uwaqlarğa
/uwaqlarʁa/
1. to crush, to break into small pieces, to chop up fine
- uwaqlab qoyarğa — to crush up completely
- şekerni uwaqlaybız — we are breaking the sugar into small pieces
- ol taşnı uwaqladı — he crushed the stone
- kömürnü uwaqlarğa kerekdi — the coal needs to be broken up small
2. to change (money into smaller notes or coins)
- açhanı uwaqladı — she changed the money
- açhamı uwaqlab keldim — I went and changed my money
- bu açhanı uwaqlayalmazsa — you will not be able to change this money
Conjugation
Common forms
- uwaqlaydıhe is crushing
- uwaqladıhe crushed
- uwaqlağandıhe has crushed
- uwaqlarhe will crush
- uwaqlarıqdıhe is going to crush
- uwaqlay edihe was crushing
- uwaqlasaif he crushes
- uwaqla!crush!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is crushing | menuwaqlayma | senuwaqlaysa | oluwaqlaydı | bizuwaqlaybız | sizuwaqlaysız | alauwaqlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not crushing | menuwaqlamayma | senuwaqlamaysa | oluwaqlamaydı | bizuwaqlamaybız | sizuwaqlamaysız | alauwaqlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he crushing? | menuwaqlaymıma? uwaqlaymamı? | senuwaqlaymısa? | oluwaqlaymıdı? | bizuwaqlaymıbız? uwaqlaybızmı? | sizuwaqlaymısız? | alauwaqlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he crushing? | menuwaqlamaymıma? uwaqlamaymamı? | senuwaqlamaymısa? | oluwaqlamaymıdı? | bizuwaqlamaymıbız? uwaqlamaybızmı? | sizuwaqlamaymısız? | alauwaqlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually crushes | menuwaqlawçanma | senuwaqlawçansa | oluwaqlawçandı | bizuwaqlawçanbız | sizuwaqlawçansız | alauwaqlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually crush | menuwaqlawçan tülme | senuwaqlawçan tülse | oluwaqlawçan tüldü | bizuwaqlawçan tülbüz | sizuwaqlawçan tülsüz | alauwaqlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually crush? | menuwaqlawçanmıma? uwaqlawçanmamı? | senuwaqlawçanmısa? | oluwaqlawçanmıdı? | bizuwaqlawçanmıbız? uwaqlawçanbızmı? | sizuwaqlawçanmısız? | alauwaqlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually crush? | menuwaqlawçan tülmüme? | senuwaqlawçan tülmüse? | oluwaqlawçan tülmüdü? | bizuwaqlawçan tülmübüz? | sizuwaqlawçan tülmüsüz? | alauwaqlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has crushed and remains so | oluwaqlabdı | alauwaqlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he crushed? | oluwaqlabmıdı? | alauwaqlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of crushing | menuwaqlay turama | senuwaqlay turasa | oluwaqlay turadı | bizuwaqlay turabız | sizuwaqlay turasız | alauwaqlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of crushing | menuwaqlay turmayma | senuwaqlay turmaysa | oluwaqlay turmaydı | bizuwaqlay turmaybız | sizuwaqlay turmaysız | alauwaqlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of crushing? | menuwaqlay turamıma? uwaqlay turamamı? | senuwaqlay turamısa? | oluwaqlay turamıdı? | bizuwaqlay turamıbız? uwaqlay turabızmı? | sizuwaqlay turamısız? | alauwaqlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of crushing? | menuwaqlay turmaymıma? uwaqlay turmaymamı? | senuwaqlay turmaymısa? | oluwaqlay turmaymıdı? | bizuwaqlay turmaymıbız? uwaqlay turmaybızmı? | sizuwaqlay turmaymısız? | alauwaqlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he crushed | menuwaqladım | senuwaqladıŋ | oluwaqladı | bizuwaqladıq | sizuwaqladığız | alauwaqladıla |
| Simple past (definite)he didn't crush | menuwaqlamadım | senuwaqlamadıŋ | oluwaqlamadı | bizuwaqlamadıq | sizuwaqlamadığız | alauwaqlamadıla |
| Simple past (definite)did he crush? | menuwaqladımmı? | senuwaqladıŋmı? | oluwaqladımı? | bizuwaqladıqmı? | sizuwaqladığızmı? | alauwaqladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he crush? | menuwaqlamadımmı? | senuwaqlamadıŋmı? | oluwaqlamadımı? | bizuwaqlamadıqmı? | sizuwaqlamadığızmı? | alauwaqlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has crushed | menuwaqlağanma | senuwaqlağansa | oluwaqlağandı | bizuwaqlağanbız | sizuwaqlağansız | alauwaqlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't crushed | menuwaqlamağanma | senuwaqlamağansa | oluwaqlamağandı | bizuwaqlamağanbız | sizuwaqlamağansız | alauwaqlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he crushed? | menuwaqlağanmıma? uwaqlağanmamı? | senuwaqlağanmısa? | oluwaqlağanmıdı? | bizuwaqlağanmıbız? uwaqlağanbızmı? | sizuwaqlağanmısız? | alauwaqlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he crushed? | menuwaqlamağanmıma? uwaqlamağanmamı? | senuwaqlamağanmısa? | oluwaqlamağanmıdı? | bizuwaqlamağanmıbız? uwaqlamağanbızmı? | sizuwaqlamağanmısız? | alauwaqlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will crush | menuwaqlarma | senuwaqlarsa | oluwaqlar | bizuwaqlarbız | sizuwaqlarsız | alauwaqlarla |
| Indefinite future (future I)he won't crush | menuwaqlamazma | senuwaqlamazsa | oluwaqlamaz | bizuwaqlamazbız | sizuwaqlamazsız | alauwaqlamazla |
| Indefinite future (future I)will he crush? | menuwaqlarmıma? uwaqlarmamı? | senuwaqlarmısa? | oluwaqlarmı? | bizuwaqlarmıbız? uwaqlarbızmı? | sizuwaqlarmısız? | alauwaqlarmıla? uwaqlarlamı? |
| Indefinite future (future I)won't he crush? | menuwaqlamazmıma? uwaqlamazmamı? | senuwaqlamazmısa? | oluwaqlamazmı? | bizuwaqlamazmıbız? uwaqlamazbızmı? | sizuwaqlamazmısız? | alauwaqlamazmıla? uwaqlamazlamı? |
| Definite future (future II)he is going to crush | menuwaqlarıqma | senuwaqlarıqsa | oluwaqlarıqdı | bizuwaqlarıqbız | sizuwaqlarıqsız | alauwaqlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to crush | menuwaqlarıq tülme | senuwaqlarıq tülse | oluwaqlarıq tüldü | bizuwaqlarıq tülbüz | sizuwaqlarıq tülsüz | alauwaqlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to crush? | menuwaqlarıqmıma? uwaqlarıqmamı? | senuwaqlarıqmısa? | oluwaqlarıqmıdı? | bizuwaqlarıqmıbız? uwaqlarıqbızmı? | sizuwaqlarıqmısız? | alauwaqlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to crush? | menuwaqlarıq tülmüme? | senuwaqlarıq tülmüse? | oluwaqlarıq tülmüdü? | bizuwaqlarıq tülmübüz? | sizuwaqlarıq tülmüsüz? | alauwaqlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had crushed | menuwaqlağan edimuwaqlağanem | senuwaqlağan ediŋuwaqlağaneŋ | oluwaqlağan ediuwaqlağaned | bizuwaqlağan edikuwaqlağanek | sizuwaqlağan edigizuwaqlağanegiz | alauwaqlağan edileuwaqlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't crushed | menuwaqlamağan edimuwaqlamağanem | senuwaqlamağan ediŋuwaqlamağaneŋ | oluwaqlamağan ediuwaqlamağaned | bizuwaqlamağan edikuwaqlamağanek | sizuwaqlamağan edigizuwaqlamağanegiz | alauwaqlamağan edileuwaqlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was crushing | menuwaqlay edimuwaqlayem | senuwaqlay ediŋuwaqlayeŋ | oluwaqlay ediuwaqlayed | bizuwaqlay edikuwaqlayek | sizuwaqlay edigizuwaqlayegiz | alauwaqlay edileuwaqlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't crushing | menuwaqlamay edimuwaqlamayem | senuwaqlamay ediŋuwaqlamayeŋ | oluwaqlamay ediuwaqlamayed | bizuwaqlamay edikuwaqlamayek | sizuwaqlamay edigizuwaqlamayegiz | alauwaqlamay edileuwaqlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to crush | menuwaqlawçan edimuwaqlawçanem | senuwaqlawçan ediŋuwaqlawçaneŋ | oluwaqlawçan ediuwaqlawçaned | bizuwaqlawçan edikuwaqlawçanek | sizuwaqlawçan edigizuwaqlawçanegiz | alauwaqlawçan edileuwaqlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to crush | menuwaqlawçan tül edimuwaqlawçan tül em | senuwaqlawçan tül ediŋuwaqlawçan tül eŋ | oluwaqlawçan tül ediuwaqlawçan tül ed | bizuwaqlawçan tül edikuwaqlawçan tül ek | sizuwaqlawçan tül edigizuwaqlawçan tül egiz | alauwaqlawçan tül edileuwaqlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had crushed and remained so | oluwaqlab edi | alauwaqlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't crushed | oluwaqlab tül edi | alauwaqlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of crushing | menuwaqlay tura edimuwaqlay turaem | senuwaqlay tura ediŋuwaqlay turaeŋ | oluwaqlay tura ediuwaqlay turaed | bizuwaqlay tura edikuwaqlay turaek | sizuwaqlay tura edigizuwaqlay turaegiz | alauwaqlay tura edileuwaqlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of crushing | menuwaqlay turmay edimuwaqlay turmayem | senuwaqlay turmay ediŋuwaqlay turmayeŋ | oluwaqlay turmay ediuwaqlay turmayed | bizuwaqlay turmay edikuwaqlay turmayek | sizuwaqlay turmay edigizuwaqlay turmayegiz | alauwaqlay turmay edileuwaqlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would crush | menuwaqlar edimuwaqlar em | senuwaqlar ediŋuwaqlar eŋ | oluwaqlar ediuwaqlar ed | bizuwaqlar edikuwaqlar ek | sizuwaqlar edigizuwaqlar egiz | alauwaqlar edileuwaqlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't crush | menuwaqlamaz edimuwaqlamaz em | senuwaqlamaz ediŋuwaqlamaz eŋ | oluwaqlamaz ediuwaqlamaz ed | bizuwaqlamaz edikuwaqlamaz ek | sizuwaqlamaz edigizuwaqlamaz egiz | alauwaqlamaz edileuwaqlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have crushed | menuwaqlarıq edimuwaqlarıq em | senuwaqlarıq ediŋuwaqlarıq eŋ | oluwaqlarıq ediuwaqlarıq ed | bizuwaqlarıq edikuwaqlarıq ek | sizuwaqlarıq edigizuwaqlarıq egiz | alauwaqlarıq edileuwaqlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have crushed | menuwaqlarıq tül edimuwaqlarıq tül em | senuwaqlarıq tül ediŋuwaqlarıq tül eŋ | oluwaqlarıq tül ediuwaqlarıq tül ed | bizuwaqlarıq tül edikuwaqlarıq tül ek | sizuwaqlarıq tül edigizuwaqlarıq tül egiz | alauwaqlarıq tül edileuwaqlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he crushes | menuwaqlasam | senuwaqlasaŋ | oluwaqlasa | bizuwaqlasaq | sizuwaqlasağız | alauwaqlasala |
| Conditionalif he doesn't crush | menuwaqlamasam | senuwaqlamasaŋ | oluwaqlamasa | bizuwaqlamasaq | sizuwaqlamasağız | alauwaqlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is crushing | menuwaqlay esem | senuwaqlay eseŋ | oluwaqlay ese | bizuwaqlay esek | sizuwaqlay esegiz | alauwaqlay esele |
| Conditional, present realif he is not crushing | menuwaqlamay esem | senuwaqlamay eseŋ | oluwaqlamay ese | bizuwaqlamay esek | sizuwaqlamay esegiz | alauwaqlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he crushed | menuwaqlasam ediuwaqlasam ed | senuwaqlasaŋ ediuwaqlasaŋ ed | oluwaqlasa ediuwaqlasaed | bizuwaqlasaq ediuwaqlasaq ed | sizuwaqlasağız ediuwaqlasağız ed | alauwaqlasala ediuwaqlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't crush | menuwaqlamasam ediuwaqlamasam ed | senuwaqlamasaŋ ediuwaqlamasaŋ ed | oluwaqlamasa ediuwaqlamasaed | bizuwaqlamasaq ediuwaqlamasaq ed | sizuwaqlamasağız ediuwaqlamasağız ed | alauwaqlamasala ediuwaqlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Progressive conditionalif he keeps crushing | menuwaqlay tursam | senuwaqlay tursaŋ | oluwaqlay tursa | bizuwaqlay tursaq | sizuwaqlay tursağız | alauwaqlay tursala |
| Progressive conditionalif he keeps on not crushing | menuwaqlamay tursam | senuwaqlamay tursaŋ | oluwaqlamay tursa | bizuwaqlamay tursaq | sizuwaqlamay tursağız | alauwaqlamay tursala |
| Progressive conditionalno such form | ||||||
| Progressive conditionalno such form | ||||||
| Progressive conditional, present realif he is in the middle of crushing | menuwaqlay tura esem | senuwaqlay tura eseŋ | oluwaqlay tura ese | bizuwaqlay tura esek | sizuwaqlay tura esegiz | alauwaqlay tura esele |
| Progressive conditional, present realif he keeps on not crushing | menuwaqlamay tura esem | senuwaqlamay tura eseŋ | oluwaqlamay tura ese | bizuwaqlamay tura esek | sizuwaqlamay tura esegiz | alauwaqlamay tura esele |
| Progressive conditional, present realno such form | ||||||
| Progressive conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he crushed | menuwaqladım esem | senuwaqladıŋ eseŋ | oluwaqladı ese | bizuwaqladıq esek | sizuwaqladığız esegiz | alauwaqladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't crush | menuwaqlamadım esem | senuwaqlamadıŋ eseŋ | oluwaqlamadı ese | bizuwaqlamadıq esek | sizuwaqlamadığız esegiz | alauwaqlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did crush (indeed) | menuwaqlağan esem | senuwaqlağan eseŋ | oluwaqlağan ese | bizuwaqlağan esek | sizuwaqlağan esegiz | alauwaqlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't crush (indeed) | menuwaqlamağan esem | senuwaqlamağan eseŋ | oluwaqlamağan ese | bizuwaqlamağan esek | sizuwaqlamağan esegiz | alauwaqlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had crushed | menuwaqlağan bolsam | senuwaqlağan bolsaŋ | oluwaqlağan bolsa | bizuwaqlağan bolsaq | sizuwaqlağan bolsağız | alauwaqlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't crushed | menuwaqlamağan bolsam | senuwaqlamağan bolsaŋ | oluwaqlamağan bolsa | bizuwaqlamağan bolsaq | sizuwaqlamağan bolsağız | alauwaqlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had crushed | menuwaqlağan bolsam ediuwaqlağan bolsam ed | senuwaqlağan bolsaŋ ediuwaqlağan bolsaŋ ed | oluwaqlağan bolsa ediuwaqlağan bolsaed | bizuwaqlağan bolsaq ediuwaqlağan bolsaq ed | sizuwaqlağan bolsağız ediuwaqlağan bolsağız ed | alauwaqlağan bolsala ediuwaqlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't crushed | menuwaqlamağan bolsam ediuwaqlamağan bolsam ed | senuwaqlamağan bolsaŋ ediuwaqlamağan bolsaŋ ed | oluwaqlamağan bolsa ediuwaqlamağan bolsaed | bizuwaqlamağan bolsaq ediuwaqlamağan bolsaq ed | sizuwaqlamağan bolsağız ediuwaqlamağan bolsağız ed | alauwaqlamağan bolsala ediuwaqlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will crush | menuwaqlar esem | senuwaqlar eseŋ | oluwaqlar ese | bizuwaqlar esek | sizuwaqlar esegiz | alauwaqlar esele |
| Conditional, aoristif he won't crush | menuwaqlamaz esem | senuwaqlamaz eseŋ | oluwaqlamaz ese | bizuwaqlamaz esek | sizuwaqlamaz esegiz | alauwaqlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to crush | menuwaqlarıq esem | senuwaqlarıq eseŋ | oluwaqlarıq ese | bizuwaqlarıq esek | sizuwaqlarıq esegiz | alauwaqlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to crush | menuwaqlarıq tül esem | senuwaqlarıq tül eseŋ | oluwaqlarıq tül ese | bizuwaqlarıq tül esek | sizuwaqlarıq tül esegiz | alauwaqlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to crush | menuwaqlarıq bolsam | senuwaqlarıq bolsaŋ | oluwaqlarıq bolsa | bizuwaqlarıq bolsaq | sizuwaqlarıq bolsağız | alauwaqlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to crush | menuwaqlamazlıq bolsam | senuwaqlamazlıq bolsaŋ | oluwaqlamazlıq bolsa | bizuwaqlamazlıq bolsaq | sizuwaqlamazlıq bolsağız | alauwaqlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso uwaqladıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be crushing | menuwaqlay bolurma | senuwaqlay bolursa | oluwaqlay bolur | bizuwaqlay bolurbuz | sizuwaqlay bolursuz | alauwaqlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be crushing | menuwaqlamay bolurma | senuwaqlamay bolursa | oluwaqlamay bolur | bizuwaqlamay bolurbuz | sizuwaqlamay bolursuz | alauwaqlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of crushing | menuwaqlay tura bolurma | senuwaqlay tura bolursa | oluwaqlay tura bolur | bizuwaqlay tura bolurbuz | sizuwaqlay tura bolursuz | alauwaqlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not crushing | menuwaqlamay tura bolurma | senuwaqlamay tura bolursa | oluwaqlamay tura bolur | bizuwaqlamay tura bolurbuz | sizuwaqlamay tura bolursuz | alauwaqlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have crushed | menuwaqlağan bolurma | senuwaqlağan bolursa | oluwaqlağan bolur | bizuwaqlağan bolurbuz | sizuwaqlağan bolursuz | alauwaqlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have crushed | menuwaqlamağan bolurma | senuwaqlamağan bolursa | oluwaqlamağan bolur | bizuwaqlamağan bolurbuz | sizuwaqlamağan bolursuz | alauwaqlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to crush | menuwaqlarıq bolurma | senuwaqlarıq bolursa | oluwaqlarıq bolur | bizuwaqlarıq bolurbuz | sizuwaqlarıq bolursuz | alauwaqlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to crush | menuwaqlamazlıq bolurma | senuwaqlamazlıq bolursa | oluwaqlamazlıq bolur | bizuwaqlamazlıq bolurbuz | sizuwaqlamazlıq bolursuz | alauwaqlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it crush | menuwaqlayım | senuwaqla! | oluwaqlasın | bizuwaqlayıq | sizuwaqlağız! | alauwaqlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not crush | menuwaqlamayım | senuwaqlama! | oluwaqlamasın | bizuwaqlamayıq | sizuwaqlamağız! | alauwaqlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he crush? | menuwaqlayımmı? | oluwaqlasınmı? | bizuwaqlayıqmı? | alauwaqlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not crush? | menuwaqlamayımmı? | oluwaqlamasınmı? | bizuwaqlamayıqmı? | alauwaqlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it crush | senuwaqlaçı2 | oluwaqlasınçı | sizuwaqlaçığız | alauwaqlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not crush | senuwaqlamaçı2 | oluwaqlamasınçı | sizuwaqlamaçığız | alauwaqlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you crush | senuwaqlağınuwaqlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not crush | senuwaqlamağınuwaqlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he crushed | menuwaqlağay edim uwaqlağa edim | senuwaqlağay ediŋ uwaqlağa ediŋ | oluwaqlağay edi uwaqlağa edi | bizuwaqlağay edik uwaqlağa edik | sizuwaqlağay edigiz uwaqlağa edigiz | alauwaqlağay edile uwaqlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not crush | menuwaqlamağay edim uwaqlamağa edim | senuwaqlamağay ediŋ uwaqlamağa ediŋ | oluwaqlamağay edi uwaqlamağa edi | bizuwaqlamağay edik uwaqlamağa edik | sizuwaqlamağay edigiz uwaqlamağa edigiz | alauwaqlamağay edile uwaqlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to crush | menuwaqlamağa qoyayımuwaqlama qoyayım | senuwaqlamağa qoy!uwaqlama qoy! | oluwaqlamağa qoysunuwaqlama qoysun | bizuwaqlamağa qoyayıquwaqlama qoyayıq | sizuwaqlamağa qoyuğuz!uwaqlama qoyuğuz! | alauwaqlamağa qoysunlauwaqlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to crush | menuwaqlamağa qoymayımuwaqlama qoymayım | senuwaqlamağa qoyma!uwaqlama qoyma! | oluwaqlamağa qoymasınuwaqlama qoymasın | bizuwaqlamağa qoymayıquwaqlama qoymayıq | sizuwaqlamağa qoymağız!uwaqlama qoymağız! | alauwaqlamağa qoymasınlauwaqlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to crush? | menuwaqlamağa qoyayımmı?uwaqlama qoyayımmı? | oluwaqlamağa qoysunmu?uwaqlama qoysunmu? | bizuwaqlamağa qoyayıqmı?uwaqlama qoyayıqmı? | alauwaqlamağa qoysunlamı?uwaqlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to crush? | menuwaqlamağa qoymayımmı?uwaqlama qoymayımmı? | oluwaqlamağa qoymasınmı?uwaqlama qoymasınmı? | bizuwaqlamağa qoymayıqmı?uwaqlama qoymayıqmı? | alauwaqlamağa qoymasınlamı?uwaqlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to crush | menuwaqlamağa qoyamauwaqlama qoyama | senuwaqlamağa qoyasauwaqlama qoyasa | oluwaqlamağa qoyadıuwaqlama qoyadı | bizuwaqlamağa qoyabızuwaqlama qoyabız | sizuwaqlamağa qoyasızuwaqlama qoyasız | alauwaqlamağa qoyadılauwaqlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to crush | menuwaqlamağa qoymaymauwaqlama qoymayma | senuwaqlamağa qoymaysauwaqlama qoymaysa | oluwaqlamağa qoymaydıuwaqlama qoymaydı | bizuwaqlamağa qoymaybızuwaqlama qoymaybız | sizuwaqlamağa qoymaysızuwaqlama qoymaysız | alauwaqlamağa qoymaydılauwaqlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to crush? | menuwaqlamağa qoyamıma?uwaqlama qoyamıma? | senuwaqlamağa qoyamısa?uwaqlama qoyamısa? | oluwaqlamağa qoyamıdı?uwaqlama qoyamıdı? | bizuwaqlamağa qoyamıbız?uwaqlama qoyamıbız? | sizuwaqlamağa qoyamısız?uwaqlama qoyamısız? | alauwaqlamağa qoyamıdıla?uwaqlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to crush? | menuwaqlamağa qoymaymıma?uwaqlama qoymaymıma? | senuwaqlamağa qoymaymısa?uwaqlama qoymaymısa? | oluwaqlamağa qoymaymıdı?uwaqlama qoymaymıdı? | bizuwaqlamağa qoymaymıbız?uwaqlama qoymaymıbız? | sizuwaqlamağa qoymaymısız?uwaqlama qoymaymısız? | alauwaqlamağa qoymaymıdıla?uwaqlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to crush | menuwaqlamağa qoydumuwaqlama qoydum | senuwaqlamağa qoyduŋuwaqlama qoyduŋ | oluwaqlamağa qoyduuwaqlama qoydu | bizuwaqlamağa qoyduquwaqlama qoyduq | sizuwaqlamağa qoyduğuzuwaqlama qoyduğuz | alauwaqlamağa qoydulauwaqlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to crush | menuwaqlamağa qoymadımuwaqlama qoymadım | senuwaqlamağa qoymadıŋuwaqlama qoymadıŋ | oluwaqlamağa qoymadıuwaqlama qoymadı | bizuwaqlamağa qoymadıquwaqlama qoymadıq | sizuwaqlamağa qoymadığızuwaqlama qoymadığız | alauwaqlamağa qoymadılauwaqlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to crush? | menuwaqlamağa qoydummu?uwaqlama qoydummu? | senuwaqlamağa qoyduŋmu?uwaqlama qoyduŋmu? | oluwaqlamağa qoydumu?uwaqlama qoydumu? | bizuwaqlamağa qoyduqmu?uwaqlama qoyduqmu? | sizuwaqlamağa qoyduğuzmu?uwaqlama qoyduğuzmu? | alauwaqlamağa qoydulamı?uwaqlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to crush? | menuwaqlamağa qoymadımmı?uwaqlama qoymadımmı? | senuwaqlamağa qoymadıŋmı?uwaqlama qoymadıŋmı? | oluwaqlamağa qoymadımı?uwaqlama qoymadımı? | bizuwaqlamağa qoymadıqmı?uwaqlama qoymadıqmı? | sizuwaqlamağa qoymadığızmı?uwaqlama qoymadığızmı? | alauwaqlamağa qoymadılamı?uwaqlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can crush | menuwaqlayalama | senuwaqlayalasa | oluwaqlayaladı | bizuwaqlayalabız | sizuwaqlayalasız | alauwaqlayaladıla |
| Ability — presenthe can't crush | menuwaqlayalmayma | senuwaqlayalmaysa | oluwaqlayalmaydı | bizuwaqlayalmaybız | sizuwaqlayalmaysız | alauwaqlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he crush? | menuwaqlayalamıma? uwaqlayalamamı? | senuwaqlayalamısa? | oluwaqlayalamıdı? | bizuwaqlayalamıbız? uwaqlayalabızmı? | sizuwaqlayalamısız? | alauwaqlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he crush? | menuwaqlayalmaymıma? uwaqlayalmaymamı? | senuwaqlayalmaymısa? | oluwaqlayalmaymıdı? | bizuwaqlayalmaymıbız? uwaqlayalmaybızmı? | sizuwaqlayalmaymısız? | alauwaqlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can crush | menuwaqlayalsam | senuwaqlayalsaŋ | oluwaqlayalsa | bizuwaqlayalsaq | sizuwaqlayalsağız | alauwaqlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't crush | menuwaqlayalmasam | senuwaqlayalmasaŋ | oluwaqlayalmasa | bizuwaqlayalmasaq | sizuwaqlayalmasağız | alauwaqlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to crush | menuwaqlayaldım | senuwaqlayaldıŋ | oluwaqlayaldı | bizuwaqlayaldıq | sizuwaqlayaldığız | alauwaqlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not crush | menuwaqlayalmadım | senuwaqlayalmadıŋ | oluwaqlayalmadı | bizuwaqlayalmadıq | sizuwaqlayalmadığız | alauwaqlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to crush? | menuwaqlayaldımmı? | senuwaqlayaldıŋmı? | oluwaqlayaldımı? | bizuwaqlayaldıqmı? | sizuwaqlayaldığızmı? | alauwaqlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he crush? | menuwaqlayalmadımmı? | senuwaqlayalmadıŋmı? | oluwaqlayalmadımı? | bizuwaqlayalmadıqmı? | sizuwaqlayalmadığızmı? | alauwaqlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to crush | menuwaqlayalğanma | senuwaqlayalğansa | oluwaqlayalğandı | bizuwaqlayalğanbız | sizuwaqlayalğansız | alauwaqlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to crush | menuwaqlayalmağanma | senuwaqlayalmağansa | oluwaqlayalmağandı | bizuwaqlayalmağanbız | sizuwaqlayalmağansız | alauwaqlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to crush? | menuwaqlayalğanmıma? uwaqlayalğanmamı? | senuwaqlayalğanmısa? | oluwaqlayalğanmıdı? | bizuwaqlayalğanmıbız? uwaqlayalğanbızmı? | sizuwaqlayalğanmısız? | alauwaqlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to crush? | menuwaqlayalmağanmıma? uwaqlayalmağanmamı? | senuwaqlayalmağanmısa? | oluwaqlayalmağanmıdı? | bizuwaqlayalmağanmıbız? uwaqlayalmağanbızmı? | sizuwaqlayalmağanmısız? | alauwaqlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to crush | menuwaqlayalğan edimuwaqlayalğanem | senuwaqlayalğan ediŋuwaqlayalğaneŋ | oluwaqlayalğan ediuwaqlayalğaned | bizuwaqlayalğan edikuwaqlayalğanek | sizuwaqlayalğan edigizuwaqlayalğanegiz | alauwaqlayalğan edileuwaqlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to crush | menuwaqlayalmağan edimuwaqlayalmağanem | senuwaqlayalmağan ediŋuwaqlayalmağaneŋ | oluwaqlayalmağan ediuwaqlayalmağaned | bizuwaqlayalmağan edikuwaqlayalmağanek | sizuwaqlayalmağan edigizuwaqlayalmağanegiz | alauwaqlayalmağan edileuwaqlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could crush | menuwaqlayala edimuwaqlayalaem | senuwaqlayala ediŋuwaqlayalaeŋ | oluwaqlayala ediuwaqlayalaed | bizuwaqlayala edikuwaqlayalaek | sizuwaqlayala edigizuwaqlayalaegiz | alauwaqlayala edileuwaqlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not crush | menuwaqlayalmay edimuwaqlayalmayem | senuwaqlayalmay ediŋuwaqlayalmayeŋ | oluwaqlayalmay ediuwaqlayalmayed | bizuwaqlayalmay edikuwaqlayalmayek | sizuwaqlayalmay edigizuwaqlayalmayegiz | alauwaqlayalmay edileuwaqlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to crush | menuwaqlayalırma | senuwaqlayalırsa | oluwaqlayalır | bizuwaqlayalırbız | sizuwaqlayalırsız | alauwaqlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to crush | menuwaqlayalmazma | senuwaqlayalmazsa | oluwaqlayalmaz | bizuwaqlayalmazbız | sizuwaqlayalmazsız | alauwaqlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to crush? | menuwaqlayalırmıma? uwaqlayalırmamı? | senuwaqlayalırmısa? | oluwaqlayalırmı? | bizuwaqlayalırmıbız? uwaqlayalırbızmı? | sizuwaqlayalırmısız? | alauwaqlayalırmıla? uwaqlayalırlamı? |
| Ability — future Iwon't he be able to crush? | menuwaqlayalmazmıma? uwaqlayalmazmamı? | senuwaqlayalmazmısa? | oluwaqlayalmazmı? | bizuwaqlayalmazmıbız? uwaqlayalmazbızmı? | sizuwaqlayalmazmısız? | alauwaqlayalmazmıla? uwaqlayalmazlamı? |
| Ability — future IIhe is going to be able to crush | menuwaqlayallıqma | senuwaqlayallıqsa | oluwaqlayallıqdı | bizuwaqlayallıqbız | sizuwaqlayallıqsız | alauwaqlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to crush | menuwaqlayallıq tülme | senuwaqlayallıq tülse | oluwaqlayallıq tüldü | bizuwaqlayallıq tülbüz | sizuwaqlayallıq tülsüz | alauwaqlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to crush? | menuwaqlayallıqmıma? uwaqlayallıqmamı? | senuwaqlayallıqmısa? | oluwaqlayallıqmıdı? | bizuwaqlayallıqmıbız? uwaqlayallıqbızmı? | sizuwaqlayallıqmısız? | alauwaqlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to crush? | menuwaqlayallıq tülmüme? | senuwaqlayallıq tülmüse? | oluwaqlayallıq tülmüdü? | bizuwaqlayallıq tülmübüz? | sizuwaqlayallıq tülmüsüz? | alauwaqlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to crush | menuwaqlayalır edimuwaqlayalır em | senuwaqlayalır ediŋuwaqlayalır eŋ | oluwaqlayalır ediuwaqlayalır ed | bizuwaqlayalır edikuwaqlayalır ek | sizuwaqlayalır edigizuwaqlayalır egiz | alauwaqlayalır edileuwaqlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to crush | menuwaqlayalmaz edimuwaqlayalmaz em | senuwaqlayalmaz ediŋuwaqlayalmaz eŋ | oluwaqlayalmaz ediuwaqlayalmaz ed | bizuwaqlayalmaz edikuwaqlayalmaz ek | sizuwaqlayalmaz edigizuwaqlayalmaz egiz | alauwaqlayalmaz edileuwaqlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to crush | senuwaqlayalğınuwaqlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to crush | senuwaqlayalmağınuwaqlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want tohe wants to crush | menuwaqlarğa izleyme | senuwaqlarğa izleyse | oluwaqlarğa izleydi | bizuwaqlarğa izleybiz | sizuwaqlarğa izleysiz | alauwaqlarğa izleydile |
| want tohe does not want to crush | menuwaqlarğa izlemeyme | senuwaqlarğa izlemeyse | oluwaqlarğa izlemeydi | bizuwaqlarğa izlemeybiz | sizuwaqlarğa izlemeysiz | alauwaqlarğa izlemeydile |
| would like tohe would like to crush | menuwaqlarğa süeme | senuwaqlarğa süese | oluwaqlarğa süedi | bizuwaqlarğa süebiz | sizuwaqlarğa süesiz | alauwaqlarğa süedile |
| would like tohe would not like to crush | menuwaqlarğa süymeyme | senuwaqlarğa süymeyse | oluwaqlarğa süymeydi | bizuwaqlarğa süymeybiz | sizuwaqlarğa süymeysiz | alauwaqlarğa süymeydile |
| hope tohe hopes to crush | menuwaqlarğa umutlanama | senuwaqlarğa umutlanasa | oluwaqlarğa umutlanadı | bizuwaqlarğa umutlanabız | sizuwaqlarğa umutlanasız | alauwaqlarğa umutlanadıla |
| hope tohe does not hope to crush | menuwaqlarğa umutlanmayma | senuwaqlarğa umutlanmaysa | oluwaqlarğa umutlanmaydı | bizuwaqlarğa umutlanmaybız | sizuwaqlarğa umutlanmaysız | alauwaqlarğa umutlanmaydıla |
| be about tohe is about to crush | menuwaqlarğa deb turama | senuwaqlarğa deb turasa | oluwaqlarğa deb turadı | bizuwaqlarğa deb turabız | sizuwaqlarğa deb turasız | alauwaqlarğa deb turadıla |
| be about tohe is not about to crush | menuwaqlarğa deb turmayma | senuwaqlarğa deb turmaysa | oluwaqlarğa deb turmaydı | bizuwaqlarğa deb turmaybız | sizuwaqlarğa deb turmaysız | alauwaqlarğa deb turmaydıla |
| Need and obligation | ||||||
| need tohe needs to crush | menuwaqlarğa kerekme | senuwaqlarğa kerekse | oluwaqlarğa kerekdi | bizuwaqlarğa kerekbiz | sizuwaqlarğa kereksiz | alauwaqlarğa kerekdile |
| need tohe does not need to crush | menuwaqlarğa kerek tülme | senuwaqlarğa kerek tülse | oluwaqlarğa kerek tüldü | bizuwaqlarğa kerek tülbüz | sizuwaqlarğa kerek tülsüz | alauwaqlarğa kerek tüldüle |
| have tohe has to crush | menmenŋe uwaqlarğa tüşedi | sensenŋe uwaqlarğa tüşedi | olaŋa uwaqlarğa tüşedi | bizbizge uwaqlarğa tüşedi | sizsizge uwaqlarğa tüşedi | alaalağa uwaqlarğa tüşedi |
| have tohe does not have to crush | menmenŋe uwaqlarğa tüşmeydi | sensenŋe uwaqlarğa tüşmeydi | olaŋa uwaqlarğa tüşmeydi | bizbizge uwaqlarğa tüşmeydi | sizsizge uwaqlarğa tüşmeydi | alaalağa uwaqlarğa tüşmeydi |
| be obliged tohe is obliged to crush | menuwaqlarğa borçluma | senuwaqlarğa borçlusa | oluwaqlarğa borçludu | bizuwaqlarğa borçlubuz | sizuwaqlarğa borçlusuz | alauwaqlarğa borçludula |
| be obliged tohe is not obliged to crush | menuwaqlarğa borçlu tülme | senuwaqlarğa borçlu tülse | oluwaqlarğa borçlu tüldü | bizuwaqlarğa borçlu tülbüz | sizuwaqlarğa borçlu tülsüz | alauwaqlarğa borçlu tüldüle |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way tohe has a way to crush | menuwaqlarğa madarım bardı | senuwaqlarğa madarıŋ bardı | oluwaqlarğa madarı bardı | bizuwaqlarğa madarıbız bardı | sizuwaqlarğa madarığız bardı | alauwaqlarğa madarları bardı |
| have a way tohe has no way to crush | menuwaqlarğa madarım joqdu | senuwaqlarğa madarıŋ joqdu | oluwaqlarğa madarı joqdu | bizuwaqlarğa madarıbız joqdu | sizuwaqlarğa madarığız joqdu | alauwaqlarğa madarları joqdu |
| be free tohe is free to crush | menuwaqlarğa erkinligim bardı | senuwaqlarğa erkinligiŋ bardı | oluwaqlarğa erkinligi bardı | bizuwaqlarğa erkinligibiz bardı | sizuwaqlarğa erkinligigiz bardı | alauwaqlarğa erkinlikleri bardı |
| be free tohe is not free to crush | menuwaqlarğa erkinligim joqdu | senuwaqlarğa erkinligiŋ joqdu | oluwaqlarğa erkinligi joqdu | bizuwaqlarğa erkinligibiz joqdu | sizuwaqlarğa erkinligigiz joqdu | alauwaqlarğa erkinlikleri joqdu |
| be possible toit is possible for him to crush | menmenŋe uwaqlarğa bolluqdu | sensenŋe uwaqlarğa bolluqdu | olaŋa uwaqlarğa bolluqdu | bizbizge uwaqlarğa bolluqdu | sizsizge uwaqlarğa bolluqdu | alaalağa uwaqlarğa bolluqdu |
| be possible toit is not possible for him to crush | menmenŋe uwaqlarğa bolluq tüldü | sensenŋe uwaqlarğa bolluq tüldü | olaŋa uwaqlarğa bolluq tüldü | bizbizge uwaqlarğa bolluq tüldü | sizsizge uwaqlarğa bolluq tüldü | alaalağa uwaqlarğa bolluq tüldü |
| be ready tohe is ready to crush | menuwaqlarğa hazırma | senuwaqlarğa hazırsa | oluwaqlarğa hazırdı | bizuwaqlarğa hazırbız | sizuwaqlarğa hazırsız | alauwaqlarğa hazırdıla |
| be ready tohe is not ready to crush | menuwaqlarğa hazır tülme | senuwaqlarğa hazır tülse | oluwaqlarğa hazır tüldü | bizuwaqlarğa hazır tülbüz | sizuwaqlarğa hazır tülsüz | alauwaqlarğa hazır tüldüle |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try tohe is trying to crush | menuwaqlarğa küreşeme | senuwaqlarğa küreşese | oluwaqlarğa küreşedi | bizuwaqlarğa küreşebiz | sizuwaqlarğa küreşesiz | alauwaqlarğa küreşedile |
| try tohe is not trying to crush | menuwaqlarğa küreşmeyme | senuwaqlarğa küreşmeyse | oluwaqlarğa küreşmeydi | bizuwaqlarğa küreşmeybiz | sizuwaqlarğa küreşmeysiz | alauwaqlarğa küreşmeydile |
| agree tohe agrees to crush | menuwaqlarğa unayma | senuwaqlarğa unaysa | oluwaqlarğa unaydı | bizuwaqlarğa unaybız | sizuwaqlarğa unaysız | alauwaqlarğa unaydıla |
| agree tohe refuses to crush | menuwaqlarğa unamayma | senuwaqlarğa unamaysa | oluwaqlarğa unamaydı | bizuwaqlarğa unamaybız | sizuwaqlarğa unamaysız | alauwaqlarğa unamaydıla |
| hurry tohe is in a hurry to crush | menuwaqlarğa aşığama | senuwaqlarğa aşığasa | oluwaqlarğa aşığadı | bizuwaqlarğa aşığabız | sizuwaqlarğa aşığasız | alauwaqlarğa aşığadıla |
| hurry tohe is in no hurry to crush | menuwaqlarğa aşıqmayma | senuwaqlarğa aşıqmaysa | oluwaqlarğa aşıqmaydı | bizuwaqlarğa aşıqmaybız | sizuwaqlarğa aşıqmaysız | alauwaqlarğa aşıqmaydıla |
| be afraid tohe is afraid to crush | menuwaqlarğa qorqama | senuwaqlarğa qorqasa | oluwaqlarğa qorqadı | bizuwaqlarğa qorqabız | sizuwaqlarğa qorqasız | alauwaqlarğa qorqadıla |
| be afraid tohe is not afraid to crush | menuwaqlarğa qorqmayma | senuwaqlarğa qorqmaysa | oluwaqlarğa qorqmaydı | bizuwaqlarğa qorqmaybız | sizuwaqlarğa qorqmaysız | alauwaqlarğa qorqmaydıla |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be crushing | menuwaqlay bolmazma | senuwaqlay bolmazsa | oluwaqlay bolmaz | bizuwaqlay bolmazbız | sizuwaqlay bolmazsız | alauwaqlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be crushing (emphatic) | menuwaqlamay bolmazma | senuwaqlamay bolmazsa | oluwaqlamay bolmaz | bizuwaqlamay bolmazbız | sizuwaqlamay bolmazsız | alauwaqlamay bolmazla |
| Progressive conditional — auxiliary negatedif he doesn't keep crushing | menuwaqlay turmasam | senuwaqlay turmasaŋ | oluwaqlay turmasa | bizuwaqlay turmasaq | sizuwaqlay turmasağız | alauwaqlay turmasala |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of crushing | menuwaqlay tura bolmazma | senuwaqlay tura bolmazsa | oluwaqlay tura bolmaz | bizuwaqlay tura bolmazbız | sizuwaqlay tura bolmazsız | alauwaqlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not crushing (emphatic) | menuwaqlamay tura bolmazma | senuwaqlamay tura bolmazsa | oluwaqlamay tura bolmaz | bizuwaqlamay tura bolmazbız | sizuwaqlamay tura bolmazsız | alauwaqlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not crushing | menuwaqlamay turama | senuwaqlamay turasa | oluwaqlamay turadı | bizuwaqlamay turabız | sizuwaqlamay turasız | alauwaqlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not crushing | menuwaqlamay turmayma | senuwaqlamay turmaysa | oluwaqlamay turmaydı | bizuwaqlamay turmaybız | sizuwaqlamay turmaysız | alauwaqlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not crushing? | menuwaqlamay turmaymıma | senuwaqlamay turmaymısa | oluwaqlamay turmaymıdı | bizuwaqlamay turmaymıbız | sizuwaqlamay turmaymısız | alauwaqlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have crushed | menuwaqlağan bolmazma | senuwaqlağan bolmazsa | oluwaqlağan bolmaz | bizuwaqlağan bolmazbız | sizuwaqlağan bolmazsız | alauwaqlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have crushed (emphatic) | menuwaqlamağan bolmazma | senuwaqlamağan bolmazsa | oluwaqlamağan bolmaz | bizuwaqlamağan bolmazbız | sizuwaqlamağan bolmazsız | alauwaqlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had crushed | menuwaqlağan bolmasam | senuwaqlağan bolmasaŋ | oluwaqlağan bolmasa | bizuwaqlağan bolmasaq | sizuwaqlağan bolmasağız | alauwaqlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't crushed | menuwaqlamağan bolmasam | senuwaqlamağan bolmasaŋ | oluwaqlamağan bolmasa | bizuwaqlamağan bolmasaq | sizuwaqlamağan bolmasağız | alauwaqlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to crush | menuwaqlarıq bolmazma | senuwaqlarıq bolmazsa | oluwaqlarıq bolmaz | bizuwaqlarıq bolmazbız | sizuwaqlarıq bolmazsız | alauwaqlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to crush (emphatic) | menuwaqlamazlıq bolmazma | senuwaqlamazlıq bolmazsa | oluwaqlamazlıq bolmaz | bizuwaqlamazlıq bolmazbız | sizuwaqlamazlıq bolmazsız | alauwaqlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to crush | menuwaqlarıq bolmasam | senuwaqlarıq bolmasaŋ | oluwaqlarıq bolmasa | bizuwaqlarıq bolmasaq | sizuwaqlarıq bolmasağız | alauwaqlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to crush | menuwaqlamazlıq bolmasam | senuwaqlamazlıq bolmasaŋ | oluwaqlamazlıq bolmasa | bizuwaqlamazlıq bolmasaq | sizuwaqlamazlıq bolmasağız | alauwaqlamazlıq bolmasala |