ayıblarğa
/ajɯblarʁa/
1. to blame, to reproach, to shame, to condemn
- anı ayıblarğa — to reproach him
- jaşnı ayıblarğa — to shame the lad
- anı ayıbladıla — they condemned him
2. to accuse, to charge
- ayıblağan prigowor — a verdict of guilty
- anı urluqda ayıbladıla — they accused him of theft
- kişini ayıblama — do not accuse anyone
3. to find fault with, to see a flaw in
- munu nesin ayıblaysa? — what fault do you find in this?
- işni ayıblarğa — to find fault with the work
- kiyimni ayıbladı — he found fault with the clothes
Conjugation
Common forms
- ayıblaydıhe is blaming
- ayıbladıhe blamed
- ayıblağandıhe has blamed
- ayıblarhe will blame
- ayıblarıqdıhe is going to blame
- ayıblay edihe was blaming
- ayıblasaif he blames
- ayıbla!blame!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is blaming | menayıblayma | senayıblaysa | olayıblaydı | bizayıblaybız | sizayıblaysız | alaayıblaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not blaming | menayıblamayma | senayıblamaysa | olayıblamaydı | bizayıblamaybız | sizayıblamaysız | alaayıblamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he blaming? | menayıblaymıma? ayıblaymamı? | senayıblaymısa? | olayıblaymıdı? | bizayıblaymıbız? ayıblaybızmı? | sizayıblaymısız? | alaayıblaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he blaming? | menayıblamaymıma? ayıblamaymamı? | senayıblamaymısa? | olayıblamaymıdı? | bizayıblamaymıbız? ayıblamaybızmı? | sizayıblamaymısız? | alaayıblamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually blames | menayıblawçanma | senayıblawçansa | olayıblawçandı | bizayıblawçanbız | sizayıblawçansız | alaayıblawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually blame | menayıblawçan tülme | senayıblawçan tülse | olayıblawçan tüldü | bizayıblawçan tülbüz | sizayıblawçan tülsüz | alaayıblawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually blame? | menayıblawçanmıma? ayıblawçanmamı? | senayıblawçanmısa? | olayıblawçanmıdı? | bizayıblawçanmıbız? ayıblawçanbızmı? | sizayıblawçanmısız? | alaayıblawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually blame? | menayıblawçan tülmüme? | senayıblawçan tülmüse? | olayıblawçan tülmüdü? | bizayıblawçan tülmübüz? | sizayıblawçan tülmüsüz? | alaayıblawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has blamed and remains so | olayıblabdı | alaayıblabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he blamed? | olayıblabmıdı? | alaayıblabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of blaming | menayıblay turama | senayıblay turasa | olayıblay turadı | bizayıblay turabız | sizayıblay turasız | alaayıblay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of blaming | menayıblay turmayma | senayıblay turmaysa | olayıblay turmaydı | bizayıblay turmaybız | sizayıblay turmaysız | alaayıblay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of blaming? | menayıblay turamıma? ayıblay turamamı? | senayıblay turamısa? | olayıblay turamıdı? | bizayıblay turamıbız? ayıblay turabızmı? | sizayıblay turamısız? | alaayıblay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of blaming? | menayıblay turmaymıma? ayıblay turmaymamı? | senayıblay turmaymısa? | olayıblay turmaymıdı? | bizayıblay turmaymıbız? ayıblay turmaybızmı? | sizayıblay turmaymısız? | alaayıblay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he blamed | menayıbladım | senayıbladıng | olayıbladı | bizayıbladıq | sizayıbladığız | alaayıbladıla |
| Simple past (definite)he didn't blame | menayıblamadım | senayıblamadıng | olayıblamadı | bizayıblamadıq | sizayıblamadığız | alaayıblamadıla |
| Simple past (definite)did he blame? | menayıbladımmı? | senayıbladıngmı? | olayıbladımı? | bizayıbladıqmı? | sizayıbladığızmı? | alaayıbladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he blame? | menayıblamadımmı? | senayıblamadıngmı? | olayıblamadımı? | bizayıblamadıqmı? | sizayıblamadığızmı? | alaayıblamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has blamed | menayıblağanma | senayıblağansa | olayıblağandı | bizayıblağanbız | sizayıblağansız | alaayıblağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't blamed | menayıblamağanma | senayıblamağansa | olayıblamağandı | bizayıblamağanbız | sizayıblamağansız | alaayıblamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he blamed? | menayıblağanmıma? ayıblağanmamı? | senayıblağanmısa? | olayıblağanmıdı? | bizayıblağanmıbız? ayıblağanbızmı? | sizayıblağanmısız? | alaayıblağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he blamed? | menayıblamağanmıma? ayıblamağanmamı? | senayıblamağanmısa? | olayıblamağanmıdı? | bizayıblamağanmıbız? ayıblamağanbızmı? | sizayıblamağanmısız? | alaayıblamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will blame | menayıblarma | senayıblarsa | olayıblar | bizayıblarbız | sizayıblarsız | alaayıblarla |
| Indefinite future (future I)he won't blame | menayıblamazma | senayıblamazsa | olayıblamaz | bizayıblamazbız | sizayıblamazsız | alaayıblamazla |
| Indefinite future (future I)will he blame? | menayıblarmıma? ayıblarmamı? | senayıblarmısa? | olayıblarmı? | bizayıblarmıbız? ayıblarbızmı? | sizayıblarmısız? | alaayıblarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he blame? | menayıblamazmıma? ayıblamazmamı? | senayıblamazmısa? | olayıblamazmı? | bizayıblamazmıbız? ayıblamazbızmı? | sizayıblamazmısız? | alaayıblamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to blame | menayıblarıqma | senayıblarıqsa | olayıblarıqdı | bizayıblarıqbız | sizayıblarıqsız | alaayıblarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to blame | menayıblarıq tülme | senayıblarıq tülse | olayıblarıq tüldü | bizayıblarıq tülbüz | sizayıblarıq tülsüz | alaayıblarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to blame? | menayıblarıqmıma? ayıblarıqmamı? | senayıblarıqmısa? | olayıblarıqmıdı? | bizayıblarıqmıbız? ayıblarıqbızmı? | sizayıblarıqmısız? | alaayıblarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to blame? | menayıblarıq tülmüme? | senayıblarıq tülmüse? | olayıblarıq tülmüdü? | bizayıblarıq tülmübüz? | sizayıblarıq tülmüsüz? | alaayıblarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had blamed | menayıblağan edimayıblağanem | senayıblağan edingayıblağaneng | olayıblağan ediayıblağaned | bizayıblağan edikayıblağanek | sizayıblağan edigizayıblağanegiz | alaayıblağan edileayıblağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't blamed | menayıblamağan edimayıblamağanem | senayıblamağan edingayıblamağaneng | olayıblamağan ediayıblamağaned | bizayıblamağan edikayıblamağanek | sizayıblamağan edigizayıblamağanegiz | alaayıblamağan edileayıblamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was blaming | menayıblay edimayıblayem | senayıblay edingayıblayeng | olayıblay ediayıblayed | bizayıblay edikayıblayek | sizayıblay edigizayıblayegiz | alaayıblay edileayıblayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't blaming | menayıblamay edimayıblamayem | senayıblamay edingayıblamayeng | olayıblamay ediayıblamayed | bizayıblamay edikayıblamayek | sizayıblamay edigizayıblamayegiz | alaayıblamay edileayıblamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to blame | menayıblawçan edimayıblawçanem | senayıblawçan edingayıblawçaneng | olayıblawçan ediayıblawçaned | bizayıblawçan edikayıblawçanek | sizayıblawçan edigizayıblawçanegiz | alaayıblawçan edileayıblawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to blame | menayıblawçan tül edimayıblawçan tül em | senayıblawçan tül edingayıblawçan tül eng | olayıblawçan tül ediayıblawçan tül ed | bizayıblawçan tül edikayıblawçan tül ek | sizayıblawçan tül edigizayıblawçan tül egiz | alaayıblawçan tül edileayıblawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had blamed and remained so | olayıblab edi | alaayıblab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't blamed | olayıblab tül edi | alaayıblab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of blaming | menayıblay tura edimayıblay turaem | senayıblay tura edingayıblay turaeng | olayıblay tura ediayıblay turaed | bizayıblay tura edikayıblay turaek | sizayıblay tura edigizayıblay turaegiz | alaayıblay tura edileayıblay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of blaming | menayıblay turmay edimayıblay turmayem | senayıblay turmay edingayıblay turmayeng | olayıblay turmay ediayıblay turmayed | bizayıblay turmay edikayıblay turmayek | sizayıblay turmay edigizayıblay turmayegiz | alaayıblay turmay edileayıblay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would blame | menayıblar edimayıblar em | senayıblar edingayıblar eng | olayıblar ediayıblar ed | bizayıblar edikayıblar ek | sizayıblar edigizayıblar egiz | alaayıblar edileayıblar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't blame | menayıblamaz edimayıblamaz em | senayıblamaz edingayıblamaz eng | olayıblamaz ediayıblamaz ed | bizayıblamaz edikayıblamaz ek | sizayıblamaz edigizayıblamaz egiz | alaayıblamaz edileayıblamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have blamed | menayıblarıq edimayıblarıq em | senayıblarıq edingayıblarıq eng | olayıblarıq ediayıblarıq ed | bizayıblarıq edikayıblarıq ek | sizayıblarıq edigizayıblarıq egiz | alaayıblarıq edileayıblarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have blamed | menayıblarıq tül edimayıblarıq tül em | senayıblarıq tül edingayıblarıq tül eng | olayıblarıq tül ediayıblarıq tül ed | bizayıblarıq tül edikayıblarıq tül ek | sizayıblarıq tül edigizayıblarıq tül egiz | alaayıblarıq tül edileayıblarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he blames | menayıblasam | senayıblasang | olayıblasa | bizayıblasaq | sizayıblasağız | alaayıblasala |
| Conditionalif he doesn't blame | menayıblamasam | senayıblamasang | olayıblamasa | bizayıblamasaq | sizayıblamasağız | alaayıblamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is blaming | menayıblay esem | senayıblay eseng | olayıblay ese | bizayıblay esek | sizayıblay esegiz | alaayıblay esele |
| Conditional, present realif he is not blaming | menayıblamay esem | senayıblamay eseng | olayıblamay ese | bizayıblamay esek | sizayıblamay esegiz | alaayıblamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he blamed | menayıblasam ediayıblasam ed | senayıblasang ediayıblasang ed | olayıblasa ediayıblasaed | bizayıblasaq ediayıblasaq ed | sizayıblasağız ediayıblasağız ed | alaayıblasala ediayıblasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't blame | menayıblamasam ediayıblamasam ed | senayıblamasang ediayıblamasang ed | olayıblamasa ediayıblamasaed | bizayıblamasaq ediayıblamasaq ed | sizayıblamasağız ediayıblamasağız ed | alaayıblamasala ediayıblamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he blamed | menayıbladım esem | senayıbladıng eseng | olayıbladı ese | bizayıbladıq esek | sizayıbladığız esegiz | alaayıbladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't blame | menayıblamadım esem | senayıblamadıng eseng | olayıblamadı ese | bizayıblamadıq esek | sizayıblamadığız esegiz | alaayıblamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did blame (indeed) | menayıblağan esem | senayıblağan eseng | olayıblağan ese | bizayıblağan esek | sizayıblağan esegiz | alaayıblağan esele |
| Conditional, past realif he didn't blame (indeed) | menayıblamağan esem | senayıblamağan eseng | olayıblamağan ese | bizayıblamağan esek | sizayıblamağan esegiz | alaayıblamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had blamed | menayıblağan bolsam | senayıblağan bolsang | olayıblağan bolsa | bizayıblağan bolsaq | sizayıblağan bolsağız | alaayıblağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't blamed | menayıblamağan bolsam | senayıblamağan bolsang | olayıblamağan bolsa | bizayıblamağan bolsaq | sizayıblamağan bolsağız | alaayıblamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had blamed | menayıblağan bolsam ediayıblağan bolsam ed | senayıblağan bolsang ediayıblağan bolsang ed | olayıblağan bolsa ediayıblağan bolsaed | bizayıblağan bolsaq ediayıblağan bolsaq ed | sizayıblağan bolsağız ediayıblağan bolsağız ed | alaayıblağan bolsala ediayıblağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't blamed | menayıblamağan bolsam ediayıblamağan bolsam ed | senayıblamağan bolsang ediayıblamağan bolsang ed | olayıblamağan bolsa ediayıblamağan bolsaed | bizayıblamağan bolsaq ediayıblamağan bolsaq ed | sizayıblamağan bolsağız ediayıblamağan bolsağız ed | alaayıblamağan bolsala ediayıblamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will blame | menayıblar esem | senayıblar eseng | olayıblar ese | bizayıblar esek | sizayıblar esegiz | alaayıblar esele |
| Conditional, aoristif he won't blame | menayıblamaz esem | senayıblamaz eseng | olayıblamaz ese | bizayıblamaz esek | sizayıblamaz esegiz | alaayıblamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to blame | menayıblarıq esem | senayıblarıq eseng | olayıblarıq ese | bizayıblarıq esek | sizayıblarıq esegiz | alaayıblarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to blame | menayıblarıq tül esem | senayıblarıq tül eseng | olayıblarıq tül ese | bizayıblarıq tül esek | sizayıblarıq tül esegiz | alaayıblarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to blame | menayıblarıq bolsam | senayıblarıq bolsang | olayıblarıq bolsa | bizayıblarıq bolsaq | sizayıblarıq bolsağız | alaayıblarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to blame | menayıblamazlıq bolsam | senayıblamazlıq bolsang | olayıblamazlıq bolsa | bizayıblamazlıq bolsaq | sizayıblamazlıq bolsağız | alaayıblamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ayıbladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be blaming | menayıblay bolurma | senayıblay bolursa | olayıblay bolur | bizayıblay bolurbuz | sizayıblay bolursuz | alaayıblay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be blaming | menayıblamay bolurma | senayıblamay bolursa | olayıblamay bolur | bizayıblamay bolurbuz | sizayıblamay bolursuz | alaayıblamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of blaming | menayıblay tura bolurma | senayıblay tura bolursa | olayıblay tura bolur | bizayıblay tura bolurbuz | sizayıblay tura bolursuz | alaayıblay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not blaming | menayıblamay tura bolurma | senayıblamay tura bolursa | olayıblamay tura bolur | bizayıblamay tura bolurbuz | sizayıblamay tura bolursuz | alaayıblamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have blamed | menayıblağan bolurma | senayıblağan bolursa | olayıblağan bolur | bizayıblağan bolurbuz | sizayıblağan bolursuz | alaayıblağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have blamed | menayıblamağan bolurma | senayıblamağan bolursa | olayıblamağan bolur | bizayıblamağan bolurbuz | sizayıblamağan bolursuz | alaayıblamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to blame | menayıblarıq bolurma | senayıblarıq bolursa | olayıblarıq bolur | bizayıblarıq bolurbuz | sizayıblarıq bolursuz | alaayıblarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to blame | menayıblamazlıq bolurma | senayıblamazlıq bolursa | olayıblamazlıq bolur | bizayıblamazlıq bolurbuz | sizayıblamazlıq bolursuz | alaayıblamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it blame | menayıblayım | senayıbla! | olayıblasın | bizayıblayıq | sizayıblağız! | alaayıblasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not blame | menayıblamayım | senayıblama! | olayıblamasın | bizayıblamayıq | sizayıblamağız! | alaayıblamasınla |
| Commands & suggestionsshould he blame? | menayıblayımmı? | olayıblasınmı? | bizayıblayıqmı? | alaayıblasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not blame? | menayıblamayımmı? | olayıblamasınmı? | bizayıblamayıqmı? | alaayıblamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it blame | senayıblaçı2 | olayıblasınçı | sizayıblaçığız | alaayıblasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not blame | senayıblamaçı2 | olayıblamasınçı | sizayıblamaçığız | alaayıblamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you blame | senayıblağınayıblağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not blame | senayıblamağınayıblamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he blamed | menayıblağay edim ayıblağa edim | senayıblağay eding ayıblağa eding | olayıblağay edi ayıblağa edi | bizayıblağay edik ayıblağa edik | sizayıblağay edigiz ayıblağa edigiz | alaayıblağay edile ayıblağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not blame | menayıblamağay edim ayıblamağa edim | senayıblamağay eding ayıblamağa eding | olayıblamağay edi ayıblamağa edi | bizayıblamağay edik ayıblamağa edik | sizayıblamağay edigiz ayıblamağa edigiz | alaayıblamağay edile ayıblamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to blame | menayıblamağa qoyayımayıblama qoyayım | senayıblamağa qoy!ayıblama qoy! | olayıblamağa qoysunayıblama qoysun | bizayıblamağa qoyayıqayıblama qoyayıq | sizayıblamağa qoyuğuz!ayıblama qoyuğuz! | alaayıblamağa qoysunlaayıblama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to blame | menayıblamağa qoymayımayıblama qoymayım | senayıblamağa qoyma!ayıblama qoyma! | olayıblamağa qoymasınayıblama qoymasın | bizayıblamağa qoymayıqayıblama qoymayıq | sizayıblamağa qoymağız!ayıblama qoymağız! | alaayıblamağa qoymasınlaayıblama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to blame? | menayıblamağa qoyayımmı?ayıblama qoyayımmı? | olayıblamağa qoysunmu?ayıblama qoysunmu? | bizayıblamağa qoyayıqmı?ayıblama qoyayıqmı? | alaayıblamağa qoysunlamı?ayıblama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to blame? | menayıblamağa qoymayımmı?ayıblama qoymayımmı? | olayıblamağa qoymasınmı?ayıblama qoymasınmı? | bizayıblamağa qoymayıqmı?ayıblama qoymayıqmı? | alaayıblamağa qoymasınlamı?ayıblama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to blame | menayıblamağa qoyamaayıblama qoyama | senayıblamağa qoyasaayıblama qoyasa | olayıblamağa qoyadıayıblama qoyadı | bizayıblamağa qoyabızayıblama qoyabız | sizayıblamağa qoyasızayıblama qoyasız | alaayıblamağa qoyadılaayıblama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to blame | menayıblamağa qoymaymaayıblama qoymayma | senayıblamağa qoymaysaayıblama qoymaysa | olayıblamağa qoymaydıayıblama qoymaydı | bizayıblamağa qoymaybızayıblama qoymaybız | sizayıblamağa qoymaysızayıblama qoymaysız | alaayıblamağa qoymaydılaayıblama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to blame? | menayıblamağa qoyamıma?ayıblama qoyamıma? | senayıblamağa qoyamısa?ayıblama qoyamısa? | olayıblamağa qoyamıdı?ayıblama qoyamıdı? | bizayıblamağa qoyamıbız?ayıblama qoyamıbız? | sizayıblamağa qoyamısız?ayıblama qoyamısız? | alaayıblamağa qoyamıdıla?ayıblama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to blame? | menayıblamağa qoymaymıma?ayıblama qoymaymıma? | senayıblamağa qoymaymısa?ayıblama qoymaymısa? | olayıblamağa qoymaymıdı?ayıblama qoymaymıdı? | bizayıblamağa qoymaymıbız?ayıblama qoymaymıbız? | sizayıblamağa qoymaymısız?ayıblama qoymaymısız? | alaayıblamağa qoymaymıdıla?ayıblama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to blame | menayıblamağa qoydumayıblama qoydum | senayıblamağa qoydungayıblama qoydung | olayıblamağa qoyduayıblama qoydu | bizayıblamağa qoyduqayıblama qoyduq | sizayıblamağa qoyduğuzayıblama qoyduğuz | alaayıblamağa qoydulaayıblama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to blame | menayıblamağa qoymadımayıblama qoymadım | senayıblamağa qoymadıngayıblama qoymadıng | olayıblamağa qoymadıayıblama qoymadı | bizayıblamağa qoymadıqayıblama qoymadıq | sizayıblamağa qoymadığızayıblama qoymadığız | alaayıblamağa qoymadılaayıblama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to blame? | menayıblamağa qoydummu?ayıblama qoydummu? | senayıblamağa qoydungmu?ayıblama qoydungmu? | olayıblamağa qoydumu?ayıblama qoydumu? | bizayıblamağa qoyduqmu?ayıblama qoyduqmu? | sizayıblamağa qoyduğuzmu?ayıblama qoyduğuzmu? | alaayıblamağa qoydulamı?ayıblama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to blame? | menayıblamağa qoymadımmı?ayıblama qoymadımmı? | senayıblamağa qoymadıngmı?ayıblama qoymadıngmı? | olayıblamağa qoymadımı?ayıblama qoymadımı? | bizayıblamağa qoymadıqmı?ayıblama qoymadıqmı? | sizayıblamağa qoymadığızmı?ayıblama qoymadığızmı? | alaayıblamağa qoymadılamı?ayıblama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can blame | menayıblayalama | senayıblayalasa | olayıblayaladı | bizayıblayalabız | sizayıblayalasız | alaayıblayaladıla |
| Ability — presenthe can't blame | menayıblayalmayma | senayıblayalmaysa | olayıblayalmaydı | bizayıblayalmaybız | sizayıblayalmaysız | alaayıblayalmaydıla |
| Ability — presentcan he blame? | menayıblayalamıma? ayıblayalamamı? | senayıblayalamısa? | olayıblayalamıdı? | bizayıblayalamıbız? ayıblayalabızmı? | sizayıblayalamısız? | alaayıblayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he blame? | menayıblayalmaymıma? ayıblayalmaymamı? | senayıblayalmaymısa? | olayıblayalmaymıdı? | bizayıblayalmaymıbız? ayıblayalmaybızmı? | sizayıblayalmaymısız? | alaayıblayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can blame | menayıblayalsam | senayıblayalsang | olayıblayalsa | bizayıblayalsaq | sizayıblayalsağız | alaayıblayalsala |
| Ability — if I can…if he can't blame | menayıblayalmasam | senayıblayalmasang | olayıblayalmasa | bizayıblayalmasaq | sizayıblayalmasağız | alaayıblayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to blame | menayıblayaldım | senayıblayaldıng | olayıblayaldı | bizayıblayaldıq | sizayıblayaldığız | alaayıblayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not blame | menayıblayalmadım | senayıblayalmadıng | olayıblayalmadı | bizayıblayalmadıq | sizayıblayalmadığız | alaayıblayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to blame? | menayıblayaldımmı? | senayıblayaldıngmı? | olayıblayaldımı? | bizayıblayaldıqmı? | sizayıblayaldığızmı? | alaayıblayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he blame? | menayıblayalmadımmı? | senayıblayalmadıngmı? | olayıblayalmadımı? | bizayıblayalmadıqmı? | sizayıblayalmadığızmı? | alaayıblayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to blame | menayıblayalğanma | senayıblayalğansa | olayıblayalğandı | bizayıblayalğanbız | sizayıblayalğansız | alaayıblayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to blame | menayıblayalmağanma | senayıblayalmağansa | olayıblayalmağandı | bizayıblayalmağanbız | sizayıblayalmağansız | alaayıblayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to blame? | menayıblayalğanmıma? ayıblayalğanmamı? | senayıblayalğanmısa? | olayıblayalğanmıdı? | bizayıblayalğanmıbız? ayıblayalğanbızmı? | sizayıblayalğanmısız? | alaayıblayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to blame? | menayıblayalmağanmıma? ayıblayalmağanmamı? | senayıblayalmağanmısa? | olayıblayalmağanmıdı? | bizayıblayalmağanmıbız? ayıblayalmağanbızmı? | sizayıblayalmağanmısız? | alaayıblayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to blame | menayıblayalğan edimayıblayalğanem | senayıblayalğan edingayıblayalğaneng | olayıblayalğan ediayıblayalğaned | bizayıblayalğan edikayıblayalğanek | sizayıblayalğan edigizayıblayalğanegiz | alaayıblayalğan edileayıblayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to blame | menayıblayalmağan edimayıblayalmağanem | senayıblayalmağan edingayıblayalmağaneng | olayıblayalmağan ediayıblayalmağaned | bizayıblayalmağan edikayıblayalmağanek | sizayıblayalmağan edigizayıblayalmağanegiz | alaayıblayalmağan edileayıblayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could blame | menayıblayala edimayıblayalaem | senayıblayala edingayıblayalaeng | olayıblayala ediayıblayalaed | bizayıblayala edikayıblayalaek | sizayıblayala edigizayıblayalaegiz | alaayıblayala edileayıblayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not blame | menayıblayalmay edimayıblayalmayem | senayıblayalmay edingayıblayalmayeng | olayıblayalmay ediayıblayalmayed | bizayıblayalmay edikayıblayalmayek | sizayıblayalmay edigizayıblayalmayegiz | alaayıblayalmay edileayıblayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to blame | menayıblayalırma | senayıblayalırsa | olayıblayalır | bizayıblayalırbız | sizayıblayalırsız | alaayıblayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to blame | menayıblayalmazma | senayıblayalmazsa | olayıblayalmaz | bizayıblayalmazbız | sizayıblayalmazsız | alaayıblayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to blame? | menayıblayalırmıma? ayıblayalırmamı? | senayıblayalırmısa? | olayıblayalırmı? | bizayıblayalırmıbız? ayıblayalırbızmı? | sizayıblayalırmısız? | alaayıblayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to blame? | menayıblayalmazmıma? ayıblayalmazmamı? | senayıblayalmazmısa? | olayıblayalmazmı? | bizayıblayalmazmıbız? ayıblayalmazbızmı? | sizayıblayalmazmısız? | alaayıblayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to blame | menayıblayallıqma | senayıblayallıqsa | olayıblayallıqdı | bizayıblayallıqbız | sizayıblayallıqsız | alaayıblayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to blame | menayıblayallıq tülme | senayıblayallıq tülse | olayıblayallıq tüldü | bizayıblayallıq tülbüz | sizayıblayallıq tülsüz | alaayıblayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to blame? | menayıblayallıqmıma? ayıblayallıqmamı? | senayıblayallıqmısa? | olayıblayallıqmıdı? | bizayıblayallıqmıbız? ayıblayallıqbızmı? | sizayıblayallıqmısız? | alaayıblayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to blame? | menayıblayallıq tülmüme? | senayıblayallıq tülmüse? | olayıblayallıq tülmüdü? | bizayıblayallıq tülmübüz? | sizayıblayallıq tülmüsüz? | alaayıblayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to blame | menayıblayalır edimayıblayalır em | senayıblayalır edingayıblayalır eng | olayıblayalır ediayıblayalır ed | bizayıblayalır edikayıblayalır ek | sizayıblayalır edigizayıblayalır egiz | alaayıblayalır edileayıblayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to blame | menayıblayalmaz edimayıblayalmaz em | senayıblayalmaz edingayıblayalmaz eng | olayıblayalmaz ediayıblayalmaz ed | bizayıblayalmaz edikayıblayalmaz ek | sizayıblayalmaz edigizayıblayalmaz egiz | alaayıblayalmaz edileayıblayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to blame | senayıblayalğınayıblayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to blame | senayıblayalmağınayıblayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be blaming | menayıblay bolmazma | senayıblay bolmazsa | olayıblay bolmaz | bizayıblay bolmazbız | sizayıblay bolmazsız | alaayıblay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be blaming (emphatic) | menayıblamay bolmazma | senayıblamay bolmazsa | olayıblamay bolmaz | bizayıblamay bolmazbız | sizayıblamay bolmazsız | alaayıblamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of blaming | menayıblay tura bolmazma | senayıblay tura bolmazsa | olayıblay tura bolmaz | bizayıblay tura bolmazbız | sizayıblay tura bolmazsız | alaayıblay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not blaming (emphatic) | menayıblamay tura bolmazma | senayıblamay tura bolmazsa | olayıblamay tura bolmaz | bizayıblamay tura bolmazbız | sizayıblamay tura bolmazsız | alaayıblamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not blaming | menayıblamay turama | senayıblamay turasa | olayıblamay turadı | bizayıblamay turabız | sizayıblamay turasız | alaayıblamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not blaming | menayıblamay turmayma | senayıblamay turmaysa | olayıblamay turmaydı | bizayıblamay turmaybız | sizayıblamay turmaysız | alaayıblamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not blaming? | menayıblamay turmaymıma | senayıblamay turmaymısa | olayıblamay turmaymıdı | bizayıblamay turmaymıbız | sizayıblamay turmaymısız | alaayıblamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have blamed | menayıblağan bolmazma | senayıblağan bolmazsa | olayıblağan bolmaz | bizayıblağan bolmazbız | sizayıblağan bolmazsız | alaayıblağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have blamed (emphatic) | menayıblamağan bolmazma | senayıblamağan bolmazsa | olayıblamağan bolmaz | bizayıblamağan bolmazbız | sizayıblamağan bolmazsız | alaayıblamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had blamed | menayıblağan bolmasam | senayıblağan bolmasang | olayıblağan bolmasa | bizayıblağan bolmasaq | sizayıblağan bolmasağız | alaayıblağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't blamed | menayıblamağan bolmasam | senayıblamağan bolmasang | olayıblamağan bolmasa | bizayıblamağan bolmasaq | sizayıblamağan bolmasağız | alaayıblamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to blame | menayıblarıq bolmazma | senayıblarıq bolmazsa | olayıblarıq bolmaz | bizayıblarıq bolmazbız | sizayıblarıq bolmazsız | alaayıblarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to blame (emphatic) | menayıblamazlıq bolmazma | senayıblamazlıq bolmazsa | olayıblamazlıq bolmaz | bizayıblamazlıq bolmazbız | sizayıblamazlıq bolmazsız | alaayıblamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to blame | menayıblarıq bolmasam | senayıblarıq bolmasang | olayıblarıq bolmasa | bizayıblarıq bolmasaq | sizayıblarıq bolmasağız | alaayıblarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to blame | menayıblamazlıq bolmasam | senayıblamazlıq bolmasang | olayıblamazlıq bolmasa | bizayıblamazlıq bolmasaq | sizayıblamazlıq bolmasağız | alaayıblamazlıq bolmasala |