdırsa | bizıylıqdırsaq | sizıylıqdırsağız | alaıylıqdırsala |
| Conditionalif he doesn't shame someone | menıylıqdırmasam | senıylıqdırmasang | olıylıqdırmasa | bizıylıqdırmasaq | sizıylıqdırmasağız | alaıylıqdırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is shaming someone | menıylıqdıra esem | senıylıqdıra eseng | olıylıqdıra ese | bizıylıqdıra esek | sizıylıqdıra esegiz | alaıylıqdıra esele |
| Conditional, present realif he is not shaming someone | menıylıqdırmay esem | senıylıqdırmay eseng | olıylıqdırmay ese | bizıylıqdırmay esek | sizıylıqdırmay esegiz | alaıylıqdırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he shamed someone | menıylıqdırsam ediıylıqdırsam ed | senıylıqdırsang ediıylıqdırsang ed | olıylıqdırsa ediıylıqdırsaed | bizıylıqdırsaq ediıylıqdırsaq ed | sizıylıqdırsağız ediıylıqdırsağız ed | alaıylıqdırsala ediıylıqdırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't shame someone | menıylıqdırmasam ediıylıqdırmasam ed | senıylıqdırmasang ediıylıqdırmasang ed | olıylıqdırmasa ediıylıqdırmasaed | bizıylıqdırmasaq ediıylıqdırmasaq ed | sizıylıqdırmasağız ediıylıqdırmasağız ed | alaıylıqdırmasala ediıylıqdırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he shamed someone | menıylıqdırdım esem | senıylıqdırdıng eseng | olıylıqdırdı ese | bizıylıqdırdıq esek | sizıylıqdırdığız esegiz | alaıylıqdırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't shame someone | menıylıqdırmadım esem | senıylıqdırmadıng eseng | olıylıqdırmadı ese | bizıylıqdırmadıq esek | sizıylıqdırmadığız esegiz | alaıylıqdırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did shame someone (indeed) | menıylıqdırğan esem | senıylıqdırğan eseng | olıylıqdırğan ese | bizıylıqdırğan esek | sizıylıqdırğan esegiz | alaıylıqdırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't shame someone (indeed) | menıylıqdırmağan esem | senıylıqdırmağan eseng | olıylıqdırmağan ese | bizıylıqdırmağan esek | sizıylıqdırmağan esegiz | alaıylıqdırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had shamed someone | menıylıqdırğan bolsam | senıylıqdırğan bolsang | olıylıqdırğan bolsa | bizıylıqdırğan bolsaq | sizıylıqdırğan bolsağız | alaıylıqdırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't shamed someone | menıylıqdırmağan bolsam | senıylıqdırmağan bolsang | olıylıqdırmağan bolsa | bizıylıqdırmağan bolsaq | sizıylıqdırmağan bolsağız | alaıylıqdırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had shamed someone | menıylıqdırğan bolsam ediıylıqdırğan bolsam ed | senıylıqdırğan bolsang ediıylıqdırğan bolsang ed | olıylıqdırğan bolsa ediıylıqdırğan bolsaed | bizıylıqdırğan bolsaq ediıylıqdırğan bolsaq ed | sizıylıqdırğan bolsağız ediıylıqdırğan bolsağız ed | alaıylıqdırğan bolsala ediıylıqdırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't shamed someone | menıylıqdırmağan bolsam ediıylıqdırmağan bolsam ed | senıylıqdırmağan bolsang ediıylıqdırmağan bolsang ed | olıylıqdırmağan bolsa ediıylıqdırmağan bolsaed | bizıylıqdırmağan bolsaq ediıylıqdırmağan bolsaq ed | sizıylıqdırmağan bolsağız ediıylıqdırmağan bolsağız ed | alaıylıqdırmağan bolsala ediıylıqdırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will shame someone | menıylıqdırır esem | senıylıqdırır eseng | olıylıqdırır ese | bizıylıqdırır esek | sizıylıqdırır esegiz | alaıylıqdırır esele |
| Conditional, aoristif he won't shame someone | menıylıqdırmaz esem | senıylıqdırmaz eseng | olıylıqdırmaz ese | bizıylıqdırmaz esek | sizıylıqdırmaz esegiz | alaıylıqdırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to shame someone | menıylıqdırlıq esem4 | senıylıqdırlıq eseng4 | olıylıqdırlıq ese4 | bizıylıqdırlıq esek4 | sizıylıqdırlıq esegiz4 | alaıylıqdırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to shame someone | menıylıqdırlıq tül esem4 | senıylıqdırlıq tül eseng4 | olıylıqdırlıq tül ese4 | bizıylıqdırlıq tül esek4 | sizıylıqdırlıq tül esegiz4 | alaıylıqdırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to shame someone | menıylıqdırlıq bolsam5 | senıylıqdırlıq bolsang5 | olıylıqdırlıq bolsa5 | bizıylıqdırlıq bolsaq5 | sizıylıqdırlıq bolsağız5 | alaıylıqdırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to shame someone | menıylıqdırmazlıq bolsam | senıylıqdırmazlıq bolsang | olıylıqdırmazlıq bolsa | bizıylıqdırmazlıq bolsaq | sizıylıqdırmazlıq bolsağız | alaıylıqdırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ıylıqdırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıylıqdırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıylıqdırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be shaming someone | menıylıqdıra bolurma | senıylıqdıra bolursa | olıylıqdıra bolur | bizıylıqdıra bolurbuz | sizıylıqdıra bolursuz | alaıylıqdıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be shaming someone | menıylıqdırmay bolurma | senıylıqdırmay bolursa | olıylıqdırmay bolur | bizıylıqdırmay bolurbuz | sizıylıqdırmay bolursuz | alaıylıqdırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of shaming someone | menıylıqdıra tura bolurma | senıylıqdıra tura bolursa | olıylıqdıra tura bolur | bizıylıqdıra tura bolurbuz | sizıylıqdıra tura bolursuz | alaıylıqdıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not shaming someone | menıylıqdırmay tura bolurma | senıylıqdırmay tura bolursa | olıylıqdırmay tura bolur | bizıylıqdırmay tura bolurbuz | sizıylıqdırmay tura bolursuz | alaıylıqdırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have shamed someone | menıylıqdırğan bolurma | senıylıqdırğan bolursa | olıylıqdırğan bolur | bizıylıqdırğan bolurbuz | sizıylıqdırğan bolursuz | alaıylıqdırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have shamed someone | menıylıqdırmağan bolurma | senıylıqdırmağan bolursa | olıylıqdırmağan bolur | bizıylıqdırmağan bolurbuz | sizıylıqdırmağan bolursuz | alaıylıqdırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to shame someone | menıylıqdırlıq bolurma6 | senıylıqdırlıq bolursa6 | olıylıqdırlıq bolur6 | bizıylıqdırlıq bolurbuz6 | sizıylıqdırlıq bolursuz6 | alaıylıqdırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to shame someone | menıylıqdırmazlıq bolurma | senıylıqdırmazlıq bolursa | olıylıqdırmazlıq bolur | bizıylıqdırmazlıq bolurbuz | sizıylıqdırmazlıq bolursuz | alaıylıqdırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıylıqdırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it shame someone | menıylıqdırayım | senıylıqdır! | olıylıqdırsın | bizıylıqdırayıq | sizıylıqdırığız! | alaıylıqdırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not shame someone | menıylıqdırmayım | senıylıqdırma! | olıylıqdırmasın | bizıylıqdırmayıq | sizıylıqdırmağız! | alaıylıqdırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he shame someone? | menıylıqdırayımmı? | olıylıqdırsınmı? | bizıylıqdırayıqmı? | alaıylıqdırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not shame someone? | menıylıqdırmayımmı? | olıylıqdırmasınmı? | bizıylıqdırmayıqmı? | alaıylıqdırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it shame someone | senıylıqdırçı7 | olıylıqdırsınçı | sizıylıqdırçığız | alaıylıqdırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not shame someone | senıylıqdırmaçı7 | olıylıqdırmasınçı | sizıylıqdırmaçığız | alaıylıqdırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you shame someone | senıylıqdırğınıylıqdırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not shame someone | senıylıqdırmağınıylıqdırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he shamed someone | menıylıqdırğay edim ıylıqdırğa edim | senıylıqdırğay eding ıylıqdırğa eding | olıylıqdırğay edi ıylıqdırğa edi | bizıylıqdırğay edik ıylıqdırğa edik | sizıylıqdırğay edigiz ıylıqdırğa edigiz | alaıylıqdırğay edile ıylıqdırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not shame someone | menıylıqdırmağay edim ıylıqdırmağa edim | senıylıqdırmağay eding ıylıqdırmağa eding | olıylıqdırmağay edi ıylıqdırmağa edi | bizıylıqdırmağay edik ıylıqdırmağa edik | sizıylıqdırmağay edigiz ıylıqdırmağa edigiz | alaıylıqdırmağay edile ıylıqdırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to shame someone | menıylıqdırmağa qoyayımıylıqdırma qoyayım | senıylıqdırmağa qoy!ıylıqdırma qoy! | olıylıqdırmağa qoysunıylıqdırma qoysun | bizıylıqdırmağa qoyayıqıylıqdırma qoyayıq | sizıylıqdırmağa qoyuğuz!ıylıqdırma qoyuğuz! | alaıylıqdırmağa qoysunlaıylıqdırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to shame someone | menıylıqdırmağa qoymayımıylıqdırma qoymayım | senıylıqdırmağa qoyma!ıylıqdırma qoyma! | olıylıqdırmağa qoymasınıylıqdırma qoymasın | bizıylıqdırmağa qoymayıqıylıqdırma qoymayıq | sizıylıqdırmağa qoymağız!ıylıqdırma qoymağız! | alaıylıqdırmağa qoymasınlaıylıqdırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to shame someone? | menıylıqdırmağa qoyayımmı?ıylıqdırma qoyayımmı? | olıylıqdırmağa qoysunmu?ıylıqdırma qoysunmu? | bizıylıqdırmağa qoyayıqmı?ıylıqdırma qoyayıqmı? | alaıylıqdırmağa qoysunlamı?ıylıqdırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to shame someone? | menıylıqdırmağa qoymayımmı?ıylıqdırma qoymayımmı? | olıylıqdırmağa qoymasınmı?ıylıqdırma qoymasınmı? | bizıylıqdırmağa qoymayıqmı?ıylıqdırma qoymayıqmı? | alaıylıqdırmağa qoymasınlamı?ıylıqdırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to shame someone | menıylıqdırmağa qoyamaıylıqdırma qoyama | senıylıqdırmağa qoyasaıylıqdırma qoyasa | olıylıqdırmağa qoyadııylıqdırma qoyadı | bizıylıqdırmağa qoyabızıylıqdırma qoyabız | sizıylıqdırmağa qoyasızıylıqdırma qoyasız | alaıylıqdırmağa qoyadılaıylıqdırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to shame someone | menıylıqdırmağa qoymaymaıylıqdırma qoymayma | senıylıqdırmağa qoymaysaıylıqdırma qoymaysa | olıylıqdırmağa qoymaydııylıqdırma qoymaydı | bizıylıqdırmağa qoymaybızıylıqdırma qoymaybız | sizıylıqdırmağa qoymaysızıylıqdırma qoymaysız | alaıylıqdırmağa qoymaydılaıylıqdırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to shame someone? | menıylıqdırmağa qoyamıma?ıylıqdırma qoyamıma? | senıylıqdırmağa qoyamısa?ıylıqdırma qoyamısa? | olıylıqdırmağa qoyamıdı?ıylıqdırma qoyamıdı? | bizıylıqdırmağa qoyamıbız?ıylıqdırma qoyamıbız? | sizıylıqdırmağa qoyamısız?ıylıqdırma qoyamısız? | alaıylıqdırmağa qoyamıdıla?ıylıqdırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to shame someone? | menıylıqdırmağa qoymaymıma?ıylıqdırma qoymaymıma? | senıylıqdırmağa qoymaymısa?ıylıqdırma qoymaymısa? | olıylıqdırmağa qoymaymıdı?ıylıqdırma qoymaymıdı? | bizıylıqdırmağa qoymaymıbız?ıylıqdırma qoymaymıbız? | sizıylıqdırmağa qoymaymısız?ıylıqdırma qoymaymısız? | alaıylıqdırmağa qoymaymıdıla?ıylıqdırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to shame someone | menıylıqdırmağa qoydumıylıqdırma qoydum | senıylıqdırmağa qoydungıylıqdırma qoydung | olıylıqdırmağa qoyduıylıqdırma qoydu | bizıylıqdırmağa qoyduqıylıqdırma qoyduq | sizıylıqdırmağa qoyduğuzıylıqdırma qoyduğuz | alaıylıqdırmağa qoydulaıylıqdırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to shame someone | menıylıqdırmağa qoymadımıylıqdırma qoymadım | senıylıqdırmağa qoymadıngıylıqdırma qoymadıng | olıylıqdırmağa qoymadııylıqdırma qoymadı | bizıylıqdırmağa qoymadıqıylıqdırma qoymadıq | sizıylıqdırmağa qoymadığızıylıqdırma qoymadığız | alaıylıqdırmağa qoymadılaıylıqdırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to shame someone? | menıylıqdırmağa qoydummu?ıylıqdırma qoydummu? | senıylıqdırmağa qoydungmu?ıylıqdırma qoydungmu? | olıylıqdırmağa qoydumu?ıylıqdırma qoydumu? | bizıylıqdırmağa qoyduqmu?ıylıqdırma qoyduqmu? | sizıylıqdırmağa qoyduğuzmu?ıylıqdırma qoyduğuzmu? | alaıylıqdırmağa qoydulamı?ıylıqdırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to shame someone? | menıylıqdırmağa qoymadımmı?ıylıqdırma qoymadımmı? | senıylıqdırmağa qoymadıngmı?ıylıqdırma qoymadıngmı? | olıylıqdırmağa qoymadımı?ıylıqdırma qoymadımı? | bizıylıqdırmağa qoymadıqmı?ıylıqdırma qoymadıqmı? | sizıylıqdırmağa qoymadığızmı?ıylıqdırma qoymadığızmı? | alaıylıqdırmağa qoymadılamı?ıylıqdırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can shame someone | menıylıqdıralama | senıylıqdıralasa | olıylıqdıraladı | bizıylıqdıralabız | sizıylıqdıralasız | alaıylıqdıraladıla |
| Ability — presenthe can't shame someone | menıylıqdıralmayma | senıylıqdıralmaysa | olıylıqdıralmaydı | bizıylıqdıralmaybız | sizıylıqdıralmaysız | alaıylıqdıralmaydıla |
| Ability — presentcan he shame someone? | menıylıqdıralamıma? ıylıqdıralamamı? | senıylıqdıralamısa? | olıylıqdıralamıdı? | bizıylıqdıralamıbız? ıylıqdıralabızmı? | sizıylıqdıralamısız? | alaıylıqdıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he shame someone? | menıylıqdıralmaymıma? ıylıqdıralmaymamı? | senıylıqdıralmaymısa? | olıylıqdıralmaymıdı? | bizıylıqdıralmaymıbız? ıylıqdıralmaybızmı? | sizıylıqdıralmaymısız? | alaıylıqdıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can shame someone | menıylıqdıralsam | senıylıqdıralsang | olıylıqdıralsa | bizıylıqdıralsaq | sizıylıqdıralsağız | alaıylıqdıralsala |
| Ability — if I can…if he can't shame someone | menıylıqdıralmasam | senıylıqdıralmasang | olıylıqdıralmasa | bizıylıqdıralmasaq | sizıylıqdıralmasağız | alaıylıqdıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to shame someone | menıylıqdıraldım | senıylıqdıraldıng | olıylıqdıraldı | bizıylıqdıraldıq | sizıylıqdıraldığız | alaıylıqdıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not shame someone | menıylıqdıralmadım | senıylıqdıralmadıng | olıylıqdıralmadı | bizıylıqdıralmadıq | sizıylıqdıralmadığız | alaıylıqdıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to shame someone? | menıylıqdıraldımmı? | senıylıqdıraldıngmı? | olıylıqdıraldımı? | bizıylıqdıraldıqmı? | sizıylıqdıraldığızmı? | alaıylıqdıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he shame someone? | menıylıqdıralmadımmı? | senıylıqdıralmadıngmı? | olıylıqdıralmadımı? | bizıylıqdıralmadıqmı? | sizıylıqdıralmadığızmı? | alaıylıqdıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to shame someone | menıylıqdıralğanma | senıylıqdıralğansa | olıylıqdıralğandı | bizıylıqdıralğanbız | sizıylıqdıralğansız | alaıylıqdıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to shame someone | menıylıqdıralmağanma | senıylıqdıralmağansa | olıylıqdıralmağandı | bizıylıqdıralmağanbız | sizıylıqdıralmağansız | alaıylıqdıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to shame someone? | menıylıqdıralğanmıma? ıylıqdıralğanmamı? | senıylıqdıralğanmısa? | olıylıqdıralğanmıdı? | bizıylıqdıralğanmıbız? ıylıqdıralğanbızmı? | sizıylıqdıralğanmısız? | alaıylıqdıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to shame someone? | menıylıqdıralmağanmıma? ıylıqdıralmağanmamı? | senıylıqdıralmağanmısa? | olıylıqdıralmağanmıdı? | bizıylıqdıralmağanmıbız? ıylıqdıralmağanbızmı? | sizıylıqdıralmağanmısız? | alaıylıqdıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to shame someone | menıylıqdıralğan edimıylıqdıralğanem | senıylıqdıralğan edingıylıqdıralğaneng | olıylıqdıralğan ediıylıqdıralğaned | bizıylıqdıralğan edikıylıqdıralğanek | sizıylıqdıralğan edigizıylıqdıralğanegiz | alaıylıqdıralğan edileıylıqdıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to shame someone | menıylıqdıralmağan edimıylıqdıralmağanem | senıylıqdıralmağan edingıylıqdıralmağaneng | olıylıqdıralmağan ediıylıqdıralmağaned | bizıylıqdıralmağan edikıylıqdıralmağanek | sizıylıqdıralmağan edigizıylıqdıralmağanegiz | alaıylıqdıralmağan edileıylıqdıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could shame someone | menıylıqdırala edimıylıqdıralaem | senıylıqdırala edingıylıqdıralaeng | olıylıqdırala ediıylıqdıralaed | bizıylıqdırala edikıylıqdıralaek | sizıylıqdırala edigizıylıqdıralaegiz | alaıylıqdırala edileıylıqdıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not shame someone | menıylıqdıralmay edimıylıqdıralmayem | senıylıqdıralmay edingıylıqdıralmayeng | olıylıqdıralmay ediıylıqdıralmayed | bizıylıqdıralmay edikıylıqdıralmayek | sizıylıqdıralmay edigizıylıqdıralmayegiz | alaıylıqdıralmay edileıylıqdıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to shame someone | menıylıqdıralırma | senıylıqdıralırsa | olıylıqdıralır | bizıylıqdıralırbız | sizıylıqdıralırsız | alaıylıqdıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to shame someone | menıylıqdıralmazma | senıylıqdıralmazsa | olıylıqdıralmaz | bizıylıqdıralmazbız | sizıylıqdıralmazsız | alaıylıqdıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to shame someone? | menıylıqdıralırmıma? ıylıqdıralırmamı? | senıylıqdıralırmısa? | olıylıqdıralırmı? | bizıylıqdıralırmıbız? ıylıqdıralırbızmı? | sizıylıqdıralırmısız? | alaıylıqdıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to shame someone? | menıylıqdıralmazmıma? ıylıqdıralmazmamı? | senıylıqdıralmazmısa? | olıylıqdıralmazmı? | bizıylıqdıralmazmıbız? ıylıqdıralmazbızmı? | sizıylıqdıralmazmısız? | alaıylıqdıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to shame someone | menıylıqdırallıqma | senıylıqdırallıqsa | olıylıqdırallıqdı | bizıylıqdırallıqbız | sizıylıqdırallıqsız | alaıylıqdırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to shame someone | menıylıqdırallıq tülme | senıylıqdırallıq tülse | olıylıqdırallıq tüldü | bizıylıqdırallıq tülbüz | sizıylıqdırallıq tülsüz | alaıylıqdırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to shame someone? | menıylıqdırallıqmıma? ıylıqdırallıqmamı? | senıylıqdırallıqmısa? | olıylıqdırallıqmıdı? | bizıylıqdırallıqmıbız? ıylıqdırallıqbızmı? | sizıylıqdırallıqmısız? | alaıylıqdırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to shame someone? | menıylıqdırallıq tülmüme? | senıylıqdırallıq tülmüse? | olıylıqdırallıq tülmüdü? | bizıylıqdırallıq tülmübüz? | sizıylıqdırallıq tülmüsüz? | alaıylıqdırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to shame someone | menıylıqdıralır edimıylıqdıralır em | senıylıqdıralır edingıylıqdıralır eng | olıylıqdıralır ediıylıqdıralır ed | bizıylıqdıralır edikıylıqdıralır ek | sizıylıqdıralır edigizıylıqdıralır egiz | alaıylıqdıralır edileıylıqdıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to shame someone | menıylıqdıralmaz edimıylıqdıralmaz em | senıylıqdıralmaz edingıylıqdıralmaz eng | olıylıqdıralmaz ediıylıqdıralmaz ed | bizıylıqdıralmaz edikıylıqdıralmaz ek | sizıylıqdıralmaz edigizıylıqdıralmaz egiz | alaıylıqdıralmaz edileıylıqdıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to shame someone | senıylıqdıralğınıylıqdıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to shame someone | senıylıqdıralmağınıylıqdıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be shaming someone | menıylıqdıra bolmazma | senıylıqdıra bolmazsa | olıylıqdıra bolmaz | bizıylıqdıra bolmazbız | sizıylıqdıra bolmazsız | alaıylıqdıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be shaming someone (emphatic) | menıylıqdırmay bolmazma | senıylıqdırmay bolmazsa | olıylıqdırmay bolmaz | bizıylıqdırmay bolmazbız | sizıylıqdırmay bolmazsız | alaıylıqdırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of shaming someone | menıylıqdıra tura bolmazma | senıylıqdıra tura bolmazsa | olıylıqdıra tura bolmaz | bizıylıqdıra tura bolmazbız | sizıylıqdıra tura bolmazsız | alaıylıqdıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not shaming someone (emphatic) | menıylıqdırmay tura bolmazma | senıylıqdırmay tura bolmazsa | olıylıqdırmay tura bolmaz | bizıylıqdırmay tura bolmazbız | sizıylıqdırmay tura bolmazsız | alaıylıqdırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not shaming someone | menıylıqdırmay turama | senıylıqdırmay turasa | olıylıqdırmay turadı | bizıylıqdırmay turabız | sizıylıqdırmay turasız | alaıylıqdırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not shaming someone | menıylıqdırmay turmayma | senıylıqdırmay turmaysa | olıylıqdırmay turmaydı | bizıylıqdırmay turmaybız | sizıylıqdırmay turmaysız | alaıylıqdırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not shaming someone? | menıylıqdırmay turmaymıma | senıylıqdırmay turmaymısa | olıylıqdırmay turmaymıdı | bizıylıqdırmay turmaymıbız | sizıylıqdırmay turmaymısız | alaıylıqdırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have shamed someone | menıylıqdırğan bolmazma | senıylıqdırğan bolmazsa | olıylıqdırğan bolmaz | bizıylıqdırğan bolmazbız | sizıylıqdırğan bolmazsız | alaıylıqdırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have shamed someone (emphatic) | menıylıqdırmağan bolmazma | senıylıqdırmağan bolmazsa | olıylıqdırmağan bolmaz | bizıylıqdırmağan bolmazbız | sizıylıqdırmağan bolmazsız | alaıylıqdırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had shamed someone | menıylıqdırğan bolmasam | senıylıqdırğan bolmasang | olıylıqdırğan bolmasa | bizıylıqdırğan bolmasaq | sizıylıqdırğan bolmasağız | alaıylıqdırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't shamed someone | menıylıqdırmağan bolmasam | senıylıqdırmağan bolmasang | olıylıqdırmağan bolmasa | bizıylıqdırmağan bolmasaq | sizıylıqdırmağan bolmasağız | alaıylıqdırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to shame someone | menıylıqdırlıq bolmazma | senıylıqdırlıq bolmazsa | olıylıqdırlıq bolmaz | bizıylıqdırlıq bolmazbız | sizıylıqdırlıq bolmazsız | alaıylıqdırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to shame someone (emphatic) | menıylıqdırmazlıq bolmazma | senıylıqdırmazlıq bolmazsa | olıylıqdırmazlıq bolmaz | bizıylıqdırmazlıq bolmazbız | sizıylıqdırmazlıq bolmazsız | alaıylıqdırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to shame someone | menıylıqdırlıq bolmasam | senıylıqdırlıq bolmasang | olıylıqdırlıq bolmasa | bizıylıqdırlıq bolmasaq | sizıylıqdırlıq bolmasağız | alaıylıqdırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to shame someone | menıylıqdırmazlıq bolmasam | senıylıqdırmazlıq bolmasang | olıylıqdırmazlıq bolmasa | bizıylıqdırmazlıq bolmasaq | sizıylıqdırmazlıq bolmasağız | alaıylıqdırmazlıq bolmasala |