sağaytırğa
/saʁajtɯrʁa/
1. to put on the alert, to make wary, to stir up, to alarm
- birewnü esin sağaytırğa — to rouse someone's attention
- men aythan seni sağaytdımı? — did what I said put you on your guard?
- tawuşla meni sağaytdıla — the sounds alarmed me
2. to wake, to rouse, to make someone wake up
- juqudan sağaytırğa — to rouse someone from sleep
- juqlab barğan sabiyni sağaytdıng — you woke the child who was dropping off
- zamansız sağaytıb qoydung — you roused me at the wrong hour
Conjugation
Common forms
- sağaytadıhe is putting on the alert
- sağaytdıhe put on the alert
- sağaythandıhe has put on the alert
- sağaytırhe will put on the alert
- sağaytırıqdıhe is going to put on the alert
- sağayta edihe was putting on the alert
- sağaytsaif he puts on the alert
- sağayt!put on the alert!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is putting on the alert | mensağaytama | sensağaytasa | olsağaytadı | bizsağaytabız | sizsağaytasız | alasağaytadıla |
| Present (simple & continuous)he is not putting on the alert | mensağaytmayma | sensağaytmaysa | olsağaytmaydı | bizsağaytmaybız | sizsağaytmaysız | alasağaytmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he putting on the alert? | mensağaytamıma? sağaytamamı? | sensağaytamısa? | olsağaytamıdı? | bizsağaytamıbız? sağaytabızmı? | sizsağaytamısız? | alasağaytamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he putting on the alert? | mensağaytmaymıma? sağaytmaymamı? | sensağaytmaymısa? | olsağaytmaymıdı? | bizsağaytmaymıbız? sağaytmaybızmı? | sizsağaytmaymısız? | alasağaytmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually puts on the alert | mensağaytıwçanma | sensağaytıwçansa | olsağaytıwçandı | bizsağaytıwçanbız | sizsağaytıwçansız | alasağaytıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually put on the alert | mensağaytıwçan tülme | sensağaytıwçan tülse | olsağaytıwçan tüldü | bizsağaytıwçan tülbüz | sizsağaytıwçan tülsüz | alasağaytıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually put on the alert? | mensağaytıwçanmıma? sağaytıwçanmamı? | sensağaytıwçanmısa? | olsağaytıwçanmıdı? | bizsağaytıwçanmıbız? sağaytıwçanbızmı? | sizsağaytıwçanmısız? | alasağaytıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually put on the alert? | mensağaytıwçan tülmüme? | sensağaytıwçan tülmüse? | olsağaytıwçan tülmüdü? | bizsağaytıwçan tülmübüz? | sizsağaytıwçan tülmüsüz? | alasağaytıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has put on the alert and remains so | olsağaytıbdı | alasağaytıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he put on the alert? | olsağaytıbmıdı? | alasağaytıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of putting on the alert | mensağayta turama | sensağayta turasa | olsağayta turadı | bizsağayta turabız | sizsağayta turasız | alasağayta turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of putting on the alert | mensağayta turmayma | sensağayta turmaysa | olsağayta turmaydı | bizsağayta turmaybız | sizsağayta turmaysız | alasağayta turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of putting on the alert? | mensağayta turamıma? sağayta turamamı? | sensağayta turamısa? | olsağayta turamıdı? | bizsağayta turamıbız? sağayta turabızmı? | sizsağayta turamısız? | alasağayta turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of putting on the alert? | mensağayta turmaymıma? sağayta turmaymamı? | sensağayta turmaymısa? | olsağayta turmaymıdı? | bizsağayta turmaymıbız? sağayta turmaybızmı? | sizsağayta turmaymısız? | alasağayta turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he put on the alert | mensağaytdım | sensağaytdıng | olsağaytdı | bizsağaytdıq | sizsağaytdığız | alasağaytdıla |
| Simple past (definite)he didn't put on the alert | mensağaytmadım | sensağaytmadıng | olsağaytmadı | bizsağaytmadıq | sizsağaytmadığız | alasağaytmadıla |
| Simple past (definite)did he put on the alert? | mensağaytdımmı? | sensağaytdıngmı? | olsağaytdımı? | bizsağaytdıqmı? | sizsağaytdığızmı? | alasağaytdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he put on the alert? | mensağaytmadımmı? | sensağaytmadıngmı? | olsağaytmadımı? | bizsağaytmadıqmı? | sizsağaytmadığızmı? | alasağaytmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has put on the alert | mensağaythanma | sensağaythansa | olsağaythandı | bizsağaythanbız | sizsağaythansız | alasağaythandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't put on the alert | mensağaytmağanma | sensağaytmağansa | olsağaytmağandı | bizsağaytmağanbız | sizsağaytmağansız | alasağaytmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he put on the alert? | mensağaythanmıma? sağaythanmamı? | sensağaythanmısa? | olsağaythanmıdı? | bizsağaythanmıbız? sağaythanbızmı? | sizsağaythanmısız? | alasağaythanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he put on the alert? | mensağaytmağanmıma? sağaytmağanmamı? | sensağaytmağanmısa? | olsağaytmağanmıdı? | bizsağaytmağanmıbız? sağaytmağanbızmı? | sizsağaytmağanmısız? | alasağaytmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will put on the alert | mensağaytırma | sensağaytırsa | olsağaytır | bizsağaytırbız | sizsağaytırsız | alasağaytırla |
| Indefinite future (future I)he won't put on the alert | mensağaytmazma | sensağaytmazsa | olsağaytmaz | bizsağaytmazbız | sizsağaytmazsız | alasağaytmazla |
| Indefinite future (future I)will he put on the alert? | mensağaytırmıma? sağaytırmamı? | sensağaytırmısa? | olsağaytırmı? | bizsağaytırmıbız? sağaytırbızmı? | sizsağaytırmısız? | alasağaytırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he put on the alert? | mensağaytmazmıma? sağaytmazmamı? | sensağaytmazmısa? | olsağaytmazmı? | bizsağaytmazmıbız? sağaytmazbızmı? | sizsağaytmazmısız? | alasağaytmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to put on the alert | mensağaytırıqma | sensağaytırıqsa | olsağaytırıqdı | bizsağaytırıqbız | sizsağaytırıqsız | alasağaytırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to put on the alert | mensağaytırıq tülme | sensağaytırıq tülse | olsağaytırıq tüldü | bizsağaytırıq tülbüz | sizsağaytırıq tülsüz | alasağaytırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to put on the alert? | mensağaytırıqmıma? sağaytırıqmamı? | sensağaytırıqmısa? | olsağaytırıqmıdı? | bizsağaytırıqmıbız? sağaytırıqbızmı? | sizsağaytırıqmısız? | alasağaytırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to put on the alert? | mensağaytırıq tülmüme? | sensağaytırıq tülmüse? | olsağaytırıq tülmüdü? | bizsağaytırıq tülmübüz? | sizsağaytırıq tülmüsüz? | alasağaytırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had put on the alert | mensağaythan edimsağaythanem | sensağaythan edingsağaythaneng | olsağaythan edisağaythaned | bizsağaythan ediksağaythanek | sizsağaythan edigizsağaythanegiz | alasağaythan edilesağaythanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't put on the alert | mensağaytmağan edimsağaytmağanem | sensağaytmağan edingsağaytmağaneng | olsağaytmağan edisağaytmağaned | bizsağaytmağan ediksağaytmağanek | sizsağaytmağan edigizsağaytmağanegiz | alasağaytmağan edilesağaytmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was putting on the alert | mensağayta edimsağaytaem | sensağayta edingsağaytaeng | olsağayta edisağaytaed | bizsağayta ediksağaytaek | sizsağayta edigizsağaytaegiz | alasağayta edilesağaytaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't putting on the alert | mensağaytmay edimsağaytmayem | sensağaytmay edingsağaytmayeng | olsağaytmay edisağaytmayed | bizsağaytmay ediksağaytmayek | sizsağaytmay edigizsağaytmayegiz | alasağaytmay edilesağaytmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to put on the alert | mensağaytıwçan edimsağaytıwçanem | sensağaytıwçan edingsağaytıwçaneng | olsağaytıwçan edisağaytıwçaned | bizsağaytıwçan ediksağaytıwçanek | sizsağaytıwçan edigizsağaytıwçanegiz | alasağaytıwçan edilesağaytıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to put on the alert | mensağaytıwçan tül edimsağaytıwçan tül em | sensağaytıwçan tül edingsağaytıwçan tül eng | olsağaytıwçan tül edisağaytıwçan tül ed | bizsağaytıwçan tül ediksağaytıwçan tül ek | sizsağaytıwçan tül edigizsağaytıwçan tül egiz | alasağaytıwçan tül edilesağaytıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had put on the alert and remained so | olsağaytıb edi | alasağaytıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't put on the alert | olsağaytıb tül edi | alasağaytıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of putting on the alert | mensağayta tura edimsağayta turaem | sensağayta tura edingsağayta turaeng | olsağayta tura edisağayta turaed | bizsağayta tura ediksağayta turaek | sizsağayta tura edigizsağayta turaegiz | alasağayta tura edilesağayta turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of putting on the alert | mensağayta turmay edimsağayta turmayem | sensağayta turmay edingsağayta turmayeng | olsağayta turmay edisağayta turmayed | bizsağayta turmay ediksağayta turmayek | sizsağayta turmay edigizsağayta turmayegiz | alasağayta turmay edilesağayta turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would put on the alert | mensağaytır edimsağaytır em | sensağaytır edingsağaytır eng | olsağaytır edisağaytır ed | bizsağaytır ediksağaytır ek | sizsağaytır edigizsağaytır egiz | alasağaytır edilesağaytır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't put on the alert | mensağaytmaz edimsağaytmaz em | sensağaytmaz edingsağaytmaz eng | olsağaytmaz edisağaytmaz ed | bizsağaytmaz ediksağaytmaz ek | sizsağaytmaz edigizsağaytmaz egiz | alasağaytmaz edilesağaytmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have put on the alert | mensağaytırıq edimsağaytırıq em | sensağaytırıq edingsağaytırıq eng | olsağaytırıq edisağaytırıq ed | bizsağaytırıq ediksağaytırıq ek | sizsağaytırıq edigizsağaytırıq egiz | alasağaytırıq edilesağaytırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have put on the alert | mensağaytırıq tül edimsağaytırıq tül em | sensağaytırıq tül edingsağaytırıq tül eng | olsağaytırıq tül edisağaytırıq tül ed | bizsağaytırıq tül ediksağaytırıq tül ek | sizsağaytırıq tül edigizsağaytırıq tül egiz | alasağaytırıq tül edilesağaytırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he puts on the alert | mensağaytsam | sensağaytsang | olsağaytsa | bizsağaytsaq | sizsağaytsağız | alasağaytsala |
| Conditionalif he doesn't put on the alert | mensağaytmasam | sensağaytmasang | olsağaytmasa | bizsağaytmasaq | sizsağaytmasağız | alasağaytmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is putting on the alert | mensağayta esem | sensağayta eseng | olsağayta ese | bizsağayta esek | sizsağayta esegiz | alasağayta esele |
| Conditional, present realif he is not putting on the alert | mensağaytmay esem | sensağaytmay eseng | olsağaytmay ese | bizsağaytmay esek | sizsağaytmay esegiz | alasağaytmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he put on the alert | mensağaytsam edisağaytsam ed | sensağaytsang edisağaytsang ed | olsağaytsa edisağaytsaed | bizsağaytsaq edisağaytsaq ed | sizsağaytsağız edisağaytsağız ed | alasağaytsala edisağaytsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't put on the alert | mensağaytmasam edisağaytmasam ed | sensağaytmasang edisağaytmasang ed | olsağaytmasa edisağaytmasaed | bizsağaytmasaq edisağaytmasaq ed | sizsağaytmasağız edisağaytmasağız ed | alasağaytmasala edisağaytmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he put on the alert | mensağaytdım esem | sensağaytdıng eseng | olsağaytdı ese | bizsağaytdıq esek | sizsağaytdığız esegiz | alasağaytdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't put on the alert | mensağaytmadım esem | sensağaytmadıng eseng | olsağaytmadı ese | bizsağaytmadıq esek | sizsağaytmadığız esegiz | alasağaytmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did put on the alert (indeed) | mensağaythan esem | sensağaythan eseng | olsağaythan ese | bizsağaythan esek | sizsağaythan esegiz | alasağaythan esele |
| Conditional, past realif he didn't put on the alert (indeed) | mensağaytmağan esem | sensağaytmağan eseng | olsağaytmağan ese | bizsağaytmağan esek | sizsağaytmağan esegiz | alasağaytmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had put on the alert | mensağaythan bolsam | sensağaythan bolsang | olsağaythan bolsa | bizsağaythan bolsaq | sizsağaythan bolsağız | alasağaythan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't put on the alert | mensağaytmağan bolsam | sensağaytmağan bolsang | olsağaytmağan bolsa | bizsağaytmağan bolsaq | sizsağaytmağan bolsağız | alasağaytmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had put on the alert | mensağaythan bolsam edisağaythan bolsam ed | sensağaythan bolsang edisağaythan bolsang ed | olsağaythan bolsa edisağaythan bolsaed | bizsağaythan bolsaq edisağaythan bolsaq ed | sizsağaythan bolsağız edisağaythan bolsağız ed | alasağaythan bolsala edisağaythan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't put on the alert | mensağaytmağan bolsam edisağaytmağan bolsam ed | sensağaytmağan bolsang edisağaytmağan bolsang ed | olsağaytmağan bolsa edisağaytmağan bolsaed | bizsağaytmağan bolsaq edisağaytmağan bolsaq ed | sizsağaytmağan bolsağız edisağaytmağan bolsağız ed | alasağaytmağan bolsala edisağaytmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will put on the alert | mensağaytır esem | sensağaytır eseng | olsağaytır ese | bizsağaytır esek | sizsağaytır esegiz | alasağaytır esele |
| Conditional, aoristif he won't put on the alert | mensağaytmaz esem | sensağaytmaz eseng | olsağaytmaz ese | bizsağaytmaz esek | sizsağaytmaz esegiz | alasağaytmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to put on the alert | mensağaytırıq esem | sensağaytırıq eseng | olsağaytırıq ese | bizsağaytırıq esek | sizsağaytırıq esegiz | alasağaytırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to put on the alert | mensağaytırıq tül esem | sensağaytırıq tül eseng | olsağaytırıq tül ese | bizsağaytırıq tül esek | sizsağaytırıq tül esegiz | alasağaytırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to put on the alert | mensağaytırıq bolsam | sensağaytırıq bolsang | olsağaytırıq bolsa | bizsağaytırıq bolsaq | sizsağaytırıq bolsağız | alasağaytırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to put on the alert | mensağaytmazlıq bolsam | sensağaytmazlıq bolsang | olsağaytmazlıq bolsa | bizsağaytmazlıq bolsaq | sizsağaytmazlıq bolsağız | alasağaytmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso sağaytdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be putting on the alert | mensağayta bolurma | sensağayta bolursa | olsağayta bolur | bizsağayta bolurbuz | sizsağayta bolursuz | alasağayta bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be putting on the alert | mensağaytmay bolurma | sensağaytmay bolursa | olsağaytmay bolur | bizsağaytmay bolurbuz | sizsağaytmay bolursuz | alasağaytmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of putting on the alert | mensağayta tura bolurma | sensağayta tura bolursa | olsağayta tura bolur | bizsağayta tura bolurbuz | sizsağayta tura bolursuz | alasağayta tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not putting on the alert | mensağaytmay tura bolurma | sensağaytmay tura bolursa | olsağaytmay tura bolur | bizsağaytmay tura bolurbuz | sizsağaytmay tura bolursuz | alasağaytmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have put on the alert | mensağaythan bolurma | sensağaythan bolursa | olsağaythan bolur | bizsağaythan bolurbuz | sizsağaythan bolursuz | alasağaythan bolurla |
| Inference (must have)he must not have put on the alert | mensağaytmağan bolurma | sensağaytmağan bolursa | olsağaytmağan bolur | bizsağaytmağan bolurbuz | sizsağaytmağan bolursuz | alasağaytmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to put on the alert | mensağaytırıq bolurma | sensağaytırıq bolursa | olsağaytırıq bolur | bizsağaytırıq bolurbuz | sizsağaytırıq bolursuz | alasağaytırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to put on the alert | mensağaytmazlıq bolurma | sensağaytmazlıq bolursa | olsağaytmazlıq bolur | bizsağaytmazlıq bolurbuz | sizsağaytmazlıq bolursuz | alasağaytmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it put on the alert | mensağaytayım | sensağayt! | olsağaytsın | bizsağaytayıq | sizsağaytığız! | alasağaytsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not put on the alert | mensağaytmayım | sensağaytma! | olsağaytmasın | bizsağaytmayıq | sizsağaytmağız! | alasağaytmasınla |
| Commands & suggestionsshould he put on the alert? | mensağaytayımmı? | olsağaytsınmı? | bizsağaytayıqmı? | alasağaytsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not put on the alert? | mensağaytmayımmı? | olsağaytmasınmı? | bizsağaytmayıqmı? | alasağaytmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it put on the alert | sensağaytçı2 | olsağaytsınçı | sizsağaytçığız | alasağaytsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not put on the alert | sensağaytmaçı2 | olsağaytmasınçı | sizsağaytmaçığız | alasağaytmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you put on the alert | sensağaythınsağaythı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not put on the alert | sensağaytmağınsağaytmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he put on the alert | mensağaythay edim sağaytha edim | sensağaythay eding sağaytha eding | olsağaythay edi sağaytha edi | bizsağaythay edik sağaytha edik | sizsağaythay edigiz sağaytha edigiz | alasağaythay edile sağaytha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not put on the alert | mensağaytmağay edim sağaytmağa edim | sensağaytmağay eding sağaytmağa eding | olsağaytmağay edi sağaytmağa edi | bizsağaytmağay edik sağaytmağa edik | sizsağaytmağay edigiz sağaytmağa edigiz | alasağaytmağay edile sağaytmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to put on the alert | mensağaytmağa qoyayımsağaytma qoyayım | sensağaytmağa qoy!sağaytma qoy! | olsağaytmağa qoysunsağaytma qoysun | bizsağaytmağa qoyayıqsağaytma qoyayıq | sizsağaytmağa qoyuğuz!sağaytma qoyuğuz! | alasağaytmağa qoysunlasağaytma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to put on the alert | mensağaytmağa qoymayımsağaytma qoymayım | sensağaytmağa qoyma!sağaytma qoyma! | olsağaytmağa qoymasınsağaytma qoymasın | bizsağaytmağa qoymayıqsağaytma qoymayıq | sizsağaytmağa qoymağız!sağaytma qoymağız! | alasağaytmağa qoymasınlasağaytma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to put on the alert? | mensağaytmağa qoyayımmı?sağaytma qoyayımmı? | olsağaytmağa qoysunmu?sağaytma qoysunmu? | bizsağaytmağa qoyayıqmı?sağaytma qoyayıqmı? | alasağaytmağa qoysunlamı?sağaytma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to put on the alert? | mensağaytmağa qoymayımmı?sağaytma qoymayımmı? | olsağaytmağa qoymasınmı?sağaytma qoymasınmı? | bizsağaytmağa qoymayıqmı?sağaytma qoymayıqmı? | alasağaytmağa qoymasınlamı?sağaytma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to put on the alert | mensağaytmağa qoyamasağaytma qoyama | sensağaytmağa qoyasasağaytma qoyasa | olsağaytmağa qoyadısağaytma qoyadı | bizsağaytmağa qoyabızsağaytma qoyabız | sizsağaytmağa qoyasızsağaytma qoyasız | alasağaytmağa qoyadılasağaytma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to put on the alert | mensağaytmağa qoymaymasağaytma qoymayma | sensağaytmağa qoymaysasağaytma qoymaysa | olsağaytmağa qoymaydısağaytma qoymaydı | bizsağaytmağa qoymaybızsağaytma qoymaybız | sizsağaytmağa qoymaysızsağaytma qoymaysız | alasağaytmağa qoymaydılasağaytma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to put on the alert? | mensağaytmağa qoyamıma?sağaytma qoyamıma? | sensağaytmağa qoyamısa?sağaytma qoyamısa? | olsağaytmağa qoyamıdı?sağaytma qoyamıdı? | bizsağaytmağa qoyamıbız?sağaytma qoyamıbız? | sizsağaytmağa qoyamısız?sağaytma qoyamısız? | alasağaytmağa qoyamıdıla?sağaytma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to put on the alert? | mensağaytmağa qoymaymıma?sağaytma qoymaymıma? | sensağaytmağa qoymaymısa?sağaytma qoymaymısa? | olsağaytmağa qoymaymıdı?sağaytma qoymaymıdı? | bizsağaytmağa qoymaymıbız?sağaytma qoymaymıbız? | sizsağaytmağa qoymaymısız?sağaytma qoymaymısız? | alasağaytmağa qoymaymıdıla?sağaytma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to put on the alert | mensağaytmağa qoydumsağaytma qoydum | sensağaytmağa qoydungsağaytma qoydung | olsağaytmağa qoydusağaytma qoydu | bizsağaytmağa qoyduqsağaytma qoyduq | sizsağaytmağa qoyduğuzsağaytma qoyduğuz | alasağaytmağa qoydulasağaytma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to put on the alert | mensağaytmağa qoymadımsağaytma qoymadım | sensağaytmağa qoymadıngsağaytma qoymadıng | olsağaytmağa qoymadısağaytma qoymadı | bizsağaytmağa qoymadıqsağaytma qoymadıq | sizsağaytmağa qoymadığızsağaytma qoymadığız | alasağaytmağa qoymadılasağaytma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to put on the alert? | mensağaytmağa qoydummu?sağaytma qoydummu? | sensağaytmağa qoydungmu?sağaytma qoydungmu? | olsağaytmağa qoydumu?sağaytma qoydumu? | bizsağaytmağa qoyduqmu?sağaytma qoyduqmu? | sizsağaytmağa qoyduğuzmu?sağaytma qoyduğuzmu? | alasağaytmağa qoydulamı?sağaytma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to put on the alert? | mensağaytmağa qoymadımmı?sağaytma qoymadımmı? | sensağaytmağa qoymadıngmı?sağaytma qoymadıngmı? | olsağaytmağa qoymadımı?sağaytma qoymadımı? | bizsağaytmağa qoymadıqmı?sağaytma qoymadıqmı? | sizsağaytmağa qoymadığızmı?sağaytma qoymadığızmı? | alasağaytmağa qoymadılamı?sağaytma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can put on the alert | mensağaytalama | sensağaytalasa | olsağaytaladı | bizsağaytalabız | sizsağaytalasız | alasağaytaladıla |
| Ability — presenthe can't put on the alert | mensağaytalmayma | sensağaytalmaysa | olsağaytalmaydı | bizsağaytalmaybız | sizsağaytalmaysız | alasağaytalmaydıla |
| Ability — presentcan he put on the alert? | mensağaytalamıma? sağaytalamamı? | sensağaytalamısa? | olsağaytalamıdı? | bizsağaytalamıbız? sağaytalabızmı? | sizsağaytalamısız? | alasağaytalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he put on the alert? | mensağaytalmaymıma? sağaytalmaymamı? | sensağaytalmaymısa? | olsağaytalmaymıdı? | bizsağaytalmaymıbız? sağaytalmaybızmı? | sizsağaytalmaymısız? | alasağaytalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can put on the alert | mensağaytalsam | sensağaytalsang | olsağaytalsa | bizsağaytalsaq | sizsağaytalsağız | alasağaytalsala |
| Ability — if I can…if he can't put on the alert | mensağaytalmasam | sensağaytalmasang | olsağaytalmasa | bizsağaytalmasaq | sizsağaytalmasağız | alasağaytalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to put on the alert | mensağaytaldım | sensağaytaldıng | olsağaytaldı | bizsağaytaldıq | sizsağaytaldığız | alasağaytaldıla |
| Ability — simple pasthe could not put on the alert | mensağaytalmadım | sensağaytalmadıng | olsağaytalmadı | bizsağaytalmadıq | sizsağaytalmadığız | alasağaytalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to put on the alert? | mensağaytaldımmı? | sensağaytaldıngmı? | olsağaytaldımı? | bizsağaytaldıqmı? | sizsağaytaldığızmı? | alasağaytaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he put on the alert? | mensağaytalmadımmı? | sensağaytalmadıngmı? | olsağaytalmadımı? | bizsağaytalmadıqmı? | sizsağaytalmadığızmı? | alasağaytalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to put on the alert | mensağaytalğanma | sensağaytalğansa | olsağaytalğandı | bizsağaytalğanbız | sizsağaytalğansız | alasağaytalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to put on the alert | mensağaytalmağanma | sensağaytalmağansa | olsağaytalmağandı | bizsağaytalmağanbız | sizsağaytalmağansız | alasağaytalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to put on the alert? | mensağaytalğanmıma? sağaytalğanmamı? | sensağaytalğanmısa? | olsağaytalğanmıdı? | bizsağaytalğanmıbız? sağaytalğanbızmı? | sizsağaytalğanmısız? | alasağaytalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to put on the alert? | mensağaytalmağanmıma? sağaytalmağanmamı? | sensağaytalmağanmısa? | olsağaytalmağanmıdı? | bizsağaytalmağanmıbız? sağaytalmağanbızmı? | sizsağaytalmağanmısız? | alasağaytalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to put on the alert | mensağaytalğan edimsağaytalğanem | sensağaytalğan edingsağaytalğaneng | olsağaytalğan edisağaytalğaned | bizsağaytalğan ediksağaytalğanek | sizsağaytalğan edigizsağaytalğanegiz | alasağaytalğan edilesağaytalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to put on the alert | mensağaytalmağan edimsağaytalmağanem | sensağaytalmağan edingsağaytalmağaneng | olsağaytalmağan edisağaytalmağaned | bizsağaytalmağan ediksağaytalmağanek | sizsağaytalmağan edigizsağaytalmağanegiz | alasağaytalmağan edilesağaytalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could put on the alert | mensağaytala edimsağaytalaem | sensağaytala edingsağaytalaeng | olsağaytala edisağaytalaed | bizsağaytala ediksağaytalaek | sizsağaytala edigizsağaytalaegiz | alasağaytala edilesağaytalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not put on the alert | mensağaytalmay edimsağaytalmayem | sensağaytalmay edingsağaytalmayeng | olsağaytalmay edisağaytalmayed | bizsağaytalmay ediksağaytalmayek | sizsağaytalmay edigizsağaytalmayegiz | alasağaytalmay edilesağaytalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to put on the alert | mensağaytalırma | sensağaytalırsa | olsağaytalır | bizsağaytalırbız | sizsağaytalırsız | alasağaytalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to put on the alert | mensağaytalmazma | sensağaytalmazsa | olsağaytalmaz | bizsağaytalmazbız | sizsağaytalmazsız | alasağaytalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to put on the alert? | mensağaytalırmıma? sağaytalırmamı? | sensağaytalırmısa? | olsağaytalırmı? | bizsağaytalırmıbız? sağaytalırbızmı? | sizsağaytalırmısız? | alasağaytalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to put on the alert? | mensağaytalmazmıma? sağaytalmazmamı? | sensağaytalmazmısa? | olsağaytalmazmı? | bizsağaytalmazmıbız? sağaytalmazbızmı? | sizsağaytalmazmısız? | alasağaytalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to put on the alert | mensağaytallıqma | sensağaytallıqsa | olsağaytallıqdı | bizsağaytallıqbız | sizsağaytallıqsız | alasağaytallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to put on the alert | mensağaytallıq tülme | sensağaytallıq tülse | olsağaytallıq tüldü | bizsağaytallıq tülbüz | sizsağaytallıq tülsüz | alasağaytallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to put on the alert? | mensağaytallıqmıma? sağaytallıqmamı? | sensağaytallıqmısa? | olsağaytallıqmıdı? | bizsağaytallıqmıbız? sağaytallıqbızmı? | sizsağaytallıqmısız? | alasağaytallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to put on the alert? | mensağaytallıq tülmüme? | sensağaytallıq tülmüse? | olsağaytallıq tülmüdü? | bizsağaytallıq tülmübüz? | sizsağaytallıq tülmüsüz? | alasağaytallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to put on the alert | mensağaytalır edimsağaytalır em | sensağaytalır edingsağaytalır eng | olsağaytalır edisağaytalır ed | bizsağaytalır ediksağaytalır ek | sizsağaytalır edigizsağaytalır egiz | alasağaytalır edilesağaytalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to put on the alert | mensağaytalmaz edimsağaytalmaz em | sensağaytalmaz edingsağaytalmaz eng | olsağaytalmaz edisağaytalmaz ed | bizsağaytalmaz ediksağaytalmaz ek | sizsağaytalmaz edigizsağaytalmaz egiz | alasağaytalmaz edilesağaytalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to put on the alert | sensağaytalğınsağaytalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to put on the alert | sensağaytalmağınsağaytalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be putting on the alert | mensağayta bolmazma | sensağayta bolmazsa | olsağayta bolmaz | bizsağayta bolmazbız | sizsağayta bolmazsız | alasağayta bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be putting on the alert (emphatic) | mensağaytmay bolmazma | sensağaytmay bolmazsa | olsağaytmay bolmaz | bizsağaytmay bolmazbız | sizsağaytmay bolmazsız | alasağaytmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of putting on the alert | mensağayta tura bolmazma | sensağayta tura bolmazsa | olsağayta tura bolmaz | bizsağayta tura bolmazbız | sizsağayta tura bolmazsız | alasağayta tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not putting on the alert (emphatic) | mensağaytmay tura bolmazma | sensağaytmay tura bolmazsa | olsağaytmay tura bolmaz | bizsağaytmay tura bolmazbız | sizsağaytmay tura bolmazsız | alasağaytmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not putting on the alert | mensağaytmay turama | sensağaytmay turasa | olsağaytmay turadı | bizsağaytmay turabız | sizsağaytmay turasız | alasağaytmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not putting on the alert | mensağaytmay turmayma | sensağaytmay turmaysa | olsağaytmay turmaydı | bizsağaytmay turmaybız | sizsağaytmay turmaysız | alasağaytmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not putting on the alert? | mensağaytmay turmaymıma | sensağaytmay turmaymısa | olsağaytmay turmaymıdı | bizsağaytmay turmaymıbız | sizsağaytmay turmaymısız | alasağaytmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have put on the alert | mensağaythan bolmazma | sensağaythan bolmazsa | olsağaythan bolmaz | bizsağaythan bolmazbız | sizsağaythan bolmazsız | alasağaythan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have put on the alert (emphatic) | mensağaytmağan bolmazma | sensağaytmağan bolmazsa | olsağaytmağan bolmaz | bizsağaytmağan bolmazbız | sizsağaytmağan bolmazsız | alasağaytmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had put on the alert | mensağaythan bolmasam | sensağaythan bolmasang | olsağaythan bolmasa | bizsağaythan bolmasaq | sizsağaythan bolmasağız | alasağaythan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't put on the alert | mensağaytmağan bolmasam | sensağaytmağan bolmasang | olsağaytmağan bolmasa | bizsağaytmağan bolmasaq | sizsağaytmağan bolmasağız | alasağaytmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to put on the alert | mensağaytırıq bolmazma | sensağaytırıq bolmazsa | olsağaytırıq bolmaz | bizsağaytırıq bolmazbız | sizsağaytırıq bolmazsız | alasağaytırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to put on the alert (emphatic) | mensağaytmazlıq bolmazma | sensağaytmazlıq bolmazsa | olsağaytmazlıq bolmaz | bizsağaytmazlıq bolmazbız | sizsağaytmazlıq bolmazsız | alasağaytmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to put on the alert | mensağaytırıq bolmasam | sensağaytırıq bolmasang | olsağaytırıq bolmasa | bizsağaytırıq bolmasaq | sizsağaytırıq bolmasağız | alasağaytırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to put on the alert | mensağaytmazlıq bolmasam | sensağaytmazlıq bolmasang | olsağaytmazlıq bolmasa | bizsağaytmazlıq bolmasaq | sizsağaytmazlıq bolmasağız | alasağaytmazlıq bolmasala |