talarğa

/talarʁa/

1. (v.) bite, maul, savage — Said of dogs, wolves and other animals.

itni qatına barma, talarıqdı — do not go near the dog, it will bite
anı it talağandı — a dog has bitten him
börü qoynu taladı — the wolf mauled the sheep
it sabiyni talab qoydu — the dog bit the child

2. (v.) wash away, erode — Said of a river eating away its banks.

çerek jağanı talaydı — the river is washing away the bank
suw jolnu talağandı — the water has washed away the road
çerek jağalanı talar — the river will erode the banks

3. (v.) torment, gnaw at, nag (fig.)

ol haman meni talab turadı — he keeps nagging me all the time
süymeklik jüregin talaydı — love torments his heart
awruw sanlarımı talaydı — the illness torments my body

4. (v.) plunder, rob, pillage (fig.)

jaw elni taladı — the enemy plundered the village
bay jarlılanı talay edi — the rich man used to rob the poor
jaw şaharnı talağandı — the enemy has pillaged the town

Conjugation

Common forms

talaydıhe is biting
taladıhe bit
talağandıhe has bitten
talarhe will bite
talarıqdıhe is going to bite
talay edihe was biting
talasaif he bites
tala!bite!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of talarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is biting	mentalayma	sentalaysa	oltalaydı	biztalaybız	siztalaysız	alatalaydıla
Present (simple & continuous)he is not biting	mentalamayma	sentalamaysa	oltalamaydı	biztalamaybız	siztalamaysız	alatalamaydıla
Present (simple & continuous)is he biting?	mentalaymıma? talaymamı?	sentalaymısa?	oltalaymıdı?	biztalaymıbız? talaybızmı?	siztalaymısız?	alatalaymıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he biting?	mentalamaymıma? talamaymamı?	sentalamaymısa?	oltalamaymıdı?	biztalamaymıbız? talamaybızmı?	siztalamaymısız?	alatalamaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually bites	mentalawçanma	sentalawçansa	oltalawçandı	biztalawçanbız	siztalawçansız	alatalawçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually bite	mentalawçan tülme	sentalawçan tülse	oltalawçan tüldü	biztalawçan tülbüz	siztalawçan tülsüz	alatalawçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually bite?	mentalawçanmıma? talawçanmamı?	sentalawçanmısa?	oltalawçanmıdı?	biztalawçanmıbız? talawçanbızmı?	siztalawçanmısız?	alatalawçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually bite?	mentalawçan tülmüme?	sentalawçan tülmüse?	oltalawçan tülmüdü?	biztalawçan tülmübüz?	siztalawçan tülmüsüz?	alatalawçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has bitten and remains so			oltalabdı			alatalabdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he bitten?			oltalabmıdı?			alatalabmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of biting	mentalay turama	sentalay turasa	oltalay turadı	biztalay turabız	siztalay turasız	alatalay turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of biting	mentalay turmayma	sentalay turmaysa	oltalay turmaydı	biztalay turmaybız	siztalay turmaysız	alatalay turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of biting?	mentalay turamıma? talay turamamı?	sentalay turamısa?	oltalay turamıdı?	biztalay turamıbız? talay turabızmı?	siztalay turamısız?	alatalay turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of biting?	mentalay turmaymıma? talay turmaymamı?	sentalay turmaymısa?	oltalay turmaymıdı?	biztalay turmaymıbız? talay turmaybızmı?	siztalay turmaymısız?	alatalay turmaymıdıla?
Simple past (definite)he bit	mentaladım	sentaladıŋ	oltaladı	biztaladıq	siztaladığız	alataladıla
Simple past (definite)he didn't bite	mentalamadım	sentalamadıŋ	oltalamadı	biztalamadıq	siztalamadığız	alatalamadıla
Simple past (definite)did he bite?	mentaladımmı?	sentaladıŋmı?	oltaladımı?	biztaladıqmı?	siztaladığızmı?	alataladılamı?
Simple past (definite)didn't he bite?	mentalamadımmı?	sentalamadıŋmı?	oltalamadımı?	biztalamadıqmı?	siztalamadığızmı?	alatalamadılamı?
Perfect (past indefinite)he has bitten	mentalağanma	sentalağansa	oltalağandı	biztalağanbız	siztalağansız	alatalağandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't bitten	mentalamağanma	sentalamağansa	oltalamağandı	biztalamağanbız	siztalamağansız	alatalamağandıla
Perfect (past indefinite)has he bitten?	mentalağanmıma? talağanmamı?	sentalağanmısa?	oltalağanmıdı?	biztalağanmıbız? talağanbızmı?	siztalağanmısız?	alatalağanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he bitten?	mentalamağanmıma? talamağanmamı?	sentalamağanmısa?	oltalamağanmıdı?	biztalamağanmıbız? talamağanbızmı?	siztalamağanmısız?	alatalamağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will bite	mentalarma	sentalarsa	oltalar	biztalarbız	siztalarsız	alatalarla
Indefinite future (future I)he won't bite	mentalamazma	sentalamazsa	oltalamaz	biztalamazbız	siztalamazsız	alatalamazla
Indefinite future (future I)will he bite?	mentalarmıma? talarmamı?	sentalarmısa?	oltalarmı?	biztalarmıbız? talarbızmı?	siztalarmısız?	alatalarmıla? talarlamı?
Indefinite future (future I)won't he bite?	mentalamazmıma? talamazmamı?	sentalamazmısa?	oltalamazmı?	biztalamazmıbız? talamazbızmı?	siztalamazmısız?	alatalamazmıla? talamazlamı?
Definite future (future II)he is going to bite	mentalarıqma	sentalarıqsa	oltalarıqdı	biztalarıqbız	siztalarıqsız	alatalarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to bite	mentalarıq tülme	sentalarıq tülse	oltalarıq tüldü	biztalarıq tülbüz	siztalarıq tülsüz	alatalarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to bite?	mentalarıqmıma? talarıqmamı?	sentalarıqmısa?	oltalarıqmıdı?	biztalarıqmıbız? talarıqbızmı?	siztalarıqmısız?	alatalarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to bite?	mentalarıq tülmüme?	sentalarıq tülmüse?	oltalarıq tülmüdü?	biztalarıq tülmübüz?	siztalarıq tülmüsüz?	alatalarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of talarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had bitten	mentalağan edimtalağanem	sentalağan ediŋtalağaneŋ	oltalağan editalağaned	biztalağan ediktalağanek	siztalağan edigiztalağanegiz	alatalağan ediletalağanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't bitten	mentalamağan edimtalamağanem	sentalamağan ediŋtalamağaneŋ	oltalamağan editalamağaned	biztalamağan ediktalamağanek	siztalamağan edigiztalamağanegiz	alatalamağan ediletalamağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was biting	mentalay edimtalayem	sentalay ediŋtalayeŋ	oltalay editalayed	biztalay ediktalayek	siztalay edigiztalayegiz	alatalay ediletalayelle
Past continuous (imperfect)he wasn't biting	mentalamay edimtalamayem	sentalamay ediŋtalamayeŋ	oltalamay editalamayed	biztalamay ediktalamayek	siztalamay edigiztalamayegiz	alatalamay ediletalamayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to bite	mentalawçan edimtalawçanem	sentalawçan ediŋtalawçaneŋ	oltalawçan editalawçaned	biztalawçan ediktalawçanek	siztalawçan edigiztalawçanegiz	alatalawçan ediletalawçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to bite	mentalawçan tül edimtalawçan tül em	sentalawçan tül ediŋtalawçan tül eŋ	oltalawçan tül editalawçan tül ed	biztalawçan tül ediktalawçan tül ek	siztalawçan tül edigiztalawçan tül egiz	alatalawçan tül ediletalawçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had bitten and remained so			oltalab edi			alatalab edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't bitten			oltalab tül edi			alatalab tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of biting	mentalay tura edimtalay turaem	sentalay tura ediŋtalay turaeŋ	oltalay tura editalay turaed	biztalay tura ediktalay turaek	siztalay tura edigiztalay turaegiz	alatalay tura ediletalay turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of biting	mentalay turmay edimtalay turmayem	sentalay turmay ediŋtalay turmayeŋ	oltalay turmay editalay turmayed	biztalay turmay ediktalay turmayek	siztalay turmay edigiztalay turmayegiz	alatalay turmay ediletalay turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would bite	mentalar edimtalar em	sentalar ediŋtalar eŋ	oltalar editalar ed	biztalar ediktalar ek	siztalar edigiztalar egiz	alatalar ediletalar elle
Conditional result (would)he wouldn't bite	mentalamaz edimtalamaz em	sentalamaz ediŋtalamaz eŋ	oltalamaz editalamaz ed	biztalamaz ediktalamaz ek	siztalamaz edigiztalamaz egiz	alatalamaz ediletalamaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have bitten	mentalarıq edimtalarıq em	sentalarıq ediŋtalarıq eŋ	oltalarıq editalarıq ed	biztalarıq ediktalarıq ek	siztalarıq edigiztalarıq egiz	alatalarıq ediletalarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have bitten	mentalarıq tül edimtalarıq tül em	sentalarıq tül ediŋtalarıq tül eŋ	oltalarıq tül editalarıq tül ed	biztalarıq tül ediktalarıq tül ek	siztalarıq tül edigiztalarıq tül egiz	alatalarıq tül ediletalarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of talarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he bites	mentalasam	sentalasaŋ	oltalasa	biztalasaq	siztalasağız	alatalasala
Conditionalif he doesn't bite	mentalamasam	sentalamasaŋ	oltalamasa	biztalamasaq	siztalamasağız	alatalamasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is biting	mentalay esem	sentalay eseŋ	oltalay ese	biztalay esek	siztalay esegiz	alatalay esele
Conditional, present realif he is not biting	mentalamay esem	sentalamay eseŋ	oltalamay ese	biztalamay esek	siztalamay esegiz	alatalamay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he bit	mentalasam editalasam ed	sentalasaŋ editalasaŋ ed	oltalasa editalasaed	biztalasaq editalasaq ed	siztalasağız editalasağız ed	alatalasala editalasalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't bite	mentalamasam editalamasam ed	sentalamasaŋ editalamasaŋ ed	oltalamasa editalamasaed	biztalamasaq editalamasaq ed	siztalamasağız editalamasağız ed	alatalamasala editalamasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Progressive conditionalif he keeps biting	mentalay tursam	sentalay tursaŋ	oltalay tursa	biztalay tursaq	siztalay tursağız	alatalay tursala
Progressive conditionalif he keeps on not biting	mentalamay tursam	sentalamay tursaŋ	oltalamay tursa	biztalamay tursaq	siztalamay tursağız	alatalamay tursala
Progressive conditionalno such form
Progressive conditionalno such form
Progressive conditional, present realif he is in the middle of biting	mentalay tura esem	sentalay tura eseŋ	oltalay tura ese	biztalay tura esek	siztalay tura esegiz	alatalay tura esele
Progressive conditional, present realif he keeps on not biting	mentalamay tura esem	sentalamay tura eseŋ	oltalamay tura ese	biztalamay tura esek	siztalamay tura esegiz	alatalamay tura esele
Progressive conditional, present realno such form
Progressive conditional, present realno such form
Conditional, definite past¹if he bit	mentaladım esem	sentaladıŋ eseŋ	oltaladı ese	biztaladıq esek	siztaladığız esegiz	alataladıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't bite	mentalamadım esem	sentalamadıŋ eseŋ	oltalamadı ese	biztalamadıq esek	siztalamadığız esegiz	alatalamadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did bite (indeed)	mentalağan esem	sentalağan eseŋ	oltalağan ese	biztalağan esek	siztalağan esegiz	alatalağan esele
Conditional, past realif he didn't bite (indeed)	mentalamağan esem	sentalamağan eseŋ	oltalamağan ese	biztalamağan esek	siztalamağan esegiz	alatalamağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had bitten	mentalağan bolsam	sentalağan bolsaŋ	oltalağan bolsa	biztalağan bolsaq	siztalağan bolsağız	alatalağan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't bitten	mentalamağan bolsam	sentalamağan bolsaŋ	oltalamağan bolsa	biztalamağan bolsaq	siztalamağan bolsağız	alatalamağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had bitten	mentalağan bolsam editalağan bolsam ed	sentalağan bolsaŋ editalağan bolsaŋ ed	oltalağan bolsa editalağan bolsaed	biztalağan bolsaq editalağan bolsaq ed	siztalağan bolsağız editalağan bolsağız ed	alatalağan bolsala editalağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't bitten	mentalamağan bolsam editalamağan bolsam ed	sentalamağan bolsaŋ editalamağan bolsaŋ ed	oltalamağan bolsa editalamağan bolsaed	biztalamağan bolsaq editalamağan bolsaq ed	siztalamağan bolsağız editalamağan bolsağız ed	alatalamağan bolsala editalamağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will bite	mentalar esem	sentalar eseŋ	oltalar ese	biztalar esek	siztalar esegiz	alatalar esele
Conditional, aoristif he won't bite	mentalamaz esem	sentalamaz eseŋ	oltalamaz ese	biztalamaz esek	siztalamaz esegiz	alatalamaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to bite	mentalarıq esem	sentalarıq eseŋ	oltalarıq ese	biztalarıq esek	siztalarıq esegiz	alatalarıq esele
Conditional, futureif he is not going to bite	mentalarıq tül esem	sentalarıq tül eseŋ	oltalarıq tül ese	biztalarıq tül esek	siztalarıq tül esegiz	alatalarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to bite	mentalarıq bolsam	sentalarıq bolsaŋ	oltalarıq bolsa	biztalarıq bolsaq	siztalarıq bolsağız	alatalarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to bite	mentalamazlıq bolsam	sentalamazlıq bolsaŋ	oltalamazlıq bolsa	biztalamazlıq bolsaq	siztalamazlıq bolsağız	alatalamazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso taladıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of talarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be biting	mentalay bolurma	sentalay bolursa	oltalay bolur	biztalay bolurbuz	siztalay bolursuz	alatalay bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be biting	mentalamay bolurma	sentalamay bolursa	oltalamay bolur	biztalamay bolurbuz	siztalamay bolursuz	alatalamay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of biting	mentalay tura bolurma	sentalay tura bolursa	oltalay tura bolur	biztalay tura bolurbuz	siztalay tura bolursuz	alatalay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not biting	mentalamay tura bolurma	sentalamay tura bolursa	oltalamay tura bolur	biztalamay tura bolurbuz	siztalamay tura bolursuz	alatalamay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have bitten	mentalağan bolurma	sentalağan bolursa	oltalağan bolur	biztalağan bolurbuz	siztalağan bolursuz	alatalağan bolurla
Inference (must have)he must not have bitten	mentalamağan bolurma	sentalamağan bolursa	oltalamağan bolur	biztalamağan bolurbuz	siztalamağan bolursuz	alatalamağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to bite	mentalarıq bolurma	sentalarıq bolursa	oltalarıq bolur	biztalarıq bolurbuz	siztalarıq bolursuz	alatalarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to bite	mentalamazlıq bolurma	sentalamazlıq bolursa	oltalamazlıq bolur	biztalamazlıq bolurbuz	siztalamazlıq bolursuz	alatalamazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of talarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it bite	mentalayım	sentala!	oltalasın	biztalayıq	siztalağız!	alatalasınla
Commands & suggestionslet him/her/it not bite	mentalamayım	sentalama!	oltalamasın	biztalamayıq	siztalamağız!	alatalamasınla
Commands & suggestionsshould he bite?	mentalayımmı?		oltalasınmı?	biztalayıqmı?		alatalasınlamı?
Commands & suggestionsshould he not bite?	mentalamayımmı?		oltalamasınmı?	biztalamayıqmı?		alatalamasınlamı?
Requestsdo let him/her/it bite		sentalaçı²	oltalasınçı		siztalaçığız	alatalasınlaçı
Requestsdo let him/her/it not bite		sentalamaçı²	oltalamasınçı		siztalamaçığız	alatalamasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you bite		sentalağıntalağı
Blessings & curses — may you…may you not bite		sentalamağıntalamağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he bit	mentalağay edim talağa edim	sentalağay ediŋ talağa ediŋ	oltalağay edi talağa edi	biztalağay edik talağa edik	siztalağay edigiz talağa edigiz	alatalağay edile talağa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not bite	mentalamağay edim talamağa edim	sentalamağay ediŋ talamağa ediŋ	oltalamağay edi talamağa edi	biztalamağay edik talamağa edik	siztalamağay edigiz talamağa edigiz	alatalamağay edile talamağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to bite	mentalamağa qoyayımtalama qoyayım	sentalamağa qoy!talama qoy!	oltalamağa qoysuntalama qoysun	biztalamağa qoyayıqtalama qoyayıq	siztalamağa qoyuğuz!talama qoyuğuz!	alatalamağa qoysunlatalama qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to bite	mentalamağa qoymayımtalama qoymayım	sentalamağa qoyma!talama qoyma!	oltalamağa qoymasıntalama qoymasın	biztalamağa qoymayıqtalama qoymayıq	siztalamağa qoymağız!talama qoymağız!	alatalamağa qoymasınlatalama qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to bite?	mentalamağa qoyayımmı?talama qoyayımmı?		oltalamağa qoysunmu?talama qoysunmu?	biztalamağa qoyayıqmı?talama qoyayıqmı?		alatalamağa qoysunlamı?talama qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to bite?	mentalamağa qoymayımmı?talama qoymayımmı?		oltalamağa qoymasınmı?talama qoymasınmı?	biztalamağa qoymayıqmı?talama qoymayıqmı?		alatalamağa qoymasınlamı?talama qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to bite	mentalamağa qoyamatalama qoyama	sentalamağa qoyasatalama qoyasa	oltalamağa qoyadıtalama qoyadı	biztalamağa qoyabıztalama qoyabız	siztalamağa qoyasıztalama qoyasız	alatalamağa qoyadılatalama qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to bite	mentalamağa qoymaymatalama qoymayma	sentalamağa qoymaysatalama qoymaysa	oltalamağa qoymaydıtalama qoymaydı	biztalamağa qoymaybıztalama qoymaybız	siztalamağa qoymaysıztalama qoymaysız	alatalamağa qoymaydılatalama qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to bite?	mentalamağa qoyamıma?talama qoyamıma?	sentalamağa qoyamısa?talama qoyamısa?	oltalamağa qoyamıdı?talama qoyamıdı?	biztalamağa qoyamıbız?talama qoyamıbız?	siztalamağa qoyamısız?talama qoyamısız?	alatalamağa qoyamıdıla?talama qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to bite?	mentalamağa qoymaymıma?talama qoymaymıma?	sentalamağa qoymaymısa?talama qoymaymısa?	oltalamağa qoymaymıdı?talama qoymaymıdı?	biztalamağa qoymaymıbız?talama qoymaymıbız?	siztalamağa qoymaymısız?talama qoymaymısız?	alatalamağa qoymaymıdıla?talama qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to bite	mentalamağa qoydumtalama qoydum	sentalamağa qoyduŋtalama qoyduŋ	oltalamağa qoydutalama qoydu	biztalamağa qoyduqtalama qoyduq	siztalamağa qoyduğuztalama qoyduğuz	alatalamağa qoydulatalama qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to bite	mentalamağa qoymadımtalama qoymadım	sentalamağa qoymadıŋtalama qoymadıŋ	oltalamağa qoymadıtalama qoymadı	biztalamağa qoymadıqtalama qoymadıq	siztalamağa qoymadığıztalama qoymadığız	alatalamağa qoymadılatalama qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to bite?	mentalamağa qoydummu?talama qoydummu?	sentalamağa qoyduŋmu?talama qoyduŋmu?	oltalamağa qoydumu?talama qoydumu?	biztalamağa qoyduqmu?talama qoyduqmu?	siztalamağa qoyduğuzmu?talama qoyduğuzmu?	alatalamağa qoydulamı?talama qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to bite?	mentalamağa qoymadımmı?talama qoymadımmı?	sentalamağa qoymadıŋmı?talama qoymadıŋmı?	oltalamağa qoymadımı?talama qoymadımı?	biztalamağa qoymadıqmı?talama qoymadıqmı?	siztalamağa qoymadığızmı?talama qoymadığızmı?	alatalamağa qoymadılamı?talama qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of talarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can bite	mentalayalama	sentalayalasa	oltalayaladı	biztalayalabız	siztalayalasız	alatalayaladıla
Ability — presenthe can't bite	mentalayalmayma	sentalayalmaysa	oltalayalmaydı	biztalayalmaybız	siztalayalmaysız	alatalayalmaydıla
Ability — presentcan he bite?	mentalayalamıma? talayalamamı?	sentalayalamısa?	oltalayalamıdı?	biztalayalamıbız? talayalabızmı?	siztalayalamısız?	alatalayalamıdıla?
Ability — presentcan't he bite?	mentalayalmaymıma? talayalmaymamı?	sentalayalmaymısa?	oltalayalmaymıdı?	biztalayalmaymıbız? talayalmaybızmı?	siztalayalmaymısız?	alatalayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can bite	mentalayalsam	sentalayalsaŋ	oltalayalsa	biztalayalsaq	siztalayalsağız	alatalayalsala
Ability — if I can…if he can't bite	mentalayalmasam	sentalayalmasaŋ	oltalayalmasa	biztalayalmasaq	siztalayalmasağız	alatalayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to bite	mentalayaldım	sentalayaldıŋ	oltalayaldı	biztalayaldıq	siztalayaldığız	alatalayaldıla
Ability — simple pasthe could not bite	mentalayalmadım	sentalayalmadıŋ	oltalayalmadı	biztalayalmadıq	siztalayalmadığız	alatalayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to bite?	mentalayaldımmı?	sentalayaldıŋmı?	oltalayaldımı?	biztalayaldıqmı?	siztalayaldığızmı?	alatalayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he bite?	mentalayalmadımmı?	sentalayalmadıŋmı?	oltalayalmadımı?	biztalayalmadıqmı?	siztalayalmadığızmı?	alatalayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to bite	mentalayalğanma	sentalayalğansa	oltalayalğandı	biztalayalğanbız	siztalayalğansız	alatalayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to bite	mentalayalmağanma	sentalayalmağansa	oltalayalmağandı	biztalayalmağanbız	siztalayalmağansız	alatalayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to bite?	mentalayalğanmıma? talayalğanmamı?	sentalayalğanmısa?	oltalayalğanmıdı?	biztalayalğanmıbız? talayalğanbızmı?	siztalayalğanmısız?	alatalayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to bite?	mentalayalmağanmıma? talayalmağanmamı?	sentalayalmağanmısa?	oltalayalmağanmıdı?	biztalayalmağanmıbız? talayalmağanbızmı?	siztalayalmağanmısız?	alatalayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to bite	mentalayalğan edimtalayalğanem	sentalayalğan ediŋtalayalğaneŋ	oltalayalğan editalayalğaned	biztalayalğan ediktalayalğanek	siztalayalğan edigiztalayalğanegiz	alatalayalğan ediletalayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to bite	mentalayalmağan edimtalayalmağanem	sentalayalmağan ediŋtalayalmağaneŋ	oltalayalmağan editalayalmağaned	biztalayalmağan ediktalayalmağanek	siztalayalmağan edigiztalayalmağanegiz	alatalayalmağan ediletalayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could bite	mentalayala edimtalayalaem	sentalayala ediŋtalayalaeŋ	oltalayala editalayalaed	biztalayala ediktalayalaek	siztalayala edigiztalayalaegiz	alatalayala ediletalayalaelle
Ability — past backgroundhe could not bite	mentalayalmay edimtalayalmayem	sentalayalmay ediŋtalayalmayeŋ	oltalayalmay editalayalmayed	biztalayalmay ediktalayalmayek	siztalayalmay edigiztalayalmayegiz	alatalayalmay ediletalayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to bite	mentalayalırma	sentalayalırsa	oltalayalır	biztalayalırbız	siztalayalırsız	alatalayalırla
Ability — future Ihe won't be able to bite	mentalayalmazma	sentalayalmazsa	oltalayalmaz	biztalayalmazbız	siztalayalmazsız	alatalayalmazla
Ability — future Iwill he be able to bite?	mentalayalırmıma? talayalırmamı?	sentalayalırmısa?	oltalayalırmı?	biztalayalırmıbız? talayalırbızmı?	siztalayalırmısız?	alatalayalırmıla? talayalırlamı?
Ability — future Iwon't he be able to bite?	mentalayalmazmıma? talayalmazmamı?	sentalayalmazmısa?	oltalayalmazmı?	biztalayalmazmıbız? talayalmazbızmı?	siztalayalmazmısız?	alatalayalmazmıla? talayalmazlamı?
Ability — future IIhe is going to be able to bite	mentalayallıqma	sentalayallıqsa	oltalayallıqdı	biztalayallıqbız	siztalayallıqsız	alatalayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to bite	mentalayallıq tülme	sentalayallıq tülse	oltalayallıq tüldü	biztalayallıq tülbüz	siztalayallıq tülsüz	alatalayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to bite?	mentalayallıqmıma? talayallıqmamı?	sentalayallıqmısa?	oltalayallıqmıdı?	biztalayallıqmıbız? talayallıqbızmı?	siztalayallıqmısız?	alatalayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to bite?	mentalayallıq tülmüme?	sentalayallıq tülmüse?	oltalayallıq tülmüdü?	biztalayallıq tülmübüz?	siztalayallıq tülmüsüz?	alatalayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to bite	mentalayalır edimtalayalır em	sentalayalır ediŋtalayalır eŋ	oltalayalır editalayalır ed	biztalayalır ediktalayalır ek	siztalayalır edigiztalayalır egiz	alatalayalır ediletalayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to bite	mentalayalmaz edimtalayalmaz em	sentalayalmaz ediŋtalayalmaz eŋ	oltalayalmaz editalayalmaz ed	biztalayalmaz ediktalayalmaz ek	siztalayalmaz edigiztalayalmaz egiz	alatalayalmaz ediletalayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to bite		sentalayalğıntalayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to bite		sentalayalmağıntalayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

With another word

affirmativenegative

With another word — talarğa in its dictionary form with a second word carrying the person, across the six persons.
Frame	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Wanting and intending
want tohe wants to bite	mentalarğa izleyme	sentalarğa izleyse	oltalarğa izleydi	biztalarğa izleybiz	siztalarğa izleysiz	alatalarğa izleydile
want tohe does not want to bite	mentalarğa izlemeyme	sentalarğa izlemeyse	oltalarğa izlemeydi	biztalarğa izlemeybiz	siztalarğa izlemeysiz	alatalarğa izlemeydile
would like tohe would like to bite	mentalarğa süeme	sentalarğa süese	oltalarğa süedi	biztalarğa süebiz	siztalarğa süesiz	alatalarğa süedile
would like tohe would not like to bite	mentalarğa süymeyme	sentalarğa süymeyse	oltalarğa süymeydi	biztalarğa süymeybiz	siztalarğa süymeysiz	alatalarğa süymeydile
hope tohe hopes to bite	mentalarğa umutlanama	sentalarğa umutlanasa	oltalarğa umutlanadı	biztalarğa umutlanabız	siztalarğa umutlanasız	alatalarğa umutlanadıla
hope tohe does not hope to bite	mentalarğa umutlanmayma	sentalarğa umutlanmaysa	oltalarğa umutlanmaydı	biztalarğa umutlanmaybız	siztalarğa umutlanmaysız	alatalarğa umutlanmaydıla
be about tohe is about to bite	mentalarğa deb turama	sentalarğa deb turasa	oltalarğa deb turadı	biztalarğa deb turabız	siztalarğa deb turasız	alatalarğa deb turadıla
be about tohe is not about to bite	mentalarğa deb turmayma	sentalarğa deb turmaysa	oltalarğa deb turmaydı	biztalarğa deb turmaybız	siztalarğa deb turmaysız	alatalarğa deb turmaydıla
Need and obligation
need tohe needs to bite	mentalarğa kerekme	sentalarğa kerekse	oltalarğa kerekdi	biztalarğa kerekbiz	siztalarğa kereksiz	alatalarğa kerekdile
need tohe does not need to bite	mentalarğa kerek tülme	sentalarğa kerek tülse	oltalarğa kerek tüldü	biztalarğa kerek tülbüz	siztalarğa kerek tülsüz	alatalarğa kerek tüldüle
have tohe has to bite	menmenŋe talarğa tüşedi	sensenŋe talarğa tüşedi	olaŋa talarğa tüşedi	bizbizge talarğa tüşedi	sizsizge talarğa tüşedi	alaalağa talarğa tüşedi
have tohe does not have to bite	menmenŋe talarğa tüşmeydi	sensenŋe talarğa tüşmeydi	olaŋa talarğa tüşmeydi	bizbizge talarğa tüşmeydi	sizsizge talarğa tüşmeydi	alaalağa talarğa tüşmeydi
be obliged tohe is obliged to bite	mentalarğa borçluma	sentalarğa borçlusa	oltalarğa borçludu	biztalarğa borçlubuz	siztalarğa borçlusuz	alatalarğa borçludula
be obliged tohe is not obliged to bite	mentalarğa borçlu tülme	sentalarğa borçlu tülse	oltalarğa borçlu tüldü	biztalarğa borçlu tülbüz	siztalarğa borçlu tülsüz	alatalarğa borçlu tüldüle
Possibility and permission
have a way tohe has a way to bite	mentalarğa madarım bardı	sentalarğa madarıŋ bardı	oltalarğa madarı bardı	biztalarğa madarıbız bardı	siztalarğa madarığız bardı	alatalarğa madarları bardı
have a way tohe has no way to bite	mentalarğa madarım joqdu	sentalarğa madarıŋ joqdu	oltalarğa madarı joqdu	biztalarğa madarıbız joqdu	siztalarğa madarığız joqdu	alatalarğa madarları joqdu
be free tohe is free to bite	mentalarğa erkinligim bardı	sentalarğa erkinligiŋ bardı	oltalarğa erkinligi bardı	biztalarğa erkinligibiz bardı	siztalarğa erkinligigiz bardı	alatalarğa erkinlikleri bardı
be free tohe is not free to bite	mentalarğa erkinligim joqdu	sentalarğa erkinligiŋ joqdu	oltalarğa erkinligi joqdu	biztalarğa erkinligibiz joqdu	siztalarğa erkinligigiz joqdu	alatalarğa erkinlikleri joqdu
be possible toit is possible for him to bite	menmenŋe talarğa bolluqdu	sensenŋe talarğa bolluqdu	olaŋa talarğa bolluqdu	bizbizge talarğa bolluqdu	sizsizge talarğa bolluqdu	alaalağa talarğa bolluqdu
be possible toit is not possible for him to bite	menmenŋe talarğa bolluq tüldü	sensenŋe talarğa bolluq tüldü	olaŋa talarğa bolluq tüldü	bizbizge talarğa bolluq tüldü	sizsizge talarğa bolluq tüldü	alaalağa talarğa bolluq tüldü
be ready tohe is ready to bite	mentalarğa hazırma	sentalarğa hazırsa	oltalarğa hazırdı	biztalarğa hazırbız	siztalarğa hazırsız	alatalarğa hazırdıla
be ready tohe is not ready to bite	mentalarğa hazır tülme	sentalarğa hazır tülse	oltalarğa hazır tüldü	biztalarğa hazır tülbüz	siztalarğa hazır tülsüz	alatalarğa hazır tüldüle
Trying, agreeing, hurrying, fearing
try tohe is trying to bite	mentalarğa küreşeme	sentalarğa küreşese	oltalarğa küreşedi	biztalarğa küreşebiz	siztalarğa küreşesiz	alatalarğa küreşedile
try tohe is not trying to bite	mentalarğa küreşmeyme	sentalarğa küreşmeyse	oltalarğa küreşmeydi	biztalarğa küreşmeybiz	siztalarğa küreşmeysiz	alatalarğa küreşmeydile
agree tohe agrees to bite	mentalarğa unayma	sentalarğa unaysa	oltalarğa unaydı	biztalarğa unaybız	siztalarğa unaysız	alatalarğa unaydıla
agree tohe refuses to bite	mentalarğa unamayma	sentalarğa unamaysa	oltalarğa unamaydı	biztalarğa unamaybız	siztalarğa unamaysız	alatalarğa unamaydıla
hurry tohe is in a hurry to bite	mentalarğa aşığama	sentalarğa aşığasa	oltalarğa aşığadı	biztalarğa aşığabız	siztalarğa aşığasız	alatalarğa aşığadıla
hurry tohe is in no hurry to bite	mentalarğa aşıqmayma	sentalarğa aşıqmaysa	oltalarğa aşıqmaydı	biztalarğa aşıqmaybız	siztalarğa aşıqmaysız	alatalarğa aşıqmaydıla
be afraid tohe is afraid to bite	mentalarğa qorqama	sentalarğa qorqasa	oltalarğa qorqadı	biztalarğa qorqabız	siztalarğa qorqasız	alatalarğa qorqadıla
be afraid tohe is not afraid to bite	mentalarğa qorqmayma	sentalarğa qorqmaysa	oltalarğa qorqmaydı	biztalarğa qorqmaybız	siztalarğa qorqmaysız	alatalarğa qorqmaydıla

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of talarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be biting	mentalay bolmazma	sentalay bolmazsa	oltalay bolmaz	biztalay bolmazbız	siztalay bolmazsız	alatalay bolmazla
Inference, present — double negationhe must be biting (emphatic)	mentalamay bolmazma	sentalamay bolmazsa	oltalamay bolmaz	biztalamay bolmazbız	siztalamay bolmazsız	alatalamay bolmazla
Progressive conditional — auxiliary negatedif he doesn't keep biting	mentalay turmasam	sentalay turmasaŋ	oltalay turmasa	biztalay turmasaq	siztalay turmasağız	alatalay turmasala
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of biting	mentalay tura bolmazma	sentalay tura bolmazsa	oltalay tura bolmaz	biztalay tura bolmazbız	siztalay tura bolmazsız	alatalay tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not biting (emphatic)	mentalamay tura bolmazma	sentalamay tura bolmazsa	oltalamay tura bolmaz	biztalamay tura bolmazbız	siztalamay tura bolmazsız	alatalamay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not biting	mentalamay turama	sentalamay turasa	oltalamay turadı	biztalamay turabız	siztalamay turasız	alatalamay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not biting	mentalamay turmayma	sentalamay turmaysa	oltalamay turmaydı	biztalamay turmaybız	siztalamay turmaysız	alatalamay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not biting?	mentalamay turmaymıma	sentalamay turmaymısa	oltalamay turmaymıdı	biztalamay turmaymıbız	siztalamay turmaymısız	alatalamay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have bitten	mentalağan bolmazma	sentalağan bolmazsa	oltalağan bolmaz	biztalağan bolmazbız	siztalağan bolmazsız	alatalağan bolmazla
Inference — double negationhe must have bitten (emphatic)	mentalamağan bolmazma	sentalamağan bolmazsa	oltalamağan bolmaz	biztalamağan bolmazbız	siztalamağan bolmazsız	alatalamağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had bitten	mentalağan bolmasam	sentalağan bolmasaŋ	oltalağan bolmasa	biztalağan bolmasaq	siztalağan bolmasağız	alatalağan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't bitten	mentalamağan bolmasam	sentalamağan bolmasaŋ	oltalamağan bolmasa	biztalamağan bolmasaq	siztalamağan bolmasağız	alatalamağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to bite	mentalarıq bolmazma	sentalarıq bolmazsa	oltalarıq bolmaz	biztalarıq bolmazbız	siztalarıq bolmazsız	alatalarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to bite (emphatic)	mentalamazlıq bolmazma	sentalamazlıq bolmazsa	oltalamazlıq bolmaz	biztalamazlıq bolmazbız	siztalamazlıq bolmazsız	alatalamazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to bite	mentalarıq bolmasam	sentalarıq bolmasaŋ	oltalarıq bolmasa	biztalarıq bolmasaq	siztalarıq bolmasağız	alatalarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to bite	mentalamazlıq bolmasam	sentalamazlıq bolmasaŋ	oltalamazlıq bolmasa	biztalamazlıq bolmasaq	siztalamazlıq bolmasağız	alatalamazlıq bolmasala