qatdırırğa
/qatdɯrɯrʁa/
1. to harden, to make hard or firm
- kiyizni qatdırırğa — to felt the mat hard
- kesingi qatdırırğa — to steel yourself
- bel qatdırırğa — to brace oneself
2. to dry, to dry out, to cure
- kögetle qatdırırğa — to dry fruit
- çabaqlanı qatdır — dry the fish
- ötmekni qatdırıb qoyğandıla — they have let the bread go hard
3. to over-dry, to dry out too much
- tıldannı qatdırdı — he dried the dough out too much
- terini qatdırdı — he dried the hide out too hard
- hansnı qatdırdı — he let the grass dry right out
4. to crisp, to bring bread to a crust on the griddle
- gırzhınnı qatdırdı — she crisped the loaf
- halıwanı qatdırdı — she brought the pastry to a crust
- ötmekni qatdırdı — she crisped the bread
5. to temper, to toughen
- bıçaqnı qatdırırğa — to temper the knife
- qurçnu qatdırdı — he tempered the steel
- temirni qatdırdı — he hardened the iron
6. to fix, to fasten a gaze on
- közleringi suratha qatdırırğa — to fix your eyes on the picture
- közlerin anga qatdırdı — he fastened his eyes on it
- közün jaşha qatdırdı — he fixed his eye on the young man
7. to kill off, to starve or freeze someone to death
- açdan qatdırırğa — to starve someone to death
- suwuqdan qatdırırğa — to let someone freeze
- jawnu qatdırdıla — they finished the enemy off
8. to harden someone's heart, to embitter
- jüregimi qatdırğandı — he has hardened my heart
- jürekni qatdıradı — it hardens the heart
- kölün qatdırdı — it embittered him
Conjugation
Common forms
- qatdıradıhe is hardening
- qatdırdıhe hardened
- qatdırğandıhe has hardened
- qatdırırhe will harden
- qatdırlıqdıhe is going to harden
- qatdıra edihe was hardening
- qatdırsaif he hardens
- qatdır!harden!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is hardening | menqatdırama | senqatdırasa | olqatdıradı | bizqatdırabız | sizqatdırasız | alaqatdıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not hardening | menqatdırmayma | senqatdırmaysa | olqatdırmaydı | bizqatdırmaybız | sizqatdırmaysız | alaqatdırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he hardening? | menqatdıramıma? qatdıramamı? | senqatdıramısa? | olqatdıramıdı? | bizqatdıramıbız? qatdırabızmı? | sizqatdıramısız? | alaqatdıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he hardening? | menqatdırmaymıma? qatdırmaymamı? | senqatdırmaymısa? | olqatdırmaymıdı? | bizqatdırmaymıbız? qatdırmaybızmı? | sizqatdırmaymısız? | alaqatdırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually hardens | menqatdırıwçanma | senqatdırıwçansa | olqatdırıwçandı | bizqatdırıwçanbız | sizqatdırıwçansız | alaqatdırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually harden | menqatdırıwçan tülme | senqatdırıwçan tülse | olqatdırıwçan tüldü | bizqatdırıwçan tülbüz | sizqatdırıwçan tülsüz | alaqatdırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually harden? | menqatdırıwçanmıma? qatdırıwçanmamı? | senqatdırıwçanmısa? | olqatdırıwçanmıdı? | bizqatdırıwçanmıbız? qatdırıwçanbızmı? | sizqatdırıwçanmısız? | alaqatdırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually harden? | menqatdırıwçan tülmüme? | senqatdırıwçan tülmüse? | olqatdırıwçan tülmüdü? | bizqatdırıwçan tülmübüz? | sizqatdırıwçan tülmüsüz? | alaqatdırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has hardened and remains so | olqatdırıbdı | alaqatdırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he hardened? | olqatdırıbmıdı? | alaqatdırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of hardening | menqatdıra turama | senqatdıra turasa | olqatdıra turadı | bizqatdıra turabız | sizqatdıra turasız | alaqatdıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of hardening | menqatdıra turmayma | senqatdıra turmaysa | olqatdıra turmaydı | bizqatdıra turmaybız | sizqatdıra turmaysız | alaqatdıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of hardening? | menqatdıra turamıma? qatdıra turamamı? | senqatdıra turamısa? | olqatdıra turamıdı? | bizqatdıra turamıbız? qatdıra turabızmı? | sizqatdıra turamısız? | alaqatdıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of hardening? | menqatdıra turmaymıma? qatdıra turmaymamı? | senqatdıra turmaymısa? | olqatdıra turmaymıdı? | bizqatdıra turmaymıbız? qatdıra turmaybızmı? | sizqatdıra turmaymısız? | alaqatdıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he hardened | menqatdırdım | senqatdırdıng | olqatdırdı | bizqatdırdıq | sizqatdırdığız | alaqatdırdıla |
| Simple past (definite)he didn't harden | menqatdırmadım | senqatdırmadıng | olqatdırmadı | bizqatdırmadıq | sizqatdırmadığız | alaqatdırmadıla |
| Simple past (definite)did he harden? | menqatdırdımmı? | senqatdırdıngmı? | olqatdırdımı? | bizqatdırdıqmı? | sizqatdırdığızmı? | alaqatdırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he harden? | menqatdırmadımmı? | senqatdırmadıngmı? | olqatdırmadımı? | bizqatdırmadıqmı? | sizqatdırmadığızmı? | alaqatdırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has hardened | menqatdırğanma | senqatdırğansa | olqatdırğandı | bizqatdırğanbız | sizqatdırğansız | alaqatdırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't hardened | menqatdırmağanma | senqatdırmağansa | olqatdırmağandı | bizqatdırmağanbız | sizqatdırmağansız | alaqatdırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he hardened? | menqatdırğanmıma? qatdırğanmamı? | senqatdırğanmısa? | olqatdırğanmıdı? | bizqatdırğanmıbız? qatdırğanbızmı? | sizqatdırğanmısız? | alaqatdırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he hardened? | menqatdırmağanmıma? qatdırmağanmamı? | senqatdırmağanmısa? | olqatdırmağanmıdı? | bizqatdırmağanmıbız? qatdırmağanbızmı? | sizqatdırmağanmısız? | alaqatdırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will harden | menqatdırırma | senqatdırırsa | olqatdırır | bizqatdırırbız | sizqatdırırsız | alaqatdırırla |
| Indefinite future (future I)he won't harden | menqatdırmazma | senqatdırmazsa | olqatdırmaz | bizqatdırmazbız | sizqatdırmazsız | alaqatdırmazla |
| Indefinite future (future I)will he harden? | menqatdırırmıma? qatdırırmamı? | senqatdırırmısa? | olqatdırırmı? | bizqatdırırmıbız? qatdırırbızmı? | sizqatdırırmısız? | alaqatdırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he harden? | menqatdırmazmıma? qatdırmazmamı? | senqatdırmazmısa? | olqatdırmazmı? | bizqatdırmazmıbız? qatdırmazbızmı? | sizqatdırmazmısız? | alaqatdırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to harden | menqatdırlıqma1 | senqatdırlıqsa1 | olqatdırlıqdı1 | bizqatdırlıqbız1 | sizqatdırlıqsız1 | alaqatdırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to harden | menqatdırlıq tülme1 | senqatdırlıq tülse1 | olqatdırlıq tüldü1 | bizqatdırlıq tülbüz1 | sizqatdırlıq tülsüz1 | alaqatdırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to harden? | menqatdırlıqmıma?1 qatdırlıqmamı? | senqatdırlıqmısa?1 | olqatdırlıqmıdı?1 | bizqatdırlıqmıbız?1 qatdırlıqbızmı? | sizqatdırlıqmısız?1 | alaqatdırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to harden? | menqatdırlıq tülmüme?1 | senqatdırlıq tülmüse?1 | olqatdırlıq tülmüdü?1 | bizqatdırlıq tülmübüz?1 | sizqatdırlıq tülmüsüz?1 | alaqatdırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had hardened | menqatdırğan edimqatdırğanem | senqatdırğan edingqatdırğaneng | olqatdırğan ediqatdırğaned | bizqatdırğan edikqatdırğanek | sizqatdırğan edigizqatdırğanegiz | alaqatdırğan edileqatdırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't hardened | menqatdırmağan edimqatdırmağanem | senqatdırmağan edingqatdırmağaneng | olqatdırmağan ediqatdırmağaned | bizqatdırmağan edikqatdırmağanek | sizqatdırmağan edigizqatdırmağanegiz | alaqatdırmağan edileqatdırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was hardening | menqatdıra edimqatdıraem | senqatdıra edingqatdıraeng | olqatdıra ediqatdıraed | bizqatdıra edikqatdıraek | sizqatdıra edigizqatdıraegiz | alaqatdıra edileqatdıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't hardening | menqatdırmay edimqatdırmayem | senqatdırmay edingqatdırmayeng | olqatdırmay ediqatdırmayed | bizqatdırmay edikqatdırmayek | sizqatdırmay edigizqatdırmayegiz | alaqatdırmay edileqatdırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to harden | menqatdırıwçan edimqatdırıwçanem | senqatdırıwçan edingqatdırıwçaneng | olqatdırıwçan ediqatdırıwçaned | bizqatdırıwçan edikqatdırıwçanek | sizqatdırıwçan edigizqatdırıwçanegiz | alaqatdırıwçan edileqatdırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to harden | menqatdırıwçan tül edimqatdırıwçan tül em | senqatdırıwçan tül edingqatdırıwçan tül eng | olqatdırıwçan tül ediqatdırıwçan tül ed | bizqatdırıwçan tül edikqatdırıwçan tül ek | sizqatdırıwçan tül edigizqatdırıwçan tül egiz | alaqatdırıwçan tül edileqatdırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had hardened and remained so | olqatdırıb edi | alaqatdırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't hardened | olqatdırıb tül edi | alaqatdırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of hardening | menqatdıra tura edimqatdıra turaem | senqatdıra tura edingqatdıra turaeng | olqatdıra tura ediqatdıra turaed | bizqatdıra tura edikqatdıra turaek | sizqatdıra tura edigizqatdıra turaegiz | alaqatdıra tura edileqatdıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of hardening | menqatdıra turmay edimqatdıra turmayem | senqatdıra turmay edingqatdıra turmayeng | olqatdıra turmay ediqatdıra turmayed | bizqatdıra turmay edikqatdıra turmayek | sizqatdıra turmay edigizqatdıra turmayegiz | alaqatdıra turmay edileqatdıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would harden | menqatdırır edimqatdırır em | senqatdırır edingqatdırır eng | olqatdırır ediqatdırır ed | bizqatdırır edikqatdırır ek | sizqatdırır edigizqatdırır egiz | alaqatdırır edileqatdırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't harden | menqatdırmaz edimqatdırmaz em | senqatdırmaz edingqatdırmaz eng | olqatdırmaz ediqatdırmaz ed | bizqatdırmaz edikqatdırmaz ek | sizqatdırmaz edigizqatdırmaz egiz | alaqatdırmaz edileqatdırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have hardened | menqatdırlıq edim2qatdırlıq em | senqatdırlıq eding2qatdırlıq eng | olqatdırlıq edi2qatdırlıq ed | bizqatdırlıq edik2qatdırlıq ek | sizqatdırlıq edigiz2qatdırlıq egiz | alaqatdırlıq edile2qatdırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have hardened | menqatdırlıq tül edim2qatdırlıq tül em | senqatdırlıq tül eding2qatdırlıq tül eng | olqatdırlıq tül edi2qatdırlıq tül ed | bizqatdırlıq tül edik2qatdırlıq tül ek | sizqatdırlıq tül edigiz2qatdırlıq tül egiz | alaqatdırlıq tül edile2qatdırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he hardens | menqatdırsam | senqatdırsang | olqatdırsa | bizqatdırsaq | sizqatdırsağız | alaqatdırsala |
| Conditionalif he doesn't harden | menqatdırmasam | senqatdırmasang | olqatdırmasa | bizqatdırmasaq | sizqatdırmasağız | alaqatdırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is hardening | menqatdıra esem | senqatdıra eseng | olqatdıra ese | bizqatdıra esek | sizqatdıra esegiz | alaqatdıra esele |
| Conditional, present realif he is not hardening | menqatdırmay esem | senqatdırmay eseng | olqatdırmay ese | bizqatdırmay esek | sizqatdırmay esegiz | alaqatdırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he hardened | menqatdırsam ediqatdırsam ed | senqatdırsang ediqatdırsang ed | olqatdırsa ediqatdırsaed | bizqatdırsaq ediqatdırsaq ed | sizqatdırsağız ediqatdırsağız ed | alaqatdırsala ediqatdırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't harden | menqatdırmasam ediqatdırmasam ed | senqatdırmasang ediqatdırmasang ed | olqatdırmasa ediqatdırmasaed | bizqatdırmasaq ediqatdırmasaq ed | sizqatdırmasağız ediqatdırmasağız ed | alaqatdırmasala ediqatdırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he hardened | menqatdırdım esem | senqatdırdıng eseng | olqatdırdı ese | bizqatdırdıq esek | sizqatdırdığız esegiz | alaqatdırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't harden | menqatdırmadım esem | senqatdırmadıng eseng | olqatdırmadı ese | bizqatdırmadıq esek | sizqatdırmadığız esegiz | alaqatdırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did harden (indeed) | menqatdırğan esem | senqatdırğan eseng | olqatdırğan ese | bizqatdırğan esek | sizqatdırğan esegiz | alaqatdırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't harden (indeed) | menqatdırmağan esem | senqatdırmağan eseng | olqatdırmağan ese | bizqatdırmağan esek | sizqatdırmağan esegiz | alaqatdırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had hardened | menqatdırğan bolsam | senqatdırğan bolsang | olqatdırğan bolsa | bizqatdırğan bolsaq | sizqatdırğan bolsağız | alaqatdırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't hardened | menqatdırmağan bolsam | senqatdırmağan bolsang | olqatdırmağan bolsa | bizqatdırmağan bolsaq | sizqatdırmağan bolsağız | alaqatdırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had hardened | menqatdırğan bolsam ediqatdırğan bolsam ed | senqatdırğan bolsang ediqatdırğan bolsang ed | olqatdırğan bolsa ediqatdırğan bolsaed | bizqatdırğan bolsaq ediqatdırğan bolsaq ed | sizqatdırğan bolsağız ediqatdırğan bolsağız ed | alaqatdırğan bolsala ediqatdırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't hardened | menqatdırmağan bolsam ediqatdırmağan bolsam ed | senqatdırmağan bolsang ediqatdırmağan bolsang ed | olqatdırmağan bolsa ediqatdırmağan bolsaed | bizqatdırmağan bolsaq ediqatdırmağan bolsaq ed | sizqatdırmağan bolsağız ediqatdırmağan bolsağız ed | alaqatdırmağan bolsala ediqatdırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will harden | menqatdırır esem | senqatdırır eseng | olqatdırır ese | bizqatdırır esek | sizqatdırır esegiz | alaqatdırır esele |
| Conditional, aoristif he won't harden | menqatdırmaz esem | senqatdırmaz eseng | olqatdırmaz ese | bizqatdırmaz esek | sizqatdırmaz esegiz | alaqatdırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to harden | menqatdırlıq esem4 | senqatdırlıq eseng4 | olqatdırlıq ese4 | bizqatdırlıq esek4 | sizqatdırlıq esegiz4 | alaqatdırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to harden | menqatdırlıq tül esem4 | senqatdırlıq tül eseng4 | olqatdırlıq tül ese4 | bizqatdırlıq tül esek4 | sizqatdırlıq tül esegiz4 | alaqatdırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to harden | menqatdırlıq bolsam5 | senqatdırlıq bolsang5 | olqatdırlıq bolsa5 | bizqatdırlıq bolsaq5 | sizqatdırlıq bolsağız5 | alaqatdırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to harden | menqatdırmazlıq bolsam | senqatdırmazlıq bolsang | olqatdırmazlıq bolsa | bizqatdırmazlıq bolsaq | sizqatdırmazlıq bolsağız | alaqatdırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qatdırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be hardening | menqatdıra bolurma | senqatdıra bolursa | olqatdıra bolur | bizqatdıra bolurbuz | sizqatdıra bolursuz | alaqatdıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be hardening | menqatdırmay bolurma | senqatdırmay bolursa | olqatdırmay bolur | bizqatdırmay bolurbuz | sizqatdırmay bolursuz | alaqatdırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of hardening | menqatdıra tura bolurma | senqatdıra tura bolursa | olqatdıra tura bolur | bizqatdıra tura bolurbuz | sizqatdıra tura bolursuz | alaqatdıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not hardening | menqatdırmay tura bolurma | senqatdırmay tura bolursa | olqatdırmay tura bolur | bizqatdırmay tura bolurbuz | sizqatdırmay tura bolursuz | alaqatdırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have hardened | menqatdırğan bolurma | senqatdırğan bolursa | olqatdırğan bolur | bizqatdırğan bolurbuz | sizqatdırğan bolursuz | alaqatdırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have hardened | menqatdırmağan bolurma | senqatdırmağan bolursa | olqatdırmağan bolur | bizqatdırmağan bolurbuz | sizqatdırmağan bolursuz | alaqatdırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to harden | menqatdırlıq bolurma6 | senqatdırlıq bolursa6 | olqatdırlıq bolur6 | bizqatdırlıq bolurbuz6 | sizqatdırlıq bolursuz6 | alaqatdırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to harden | menqatdırmazlıq bolurma | senqatdırmazlıq bolursa | olqatdırmazlıq bolur | bizqatdırmazlıq bolurbuz | sizqatdırmazlıq bolursuz | alaqatdırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it harden | menqatdırayım | senqatdır! | olqatdırsın | bizqatdırayıq | sizqatdırığız! | alaqatdırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not harden | menqatdırmayım | senqatdırma! | olqatdırmasın | bizqatdırmayıq | sizqatdırmağız! | alaqatdırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he harden? | menqatdırayımmı? | olqatdırsınmı? | bizqatdırayıqmı? | alaqatdırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not harden? | menqatdırmayımmı? | olqatdırmasınmı? | bizqatdırmayıqmı? | alaqatdırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it harden | senqatdırçı7 | olqatdırsınçı | sizqatdırçığız | alaqatdırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not harden | senqatdırmaçı7 | olqatdırmasınçı | sizqatdırmaçığız | alaqatdırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you harden | senqatdırğınqatdırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not harden | senqatdırmağınqatdırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he hardened | menqatdırğay edim qatdırğa edim | senqatdırğay eding qatdırğa eding | olqatdırğay edi qatdırğa edi | bizqatdırğay edik qatdırğa edik | sizqatdırğay edigiz qatdırğa edigiz | alaqatdırğay edile qatdırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not harden | menqatdırmağay edim qatdırmağa edim | senqatdırmağay eding qatdırmağa eding | olqatdırmağay edi qatdırmağa edi | bizqatdırmağay edik qatdırmağa edik | sizqatdırmağay edigiz qatdırmağa edigiz | alaqatdırmağay edile qatdırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to harden | menqatdırmağa qoyayımqatdırma qoyayım | senqatdırmağa qoy!qatdırma qoy! | olqatdırmağa qoysunqatdırma qoysun | bizqatdırmağa qoyayıqqatdırma qoyayıq | sizqatdırmağa qoyuğuz!qatdırma qoyuğuz! | alaqatdırmağa qoysunlaqatdırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to harden | menqatdırmağa qoymayımqatdırma qoymayım | senqatdırmağa qoyma!qatdırma qoyma! | olqatdırmağa qoymasınqatdırma qoymasın | bizqatdırmağa qoymayıqqatdırma qoymayıq | sizqatdırmağa qoymağız!qatdırma qoymağız! | alaqatdırmağa qoymasınlaqatdırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to harden? | menqatdırmağa qoyayımmı?qatdırma qoyayımmı? | olqatdırmağa qoysunmu?qatdırma qoysunmu? | bizqatdırmağa qoyayıqmı?qatdırma qoyayıqmı? | alaqatdırmağa qoysunlamı?qatdırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to harden? | menqatdırmağa qoymayımmı?qatdırma qoymayımmı? | olqatdırmağa qoymasınmı?qatdırma qoymasınmı? | bizqatdırmağa qoymayıqmı?qatdırma qoymayıqmı? | alaqatdırmağa qoymasınlamı?qatdırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to harden | menqatdırmağa qoyamaqatdırma qoyama | senqatdırmağa qoyasaqatdırma qoyasa | olqatdırmağa qoyadıqatdırma qoyadı | bizqatdırmağa qoyabızqatdırma qoyabız | sizqatdırmağa qoyasızqatdırma qoyasız | alaqatdırmağa qoyadılaqatdırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to harden | menqatdırmağa qoymaymaqatdırma qoymayma | senqatdırmağa qoymaysaqatdırma qoymaysa | olqatdırmağa qoymaydıqatdırma qoymaydı | bizqatdırmağa qoymaybızqatdırma qoymaybız | sizqatdırmağa qoymaysızqatdırma qoymaysız | alaqatdırmağa qoymaydılaqatdırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to harden? | menqatdırmağa qoyamıma?qatdırma qoyamıma? | senqatdırmağa qoyamısa?qatdırma qoyamısa? | olqatdırmağa qoyamıdı?qatdırma qoyamıdı? | bizqatdırmağa qoyamıbız?qatdırma qoyamıbız? | sizqatdırmağa qoyamısız?qatdırma qoyamısız? | alaqatdırmağa qoyamıdıla?qatdırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to harden? | menqatdırmağa qoymaymıma?qatdırma qoymaymıma? | senqatdırmağa qoymaymısa?qatdırma qoymaymısa? | olqatdırmağa qoymaymıdı?qatdırma qoymaymıdı? | bizqatdırmağa qoymaymıbız?qatdırma qoymaymıbız? | sizqatdırmağa qoymaymısız?qatdırma qoymaymısız? | alaqatdırmağa qoymaymıdıla?qatdırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to harden | menqatdırmağa qoydumqatdırma qoydum | senqatdırmağa qoydungqatdırma qoydung | olqatdırmağa qoyduqatdırma qoydu | bizqatdırmağa qoyduqqatdırma qoyduq | sizqatdırmağa qoyduğuzqatdırma qoyduğuz | alaqatdırmağa qoydulaqatdırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to harden | menqatdırmağa qoymadımqatdırma qoymadım | senqatdırmağa qoymadıngqatdırma qoymadıng | olqatdırmağa qoymadıqatdırma qoymadı | bizqatdırmağa qoymadıqqatdırma qoymadıq | sizqatdırmağa qoymadığızqatdırma qoymadığız | alaqatdırmağa qoymadılaqatdırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to harden? | menqatdırmağa qoydummu?qatdırma qoydummu? | senqatdırmağa qoydungmu?qatdırma qoydungmu? | olqatdırmağa qoydumu?qatdırma qoydumu? | bizqatdırmağa qoyduqmu?qatdırma qoyduqmu? | sizqatdırmağa qoyduğuzmu?qatdırma qoyduğuzmu? | alaqatdırmağa qoydulamı?qatdırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to harden? | menqatdırmağa qoymadımmı?qatdırma qoymadımmı? | senqatdırmağa qoymadıngmı?qatdırma qoymadıngmı? | olqatdırmağa qoymadımı?qatdırma qoymadımı? | bizqatdırmağa qoymadıqmı?qatdırma qoymadıqmı? | sizqatdırmağa qoymadığızmı?qatdırma qoymadığızmı? | alaqatdırmağa qoymadılamı?qatdırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can harden | menqatdıralama | senqatdıralasa | olqatdıraladı | bizqatdıralabız | sizqatdıralasız | alaqatdıraladıla |
| Ability — presenthe can't harden | menqatdıralmayma | senqatdıralmaysa | olqatdıralmaydı | bizqatdıralmaybız | sizqatdıralmaysız | alaqatdıralmaydıla |
| Ability — presentcan he harden? | menqatdıralamıma? qatdıralamamı? | senqatdıralamısa? | olqatdıralamıdı? | bizqatdıralamıbız? qatdıralabızmı? | sizqatdıralamısız? | alaqatdıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he harden? | menqatdıralmaymıma? qatdıralmaymamı? | senqatdıralmaymısa? | olqatdıralmaymıdı? | bizqatdıralmaymıbız? qatdıralmaybızmı? | sizqatdıralmaymısız? | alaqatdıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can harden | menqatdıralsam | senqatdıralsang | olqatdıralsa | bizqatdıralsaq | sizqatdıralsağız | alaqatdıralsala |
| Ability — if I can…if he can't harden | menqatdıralmasam | senqatdıralmasang | olqatdıralmasa | bizqatdıralmasaq | sizqatdıralmasağız | alaqatdıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to harden | menqatdıraldım | senqatdıraldıng | olqatdıraldı | bizqatdıraldıq | sizqatdıraldığız | alaqatdıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not harden | menqatdıralmadım | senqatdıralmadıng | olqatdıralmadı | bizqatdıralmadıq | sizqatdıralmadığız | alaqatdıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to harden? | menqatdıraldımmı? | senqatdıraldıngmı? | olqatdıraldımı? | bizqatdıraldıqmı? | sizqatdıraldığızmı? | alaqatdıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he harden? | menqatdıralmadımmı? | senqatdıralmadıngmı? | olqatdıralmadımı? | bizqatdıralmadıqmı? | sizqatdıralmadığızmı? | alaqatdıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to harden | menqatdıralğanma | senqatdıralğansa | olqatdıralğandı | bizqatdıralğanbız | sizqatdıralğansız | alaqatdıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to harden | menqatdıralmağanma | senqatdıralmağansa | olqatdıralmağandı | bizqatdıralmağanbız | sizqatdıralmağansız | alaqatdıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to harden? | menqatdıralğanmıma? qatdıralğanmamı? | senqatdıralğanmısa? | olqatdıralğanmıdı? | bizqatdıralğanmıbız? qatdıralğanbızmı? | sizqatdıralğanmısız? | alaqatdıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to harden? | menqatdıralmağanmıma? qatdıralmağanmamı? | senqatdıralmağanmısa? | olqatdıralmağanmıdı? | bizqatdıralmağanmıbız? qatdıralmağanbızmı? | sizqatdıralmağanmısız? | alaqatdıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to harden | menqatdıralğan edimqatdıralğanem | senqatdıralğan edingqatdıralğaneng | olqatdıralğan ediqatdıralğaned | bizqatdıralğan edikqatdıralğanek | sizqatdıralğan edigizqatdıralğanegiz | alaqatdıralğan edileqatdıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to harden | menqatdıralmağan edimqatdıralmağanem | senqatdıralmağan edingqatdıralmağaneng | olqatdıralmağan ediqatdıralmağaned | bizqatdıralmağan edikqatdıralmağanek | sizqatdıralmağan edigizqatdıralmağanegiz | alaqatdıralmağan edileqatdıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could harden | menqatdırala edimqatdıralaem | senqatdırala edingqatdıralaeng | olqatdırala ediqatdıralaed | bizqatdırala edikqatdıralaek | sizqatdırala edigizqatdıralaegiz | alaqatdırala edileqatdıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not harden | menqatdıralmay edimqatdıralmayem | senqatdıralmay edingqatdıralmayeng | olqatdıralmay ediqatdıralmayed | bizqatdıralmay edikqatdıralmayek | sizqatdıralmay edigizqatdıralmayegiz | alaqatdıralmay edileqatdıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to harden | menqatdıralırma | senqatdıralırsa | olqatdıralır | bizqatdıralırbız | sizqatdıralırsız | alaqatdıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to harden | menqatdıralmazma | senqatdıralmazsa | olqatdıralmaz | bizqatdıralmazbız | sizqatdıralmazsız | alaqatdıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to harden? | menqatdıralırmıma? qatdıralırmamı? | senqatdıralırmısa? | olqatdıralırmı? | bizqatdıralırmıbız? qatdıralırbızmı? | sizqatdıralırmısız? | alaqatdıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to harden? | menqatdıralmazmıma? qatdıralmazmamı? | senqatdıralmazmısa? | olqatdıralmazmı? | bizqatdıralmazmıbız? qatdıralmazbızmı? | sizqatdıralmazmısız? | alaqatdıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to harden | menqatdırallıqma | senqatdırallıqsa | olqatdırallıqdı | bizqatdırallıqbız | sizqatdırallıqsız | alaqatdırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to harden | menqatdırallıq tülme | senqatdırallıq tülse | olqatdırallıq tüldü | bizqatdırallıq tülbüz | sizqatdırallıq tülsüz | alaqatdırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to harden? | menqatdırallıqmıma? qatdırallıqmamı? | senqatdırallıqmısa? | olqatdırallıqmıdı? | bizqatdırallıqmıbız? qatdırallıqbızmı? | sizqatdırallıqmısız? | alaqatdırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to harden? | menqatdırallıq tülmüme? | senqatdırallıq tülmüse? | olqatdırallıq tülmüdü? | bizqatdırallıq tülmübüz? | sizqatdırallıq tülmüsüz? | alaqatdırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to harden | menqatdıralır edimqatdıralır em | senqatdıralır edingqatdıralır eng | olqatdıralır ediqatdıralır ed | bizqatdıralır edikqatdıralır ek | sizqatdıralır edigizqatdıralır egiz | alaqatdıralır edileqatdıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to harden | menqatdıralmaz edimqatdıralmaz em | senqatdıralmaz edingqatdıralmaz eng | olqatdıralmaz ediqatdıralmaz ed | bizqatdıralmaz edikqatdıralmaz ek | sizqatdıralmaz edigizqatdıralmaz egiz | alaqatdıralmaz edileqatdıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to harden | senqatdıralğınqatdıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to harden | senqatdıralmağınqatdıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be hardening | menqatdıra bolmazma | senqatdıra bolmazsa | olqatdıra bolmaz | bizqatdıra bolmazbız | sizqatdıra bolmazsız | alaqatdıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be hardening (emphatic) | menqatdırmay bolmazma | senqatdırmay bolmazsa | olqatdırmay bolmaz | bizqatdırmay bolmazbız | sizqatdırmay bolmazsız | alaqatdırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of hardening | menqatdıra tura bolmazma | senqatdıra tura bolmazsa | olqatdıra tura bolmaz | bizqatdıra tura bolmazbız | sizqatdıra tura bolmazsız | alaqatdıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not hardening (emphatic) | menqatdırmay tura bolmazma | senqatdırmay tura bolmazsa | olqatdırmay tura bolmaz | bizqatdırmay tura bolmazbız | sizqatdırmay tura bolmazsız | alaqatdırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not hardening | menqatdırmay turama | senqatdırmay turasa | olqatdırmay turadı | bizqatdırmay turabız | sizqatdırmay turasız | alaqatdırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not hardening | menqatdırmay turmayma | senqatdırmay turmaysa | olqatdırmay turmaydı | bizqatdırmay turmaybız | sizqatdırmay turmaysız | alaqatdırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not hardening? | menqatdırmay turmaymıma | senqatdırmay turmaymısa | olqatdırmay turmaymıdı | bizqatdırmay turmaymıbız | sizqatdırmay turmaymısız | alaqatdırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have hardened | menqatdırğan bolmazma | senqatdırğan bolmazsa | olqatdırğan bolmaz | bizqatdırğan bolmazbız | sizqatdırğan bolmazsız | alaqatdırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have hardened (emphatic) | menqatdırmağan bolmazma | senqatdırmağan bolmazsa | olqatdırmağan bolmaz | bizqatdırmağan bolmazbız | sizqatdırmağan bolmazsız | alaqatdırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had hardened | menqatdırğan bolmasam | senqatdırğan bolmasang | olqatdırğan bolmasa | bizqatdırğan bolmasaq | sizqatdırğan bolmasağız | alaqatdırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't hardened | menqatdırmağan bolmasam | senqatdırmağan bolmasang | olqatdırmağan bolmasa | bizqatdırmağan bolmasaq | sizqatdırmağan bolmasağız | alaqatdırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to harden | menqatdırlıq bolmazma | senqatdırlıq bolmazsa | olqatdırlıq bolmaz | bizqatdırlıq bolmazbız | sizqatdırlıq bolmazsız | alaqatdırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to harden (emphatic) | menqatdırmazlıq bolmazma | senqatdırmazlıq bolmazsa | olqatdırmazlıq bolmaz | bizqatdırmazlıq bolmazbız | sizqatdırmazlıq bolmazsız | alaqatdırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to harden | menqatdırlıq bolmasam | senqatdırlıq bolmasang | olqatdırlıq bolmasa | bizqatdırlıq bolmasaq | sizqatdırlıq bolmasağız | alaqatdırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to harden | menqatdırmazlıq bolmasam | senqatdırmazlıq bolmasang | olqatdırmazlıq bolmasa | bizqatdırmazlıq bolmasaq | sizqatdırmazlıq bolmasağız | alaqatdırmazlıq bolmasala |