sağat
/saʁat/ · plural sağatla
1. hour; o'clock (time of day) — With a numeral in the locative it gives the time of day: sağat ekide 'at two o'clock'. sağat jarım is 'half an hour', sağat bla jarım 'an hour and a half', and sağat nedi asks 'what time is it?'
- sağat altıda kellikdi — he will come at six o'clock
- sağat birde — at one o'clock
- sağat nedi? — what time is it?
- sağat jarım — half an hour
- sağat bla jarım — an hour and a half
- bir sağatdan qaytdı — he returned in an hour
- saw sağatnı saqladım — I waited a whole hour
- sağat sağatdan — every hour
- taksi eki sağatha jetdirdi — the taxi got us there in two hours
- iŋirde jeti sağatda uruş tohtadı — at seven in the evening the fighting stopped
2. clock, watch, timepiece — Common compounds: buwun sağat 'wristwatch', qabırğa sağat 'wall clock', hurjun sağat 'pocket watch', sağat baw 'watchband'. A clock that runs fast alğa baradı, one that runs slow artha qaladı.
- sağatım tohtadı — my watch has stopped
- buwun sağat — a wristwatch
- qabırğa sağat — a wall clock
- sağatım alğa baradı — my watch is fast
- sağatım artha qaladı — my watch is slow
- sağatha qarağız, onbir bolub baradı — look at the clock, it is going on eleven
- altın sağat — a gold watch
- hurjun sağat — a pocket watch
3. time, moment — Tenishev and Suyunchev 1989 marks this sense Karachay. After a participle, its locative form means 'when, at the time that': sen kelgen sağatda 'when you came'. bu sağatda means 'right now'.
- bu sağatda — right now
- sen kelgen sağatda — when you came
- ol sağatda sen qayda ediŋ? — where were you at that time?
- men üyde bolğan sağatda — when I was at home
- gitçe sağatımda — when I was little
- ma ol sağatda — at that very moment
- qıyın sağatda — in a hard time
- biz üyde sağatda — at the time when we were at home
- sen bolğan sağatda qalay edi? — how was it at the time you were there?
Expressions
- aman sağatlı bolurğa — suffer terribly
- ol sağatdan — immediately
- tüw degen sağatha — in an instant
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | sağatthe hour | sağatımmy hour | sağatıŋyour hour | sağatıhis hour | sağatıbızour hour | sağatığızyou all's hour | sağatlarıtheir hours |
| Genitive | sağatnıthe hour's | sağatımımy hour's | sağatıŋıyour hour's | sağatınıhis hour's | sağatıbıznıour hour's | sağatığıznıyou all's hour's | sağatlarınıtheir hours' |
| Accusative | sağatnıthe hour (as the object) | sağatımımy hour (as the object) | sağatıŋıyour hour (as the object) | sağatınhis hour (as the object) | sağatıbıznıour hour (as the object) | sağatığıznıyou all's hour (as the object) | sağatlarıntheir hours (as the object) |
| Dative | sağathato the hour | sağatımato my hour | sağatıŋato your hour | sağatınato his hour | sağatıbızğato our hour | sağatığızğato you all's hour | sağatlarınato their hours |
| Locative | sağatdain / at the hour | sağatımdain / at my hour | sağatıŋdain / at your hour | sağatındain / at his hour | sağatıbızdain / at our hour | sağatığızdain / at you all's hour | sağatlarındain / at their hours |
| Ablative | sağatdanfrom the hour | sağatımdanfrom my hour | sağatıŋdanfrom your hour | sağatındanfrom his hour | sağatıbızdanfrom our hour | sağatığızdanfrom you all's hour | sağatlarındanfrom their hours |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | sağatlathe hours | sağatlarımmy hours | sağatlarıŋyour hours | sağatlarıhis hours | sağatlarıbızour hours | sağatlarığızyou all's hours | sağatlarıtheir hours |
| Genitive | sağatlanıthe hours' | sağatlarımımy hours' | sağatlarıŋıyour hours' | sağatlarınıhis hours' | sağatlarıbıznıour hours' | sağatlarığıznıyou all's hours' | sağatlarınıtheir hours' |
| Accusative | sağatlanıthe hours (as the object) | sağatlarımımy hours (as the object) | sağatlarıŋıyour hours (as the object) | sağatlarınhis hours (as the object) | sağatlarıbıznıour hours (as the object) | sağatlarığıznıyou all's hours (as the object) | sağatlarıntheir hours (as the object) |
| Dative | sağatlağato the hours | sağatlarımato my hours | sağatlarıŋato your hours | sağatlarınato his hours | sağatlarıbızğato our hours | sağatlarığızğato you all's hours | sağatlarınato their hours |
| Locative | sağatladain / at the hours | sağatlarımdain / at my hours | sağatlarıŋdain / at your hours | sağatlarındain / at his hours | sağatlarıbızdain / at our hours | sağatlarığızdain / at you all's hours | sağatlarındain / at their hours |
| Ablative | sağatladanfrom the hours | sağatlarımdanfrom my hours | sağatlarıŋdanfrom your hours | sağatlarındanfrom his hours | sağatlarıbızdanfrom our hours | sağatlarığızdanfrom you all's hours | sağatlarındanfrom their hours |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: sağatları can mean "his / her hours", "their hour", or "their hours" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.