qayğırtırğa
/qajʁɯrtɯrʁa/
1. to worry someone, to trouble someone, to disturb someone
- ol meni çırt qayğırtmaydı — that does not trouble me in the least
- bu hapar halqnı qayğırtdı — this news troubled the people
- sabiyleni qayğırtma — do not disturb the children
2. to make someone take an interest, to make someone care about something
- jarlılıqğa jüregingi qayğırtmaysa — you do not make your heart care about poverty
- ustaz sabiyleni işge qayğırtadı — the teacher makes the children care about the work
- üydegisine qayğırtdı — he made him care for his family
3. to grieve someone, to make someone downhearted
- bu hapar anamı qayğırtdı — this news grieved my mother
- sözüng meni qayğırtdı — your words made me downhearted
- adamnı qayğırthan iş — a matter that grieves a man
Conjugation
Common forms
- qayğırtadıhe is worrying someone
- qayğırtdıhe worried someone
- qayğırthandıhe has worried someone
- qayğırtırhe will worry someone
- qayğırtırıqdıhe is going to worry someone
- qayğırta edihe was worrying someone
- qayğırtsaif he worries someone
- qayğırt!worry someone!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is worrying someone | menqayğırtama | senqayğırtasa | olqayğırtadı | bizqayğırtabız | sizqayğırtasız | alaqayğırtadıla |
| Present (simple & continuous)he is not worrying someone | menqayğırtmayma | senqayğırtmaysa | olqayğırtmaydı | bizqayğırtmaybız | sizqayğırtmaysız | alaqayğırtmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he worrying someone? | menqayğırtamıma? qayğırtamamı? | senqayğırtamısa? | olqayğırtamıdı? | bizqayğırtamıbız? qayğırtabızmı? | sizqayğırtamısız? | alaqayğırtamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he worrying someone? | menqayğırtmaymıma? qayğırtmaymamı? | senqayğırtmaymısa? | olqayğırtmaymıdı? | bizqayğırtmaymıbız? qayğırtmaybızmı? | sizqayğırtmaymısız? | alaqayğırtmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually worries someone | menqayğırtıwçanma | senqayğırtıwçansa | olqayğırtıwçandı | bizqayğırtıwçanbız | sizqayğırtıwçansız | alaqayğırtıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually worry someone | menqayğırtıwçan tülme | senqayğırtıwçan tülse | olqayğırtıwçan tüldü | bizqayğırtıwçan tülbüz | sizqayğırtıwçan tülsüz | alaqayğırtıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually worry someone? | menqayğırtıwçanmıma? qayğırtıwçanmamı? | senqayğırtıwçanmısa? | olqayğırtıwçanmıdı? | bizqayğırtıwçanmıbız? qayğırtıwçanbızmı? | sizqayğırtıwçanmısız? | alaqayğırtıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually worry someone? | menqayğırtıwçan tülmüme? | senqayğırtıwçan tülmüse? | olqayğırtıwçan tülmüdü? | bizqayğırtıwçan tülmübüz? | sizqayğırtıwçan tülmüsüz? | alaqayğırtıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has worried someone and remains so | olqayğırtıbdı | alaqayğırtıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he worried someone? | olqayğırtıbmıdı? | alaqayğırtıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of worrying someone | menqayğırta turama | senqayğırta turasa | olqayğırta turadı | bizqayğırta turabız | sizqayğırta turasız | alaqayğırta turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of worrying someone | menqayğırta turmayma | senqayğırta turmaysa | olqayğırta turmaydı | bizqayğırta turmaybız | sizqayğırta turmaysız | alaqayğırta turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of worrying someone? | menqayğırta turamıma? qayğırta turamamı? | senqayğırta turamısa? | olqayğırta turamıdı? | bizqayğırta turamıbız? qayğırta turabızmı? | sizqayğırta turamısız? | alaqayğırta turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of worrying someone? | menqayğırta turmaymıma? qayğırta turmaymamı? | senqayğırta turmaymısa? | olqayğırta turmaymıdı? | bizqayğırta turmaymıbız? qayğırta turmaybızmı? | sizqayğırta turmaymısız? | alaqayğırta turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he worried someone | menqayğırtdım | senqayğırtdıng | olqayğırtdı | bizqayğırtdıq | sizqayğırtdığız | alaqayğırtdıla |
| Simple past (definite)he didn't worry someone | menqayğırtmadım | senqayğırtmadıng | olqayğırtmadı | bizqayğırtmadıq | sizqayğırtmadığız | alaqayğırtmadıla |
| Simple past (definite)did he worry someone? | menqayğırtdımmı? | senqayğırtdıngmı? | olqayğırtdımı? | bizqayğırtdıqmı? | sizqayğırtdığızmı? | alaqayğırtdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he worry someone? | menqayğırtmadımmı? | senqayğırtmadıngmı? | olqayğırtmadımı? | bizqayğırtmadıqmı? | sizqayğırtmadığızmı? | alaqayğırtmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has worried someone | menqayğırthanma | senqayğırthansa | olqayğırthandı | bizqayğırthanbız | sizqayğırthansız | alaqayğırthandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't worried someone | menqayğırtmağanma | senqayğırtmağansa | olqayğırtmağandı | bizqayğırtmağanbız | sizqayğırtmağansız | alaqayğırtmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he worried someone? | menqayğırthanmıma? qayğırthanmamı? | senqayğırthanmısa? | olqayğırthanmıdı? | bizqayğırthanmıbız? qayğırthanbızmı? | sizqayğırthanmısız? | alaqayğırthanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he worried someone? | menqayğırtmağanmıma? qayğırtmağanmamı? | senqayğırtmağanmısa? | olqayğırtmağanmıdı? | bizqayğırtmağanmıbız? qayğırtmağanbızmı? | sizqayğırtmağanmısız? | alaqayğırtmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will worry someone | menqayğırtırma | senqayğırtırsa | olqayğırtır | bizqayğırtırbız | sizqayğırtırsız | alaqayğırtırla |
| Indefinite future (future I)he won't worry someone | menqayğırtmazma | senqayğırtmazsa | olqayğırtmaz | bizqayğırtmazbız | sizqayğırtmazsız | alaqayğırtmazla |
| Indefinite future (future I)will he worry someone? | menqayğırtırmıma? qayğırtırmamı? | senqayğırtırmısa? | olqayğırtırmı? | bizqayğırtırmıbız? qayğırtırbızmı? | sizqayğırtırmısız? | alaqayğırtırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he worry someone? | menqayğırtmazmıma? qayğırtmazmamı? | senqayğırtmazmısa? | olqayğırtmazmı? | bizqayğırtmazmıbız? qayğırtmazbızmı? | sizqayğırtmazmısız? | alaqayğırtmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to worry someone | menqayğırtırıqma | senqayğırtırıqsa | olqayğırtırıqdı | bizqayğırtırıqbız | sizqayğırtırıqsız | alaqayğırtırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to worry someone | menqayğırtırıq tülme | senqayğırtırıq tülse | olqayğırtırıq tüldü | bizqayğırtırıq tülbüz | sizqayğırtırıq tülsüz | alaqayğırtırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to worry someone? | menqayğırtırıqmıma? qayğırtırıqmamı? | senqayğırtırıqmısa? | olqayğırtırıqmıdı? | bizqayğırtırıqmıbız? qayğırtırıqbızmı? | sizqayğırtırıqmısız? | alaqayğırtırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to worry someone? | menqayğırtırıq tülmüme? | senqayğırtırıq tülmüse? | olqayğırtırıq tülmüdü? | bizqayğırtırıq tülmübüz? | sizqayğırtırıq tülmüsüz? | alaqayğırtırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had worried someone | menqayğırthan edimqayğırthanem | senqayğırthan edingqayğırthaneng | olqayğırthan ediqayğırthaned | bizqayğırthan edikqayğırthanek | sizqayğırthan edigizqayğırthanegiz | alaqayğırthan edileqayğırthanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't worried someone | menqayğırtmağan edimqayğırtmağanem | senqayğırtmağan edingqayğırtmağaneng | olqayğırtmağan ediqayğırtmağaned | bizqayğırtmağan edikqayğırtmağanek | sizqayğırtmağan edigizqayğırtmağanegiz | alaqayğırtmağan edileqayğırtmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was worrying someone | menqayğırta edimqayğırtaem | senqayğırta edingqayğırtaeng | olqayğırta ediqayğırtaed | bizqayğırta edikqayğırtaek | sizqayğırta edigizqayğırtaegiz | alaqayğırta edileqayğırtaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't worrying someone | menqayğırtmay edimqayğırtmayem | senqayğırtmay edingqayğırtmayeng | olqayğırtmay ediqayğırtmayed | bizqayğırtmay edikqayğırtmayek | sizqayğırtmay edigizqayğırtmayegiz | alaqayğırtmay edileqayğırtmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to worry someone | menqayğırtıwçan edimqayğırtıwçanem | senqayğırtıwçan edingqayğırtıwçaneng | olqayğırtıwçan ediqayğırtıwçaned | bizqayğırtıwçan edikqayğırtıwçanek | sizqayğırtıwçan edigizqayğırtıwçanegiz | alaqayğırtıwçan edileqayğırtıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to worry someone | menqayğırtıwçan tül edimqayğırtıwçan tül em | senqayğırtıwçan tül edingqayğırtıwçan tül eng | olqayğırtıwçan tül ediqayğırtıwçan tül ed | bizqayğırtıwçan tül edikqayğırtıwçan tül ek | sizqayğırtıwçan tül edigizqayğırtıwçan tül egiz | alaqayğırtıwçan tül edileqayğırtıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had worried someone and remained so | olqayğırtıb edi | alaqayğırtıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't worried someone | olqayğırtıb tül edi | alaqayğırtıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of worrying someone | menqayğırta tura edimqayğırta turaem | senqayğırta tura edingqayğırta turaeng | olqayğırta tura ediqayğırta turaed | bizqayğırta tura edikqayğırta turaek | sizqayğırta tura edigizqayğırta turaegiz | alaqayğırta tura edileqayğırta turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of worrying someone | menqayğırta turmay edimqayğırta turmayem | senqayğırta turmay edingqayğırta turmayeng | olqayğırta turmay ediqayğırta turmayed | bizqayğırta turmay edikqayğırta turmayek | sizqayğırta turmay edigizqayğırta turmayegiz | alaqayğırta turmay edileqayğırta turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would worry someone | menqayğırtır edimqayğırtır em | senqayğırtır edingqayğırtır eng | olqayğırtır ediqayğırtır ed | bizqayğırtır edikqayğırtır ek | sizqayğırtır edigizqayğırtır egiz | alaqayğırtır edileqayğırtır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't worry someone | menqayğırtmaz edimqayğırtmaz em | senqayğırtmaz edingqayğırtmaz eng | olqayğırtmaz ediqayğırtmaz ed | bizqayğırtmaz edikqayğırtmaz ek | sizqayğırtmaz edigizqayğırtmaz egiz | alaqayğırtmaz edileqayğırtmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have worried someone | menqayğırtırıq edimqayğırtırıq em | senqayğırtırıq edingqayğırtırıq eng | olqayğırtırıq ediqayğırtırıq ed | bizqayğırtırıq edikqayğırtırıq ek | sizqayğırtırıq edigizqayğırtırıq egiz | alaqayğırtırıq edileqayğırtırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have worried someone | menqayğırtırıq tül edimqayğırtırıq tül em | senqayğırtırıq tül edingqayğırtırıq tül eng | olqayğırtırıq tül ediqayğırtırıq tül ed | bizqayğırtırıq tül edikqayğırtırıq tül ek | sizqayğırtırıq tül edigizqayğırtırıq tül egiz | alaqayğırtırıq tül edileqayğırtırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he worries someone | menqayğırtsam | senqayğırtsang | olqayğırtsa | bizqayğırtsaq | sizqayğırtsağız | alaqayğırtsala |
| Conditionalif he doesn't worry someone | menqayğırtmasam | senqayğırtmasang | olqayğırtmasa | bizqayğırtmasaq | sizqayğırtmasağız | alaqayğırtmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is worrying someone | menqayğırta esem | senqayğırta eseng | olqayğırta ese | bizqayğırta esek | sizqayğırta esegiz | alaqayğırta esele |
| Conditional, present realif he is not worrying someone | menqayğırtmay esem | senqayğırtmay eseng | olqayğırtmay ese | bizqayğırtmay esek | sizqayğırtmay esegiz | alaqayğırtmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he worried someone | menqayğırtsam ediqayğırtsam ed | senqayğırtsang ediqayğırtsang ed | olqayğırtsa ediqayğırtsaed | bizqayğırtsaq ediqayğırtsaq ed | sizqayğırtsağız ediqayğırtsağız ed | alaqayğırtsala ediqayğırtsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't worry someone | menqayğırtmasam ediqayğırtmasam ed | senqayğırtmasang ediqayğırtmasang ed | olqayğırtmasa ediqayğırtmasaed | bizqayğırtmasaq ediqayğırtmasaq ed | sizqayğırtmasağız ediqayğırtmasağız ed | alaqayğırtmasala ediqayğırtmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he worried someone | menqayğırtdım esem | senqayğırtdıng eseng | olqayğırtdı ese | bizqayğırtdıq esek | sizqayğırtdığız esegiz | alaqayğırtdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't worry someone | menqayğırtmadım esem | senqayğırtmadıng eseng | olqayğırtmadı ese | bizqayğırtmadıq esek | sizqayğırtmadığız esegiz | alaqayğırtmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did worry someone (indeed) | menqayğırthan esem | senqayğırthan eseng | olqayğırthan ese | bizqayğırthan esek | sizqayğırthan esegiz | alaqayğırthan esele |
| Conditional, past realif he didn't worry someone (indeed) | menqayğırtmağan esem | senqayğırtmağan eseng | olqayğırtmağan ese | bizqayğırtmağan esek | sizqayğırtmağan esegiz | alaqayğırtmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had worried someone | menqayğırthan bolsam | senqayğırthan bolsang | olqayğırthan bolsa | bizqayğırthan bolsaq | sizqayğırthan bolsağız | alaqayğırthan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't worried someone | menqayğırtmağan bolsam | senqayğırtmağan bolsang | olqayğırtmağan bolsa | bizqayğırtmağan bolsaq | sizqayğırtmağan bolsağız | alaqayğırtmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had worried someone | menqayğırthan bolsam ediqayğırthan bolsam ed | senqayğırthan bolsang ediqayğırthan bolsang ed | olqayğırthan bolsa ediqayğırthan bolsaed | bizqayğırthan bolsaq ediqayğırthan bolsaq ed | sizqayğırthan bolsağız ediqayğırthan bolsağız ed | alaqayğırthan bolsala ediqayğırthan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't worried someone | menqayğırtmağan bolsam ediqayğırtmağan bolsam ed | senqayğırtmağan bolsang ediqayğırtmağan bolsang ed | olqayğırtmağan bolsa ediqayğırtmağan bolsaed | bizqayğırtmağan bolsaq ediqayğırtmağan bolsaq ed | sizqayğırtmağan bolsağız ediqayğırtmağan bolsağız ed | alaqayğırtmağan bolsala ediqayğırtmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will worry someone | menqayğırtır esem | senqayğırtır eseng | olqayğırtır ese | bizqayğırtır esek | sizqayğırtır esegiz | alaqayğırtır esele |
| Conditional, aoristif he won't worry someone | menqayğırtmaz esem | senqayğırtmaz eseng | olqayğırtmaz ese | bizqayğırtmaz esek | sizqayğırtmaz esegiz | alaqayğırtmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to worry someone | menqayğırtırıq esem | senqayğırtırıq eseng | olqayğırtırıq ese | bizqayğırtırıq esek | sizqayğırtırıq esegiz | alaqayğırtırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to worry someone | menqayğırtırıq tül esem | senqayğırtırıq tül eseng | olqayğırtırıq tül ese | bizqayğırtırıq tül esek | sizqayğırtırıq tül esegiz | alaqayğırtırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to worry someone | menqayğırtırıq bolsam | senqayğırtırıq bolsang | olqayğırtırıq bolsa | bizqayğırtırıq bolsaq | sizqayğırtırıq bolsağız | alaqayğırtırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to worry someone | menqayğırtmazlıq bolsam | senqayğırtmazlıq bolsang | olqayğırtmazlıq bolsa | bizqayğırtmazlıq bolsaq | sizqayğırtmazlıq bolsağız | alaqayğırtmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qayğırtdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be worrying someone | menqayğırta bolurma | senqayğırta bolursa | olqayğırta bolur | bizqayğırta bolurbuz | sizqayğırta bolursuz | alaqayğırta bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be worrying someone | menqayğırtmay bolurma | senqayğırtmay bolursa | olqayğırtmay bolur | bizqayğırtmay bolurbuz | sizqayğırtmay bolursuz | alaqayğırtmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of worrying someone | menqayğırta tura bolurma | senqayğırta tura bolursa | olqayğırta tura bolur | bizqayğırta tura bolurbuz | sizqayğırta tura bolursuz | alaqayğırta tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not worrying someone | menqayğırtmay tura bolurma | senqayğırtmay tura bolursa | olqayğırtmay tura bolur | bizqayğırtmay tura bolurbuz | sizqayğırtmay tura bolursuz | alaqayğırtmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have worried someone | menqayğırthan bolurma | senqayğırthan bolursa | olqayğırthan bolur | bizqayğırthan bolurbuz | sizqayğırthan bolursuz | alaqayğırthan bolurla |
| Inference (must have)he must not have worried someone | menqayğırtmağan bolurma | senqayğırtmağan bolursa | olqayğırtmağan bolur | bizqayğırtmağan bolurbuz | sizqayğırtmağan bolursuz | alaqayğırtmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to worry someone | menqayğırtırıq bolurma | senqayğırtırıq bolursa | olqayğırtırıq bolur | bizqayğırtırıq bolurbuz | sizqayğırtırıq bolursuz | alaqayğırtırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to worry someone | menqayğırtmazlıq bolurma | senqayğırtmazlıq bolursa | olqayğırtmazlıq bolur | bizqayğırtmazlıq bolurbuz | sizqayğırtmazlıq bolursuz | alaqayğırtmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it worry someone | menqayğırtayım | senqayğırt! | olqayğırtsın | bizqayğırtayıq | sizqayğırtığız! | alaqayğırtsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not worry someone | menqayğırtmayım | senqayğırtma! | olqayğırtmasın | bizqayğırtmayıq | sizqayğırtmağız! | alaqayğırtmasınla |
| Commands & suggestionsshould he worry someone? | menqayğırtayımmı? | olqayğırtsınmı? | bizqayğırtayıqmı? | alaqayğırtsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not worry someone? | menqayğırtmayımmı? | olqayğırtmasınmı? | bizqayğırtmayıqmı? | alaqayğırtmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it worry someone | senqayğırtçı2 | olqayğırtsınçı | sizqayğırtçığız | alaqayğırtsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not worry someone | senqayğırtmaçı2 | olqayğırtmasınçı | sizqayğırtmaçığız | alaqayğırtmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you worry someone | senqayğırthınqayğırthı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not worry someone | senqayğırtmağınqayğırtmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he worried someone | menqayğırthay edim qayğırtha edim | senqayğırthay eding qayğırtha eding | olqayğırthay edi qayğırtha edi | bizqayğırthay edik qayğırtha edik | sizqayğırthay edigiz qayğırtha edigiz | alaqayğırthay edile qayğırtha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not worry someone | menqayğırtmağay edim qayğırtmağa edim | senqayğırtmağay eding qayğırtmağa eding | olqayğırtmağay edi qayğırtmağa edi | bizqayğırtmağay edik qayğırtmağa edik | sizqayğırtmağay edigiz qayğırtmağa edigiz | alaqayğırtmağay edile qayğırtmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to worry someone | menqayğırtmağa qoyayımqayğırtma qoyayım | senqayğırtmağa qoy!qayğırtma qoy! | olqayğırtmağa qoysunqayğırtma qoysun | bizqayğırtmağa qoyayıqqayğırtma qoyayıq | sizqayğırtmağa qoyuğuz!qayğırtma qoyuğuz! | alaqayğırtmağa qoysunlaqayğırtma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to worry someone | menqayğırtmağa qoymayımqayğırtma qoymayım | senqayğırtmağa qoyma!qayğırtma qoyma! | olqayğırtmağa qoymasınqayğırtma qoymasın | bizqayğırtmağa qoymayıqqayğırtma qoymayıq | sizqayğırtmağa qoymağız!qayğırtma qoymağız! | alaqayğırtmağa qoymasınlaqayğırtma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to worry someone? | menqayğırtmağa qoyayımmı?qayğırtma qoyayımmı? | olqayğırtmağa qoysunmu?qayğırtma qoysunmu? | bizqayğırtmağa qoyayıqmı?qayğırtma qoyayıqmı? | alaqayğırtmağa qoysunlamı?qayğırtma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to worry someone? | menqayğırtmağa qoymayımmı?qayğırtma qoymayımmı? | olqayğırtmağa qoymasınmı?qayğırtma qoymasınmı? | bizqayğırtmağa qoymayıqmı?qayğırtma qoymayıqmı? | alaqayğırtmağa qoymasınlamı?qayğırtma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to worry someone | menqayğırtmağa qoyamaqayğırtma qoyama | senqayğırtmağa qoyasaqayğırtma qoyasa | olqayğırtmağa qoyadıqayğırtma qoyadı | bizqayğırtmağa qoyabızqayğırtma qoyabız | sizqayğırtmağa qoyasızqayğırtma qoyasız | alaqayğırtmağa qoyadılaqayğırtma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to worry someone | menqayğırtmağa qoymaymaqayğırtma qoymayma | senqayğırtmağa qoymaysaqayğırtma qoymaysa | olqayğırtmağa qoymaydıqayğırtma qoymaydı | bizqayğırtmağa qoymaybızqayğırtma qoymaybız | sizqayğırtmağa qoymaysızqayğırtma qoymaysız | alaqayğırtmağa qoymaydılaqayğırtma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to worry someone? | menqayğırtmağa qoyamıma?qayğırtma qoyamıma? | senqayğırtmağa qoyamısa?qayğırtma qoyamısa? | olqayğırtmağa qoyamıdı?qayğırtma qoyamıdı? | bizqayğırtmağa qoyamıbız?qayğırtma qoyamıbız? | sizqayğırtmağa qoyamısız?qayğırtma qoyamısız? | alaqayğırtmağa qoyamıdıla?qayğırtma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to worry someone? | menqayğırtmağa qoymaymıma?qayğırtma qoymaymıma? | senqayğırtmağa qoymaymısa?qayğırtma qoymaymısa? | olqayğırtmağa qoymaymıdı?qayğırtma qoymaymıdı? | bizqayğırtmağa qoymaymıbız?qayğırtma qoymaymıbız? | sizqayğırtmağa qoymaymısız?qayğırtma qoymaymısız? | alaqayğırtmağa qoymaymıdıla?qayğırtma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to worry someone | menqayğırtmağa qoydumqayğırtma qoydum | senqayğırtmağa qoydungqayğırtma qoydung | olqayğırtmağa qoyduqayğırtma qoydu | bizqayğırtmağa qoyduqqayğırtma qoyduq | sizqayğırtmağa qoyduğuzqayğırtma qoyduğuz | alaqayğırtmağa qoydulaqayğırtma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to worry someone | menqayğırtmağa qoymadımqayğırtma qoymadım | senqayğırtmağa qoymadıngqayğırtma qoymadıng | olqayğırtmağa qoymadıqayğırtma qoymadı | bizqayğırtmağa qoymadıqqayğırtma qoymadıq | sizqayğırtmağa qoymadığızqayğırtma qoymadığız | alaqayğırtmağa qoymadılaqayğırtma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to worry someone? | menqayğırtmağa qoydummu?qayğırtma qoydummu? | senqayğırtmağa qoydungmu?qayğırtma qoydungmu? | olqayğırtmağa qoydumu?qayğırtma qoydumu? | bizqayğırtmağa qoyduqmu?qayğırtma qoyduqmu? | sizqayğırtmağa qoyduğuzmu?qayğırtma qoyduğuzmu? | alaqayğırtmağa qoydulamı?qayğırtma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to worry someone? | menqayğırtmağa qoymadımmı?qayğırtma qoymadımmı? | senqayğırtmağa qoymadıngmı?qayğırtma qoymadıngmı? | olqayğırtmağa qoymadımı?qayğırtma qoymadımı? | bizqayğırtmağa qoymadıqmı?qayğırtma qoymadıqmı? | sizqayğırtmağa qoymadığızmı?qayğırtma qoymadığızmı? | alaqayğırtmağa qoymadılamı?qayğırtma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can worry someone | menqayğırtalama | senqayğırtalasa | olqayğırtaladı | bizqayğırtalabız | sizqayğırtalasız | alaqayğırtaladıla |
| Ability — presenthe can't worry someone | menqayğırtalmayma | senqayğırtalmaysa | olqayğırtalmaydı | bizqayğırtalmaybız | sizqayğırtalmaysız | alaqayğırtalmaydıla |
| Ability — presentcan he worry someone? | menqayğırtalamıma? qayğırtalamamı? | senqayğırtalamısa? | olqayğırtalamıdı? | bizqayğırtalamıbız? qayğırtalabızmı? | sizqayğırtalamısız? | alaqayğırtalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he worry someone? | menqayğırtalmaymıma? qayğırtalmaymamı? | senqayğırtalmaymısa? | olqayğırtalmaymıdı? | bizqayğırtalmaymıbız? qayğırtalmaybızmı? | sizqayğırtalmaymısız? | alaqayğırtalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can worry someone | menqayğırtalsam | senqayğırtalsang | olqayğırtalsa | bizqayğırtalsaq | sizqayğırtalsağız | alaqayğırtalsala |
| Ability — if I can…if he can't worry someone | menqayğırtalmasam | senqayğırtalmasang | olqayğırtalmasa | bizqayğırtalmasaq | sizqayğırtalmasağız | alaqayğırtalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to worry someone | menqayğırtaldım | senqayğırtaldıng | olqayğırtaldı | bizqayğırtaldıq | sizqayğırtaldığız | alaqayğırtaldıla |
| Ability — simple pasthe could not worry someone | menqayğırtalmadım | senqayğırtalmadıng | olqayğırtalmadı | bizqayğırtalmadıq | sizqayğırtalmadığız | alaqayğırtalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to worry someone? | menqayğırtaldımmı? | senqayğırtaldıngmı? | olqayğırtaldımı? | bizqayğırtaldıqmı? | sizqayğırtaldığızmı? | alaqayğırtaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he worry someone? | menqayğırtalmadımmı? | senqayğırtalmadıngmı? | olqayğırtalmadımı? | bizqayğırtalmadıqmı? | sizqayğırtalmadığızmı? | alaqayğırtalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to worry someone | menqayğırtalğanma | senqayğırtalğansa | olqayğırtalğandı | bizqayğırtalğanbız | sizqayğırtalğansız | alaqayğırtalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to worry someone | menqayğırtalmağanma | senqayğırtalmağansa | olqayğırtalmağandı | bizqayğırtalmağanbız | sizqayğırtalmağansız | alaqayğırtalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to worry someone? | menqayğırtalğanmıma? qayğırtalğanmamı? | senqayğırtalğanmısa? | olqayğırtalğanmıdı? | bizqayğırtalğanmıbız? qayğırtalğanbızmı? | sizqayğırtalğanmısız? | alaqayğırtalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to worry someone? | menqayğırtalmağanmıma? qayğırtalmağanmamı? | senqayğırtalmağanmısa? | olqayğırtalmağanmıdı? | bizqayğırtalmağanmıbız? qayğırtalmağanbızmı? | sizqayğırtalmağanmısız? | alaqayğırtalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to worry someone | menqayğırtalğan edimqayğırtalğanem | senqayğırtalğan edingqayğırtalğaneng | olqayğırtalğan ediqayğırtalğaned | bizqayğırtalğan edikqayğırtalğanek | sizqayğırtalğan edigizqayğırtalğanegiz | alaqayğırtalğan edileqayğırtalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to worry someone | menqayğırtalmağan edimqayğırtalmağanem | senqayğırtalmağan edingqayğırtalmağaneng | olqayğırtalmağan ediqayğırtalmağaned | bizqayğırtalmağan edikqayğırtalmağanek | sizqayğırtalmağan edigizqayğırtalmağanegiz | alaqayğırtalmağan edileqayğırtalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could worry someone | menqayğırtala edimqayğırtalaem | senqayğırtala edingqayğırtalaeng | olqayğırtala ediqayğırtalaed | bizqayğırtala edikqayğırtalaek | sizqayğırtala edigizqayğırtalaegiz | alaqayğırtala edileqayğırtalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not worry someone | menqayğırtalmay edimqayğırtalmayem | senqayğırtalmay edingqayğırtalmayeng | olqayğırtalmay ediqayğırtalmayed | bizqayğırtalmay edikqayğırtalmayek | sizqayğırtalmay edigizqayğırtalmayegiz | alaqayğırtalmay edileqayğırtalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to worry someone | menqayğırtalırma | senqayğırtalırsa | olqayğırtalır | bizqayğırtalırbız | sizqayğırtalırsız | alaqayğırtalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to worry someone | menqayğırtalmazma | senqayğırtalmazsa | olqayğırtalmaz | bizqayğırtalmazbız | sizqayğırtalmazsız | alaqayğırtalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to worry someone? | menqayğırtalırmıma? qayğırtalırmamı? | senqayğırtalırmısa? | olqayğırtalırmı? | bizqayğırtalırmıbız? qayğırtalırbızmı? | sizqayğırtalırmısız? | alaqayğırtalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to worry someone? | menqayğırtalmazmıma? qayğırtalmazmamı? | senqayğırtalmazmısa? | olqayğırtalmazmı? | bizqayğırtalmazmıbız? qayğırtalmazbızmı? | sizqayğırtalmazmısız? | alaqayğırtalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to worry someone | menqayğırtallıqma | senqayğırtallıqsa | olqayğırtallıqdı | bizqayğırtallıqbız | sizqayğırtallıqsız | alaqayğırtallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to worry someone | menqayğırtallıq tülme | senqayğırtallıq tülse | olqayğırtallıq tüldü | bizqayğırtallıq tülbüz | sizqayğırtallıq tülsüz | alaqayğırtallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to worry someone? | menqayğırtallıqmıma? qayğırtallıqmamı? | senqayğırtallıqmısa? | olqayğırtallıqmıdı? | bizqayğırtallıqmıbız? qayğırtallıqbızmı? | sizqayğırtallıqmısız? | alaqayğırtallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to worry someone? | menqayğırtallıq tülmüme? | senqayğırtallıq tülmüse? | olqayğırtallıq tülmüdü? | bizqayğırtallıq tülmübüz? | sizqayğırtallıq tülmüsüz? | alaqayğırtallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to worry someone | menqayğırtalır edimqayğırtalır em | senqayğırtalır edingqayğırtalır eng | olqayğırtalır ediqayğırtalır ed | bizqayğırtalır edikqayğırtalır ek | sizqayğırtalır edigizqayğırtalır egiz | alaqayğırtalır edileqayğırtalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to worry someone | menqayğırtalmaz edimqayğırtalmaz em | senqayğırtalmaz edingqayğırtalmaz eng | olqayğırtalmaz ediqayğırtalmaz ed | bizqayğırtalmaz edikqayğırtalmaz ek | sizqayğırtalmaz edigizqayğırtalmaz egiz | alaqayğırtalmaz edileqayğırtalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to worry someone | senqayğırtalğınqayğırtalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to worry someone | senqayğırtalmağınqayğırtalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be worrying someone | menqayğırta bolmazma | senqayğırta bolmazsa | olqayğırta bolmaz | bizqayğırta bolmazbız | sizqayğırta bolmazsız | alaqayğırta bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be worrying someone (emphatic) | menqayğırtmay bolmazma | senqayğırtmay bolmazsa | olqayğırtmay bolmaz | bizqayğırtmay bolmazbız | sizqayğırtmay bolmazsız | alaqayğırtmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of worrying someone | menqayğırta tura bolmazma | senqayğırta tura bolmazsa | olqayğırta tura bolmaz | bizqayğırta tura bolmazbız | sizqayğırta tura bolmazsız | alaqayğırta tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not worrying someone (emphatic) | menqayğırtmay tura bolmazma | senqayğırtmay tura bolmazsa | olqayğırtmay tura bolmaz | bizqayğırtmay tura bolmazbız | sizqayğırtmay tura bolmazsız | alaqayğırtmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not worrying someone | menqayğırtmay turama | senqayğırtmay turasa | olqayğırtmay turadı | bizqayğırtmay turabız | sizqayğırtmay turasız | alaqayğırtmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not worrying someone | menqayğırtmay turmayma | senqayğırtmay turmaysa | olqayğırtmay turmaydı | bizqayğırtmay turmaybız | sizqayğırtmay turmaysız | alaqayğırtmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not worrying someone? | menqayğırtmay turmaymıma | senqayğırtmay turmaymısa | olqayğırtmay turmaymıdı | bizqayğırtmay turmaymıbız | sizqayğırtmay turmaymısız | alaqayğırtmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have worried someone | menqayğırthan bolmazma | senqayğırthan bolmazsa | olqayğırthan bolmaz | bizqayğırthan bolmazbız | sizqayğırthan bolmazsız | alaqayğırthan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have worried someone (emphatic) | menqayğırtmağan bolmazma | senqayğırtmağan bolmazsa | olqayğırtmağan bolmaz | bizqayğırtmağan bolmazbız | sizqayğırtmağan bolmazsız | alaqayğırtmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had worried someone | menqayğırthan bolmasam | senqayğırthan bolmasang | olqayğırthan bolmasa | bizqayğırthan bolmasaq | sizqayğırthan bolmasağız | alaqayğırthan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't worried someone | menqayğırtmağan bolmasam | senqayğırtmağan bolmasang | olqayğırtmağan bolmasa | bizqayğırtmağan bolmasaq | sizqayğırtmağan bolmasağız | alaqayğırtmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to worry someone | menqayğırtırıq bolmazma | senqayğırtırıq bolmazsa | olqayğırtırıq bolmaz | bizqayğırtırıq bolmazbız | sizqayğırtırıq bolmazsız | alaqayğırtırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to worry someone (emphatic) | menqayğırtmazlıq bolmazma | senqayğırtmazlıq bolmazsa | olqayğırtmazlıq bolmaz | bizqayğırtmazlıq bolmazbız | sizqayğırtmazlıq bolmazsız | alaqayğırtmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to worry someone | menqayğırtırıq bolmasam | senqayğırtırıq bolmasang | olqayğırtırıq bolmasa | bizqayğırtırıq bolmasaq | sizqayğırtırıq bolmasağız | alaqayğırtırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to worry someone | menqayğırtmazlıq bolmasam | senqayğırtmazlıq bolmasang | olqayğırtmazlıq bolmasa | bizqayğırtmazlıq bolmasaq | sizqayğırtmazlıq bolmasağız | alaqayğırtmazlıq bolmasala |