qayğırırğa
/qajʁɯrɯrʁa/
1. to worry, to be anxious, to fret about someone or something
- bizge qayğırma — do not worry about us
- qayğırmağız — do not be anxious
- ol nesine qayğıradı? — what has he to worry about?
2. to care for, to look after, to take trouble over
- jaş tölüge qayğırırğa — to care for the young
- anam sabiylege qayğıradı — my mother looks after the children
- işge qayğırırğa kerekdi — the work must be seen to
3. to be sorry for, to grieve over, to feel for
- jarlığa qayğırırğa — to feel for a poor man
- ölgenigizge sizni bla birge qayğırama — I grieve with you for the one you have lost
- anı qıyınlığına qayğırabız — we are sorry for his misfortune
Conjugation
Common forms
- qayğıradıhe is worrying
- qayğırdıhe worried
- qayğırğandıhe has worried
- qayğırırhe will worry
- qayğırlıqdıhe is going to worry
- qayğıra edihe was worrying
- qayğırsaif he worries
- qayğır!worry!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is worrying | menqayğırama | senqayğırasa | olqayğıradı | bizqayğırabız | sizqayğırasız | alaqayğıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not worrying | menqayğırmayma | senqayğırmaysa | olqayğırmaydı | bizqayğırmaybız | sizqayğırmaysız | alaqayğırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he worrying? | menqayğıramıma? qayğıramamı? | senqayğıramısa? | olqayğıramıdı? | bizqayğıramıbız? qayğırabızmı? | sizqayğıramısız? | alaqayğıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he worrying? | menqayğırmaymıma? qayğırmaymamı? | senqayğırmaymısa? | olqayğırmaymıdı? | bizqayğırmaymıbız? qayğırmaybızmı? | sizqayğırmaymısız? | alaqayğırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually worries | menqayğırıwçanma | senqayğırıwçansa | olqayğırıwçandı | bizqayğırıwçanbız | sizqayğırıwçansız | alaqayğırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually worry | menqayğırıwçan tülme | senqayğırıwçan tülse | olqayğırıwçan tüldü | bizqayğırıwçan tülbüz | sizqayğırıwçan tülsüz | alaqayğırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually worry? | menqayğırıwçanmıma? qayğırıwçanmamı? | senqayğırıwçanmısa? | olqayğırıwçanmıdı? | bizqayğırıwçanmıbız? qayğırıwçanbızmı? | sizqayğırıwçanmısız? | alaqayğırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually worry? | menqayğırıwçan tülmüme? | senqayğırıwçan tülmüse? | olqayğırıwçan tülmüdü? | bizqayğırıwçan tülmübüz? | sizqayğırıwçan tülmüsüz? | alaqayğırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has worried and remains so | olqayğırıbdı | alaqayğırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he worried? | olqayğırıbmıdı? | alaqayğırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of worrying | menqayğıra turama | senqayğıra turasa | olqayğıra turadı | bizqayğıra turabız | sizqayğıra turasız | alaqayğıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of worrying | menqayğıra turmayma | senqayğıra turmaysa | olqayğıra turmaydı | bizqayğıra turmaybız | sizqayğıra turmaysız | alaqayğıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of worrying? | menqayğıra turamıma? qayğıra turamamı? | senqayğıra turamısa? | olqayğıra turamıdı? | bizqayğıra turamıbız? qayğıra turabızmı? | sizqayğıra turamısız? | alaqayğıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of worrying? | menqayğıra turmaymıma? qayğıra turmaymamı? | senqayğıra turmaymısa? | olqayğıra turmaymıdı? | bizqayğıra turmaymıbız? qayğıra turmaybızmı? | sizqayğıra turmaymısız? | alaqayğıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he worried | menqayğırdım | senqayğırdıng | olqayğırdı | bizqayğırdıq | sizqayğırdığız | alaqayğırdıla |
| Simple past (definite)he didn't worry | menqayğırmadım | senqayğırmadıng | olqayğırmadı | bizqayğırmadıq | sizqayğırmadığız | alaqayğırmadıla |
| Simple past (definite)did he worry? | menqayğırdımmı? | senqayğırdıngmı? | olqayğırdımı? | bizqayğırdıqmı? | sizqayğırdığızmı? | alaqayğırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he worry? | menqayğırmadımmı? | senqayğırmadıngmı? | olqayğırmadımı? | bizqayğırmadıqmı? | sizqayğırmadığızmı? | alaqayğırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has worried | menqayğırğanma | senqayğırğansa | olqayğırğandı | bizqayğırğanbız | sizqayğırğansız | alaqayğırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't worried | menqayğırmağanma | senqayğırmağansa | olqayğırmağandı | bizqayğırmağanbız | sizqayğırmağansız | alaqayğırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he worried? | menqayğırğanmıma? qayğırğanmamı? | senqayğırğanmısa? | olqayğırğanmıdı? | bizqayğırğanmıbız? qayğırğanbızmı? | sizqayğırğanmısız? | alaqayğırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he worried? | menqayğırmağanmıma? qayğırmağanmamı? | senqayğırmağanmısa? | olqayğırmağanmıdı? | bizqayğırmağanmıbız? qayğırmağanbızmı? | sizqayğırmağanmısız? | alaqayğırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will worry | menqayğırırma | senqayğırırsa | olqayğırır | bizqayğırırbız | sizqayğırırsız | alaqayğırırla |
| Indefinite future (future I)he won't worry | menqayğırmazma | senqayğırmazsa | olqayğırmaz | bizqayğırmazbız | sizqayğırmazsız | alaqayğırmazla |
| Indefinite future (future I)will he worry? | menqayğırırmıma? qayğırırmamı? | senqayğırırmısa? | olqayğırırmı? | bizqayğırırmıbız? qayğırırbızmı? | sizqayğırırmısız? | alaqayğırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he worry? | menqayğırmazmıma? qayğırmazmamı? | senqayğırmazmısa? | olqayğırmazmı? | bizqayğırmazmıbız? qayğırmazbızmı? | sizqayğırmazmısız? | alaqayğırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to worry | menqayğırlıqma1 | senqayğırlıqsa1 | olqayğırlıqdı1 | bizqayğırlıqbız1 | sizqayğırlıqsız1 | alaqayğırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to worry | menqayğırlıq tülme1 | senqayğırlıq tülse1 | olqayğırlıq tüldü1 | bizqayğırlıq tülbüz1 | sizqayğırlıq tülsüz1 | alaqayğırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to worry? | menqayğırlıqmıma?1 qayğırlıqmamı? | senqayğırlıqmısa?1 | olqayğırlıqmıdı?1 | bizqayğırlıqmıbız?1 qayğırlıqbızmı? | sizqayğırlıqmısız?1 | alaqayğırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to worry? | menqayğırlıq tülmüme?1 | senqayğırlıq tülmüse?1 | olqayğırlıq tülmüdü?1 | bizqayğırlıq tülmübüz?1 | sizqayğırlıq tülmüsüz?1 | alaqayğırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayğırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had worried | menqayğırğan edimqayğırğanem | senqayğırğan edingqayğırğaneng | olqayğırğan ediqayğırğaned | bizqayğırğan edikqayğırğanek | sizqayğırğan edigizqayğırğanegiz | alaqayğırğan edileqayğırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't worried | menqayğırmağan edimqayğırmağanem | senqayğırmağan edingqayğırmağaneng | olqayğırmağan ediqayğırmağaned | bizqayğırmağan edikqayğırmağanek | sizqayğırmağan edigizqayğırmağanegiz | alaqayğırmağan edileqayğırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was worrying | menqayğıra edimqayğıraem | senqayğıra edingqayğıraeng | olqayğıra ediqayğıraed | bizqayğıra edikqayğıraek | sizqayğıra edigizqayğıraegiz | alaqayğıra edileqayğıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't worrying | menqayğırmay edimqayğırmayem | senqayğırmay edingqayğırmayeng | olqayğırmay ediqayğırmayed | bizqayğırmay edikqayğırmayek | sizqayğırmay edigizqayğırmayegiz | alaqayğırmay edileqayğırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to worry | menqayğırıwçan edimqayğırıwçanem | senqayğırıwçan edingqayğırıwçaneng | olqayğırıwçan ediqayğırıwçaned | bizqayğırıwçan edikqayğırıwçanek | sizqayğırıwçan edigizqayğırıwçanegiz | alaqayğırıwçan edileqayğırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to worry | menqayğırıwçan tül edimqayğırıwçan tül em | senqayğırıwçan tül edingqayğırıwçan tül eng | olqayğırıwçan tül ediqayğırıwçan tül ed | bizqayğırıwçan tül edikqayğırıwçan tül ek | sizqayğırıwçan tül edigizqayğırıwçan tül egiz | alaqayğırıwçan tül edileqayğırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had worried and remained so | olqayğırıb edi | alaqayğırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't worried | olqayğırıb tül edi | alaqayğırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of worrying | menqayğıra tura edimqayğıra turaem | senqayğıra tura edingqayğıra turaeng | olqayğıra tura ediqayğıra turaed | bizqayğıra tura edikqayğıra turaek | sizqayğıra tura edigizqayğıra turaegiz | alaqayğıra tura edileqayğıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of worrying | menqayğıra turmay edimqayğıra turmayem | senqayğıra turmay edingqayğıra turmayeng | olqayğıra turmay ediqayğıra turmayed | bizqayğıra turmay edikqayğıra turmayek | sizqayğıra turmay edigizqayğıra turmayegiz | alaqayğıra turmay edileqayğıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would worry | menqayğırır edimqayğırır em | senqayğırır edingqayğırır eng | olqayğırır ediqayğırır ed | bizqayğırır edikqayğırır ek | sizqayğırır edigizqayğırır egiz | alaqayğırır edileqayğırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't worry | menqayğırmaz edimqayğırmaz em | senqayğırmaz edingqayğırmaz eng | olqayğırmaz ediqayğırmaz ed | bizqayğırmaz edikqayğırmaz ek | sizqayğırmaz edigizqayğırmaz egiz | alaqayğırmaz edileqayğırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have worried | menqayğırlıq edim2qayğırlıq em | senqayğırlıq eding2qayğırlıq eng | olqayğırlıq edi2qayğırlıq ed | bizqayğırlıq edik2qayğırlıq ek | sizqayğırlıq edigiz2qayğırlıq egiz | alaqayğırlıq edile2qayğırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have worried | menqayğırlıq tül edim2qayğırlıq tül em | senqayğırlıq tül eding2qayğırlıq tül eng | olqayğırlıq tül edi2qayğırlıq tül ed | bizqayğırlıq tül edik2qayğırlıq tül ek | sizqayğırlıq tül edigiz2qayğırlıq tül egiz | alaqayğırlıq tül edile2qayğırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayğırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he worries | menqayğırsam | senqayğırsang | olqayğırsa | bizqayğırsaq | sizqayğırsağız | alaqayğırsala |
| Conditionalif he doesn't worry | menqayğırmasam | senqayğırmasang | olqayğırmasa | bizqayğırmasaq | sizqayğırmasağız | alaqayğırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is worrying | menqayğıra esem | senqayğıra eseng | olqayğıra ese | bizqayğıra esek | sizqayğıra esegiz | alaqayğıra esele |
| Conditional, present realif he is not worrying | menqayğırmay esem | senqayğırmay eseng | olqayğırmay ese | bizqayğırmay esek | sizqayğırmay esegiz | alaqayğırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he worried | menqayğırsam ediqayğırsam ed | senqayğırsang ediqayğırsang ed | olqayğırsa ediqayğırsaed | bizqayğırsaq ediqayğırsaq ed | sizqayğırsağız ediqayğırsağız ed | alaqayğırsala ediqayğırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't worry | menqayğırmasam ediqayğırmasam ed | senqayğırmasang ediqayğırmasang ed | olqayğırmasa ediqayğırmasaed | bizqayğırmasaq ediqayğırmasaq ed | sizqayğırmasağız ediqayğırmasağız ed | alaqayğırmasala ediqayğırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he worried | menqayğırdım esem | senqayğırdıng eseng | olqayğırdı ese | bizqayğırdıq esek | sizqayğırdığız esegiz | alaqayğırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't worry | menqayğırmadım esem | senqayğırmadıng eseng | olqayğırmadı ese | bizqayğırmadıq esek | sizqayğırmadığız esegiz | alaqayğırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did worry (indeed) | menqayğırğan esem | senqayğırğan eseng | olqayğırğan ese | bizqayğırğan esek | sizqayğırğan esegiz | alaqayğırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't worry (indeed) | menqayğırmağan esem | senqayğırmağan eseng | olqayğırmağan ese | bizqayğırmağan esek | sizqayğırmağan esegiz | alaqayğırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had worried | menqayğırğan bolsam | senqayğırğan bolsang | olqayğırğan bolsa | bizqayğırğan bolsaq | sizqayğırğan bolsağız | alaqayğırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't worried | menqayğırmağan bolsam | senqayğırmağan bolsang | olqayğırmağan bolsa | bizqayğırmağan bolsaq | sizqayğırmağan bolsağız | alaqayğırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had worried | menqayğırğan bolsam ediqayğırğan bolsam ed | senqayğırğan bolsang ediqayğırğan bolsang ed | olqayğırğan bolsa ediqayğırğan bolsaed | bizqayğırğan bolsaq ediqayğırğan bolsaq ed | sizqayğırğan bolsağız ediqayğırğan bolsağız ed | alaqayğırğan bolsala ediqayğırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't worried | menqayğırmağan bolsam ediqayğırmağan bolsam ed | senqayğırmağan bolsang ediqayğırmağan bolsang ed | olqayğırmağan bolsa ediqayğırmağan bolsaed | bizqayğırmağan bolsaq ediqayğırmağan bolsaq ed | sizqayğırmağan bolsağız ediqayğırmağan bolsağız ed | alaqayğırmağan bolsala ediqayğırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will worry | menqayğırır esem | senqayğırır eseng | olqayğırır ese | bizqayğırır esek | sizqayğırır esegiz | alaqayğırır esele |
| Conditional, aoristif he won't worry | menqayğırmaz esem | senqayğırmaz eseng | olqayğırmaz ese | bizqayğırmaz esek | sizqayğırmaz esegiz | alaqayğırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to worry | menqayğırlıq esem4 | senqayğırlıq eseng4 | olqayğırlıq ese4 | bizqayğırlıq esek4 | sizqayğırlıq esegiz4 | alaqayğırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to worry | menqayğırlıq tül esem4 | senqayğırlıq tül eseng4 | olqayğırlıq tül ese4 | bizqayğırlıq tül esek4 | sizqayğırlıq tül esegiz4 | alaqayğırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to worry | menqayğırlıq bolsam5 | senqayğırlıq bolsang5 | olqayğırlıq bolsa5 | bizqayğırlıq bolsaq5 | sizqayğırlıq bolsağız5 | alaqayğırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to worry | menqayğırmazlıq bolsam | senqayğırmazlıq bolsang | olqayğırmazlıq bolsa | bizqayğırmazlıq bolsaq | sizqayğırmazlıq bolsağız | alaqayğırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qayğırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayğırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayğırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be worrying | menqayğıra bolurma | senqayğıra bolursa | olqayğıra bolur | bizqayğıra bolurbuz | sizqayğıra bolursuz | alaqayğıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be worrying | menqayğırmay bolurma | senqayğırmay bolursa | olqayğırmay bolur | bizqayğırmay bolurbuz | sizqayğırmay bolursuz | alaqayğırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of worrying | menqayğıra tura bolurma | senqayğıra tura bolursa | olqayğıra tura bolur | bizqayğıra tura bolurbuz | sizqayğıra tura bolursuz | alaqayğıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not worrying | menqayğırmay tura bolurma | senqayğırmay tura bolursa | olqayğırmay tura bolur | bizqayğırmay tura bolurbuz | sizqayğırmay tura bolursuz | alaqayğırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have worried | menqayğırğan bolurma | senqayğırğan bolursa | olqayğırğan bolur | bizqayğırğan bolurbuz | sizqayğırğan bolursuz | alaqayğırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have worried | menqayğırmağan bolurma | senqayğırmağan bolursa | olqayğırmağan bolur | bizqayğırmağan bolurbuz | sizqayğırmağan bolursuz | alaqayğırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to worry | menqayğırlıq bolurma6 | senqayğırlıq bolursa6 | olqayğırlıq bolur6 | bizqayğırlıq bolurbuz6 | sizqayğırlıq bolursuz6 | alaqayğırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to worry | menqayğırmazlıq bolurma | senqayğırmazlıq bolursa | olqayğırmazlıq bolur | bizqayğırmazlıq bolurbuz | sizqayğırmazlıq bolursuz | alaqayğırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qayğırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it worry | menqayğırayım | senqayğır! | olqayğırsın | bizqayğırayıq | sizqayğırığız! | alaqayğırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not worry | menqayğırmayım | senqayğırma! | olqayğırmasın | bizqayğırmayıq | sizqayğırmağız! | alaqayğırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he worry? | menqayğırayımmı? | olqayğırsınmı? | bizqayğırayıqmı? | alaqayğırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not worry? | menqayğırmayımmı? | olqayğırmasınmı? | bizqayğırmayıqmı? | alaqayğırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it worry | senqayğırçı7 | olqayğırsınçı | sizqayğırçığız | alaqayğırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not worry | senqayğırmaçı7 | olqayğırmasınçı | sizqayğırmaçığız | alaqayğırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you worry | senqayğırğınqayğırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not worry | senqayğırmağınqayğırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he worried | menqayğırğay edim qayğırğa edim | senqayğırğay eding qayğırğa eding | olqayğırğay edi qayğırğa edi | bizqayğırğay edik qayğırğa edik | sizqayğırğay edigiz qayğırğa edigiz | alaqayğırğay edile qayğırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not worry | menqayğırmağay edim qayğırmağa edim | senqayğırmağay eding qayğırmağa eding | olqayğırmağay edi qayğırmağa edi | bizqayğırmağay edik qayğırmağa edik | sizqayğırmağay edigiz qayğırmağa edigiz | alaqayğırmağay edile qayğırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to worry | menqayğırmağa qoyayımqayğırma qoyayım | senqayğırmağa qoy!qayğırma qoy! | olqayğırmağa qoysunqayğırma qoysun | bizqayğırmağa qoyayıqqayğırma qoyayıq | sizqayğırmağa qoyuğuz!qayğırma qoyuğuz! | alaqayğırmağa qoysunlaqayğırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to worry | menqayğırmağa qoymayımqayğırma qoymayım | senqayğırmağa qoyma!qayğırma qoyma! | olqayğırmağa qoymasınqayğırma qoymasın | bizqayğırmağa qoymayıqqayğırma qoymayıq | sizqayğırmağa qoymağız!qayğırma qoymağız! | alaqayğırmağa qoymasınlaqayğırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to worry? | menqayğırmağa qoyayımmı?qayğırma qoyayımmı? | olqayğırmağa qoysunmu?qayğırma qoysunmu? | bizqayğırmağa qoyayıqmı?qayğırma qoyayıqmı? | alaqayğırmağa qoysunlamı?qayğırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to worry? | menqayğırmağa qoymayımmı?qayğırma qoymayımmı? | olqayğırmağa qoymasınmı?qayğırma qoymasınmı? | bizqayğırmağa qoymayıqmı?qayğırma qoymayıqmı? | alaqayğırmağa qoymasınlamı?qayğırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to worry | menqayğırmağa qoyamaqayğırma qoyama | senqayğırmağa qoyasaqayğırma qoyasa | olqayğırmağa qoyadıqayğırma qoyadı | bizqayğırmağa qoyabızqayğırma qoyabız | sizqayğırmağa qoyasızqayğırma qoyasız | alaqayğırmağa qoyadılaqayğırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to worry | menqayğırmağa qoymaymaqayğırma qoymayma | senqayğırmağa qoymaysaqayğırma qoymaysa | olqayğırmağa qoymaydıqayğırma qoymaydı | bizqayğırmağa qoymaybızqayğırma qoymaybız | sizqayğırmağa qoymaysızqayğırma qoymaysız | alaqayğırmağa qoymaydılaqayğırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to worry? | menqayğırmağa qoyamıma?qayğırma qoyamıma? | senqayğırmağa qoyamısa?qayğırma qoyamısa? | olqayğırmağa qoyamıdı?qayğırma qoyamıdı? | bizqayğırmağa qoyamıbız?qayğırma qoyamıbız? | sizqayğırmağa qoyamısız?qayğırma qoyamısız? | alaqayğırmağa qoyamıdıla?qayğırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to worry? | menqayğırmağa qoymaymıma?qayğırma qoymaymıma? | senqayğırmağa qoymaymısa?qayğırma qoymaymısa? | olqayğırmağa qoymaymıdı?qayğırma qoymaymıdı? | bizqayğırmağa qoymaymıbız?qayğırma qoymaymıbız? | sizqayğırmağa qoymaymısız?qayğırma qoymaymısız? | alaqayğırmağa qoymaymıdıla?qayğırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to worry | menqayğırmağa qoydumqayğırma qoydum | senqayğırmağa qoydungqayğırma qoydung | olqayğırmağa qoyduqayğırma qoydu | bizqayğırmağa qoyduqqayğırma qoyduq | sizqayğırmağa qoyduğuzqayğırma qoyduğuz | alaqayğırmağa qoydulaqayğırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to worry | menqayğırmağa qoymadımqayğırma qoymadım | senqayğırmağa qoymadıngqayğırma qoymadıng | olqayğırmağa qoymadıqayğırma qoymadı | bizqayğırmağa qoymadıqqayğırma qoymadıq | sizqayğırmağa qoymadığızqayğırma qoymadığız | alaqayğırmağa qoymadılaqayğırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to worry? | menqayğırmağa qoydummu?qayğırma qoydummu? | senqayğırmağa qoydungmu?qayğırma qoydungmu? | olqayğırmağa qoydumu?qayğırma qoydumu? | bizqayğırmağa qoyduqmu?qayğırma qoyduqmu? | sizqayğırmağa qoyduğuzmu?qayğırma qoyduğuzmu? | alaqayğırmağa qoydulamı?qayğırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to worry? | menqayğırmağa qoymadımmı?qayğırma qoymadımmı? | senqayğırmağa qoymadıngmı?qayğırma qoymadıngmı? | olqayğırmağa qoymadımı?qayğırma qoymadımı? | bizqayğırmağa qoymadıqmı?qayğırma qoymadıqmı? | sizqayğırmağa qoymadığızmı?qayğırma qoymadığızmı? | alaqayğırmağa qoymadılamı?qayğırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can worry | menqayğıralama | senqayğıralasa | olqayğıraladı | bizqayğıralabız | sizqayğıralasız | alaqayğıraladıla |
| Ability — presenthe can't worry | menqayğıralmayma | senqayğıralmaysa | olqayğıralmaydı | bizqayğıralmaybız | sizqayğıralmaysız | alaqayğıralmaydıla |
| Ability — presentcan he worry? | menqayğıralamıma? qayğıralamamı? | senqayğıralamısa? | olqayğıralamıdı? | bizqayğıralamıbız? qayğıralabızmı? | sizqayğıralamısız? | alaqayğıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he worry? | menqayğıralmaymıma? qayğıralmaymamı? | senqayğıralmaymısa? | olqayğıralmaymıdı? | bizqayğıralmaymıbız? qayğıralmaybızmı? | sizqayğıralmaymısız? | alaqayğıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can worry | menqayğıralsam | senqayğıralsang | olqayğıralsa | bizqayğıralsaq | sizqayğıralsağız | alaqayğıralsala |
| Ability — if I can…if he can't worry | menqayğıralmasam | senqayğıralmasang | olqayğıralmasa | bizqayğıralmasaq | sizqayğıralmasağız | alaqayğıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to worry | menqayğıraldım | senqayğıraldıng | olqayğıraldı | bizqayğıraldıq | sizqayğıraldığız | alaqayğıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not worry | menqayğıralmadım | senqayğıralmadıng | olqayğıralmadı | bizqayğıralmadıq | sizqayğıralmadığız | alaqayğıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to worry? | menqayğıraldımmı? | senqayğıraldıngmı? | olqayğıraldımı? | bizqayğıraldıqmı? | sizqayğıraldığızmı? | alaqayğıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he worry? | menqayğıralmadımmı? | senqayğıralmadıngmı? | olqayğıralmadımı? | bizqayğıralmadıqmı? | sizqayğıralmadığızmı? | alaqayğıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to worry | menqayğıralğanma | senqayğıralğansa | olqayğıralğandı | bizqayğıralğanbız | sizqayğıralğansız | alaqayğıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to worry | menqayğıralmağanma | senqayğıralmağansa | olqayğıralmağandı | bizqayğıralmağanbız | sizqayğıralmağansız | alaqayğıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to worry? | menqayğıralğanmıma? qayğıralğanmamı? | senqayğıralğanmısa? | olqayğıralğanmıdı? | bizqayğıralğanmıbız? qayğıralğanbızmı? | sizqayğıralğanmısız? | alaqayğıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to worry? | menqayğıralmağanmıma? qayğıralmağanmamı? | senqayğıralmağanmısa? | olqayğıralmağanmıdı? | bizqayğıralmağanmıbız? qayğıralmağanbızmı? | sizqayğıralmağanmısız? | alaqayğıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to worry | menqayğıralğan edimqayğıralğanem | senqayğıralğan edingqayğıralğaneng | olqayğıralğan ediqayğıralğaned | bizqayğıralğan edikqayğıralğanek | sizqayğıralğan edigizqayğıralğanegiz | alaqayğıralğan edileqayğıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to worry | menqayğıralmağan edimqayğıralmağanem | senqayğıralmağan edingqayğıralmağaneng | olqayğıralmağan ediqayğıralmağaned | bizqayğıralmağan edikqayğıralmağanek | sizqayğıralmağan edigizqayğıralmağanegiz | alaqayğıralmağan edileqayğıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could worry | menqayğırala edimqayğıralaem | senqayğırala edingqayğıralaeng | olqayğırala ediqayğıralaed | bizqayğırala edikqayğıralaek | sizqayğırala edigizqayğıralaegiz | alaqayğırala edileqayğıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not worry | menqayğıralmay edimqayğıralmayem | senqayğıralmay edingqayğıralmayeng | olqayğıralmay ediqayğıralmayed | bizqayğıralmay edikqayğıralmayek | sizqayğıralmay edigizqayğıralmayegiz | alaqayğıralmay edileqayğıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to worry | menqayğıralırma | senqayğıralırsa | olqayğıralır | bizqayğıralırbız | sizqayğıralırsız | alaqayğıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to worry | menqayğıralmazma | senqayğıralmazsa | olqayğıralmaz | bizqayğıralmazbız | sizqayğıralmazsız | alaqayğıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to worry? | menqayğıralırmıma? qayğıralırmamı? | senqayğıralırmısa? | olqayğıralırmı? | bizqayğıralırmıbız? qayğıralırbızmı? | sizqayğıralırmısız? | alaqayğıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to worry? | menqayğıralmazmıma? qayğıralmazmamı? | senqayğıralmazmısa? | olqayğıralmazmı? | bizqayğıralmazmıbız? qayğıralmazbızmı? | sizqayğıralmazmısız? | alaqayğıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to worry | menqayğırallıqma | senqayğırallıqsa | olqayğırallıqdı | bizqayğırallıqbız | sizqayğırallıqsız | alaqayğırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to worry | menqayğırallıq tülme | senqayğırallıq tülse | olqayğırallıq tüldü | bizqayğırallıq tülbüz | sizqayğırallıq tülsüz | alaqayğırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to worry? | menqayğırallıqmıma? qayğırallıqmamı? | senqayğırallıqmısa? | olqayğırallıqmıdı? | bizqayğırallıqmıbız? qayğırallıqbızmı? | sizqayğırallıqmısız? | alaqayğırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to worry? | menqayğırallıq tülmüme? | senqayğırallıq tülmüse? | olqayğırallıq tülmüdü? | bizqayğırallıq tülmübüz? | sizqayğırallıq tülmüsüz? | alaqayğırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to worry | menqayğıralır edimqayğıralır em | senqayğıralır edingqayğıralır eng | olqayğıralır ediqayğıralır ed | bizqayğıralır edikqayğıralır ek | sizqayğıralır edigizqayğıralır egiz | alaqayğıralır edileqayğıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to worry | menqayğıralmaz edimqayğıralmaz em | senqayğıralmaz edingqayğıralmaz eng | olqayğıralmaz ediqayğıralmaz ed | bizqayğıralmaz edikqayğıralmaz ek | sizqayğıralmaz edigizqayğıralmaz egiz | alaqayğıralmaz edileqayğıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to worry | senqayğıralğınqayğıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to worry | senqayğıralmağınqayğıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be worrying | menqayğıra bolmazma | senqayğıra bolmazsa | olqayğıra bolmaz | bizqayğıra bolmazbız | sizqayğıra bolmazsız | alaqayğıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be worrying (emphatic) | menqayğırmay bolmazma | senqayğırmay bolmazsa | olqayğırmay bolmaz | bizqayğırmay bolmazbız | sizqayğırmay bolmazsız | alaqayğırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of worrying | menqayğıra tura bolmazma | senqayğıra tura bolmazsa | olqayğıra tura bolmaz | bizqayğıra tura bolmazbız | sizqayğıra tura bolmazsız | alaqayğıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not worrying (emphatic) | menqayğırmay tura bolmazma | senqayğırmay tura bolmazsa | olqayğırmay tura bolmaz | bizqayğırmay tura bolmazbız | sizqayğırmay tura bolmazsız | alaqayğırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not worrying | menqayğırmay turama | senqayğırmay turasa | olqayğırmay turadı | bizqayğırmay turabız | sizqayğırmay turasız | alaqayğırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not worrying | menqayğırmay turmayma | senqayğırmay turmaysa | olqayğırmay turmaydı | bizqayğırmay turmaybız | sizqayğırmay turmaysız | alaqayğırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not worrying? | menqayğırmay turmaymıma | senqayğırmay turmaymısa | olqayğırmay turmaymıdı | bizqayğırmay turmaymıbız | sizqayğırmay turmaymısız | alaqayğırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have worried | menqayğırğan bolmazma | senqayğırğan bolmazsa | olqayğırğan bolmaz | bizqayğırğan bolmazbız | sizqayğırğan bolmazsız | alaqayğırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have worried (emphatic) | menqayğırmağan bolmazma | senqayğırmağan bolmazsa | olqayğırmağan bolmaz | bizqayğırmağan bolmazbız | sizqayğırmağan bolmazsız | alaqayğırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had worried | menqayğırğan bolmasam | senqayğırğan bolmasang | olqayğırğan bolmasa | bizqayğırğan bolmasaq | sizqayğırğan bolmasağız | alaqayğırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't worried | menqayğırmağan bolmasam | senqayğırmağan bolmasang | olqayğırmağan bolmasa | bizqayğırmağan bolmasaq | sizqayğırmağan bolmasağız | alaqayğırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to worry | menqayğırlıq bolmazma | senqayğırlıq bolmazsa | olqayğırlıq bolmaz | bizqayğırlıq bolmazbız | sizqayğırlıq bolmazsız | alaqayğırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to worry (emphatic) | menqayğırmazlıq bolmazma | senqayğırmazlıq bolmazsa | olqayğırmazlıq bolmaz | bizqayğırmazlıq bolmazbız | sizqayğırmazlıq bolmazsız | alaqayğırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to worry | menqayğırlıq bolmasam | senqayğırlıq bolmasang | olqayğırlıq bolmasa | bizqayğırlıq bolmasaq | sizqayğırlıq bolmasağız | alaqayğırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to worry | menqayğırmazlıq bolmasam | senqayğırmazlıq bolmasang | olqayğırmazlıq bolmasa | bizqayğırmazlıq bolmasaq | sizqayğırmazlıq bolmasağız | alaqayğırmazlıq bolmasala |