qayırılırğa
/qajɯrɯlɯrʁa/
1. to turn back, to curl over, to be folded back
- örge qayırılırğa — to turn up at the edge
- bıçaqnı awuzu qayırılğandı — the blade of the knife has curled over
- jengleri qayırılıb turadıla — his sleeves are turned back
2. to bristle up, to have the hair stand on end
- it qayırıldı — the dog bristled up
- börü qayırılıb süeledi — the wolf stands with its hackles up
- it qayırılıb üredi — the dog bristles up and barks
3. to round on someone, to snap back, to stand up to someone
- qorqma da arı qayırıl! — do not be afraid, stand up to them!
- qayırılıb tohtarğa — to stand one's ground
- ol atasına qayırıldı — he answered his father back
4. to fly into a rage, to get furious
- ol birden qayırıldı — he flew into a rage all at once
- qayırılmay söleş — speak without flying into a rage
- sözüme qayırıldı — he flew into a rage at my words
Conjugation
Common forms
- qayırıladıhe is being turned back
- qayırıldıhe was turned back
- qayırılğandıhe has been turned back
- qayırılırhe will be turned back
- qayırıllıqdıhe is going to be turned back
- qayırıla edihe was being turned back
- qayırılsaif he is turned back
- qayırıl!be turned back!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being turned back | menqayırılama | senqayırılasa | olqayırıladı | bizqayırılabız | sizqayırılasız | alaqayırıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not being turned back | menqayırılmayma | senqayırılmaysa | olqayırılmaydı | bizqayırılmaybız | sizqayırılmaysız | alaqayırılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being turned back? | menqayırılamıma? qayırılamamı? | senqayırılamısa? | olqayırılamıdı? | bizqayırılamıbız? qayırılabızmı? | sizqayırılamısız? | alaqayırılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being turned back? | menqayırılmaymıma? qayırılmaymamı? | senqayırılmaymısa? | olqayırılmaymıdı? | bizqayırılmaymıbız? qayırılmaybızmı? | sizqayırılmaymısız? | alaqayırılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually turned back | menqayırılıwçanma | senqayırılıwçansa | olqayırılıwçandı | bizqayırılıwçanbız | sizqayırılıwçansız | alaqayırılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually turned back | menqayırılıwçan tülme | senqayırılıwçan tülse | olqayırılıwçan tüldü | bizqayırılıwçan tülbüz | sizqayırılıwçan tülsüz | alaqayırılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually turned back? | menqayırılıwçanmıma? qayırılıwçanmamı? | senqayırılıwçanmısa? | olqayırılıwçanmıdı? | bizqayırılıwçanmıbız? qayırılıwçanbızmı? | sizqayırılıwçanmısız? | alaqayırılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually turned back? | menqayırılıwçan tülmüme? | senqayırılıwçan tülmüse? | olqayırılıwçan tülmüdü? | bizqayırılıwçan tülmübüz? | sizqayırılıwçan tülmüsüz? | alaqayırılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been turned back and remains so | olqayırılıbdı | alaqayırılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been turned back? | olqayırılıbmıdı? | alaqayırılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being turned back | menqayırıla turama | senqayırıla turasa | olqayırıla turadı | bizqayırıla turabız | sizqayırıla turasız | alaqayırıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being turned back | menqayırıla turmayma | senqayırıla turmaysa | olqayırıla turmaydı | bizqayırıla turmaybız | sizqayırıla turmaysız | alaqayırıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being turned back? | menqayırıla turamıma? qayırıla turamamı? | senqayırıla turamısa? | olqayırıla turamıdı? | bizqayırıla turamıbız? qayırıla turabızmı? | sizqayırıla turamısız? | alaqayırıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being turned back? | menqayırıla turmaymıma? qayırıla turmaymamı? | senqayırıla turmaymısa? | olqayırıla turmaymıdı? | bizqayırıla turmaymıbız? qayırıla turmaybızmı? | sizqayırıla turmaymısız? | alaqayırıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was turned back | menqayırıldım | senqayırıldıng | olqayırıldı | bizqayırıldıq | sizqayırıldığız | alaqayırıldıla |
| Simple past (definite)he wasn't turned back | menqayırılmadım | senqayırılmadıng | olqayırılmadı | bizqayırılmadıq | sizqayırılmadığız | alaqayırılmadıla |
| Simple past (definite)was he turned back? | menqayırıldımmı? | senqayırıldıngmı? | olqayırıldımı? | bizqayırıldıqmı? | sizqayırıldığızmı? | alaqayırıldılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he turned back? | menqayırılmadımmı? | senqayırılmadıngmı? | olqayırılmadımı? | bizqayırılmadıqmı? | sizqayırılmadığızmı? | alaqayırılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been turned back | menqayırılğanma | senqayırılğansa | olqayırılğandı | bizqayırılğanbız | sizqayırılğansız | alaqayırılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been turned back | menqayırılmağanma | senqayırılmağansa | olqayırılmağandı | bizqayırılmağanbız | sizqayırılmağansız | alaqayırılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been turned back? | menqayırılğanmıma? qayırılğanmamı? | senqayırılğanmısa? | olqayırılğanmıdı? | bizqayırılğanmıbız? qayırılğanbızmı? | sizqayırılğanmısız? | alaqayırılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been turned back? | menqayırılmağanmıma? qayırılmağanmamı? | senqayırılmağanmısa? | olqayırılmağanmıdı? | bizqayırılmağanmıbız? qayırılmağanbızmı? | sizqayırılmağanmısız? | alaqayırılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be turned back | menqayırılırma | senqayırılırsa | olqayırılır | bizqayırılırbız | sizqayırılırsız | alaqayırılırla |
| Indefinite future (future I)he won't be turned back | menqayırılmazma | senqayırılmazsa | olqayırılmaz | bizqayırılmazbız | sizqayırılmazsız | alaqayırılmazla |
| Indefinite future (future I)will he be turned back? | menqayırılırmıma? qayırılırmamı? | senqayırılırmısa? | olqayırılırmı? | bizqayırılırmıbız? qayırılırbızmı? | sizqayırılırmısız? | alaqayırılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be turned back? | menqayırılmazmıma? qayırılmazmamı? | senqayırılmazmısa? | olqayırılmazmı? | bizqayırılmazmıbız? qayırılmazbızmı? | sizqayırılmazmısız? | alaqayırılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be turned back | menqayırıllıqma | senqayırıllıqsa | olqayırıllıqdı | bizqayırıllıqbız | sizqayırıllıqsız | alaqayırıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be turned back | menqayırıllıq tülme | senqayırıllıq tülse | olqayırıllıq tüldü | bizqayırıllıq tülbüz | sizqayırıllıq tülsüz | alaqayırıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be turned back? | menqayırıllıqmıma? qayırıllıqmamı? | senqayırıllıqmısa? | olqayırıllıqmıdı? | bizqayırıllıqmıbız? qayırıllıqbızmı? | sizqayırıllıqmısız? | alaqayırıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be turned back? | menqayırıllıq tülmüme? | senqayırıllıq tülmüse? | olqayırıllıq tülmüdü? | bizqayırıllıq tülmübüz? | sizqayırıllıq tülmüsüz? | alaqayırıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been turned back | menqayırılğan edimqayırılğanem | senqayırılğan edingqayırılğaneng | olqayırılğan ediqayırılğaned | bizqayırılğan edikqayırılğanek | sizqayırılğan edigizqayırılğanegiz | alaqayırılğan edileqayırılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been turned back | menqayırılmağan edimqayırılmağanem | senqayırılmağan edingqayırılmağaneng | olqayırılmağan ediqayırılmağaned | bizqayırılmağan edikqayırılmağanek | sizqayırılmağan edigizqayırılmağanegiz | alaqayırılmağan edileqayırılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being turned back | menqayırıla edimqayırılaem | senqayırıla edingqayırılaeng | olqayırıla ediqayırılaed | bizqayırıla edikqayırılaek | sizqayırıla edigizqayırılaegiz | alaqayırıla edileqayırılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being turned back | menqayırılmay edimqayırılmayem | senqayırılmay edingqayırılmayeng | olqayırılmay ediqayırılmayed | bizqayırılmay edikqayırılmayek | sizqayırılmay edigizqayırılmayegiz | alaqayırılmay edileqayırılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be turned back | menqayırılıwçan edimqayırılıwçanem | senqayırılıwçan edingqayırılıwçaneng | olqayırılıwçan ediqayırılıwçaned | bizqayırılıwçan edikqayırılıwçanek | sizqayırılıwçan edigizqayırılıwçanegiz | alaqayırılıwçan edileqayırılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be turned back | menqayırılıwçan tül edimqayırılıwçan tül em | senqayırılıwçan tül edingqayırılıwçan tül eng | olqayırılıwçan tül ediqayırılıwçan tül ed | bizqayırılıwçan tül edikqayırılıwçan tül ek | sizqayırılıwçan tül edigizqayırılıwçan tül egiz | alaqayırılıwçan tül edileqayırılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been turned back and remained so | olqayırılıb edi | alaqayırılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been turned back | olqayırılıb tül edi | alaqayırılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being turned back | menqayırıla tura edimqayırıla turaem | senqayırıla tura edingqayırıla turaeng | olqayırıla tura ediqayırıla turaed | bizqayırıla tura edikqayırıla turaek | sizqayırıla tura edigizqayırıla turaegiz | alaqayırıla tura edileqayırıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being turned back | menqayırıla turmay edimqayırıla turmayem | senqayırıla turmay edingqayırıla turmayeng | olqayırıla turmay ediqayırıla turmayed | bizqayırıla turmay edikqayırıla turmayek | sizqayırıla turmay edigizqayırıla turmayegiz | alaqayırıla turmay edileqayırıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be turned back | menqayırılır edimqayırılır em | senqayırılır edingqayırılır eng | olqayırılır ediqayırılır ed | bizqayırılır edikqayırılır ek | sizqayırılır edigizqayırılır egiz | alaqayırılır edileqayırılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be turned back | menqayırılmaz edimqayırılmaz em | senqayırılmaz edingqayırılmaz eng | olqayırılmaz ediqayırılmaz ed | bizqayırılmaz edikqayırılmaz ek | sizqayırılmaz edigizqayırılmaz egiz | alaqayırılmaz edileqayırılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been turned back | menqayırıllıq edimqayırıllıq em | senqayırıllıq edingqayırıllıq eng | olqayırıllıq ediqayırıllıq ed | bizqayırıllıq edikqayırıllıq ek | sizqayırıllıq edigizqayırıllıq egiz | alaqayırıllıq edileqayırıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been turned back | menqayırıllıq tül edimqayırıllıq tül em | senqayırıllıq tül edingqayırıllıq tül eng | olqayırıllıq tül ediqayırıllıq tül ed | bizqayırıllıq tül edikqayırıllıq tül ek | sizqayırıllıq tül edigizqayırıllıq tül egiz | alaqayırıllıq tül edileqayırıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is turned back | menqayırılsam | senqayırılsang | olqayırılsa | bizqayırılsaq | sizqayırılsağız | alaqayırılsala |
| Conditionalif he is not turned back | menqayırılmasam | senqayırılmasang | olqayırılmasa | bizqayırılmasaq | sizqayırılmasağız | alaqayırılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being turned back | menqayırıla esem | senqayırıla eseng | olqayırıla ese | bizqayırıla esek | sizqayırıla esegiz | alaqayırıla esele |
| Conditional, present realif he is not being turned back | menqayırılmay esem | senqayırılmay eseng | olqayırılmay ese | bizqayırılmay esek | sizqayırılmay esegiz | alaqayırılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was turned back | menqayırılsam ediqayırılsam ed | senqayırılsang ediqayırılsang ed | olqayırılsa ediqayırılsaed | bizqayırılsaq ediqayırılsaq ed | sizqayırılsağız ediqayırılsağız ed | alaqayırılsala ediqayırılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be turned back | menqayırılmasam ediqayırılmasam ed | senqayırılmasang ediqayırılmasang ed | olqayırılmasa ediqayırılmasaed | bizqayırılmasaq ediqayırılmasaq ed | sizqayırılmasağız ediqayırılmasağız ed | alaqayırılmasala ediqayırılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was turned back | menqayırıldım esem | senqayırıldıng eseng | olqayırıldı ese | bizqayırıldıq esek | sizqayırıldığız esegiz | alaqayırıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't turned back | menqayırılmadım esem | senqayırılmadıng eseng | olqayırılmadı ese | bizqayırılmadıq esek | sizqayırılmadığız esegiz | alaqayırılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was turned back (indeed) | menqayırılğan esem | senqayırılğan eseng | olqayırılğan ese | bizqayırılğan esek | sizqayırılğan esegiz | alaqayırılğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't turned back (indeed) | menqayırılmağan esem | senqayırılmağan eseng | olqayırılmağan ese | bizqayırılmağan esek | sizqayırılmağan esegiz | alaqayırılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been turned back | menqayırılğan bolsam | senqayırılğan bolsang | olqayırılğan bolsa | bizqayırılğan bolsaq | sizqayırılğan bolsağız | alaqayırılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been turned back | menqayırılmağan bolsam | senqayırılmağan bolsang | olqayırılmağan bolsa | bizqayırılmağan bolsaq | sizqayırılmağan bolsağız | alaqayırılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been turned back | menqayırılğan bolsam ediqayırılğan bolsam ed | senqayırılğan bolsang ediqayırılğan bolsang ed | olqayırılğan bolsa ediqayırılğan bolsaed | bizqayırılğan bolsaq ediqayırılğan bolsaq ed | sizqayırılğan bolsağız ediqayırılğan bolsağız ed | alaqayırılğan bolsala ediqayırılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been turned back | menqayırılmağan bolsam ediqayırılmağan bolsam ed | senqayırılmağan bolsang ediqayırılmağan bolsang ed | olqayırılmağan bolsa ediqayırılmağan bolsaed | bizqayırılmağan bolsaq ediqayırılmağan bolsaq ed | sizqayırılmağan bolsağız ediqayırılmağan bolsağız ed | alaqayırılmağan bolsala ediqayırılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be turned back | menqayırılır esem | senqayırılır eseng | olqayırılır ese | bizqayırılır esek | sizqayırılır esegiz | alaqayırılır esele |
| Conditional, aoristif he won't be turned back | menqayırılmaz esem | senqayırılmaz eseng | olqayırılmaz ese | bizqayırılmaz esek | sizqayırılmaz esegiz | alaqayırılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be turned back | menqayırıllıq esem | senqayırıllıq eseng | olqayırıllıq ese | bizqayırıllıq esek | sizqayırıllıq esegiz | alaqayırıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be turned back | menqayırıllıq tül esem | senqayırıllıq tül eseng | olqayırıllıq tül ese | bizqayırıllıq tül esek | sizqayırıllıq tül esegiz | alaqayırıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be turned back | menqayırıllıq bolsam | senqayırıllıq bolsang | olqayırıllıq bolsa | bizqayırıllıq bolsaq | sizqayırıllıq bolsağız | alaqayırıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be turned back | menqayırılmazlıq bolsam | senqayırılmazlıq bolsang | olqayırılmazlıq bolsa | bizqayırılmazlıq bolsaq | sizqayırılmazlıq bolsağız | alaqayırılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qayırıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being turned back | menqayırıla bolurma | senqayırıla bolursa | olqayırıla bolur | bizqayırıla bolurbuz | sizqayırıla bolursuz | alaqayırıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being turned back | menqayırılmay bolurma | senqayırılmay bolursa | olqayırılmay bolur | bizqayırılmay bolurbuz | sizqayırılmay bolursuz | alaqayırılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being turned back | menqayırıla tura bolurma | senqayırıla tura bolursa | olqayırıla tura bolur | bizqayırıla tura bolurbuz | sizqayırıla tura bolursuz | alaqayırıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being turned back | menqayırılmay tura bolurma | senqayırılmay tura bolursa | olqayırılmay tura bolur | bizqayırılmay tura bolurbuz | sizqayırılmay tura bolursuz | alaqayırılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been turned back | menqayırılğan bolurma | senqayırılğan bolursa | olqayırılğan bolur | bizqayırılğan bolurbuz | sizqayırılğan bolursuz | alaqayırılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been turned back | menqayırılmağan bolurma | senqayırılmağan bolursa | olqayırılmağan bolur | bizqayırılmağan bolurbuz | sizqayırılmağan bolursuz | alaqayırılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be turned back | menqayırıllıq bolurma | senqayırıllıq bolursa | olqayırıllıq bolur | bizqayırıllıq bolurbuz | sizqayırıllıq bolursuz | alaqayırıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be turned back | menqayırılmazlıq bolurma | senqayırılmazlıq bolursa | olqayırılmazlıq bolur | bizqayırılmazlıq bolurbuz | sizqayırılmazlıq bolursuz | alaqayırılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be turned back | menqayırılayım | senqayırıl! | olqayırılsın | bizqayırılayıq | sizqayırılığız! | alaqayırılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be turned back | menqayırılmayım | senqayırılma! | olqayırılmasın | bizqayırılmayıq | sizqayırılmağız! | alaqayırılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be turned back? | menqayırılayımmı? | olqayırılsınmı? | bizqayırılayıqmı? | alaqayırılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be turned back? | menqayırılmayımmı? | olqayırılmasınmı? | bizqayırılmayıqmı? | alaqayırılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be turned back | senqayırılçı2 | olqayırılsınçı | sizqayırılçığız | alaqayırılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be turned back | senqayırılmaçı2 | olqayırılmasınçı | sizqayırılmaçığız | alaqayırılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be turned back | senqayırılğınqayırılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be turned back | senqayırılmağınqayırılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were turned back | menqayırılğay edim qayırılğa edim | senqayırılğay eding qayırılğa eding | olqayırılğay edi qayırılğa edi | bizqayırılğay edik qayırılğa edik | sizqayırılğay edigiz qayırılğa edigiz | alaqayırılğay edile qayırılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not turned back | menqayırılmağay edim qayırılmağa edim | senqayırılmağay eding qayırılmağa eding | olqayırılmağay edi qayırılmağa edi | bizqayırılmağay edik qayırılmağa edik | sizqayırılmağay edigiz qayırılmağa edigiz | alaqayırılmağay edile qayırılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be turned back | menqayırılmağa qoyayımqayırılma qoyayım | senqayırılmağa qoy!qayırılma qoy! | olqayırılmağa qoysunqayırılma qoysun | bizqayırılmağa qoyayıqqayırılma qoyayıq | sizqayırılmağa qoyuğuz!qayırılma qoyuğuz! | alaqayırılmağa qoysunlaqayırılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be turned back | menqayırılmağa qoymayımqayırılma qoymayım | senqayırılmağa qoyma!qayırılma qoyma! | olqayırılmağa qoymasınqayırılma qoymasın | bizqayırılmağa qoymayıqqayırılma qoymayıq | sizqayırılmağa qoymağız!qayırılma qoymağız! | alaqayırılmağa qoymasınlaqayırılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be turned back? | menqayırılmağa qoyayımmı?qayırılma qoyayımmı? | olqayırılmağa qoysunmu?qayırılma qoysunmu? | bizqayırılmağa qoyayıqmı?qayırılma qoyayıqmı? | alaqayırılmağa qoysunlamı?qayırılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be turned back? | menqayırılmağa qoymayımmı?qayırılma qoymayımmı? | olqayırılmağa qoymasınmı?qayırılma qoymasınmı? | bizqayırılmağa qoymayıqmı?qayırılma qoymayıqmı? | alaqayırılmağa qoymasınlamı?qayırılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be turned back | menqayırılmağa qoyamaqayırılma qoyama | senqayırılmağa qoyasaqayırılma qoyasa | olqayırılmağa qoyadıqayırılma qoyadı | bizqayırılmağa qoyabızqayırılma qoyabız | sizqayırılmağa qoyasızqayırılma qoyasız | alaqayırılmağa qoyadılaqayırılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be turned back | menqayırılmağa qoymaymaqayırılma qoymayma | senqayırılmağa qoymaysaqayırılma qoymaysa | olqayırılmağa qoymaydıqayırılma qoymaydı | bizqayırılmağa qoymaybızqayırılma qoymaybız | sizqayırılmağa qoymaysızqayırılma qoymaysız | alaqayırılmağa qoymaydılaqayırılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be turned back? | menqayırılmağa qoyamıma?qayırılma qoyamıma? | senqayırılmağa qoyamısa?qayırılma qoyamısa? | olqayırılmağa qoyamıdı?qayırılma qoyamıdı? | bizqayırılmağa qoyamıbız?qayırılma qoyamıbız? | sizqayırılmağa qoyamısız?qayırılma qoyamısız? | alaqayırılmağa qoyamıdıla?qayırılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be turned back? | menqayırılmağa qoymaymıma?qayırılma qoymaymıma? | senqayırılmağa qoymaymısa?qayırılma qoymaymısa? | olqayırılmağa qoymaymıdı?qayırılma qoymaymıdı? | bizqayırılmağa qoymaymıbız?qayırılma qoymaymıbız? | sizqayırılmağa qoymaymısız?qayırılma qoymaymısız? | alaqayırılmağa qoymaymıdıla?qayırılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be turned back | menqayırılmağa qoydumqayırılma qoydum | senqayırılmağa qoydungqayırılma qoydung | olqayırılmağa qoyduqayırılma qoydu | bizqayırılmağa qoyduqqayırılma qoyduq | sizqayırılmağa qoyduğuzqayırılma qoyduğuz | alaqayırılmağa qoydulaqayırılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be turned back | menqayırılmağa qoymadımqayırılma qoymadım | senqayırılmağa qoymadıngqayırılma qoymadıng | olqayırılmağa qoymadıqayırılma qoymadı | bizqayırılmağa qoymadıqqayırılma qoymadıq | sizqayırılmağa qoymadığızqayırılma qoymadığız | alaqayırılmağa qoymadılaqayırılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be turned back? | menqayırılmağa qoydummu?qayırılma qoydummu? | senqayırılmağa qoydungmu?qayırılma qoydungmu? | olqayırılmağa qoydumu?qayırılma qoydumu? | bizqayırılmağa qoyduqmu?qayırılma qoyduqmu? | sizqayırılmağa qoyduğuzmu?qayırılma qoyduğuzmu? | alaqayırılmağa qoydulamı?qayırılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be turned back? | menqayırılmağa qoymadımmı?qayırılma qoymadımmı? | senqayırılmağa qoymadıngmı?qayırılma qoymadıngmı? | olqayırılmağa qoymadımı?qayırılma qoymadımı? | bizqayırılmağa qoymadıqmı?qayırılma qoymadıqmı? | sizqayırılmağa qoymadığızmı?qayırılma qoymadığızmı? | alaqayırılmağa qoymadılamı?qayırılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be turned back | menqayırılalama | senqayırılalasa | olqayırılaladı | bizqayırılalabız | sizqayırılalasız | alaqayırılaladıla |
| Ability — presenthe can't be turned back | menqayırılalmayma | senqayırılalmaysa | olqayırılalmaydı | bizqayırılalmaybız | sizqayırılalmaysız | alaqayırılalmaydıla |
| Ability — presentcan he be turned back? | menqayırılalamıma? qayırılalamamı? | senqayırılalamısa? | olqayırılalamıdı? | bizqayırılalamıbız? qayırılalabızmı? | sizqayırılalamısız? | alaqayırılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be turned back? | menqayırılalmaymıma? qayırılalmaymamı? | senqayırılalmaymısa? | olqayırılalmaymıdı? | bizqayırılalmaymıbız? qayırılalmaybızmı? | sizqayırılalmaymısız? | alaqayırılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be turned back | menqayırılalsam | senqayırılalsang | olqayırılalsa | bizqayırılalsaq | sizqayırılalsağız | alaqayırılalsala |
| Ability — if I can…if he can't be turned back | menqayırılalmasam | senqayırılalmasang | olqayırılalmasa | bizqayırılalmasaq | sizqayırılalmasağız | alaqayırılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be turned back | menqayırılaldım | senqayırılaldıng | olqayırılaldı | bizqayırılaldıq | sizqayırılaldığız | alaqayırılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be turned back | menqayırılalmadım | senqayırılalmadıng | olqayırılalmadı | bizqayırılalmadıq | sizqayırılalmadığız | alaqayırılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be turned back? | menqayırılaldımmı? | senqayırılaldıngmı? | olqayırılaldımı? | bizqayırılaldıqmı? | sizqayırılaldığızmı? | alaqayırılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be turned back? | menqayırılalmadımmı? | senqayırılalmadıngmı? | olqayırılalmadımı? | bizqayırılalmadıqmı? | sizqayırılalmadığızmı? | alaqayırılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be turned back | menqayırılalğanma | senqayırılalğansa | olqayırılalğandı | bizqayırılalğanbız | sizqayırılalğansız | alaqayırılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be turned back | menqayırılalmağanma | senqayırılalmağansa | olqayırılalmağandı | bizqayırılalmağanbız | sizqayırılalmağansız | alaqayırılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be turned back? | menqayırılalğanmıma? qayırılalğanmamı? | senqayırılalğanmısa? | olqayırılalğanmıdı? | bizqayırılalğanmıbız? qayırılalğanbızmı? | sizqayırılalğanmısız? | alaqayırılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be turned back? | menqayırılalmağanmıma? qayırılalmağanmamı? | senqayırılalmağanmısa? | olqayırılalmağanmıdı? | bizqayırılalmağanmıbız? qayırılalmağanbızmı? | sizqayırılalmağanmısız? | alaqayırılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be turned back | menqayırılalğan edimqayırılalğanem | senqayırılalğan edingqayırılalğaneng | olqayırılalğan ediqayırılalğaned | bizqayırılalğan edikqayırılalğanek | sizqayırılalğan edigizqayırılalğanegiz | alaqayırılalğan edileqayırılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be turned back | menqayırılalmağan edimqayırılalmağanem | senqayırılalmağan edingqayırılalmağaneng | olqayırılalmağan ediqayırılalmağaned | bizqayırılalmağan edikqayırılalmağanek | sizqayırılalmağan edigizqayırılalmağanegiz | alaqayırılalmağan edileqayırılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be turned back | menqayırılala edimqayırılalaem | senqayırılala edingqayırılalaeng | olqayırılala ediqayırılalaed | bizqayırılala edikqayırılalaek | sizqayırılala edigizqayırılalaegiz | alaqayırılala edileqayırılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be turned back | menqayırılalmay edimqayırılalmayem | senqayırılalmay edingqayırılalmayeng | olqayırılalmay ediqayırılalmayed | bizqayırılalmay edikqayırılalmayek | sizqayırılalmay edigizqayırılalmayegiz | alaqayırılalmay edileqayırılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be turned back | menqayırılalırma | senqayırılalırsa | olqayırılalır | bizqayırılalırbız | sizqayırılalırsız | alaqayırılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be turned back | menqayırılalmazma | senqayırılalmazsa | olqayırılalmaz | bizqayırılalmazbız | sizqayırılalmazsız | alaqayırılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be turned back? | menqayırılalırmıma? qayırılalırmamı? | senqayırılalırmısa? | olqayırılalırmı? | bizqayırılalırmıbız? qayırılalırbızmı? | sizqayırılalırmısız? | alaqayırılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be turned back? | menqayırılalmazmıma? qayırılalmazmamı? | senqayırılalmazmısa? | olqayırılalmazmı? | bizqayırılalmazmıbız? qayırılalmazbızmı? | sizqayırılalmazmısız? | alaqayırılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be turned back | menqayırılallıqma | senqayırılallıqsa | olqayırılallıqdı | bizqayırılallıqbız | sizqayırılallıqsız | alaqayırılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be turned back | menqayırılallıq tülme | senqayırılallıq tülse | olqayırılallıq tüldü | bizqayırılallıq tülbüz | sizqayırılallıq tülsüz | alaqayırılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be turned back? | menqayırılallıqmıma? qayırılallıqmamı? | senqayırılallıqmısa? | olqayırılallıqmıdı? | bizqayırılallıqmıbız? qayırılallıqbızmı? | sizqayırılallıqmısız? | alaqayırılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be turned back? | menqayırılallıq tülmüme? | senqayırılallıq tülmüse? | olqayırılallıq tülmüdü? | bizqayırılallıq tülmübüz? | sizqayırılallıq tülmüsüz? | alaqayırılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be turned back | menqayırılalır edimqayırılalır em | senqayırılalır edingqayırılalır eng | olqayırılalır ediqayırılalır ed | bizqayırılalır edikqayırılalır ek | sizqayırılalır edigizqayırılalır egiz | alaqayırılalır edileqayırılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be turned back | menqayırılalmaz edimqayırılalmaz em | senqayırılalmaz edingqayırılalmaz eng | olqayırılalmaz ediqayırılalmaz ed | bizqayırılalmaz edikqayırılalmaz ek | sizqayırılalmaz edigizqayırılalmaz egiz | alaqayırılalmaz edileqayırılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be turned back | senqayırılalğınqayırılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be turned back | senqayırılalmağınqayırılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being turned back | menqayırıla bolmazma | senqayırıla bolmazsa | olqayırıla bolmaz | bizqayırıla bolmazbız | sizqayırıla bolmazsız | alaqayırıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being turned back (emphatic) | menqayırılmay bolmazma | senqayırılmay bolmazsa | olqayırılmay bolmaz | bizqayırılmay bolmazbız | sizqayırılmay bolmazsız | alaqayırılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being turned back | menqayırıla tura bolmazma | senqayırıla tura bolmazsa | olqayırıla tura bolmaz | bizqayırıla tura bolmazbız | sizqayırıla tura bolmazsız | alaqayırıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being turned back (emphatic) | menqayırılmay tura bolmazma | senqayırılmay tura bolmazsa | olqayırılmay tura bolmaz | bizqayırılmay tura bolmazbız | sizqayırılmay tura bolmazsız | alaqayırılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being turned back | menqayırılmay turama | senqayırılmay turasa | olqayırılmay turadı | bizqayırılmay turabız | sizqayırılmay turasız | alaqayırılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being turned back | menqayırılmay turmayma | senqayırılmay turmaysa | olqayırılmay turmaydı | bizqayırılmay turmaybız | sizqayırılmay turmaysız | alaqayırılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being turned back? | menqayırılmay turmaymıma | senqayırılmay turmaymısa | olqayırılmay turmaymıdı | bizqayırılmay turmaymıbız | sizqayırılmay turmaymısız | alaqayırılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been turned back | menqayırılğan bolmazma | senqayırılğan bolmazsa | olqayırılğan bolmaz | bizqayırılğan bolmazbız | sizqayırılğan bolmazsız | alaqayırılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been turned back (emphatic) | menqayırılmağan bolmazma | senqayırılmağan bolmazsa | olqayırılmağan bolmaz | bizqayırılmağan bolmazbız | sizqayırılmağan bolmazsız | alaqayırılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been turned back | menqayırılğan bolmasam | senqayırılğan bolmasang | olqayırılğan bolmasa | bizqayırılğan bolmasaq | sizqayırılğan bolmasağız | alaqayırılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been turned back | menqayırılmağan bolmasam | senqayırılmağan bolmasang | olqayırılmağan bolmasa | bizqayırılmağan bolmasaq | sizqayırılmağan bolmasağız | alaqayırılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be turned back | menqayırıllıq bolmazma | senqayırıllıq bolmazsa | olqayırıllıq bolmaz | bizqayırıllıq bolmazbız | sizqayırıllıq bolmazsız | alaqayırıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be turned back (emphatic) | menqayırılmazlıq bolmazma | senqayırılmazlıq bolmazsa | olqayırılmazlıq bolmaz | bizqayırılmazlıq bolmazbız | sizqayırılmazlıq bolmazsız | alaqayırılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be turned back | menqayırıllıq bolmasam | senqayırıllıq bolmasang | olqayırıllıq bolmasa | bizqayırıllıq bolmasaq | sizqayırıllıq bolmasağız | alaqayırıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be turned back | menqayırılmazlıq bolmasam | senqayırılmazlıq bolmasang | olqayırılmazlıq bolmasa | bizqayırılmazlıq bolmasaq | sizqayırılmazlıq bolmasağız | alaqayırılmazlıq bolmasala |