qatdırırğa
/qatdɯrɯrʁa/
1. harden, make hard, make firm
- kiyizni qatdırırğa — to make the felt hard
- tsementni, zamanında hayırlanmay, qatdırdıla — they let the cement harden, not using it in time
- kesiŋi qatdırırğa — to steel yourself
- bel qatdırırğa — to brace oneself
2. dry, dry out, cure (fruit, fish, meat)
- kögetle qatdırırğa — to dry fruit
- çabaqlanı qatdır — dry the fish
- men qatdırıb jıyğan çabaqlanı — the fish that I dried and stored
- ötmekni qatdırıb qoyğandıla — they have let the bread go stale
3. over-dry, dry out too much
- kün qatdırğan kırdık — grass dried out by the sun
- kırdıknı kün qatdıra başlağandı — the sun has started drying out the grass
- issi künle hanslanı qatdırıb baradıla — the hot days are drying out the grasses
- terini qatdırdı — he dried the hide out too hard
- hansnı qatdırdı — he let the grass dry right out
4. crisp, bake until a crust forms (flatbread, on a griddle or in the oven)
- tabada qatdırıw — crisping on a griddle
- gırjınnı qatdırdı — she crisped the flatbread
- ötmekni qatdırdı — she crisped the bread
- qalaçlanı, anı allına tizib, qatdıradı — she lines the kalach loaves up in front of it and crisps them
5. temper, toughen (metal)
- bıçaqnı qatdırırğa — to temper the knife
- temirni qatdırdı — he hardened the iron
- qurçnu qatdırdı — he tempered the steel
- suwğa aqırın jetdirib qatdırdıla — they tempered it, gently touching it to the water
6. toughen, inure (a person) to hardship one source
- jaşaw meni iyleb, qatdırıb boşağandı — life has kneaded me and toughened me through and through
- jaşaw anı qatdırdı — life toughened him
7. fix, fasten (one's gaze) on
- közleriŋi suratha qatdırırğa — to fix your eyes on the picture
- közlerin aŋa qatdırdı — he fastened his eyes on it
- közün jaşha qatdırdı — he fixed his eye on the young man
- salqın közlerin Lawdanŋa qatdırıb tohtadı — she stood still, fixing her cold eyes on Laudan
8. strain, tense (one's muscles), exert oneself
- jaşçıq çabaq etlerin qatdıradı — the little boy tenses his calf muscles
- butlarını etlerin qatdırdı — he tensed his leg muscles
9. make stand motionless, set at point (a dog) one source
- sın qatdırırğa — to make (a dog) stand at point
10. spin, twirl, rotate (hard) one source
- urçuqça qatdırırğa — to spin like a spindle
11. kill off, starve to death, freeze to death
- açdan qatdırırğa — to starve someone to death
- suwuqdan qatdırırğa — to let someone freeze
- börünü qatdırdı da qoydu — it finished the wolf off
- jawnu qatdırdıla — they finished the enemy off
- uşkok bla atıb qatdırıw — shooting someone dead with a gun
12. harden someone's heart, embitter
- jüregimi qatdırğandı — he has hardened my heart
- jürekni qatdıradı — it hardens the heart
- kölün qatdırdı — it embittered him
Expressions
- kesiŋi qatdır — be strong
- tuzlamay qatdırırğa — leave speechless
- çibiji qatdırırğa — vent anger on
- jüregin qatdırırğa — hurt deeply
Conjugation
Common forms
- qatdıradıhe is hardening
- qatdırdıhe hardened
- qatdırğandıhe has hardened
- qatdırırhe will harden
- qatdırlıqdıhe is going to harden
- qatdıra edihe was hardening
- qatdırsaif he hardens
- qatdır!harden!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menqatdıramaI am hardening | senqatdırasayou are hardening | olqatdıradıhe is hardening | bizqatdırabızwe are hardening | sizqatdırasızyou all are hardening | alaqatdıradılathey are hardening |
| Present (simple & continuous) | menqatdırmaymaI am not hardening | senqatdırmaysayou are not hardening | olqatdırmaydıhe is not hardening | bizqatdırmaybızwe are not hardening | sizqatdırmaysızyou all are not hardening | alaqatdırmaydılathey are not hardening |
| Present (simple & continuous) | menqatdıramamı? qatdıramıma?am I hardening? | senqatdıramısa?are you hardening? | olqatdıramıdı?is he hardening? | bizqatdırabızmı? qatdıramıbız?are we hardening? | sizqatdıramısız?are you all hardening? | alaqatdıramıdıla?are they hardening? |
| Present (simple & continuous) | menqatdırmaymamı? qatdırmaymıma?aren't I hardening? | senqatdırmaymısa?aren't you hardening? | olqatdırmaymıdı?isn't he hardening? | bizqatdırmaybızmı? qatdırmaymıbız?aren't we hardening? | sizqatdırmaymısız?aren't you all hardening? | alaqatdırmaymıdıla?aren't they hardening? |
| Habitual (usually, tends to) | menqatdırıwçanmaI usually harden | senqatdırıwçansayou usually harden | olqatdırıwçandıhe usually hardens | bizqatdırıwçanbızwe usually harden | sizqatdırıwçansızyou all usually harden | alaqatdırıwçandılathey usually harden |
| Habitual (usually, tends to) | menqatdırmawçanmaI usually don't harden | senqatdırmawçansayou usually don't harden | olqatdırmawçandıhe usually doesn't harden | bizqatdırmawçanbızwe usually don't harden | sizqatdırmawçansızyou all usually don't harden | alaqatdırmawçandılathey usually don't harden |
| Habitual (usually, tends to) | menqatdırıwçanmamı? qatdırıwçanmıma?do I usually harden? | senqatdırıwçanmısa?do you usually harden? | olqatdırıwçanmıdı?does he usually harden? | bizqatdırıwçanbızmı? qatdırıwçanmıbız?do we usually harden? | sizqatdırıwçanmısız?do you all usually harden? | alaqatdırıwçanmıdıla?do they usually harden? |
| Habitual (usually, tends to) | menqatdırmawçanmamı? qatdırmawçanmıma?do I usually not harden? | senqatdırmawçanmısa?do you usually not harden? | olqatdırmawçanmıdı?does he usually not harden? | bizqatdırmawçanbızmı? qatdırmawçanmıbız?do we usually not harden? | sizqatdırmawçanmısız?do you all usually not harden? | alaqatdırmawçanmıdıla?do they usually not harden? |
| Resultative (has become and stays) | olqatdırıbdıhe has hardened and remains so | alaqatdırıbdılathey have hardened and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olqatdırıbmıdı?has he hardened? | alaqatdırıbmıdıla?have they hardened? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menqatdırıb turamaI keep hardening | senqatdırıb turasayou keep hardening | olqatdırıb turadıhe keeps hardening | bizqatdırıb turabızwe keep hardening | sizqatdırıb turasızyou all keep hardening | alaqatdırıb turadılathey keep hardening |
| Durative (keeps doing) | menqatdırıb turmaymaI don't keep hardening | senqatdırıb turmaysayou don't keep hardening | olqatdırıb turmaydıhe doesn't keep hardening | bizqatdırıb turmaybızwe don't keep hardening | sizqatdırıb turmaysızyou all don't keep hardening | alaqatdırıb turmaydılathey don't keep hardening |
| Durative (keeps doing) | menqatdırıb turamamı? qatdırıb turamıma?do I keep hardening? | senqatdırıb turamısa?do you keep hardening? | olqatdırıb turamıdı?does he keep hardening? | bizqatdırıb turabızmı? qatdırıb turamıbız?do we keep hardening? | sizqatdırıb turamısız?do you all keep hardening? | alaqatdırıb turamıdıla?do they keep hardening? |
| Durative (keeps doing) | menqatdırıb turmaymamı? qatdırıb turmaymıma?don't I keep hardening? | senqatdırıb turmaymısa?don't you keep hardening? | olqatdırıb turmaymıdı?doesn't he keep hardening? | bizqatdırıb turmaybızmı? qatdırıb turmaymıbız?don't we keep hardening? | sizqatdırıb turmaymısız?don't you all keep hardening? | alaqatdırıb turmaymıdıla?don't they keep hardening? |
| Progressive (in the middle of) | menqatdıra turamaI am in the middle of hardening | senqatdıra turasayou are in the middle of hardening | olqatdıra turadıhe is in the middle of hardening | bizqatdıra turabızwe are in the middle of hardening | sizqatdıra turasızyou all are in the middle of hardening | alaqatdıra turadılathey are in the middle of hardening |
| Progressive (in the middle of) | menqatdıra turmaymaI am not in the middle of hardening | senqatdıra turmaysayou are not in the middle of hardening | olqatdıra turmaydıhe is not in the middle of hardening | bizqatdıra turmaybızwe are not in the middle of hardening | sizqatdıra turmaysızyou all are not in the middle of hardening | alaqatdıra turmaydılathey are not in the middle of hardening |
| Progressive (in the middle of) | menqatdıra turamamı? qatdıra turamıma?am I in the middle of hardening? | senqatdıra turamısa?are you in the middle of hardening? | olqatdıra turamıdı?is he in the middle of hardening? | bizqatdıra turabızmı? qatdıra turamıbız?are we in the middle of hardening? | sizqatdıra turamısız?are you all in the middle of hardening? | alaqatdıra turamıdıla?are they in the middle of hardening? |
| Progressive (in the middle of) | menqatdıra turmaymamı? qatdıra turmaymıma?aren't I in the middle of hardening? | senqatdıra turmaymısa?aren't you in the middle of hardening? | olqatdıra turmaymıdı?isn't he in the middle of hardening? | bizqatdıra turmaybızmı? qatdıra turmaymıbız?aren't we in the middle of hardening? | sizqatdıra turmaymısız?aren't you all in the middle of hardening? | alaqatdıra turmaymıdıla?aren't they in the middle of hardening? |
| Simple past (definite) | menqatdırdımI hardened | senqatdırdıŋyou hardened | olqatdırdıhe hardened | bizqatdırdıqwe hardened | sizqatdırdığızyou all hardened | alaqatdırdılathey hardened |
| Simple past (definite) | menqatdırmadımI didn't harden | senqatdırmadıŋyou didn't harden | olqatdırmadıhe didn't harden | bizqatdırmadıqwe didn't harden | sizqatdırmadığızyou all didn't harden | alaqatdırmadılathey didn't harden |
| Simple past (definite) | menqatdırdımmı?did I harden? | senqatdırdıŋmı?did you harden? | olqatdırdımı?did he harden? | bizqatdırdıqmı?did we harden? | sizqatdırdığızmı?did you all harden? | alaqatdırdılamı?did they harden? |
| Simple past (definite) | menqatdırmadımmı?didn't I harden? | senqatdırmadıŋmı?didn't you harden? | olqatdırmadımı?didn't he harden? | bizqatdırmadıqmı?didn't we harden? | sizqatdırmadığızmı?didn't you all harden? | alaqatdırmadılamı?didn't they harden? |
| Perfect (past indefinite) | menqatdırğanmaI have hardened | senqatdırğansayou have hardened | olqatdırğandıhe has hardened | bizqatdırğanbızwe have hardened | sizqatdırğansızyou all have hardened | alaqatdırğandılathey have hardened |
| Perfect (past indefinite) | menqatdırmağanmaI haven't hardened | senqatdırmağansayou haven't hardened | olqatdırmağandıhe hasn't hardened | bizqatdırmağanbızwe haven't hardened | sizqatdırmağansızyou all haven't hardened | alaqatdırmağandılathey haven't hardened |
| Perfect (past indefinite) | menqatdırğanmamı? qatdırğanmıma?have I hardened? | senqatdırğanmısa?have you hardened? | olqatdırğanmıdı?has he hardened? | bizqatdırğanbızmı? qatdırğanmıbız?have we hardened? | sizqatdırğanmısız?have you all hardened? | alaqatdırğanmıdıla?have they hardened? |
| Perfect (past indefinite) | menqatdırmağanmamı? qatdırmağanmıma?haven't I hardened? | senqatdırmağanmısa?haven't you hardened? | olqatdırmağanmıdı?hasn't he hardened? | bizqatdırmağanbızmı? qatdırmağanmıbız?haven't we hardened? | sizqatdırmağanmısız?haven't you all hardened? | alaqatdırmağanmıdıla?haven't they hardened? |
| Durative, definite past (kept doing) | menqatdırıb turdumI kept hardening | senqatdırıb turduŋyou kept hardening | olqatdırıb turduhe kept hardening | bizqatdırıb turduqwe kept hardening | sizqatdırıb turduğuzyou all kept hardening | alaqatdırıb turdulathey kept hardening |
| Durative, definite past (kept doing) | menqatdırıb turmadımI didn't keep hardening | senqatdırıb turmadıŋyou didn't keep hardening | olqatdırıb turmadıhe didn't keep hardening | bizqatdırıb turmadıqwe didn't keep hardening | sizqatdırıb turmadığızyou all didn't keep hardening | alaqatdırıb turmadılathey didn't keep hardening |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menqatdırırmaI will harden | senqatdırırsayou will harden | olqatdırırhe will harden | bizqatdırırbızwe will harden | sizqatdırırsızyou all will harden | alaqatdırırlathey will harden |
| Indefinite future (future I) | menqatdırmazmaI won't harden | senqatdırmazsayou won't harden | olqatdırmazhe won't harden | bizqatdırmazbızwe won't harden | sizqatdırmazsızyou all won't harden | alaqatdırmazlathey won't harden |
| Indefinite future (future I) | menqatdırırmamı? qatdırırmıma?will I harden? | senqatdırırmısa?will you harden? | olqatdırırmı?will he harden? | bizqatdırırbızmı? qatdırırmıbız?will we harden? | sizqatdırırmısız?will you all harden? | alaqatdırırlamı? qatdırırmıla?will they harden? |
| Indefinite future (future I) | menqatdırmazmamı? qatdırmazmıma?won't I harden? | senqatdırmazmısa?won't you harden? | olqatdırmazmı?won't he harden? | bizqatdırmazbızmı? qatdırmazmıbız?won't we harden? | sizqatdırmazmısız?won't you all harden? | alaqatdırmazlamı? qatdırmazmıla?won't they harden? |
| Definite future (future II) | menqatdırlıqma1qatdırrıqmaI am going to harden | senqatdırlıqsa1qatdırrıqsayou are going to harden | olqatdırlıqdı1qatdırrıqdıhe is going to harden | bizqatdırlıqbız1qatdırrıqbızwe are going to harden | sizqatdırlıqsız1qatdırrıqsızyou all are going to harden | alaqatdırlıqdıla1qatdırrıqdılathey are going to harden |
| Definite future (future II) | menqatdırlıq tülme1qatdırrıq tülmeI am not going to harden | senqatdırlıq tülse1qatdırrıq tülseyou are not going to harden | olqatdırlıq tüldü1qatdırrıq tüldühe is not going to harden | bizqatdırlıq tülbüz1qatdırrıq tülbüzwe are not going to harden | sizqatdırlıq tülsüz1qatdırrıq tülsüzyou all are not going to harden | alaqatdırlıq tüldüle1qatdırrıq tüldülethey are not going to harden |
| Definite future (future II) | menqatdırlıqmamı?1 qatdırlıqmıma?qatdırrıqmamı?am I going to harden? | senqatdırlıqmısa?1qatdırrıqmısa?are you going to harden? | olqatdırlıqmıdı?1qatdırrıqmıdı?is he going to harden? | bizqatdırlıqbızmı?1 qatdırlıqmıbız?qatdırrıqbızmı?are we going to harden? | sizqatdırlıqmısız?1qatdırrıqmısız?are you all going to harden? | alaqatdırlıqmıdıla?1qatdırrıqmıdıla?are they going to harden? |
| Definite future (future II) | menqatdırlıq tülmüme?1qatdırrıq tülmüme?aren't I going to harden? | senqatdırlıq tülmüse?1qatdırrıq tülmüse?aren't you going to harden? | olqatdırlıq tülmüdü?1qatdırrıq tülmüdü?isn't he going to harden? | bizqatdırlıq tülmübüz?1qatdırrıq tülmübüz?aren't we going to harden? | sizqatdırlıq tülmüsüz?1qatdırrıq tülmüsüz?aren't you all going to harden? | alaqatdırlıq tülmüdüle?1qatdırrıq tülmüdüle?aren't they going to harden? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menqatdırğan edimqatdırğanemI had hardened | senqatdırğan ediŋqatdırğaneŋyou had hardened | olqatdırğan ediqatdırğanedhe had hardened | bizqatdırğan edikqatdırğanekwe had hardened | sizqatdırğan edigizqatdırğanegizyou all had hardened | alaqatdırğan edileqatdırğanellethey had hardened |
| Past perfect (pluperfect) | menqatdırmağan edimqatdırmağanemI hadn't hardened | senqatdırmağan ediŋqatdırmağaneŋyou hadn't hardened | olqatdırmağan ediqatdırmağanedhe hadn't hardened | bizqatdırmağan edikqatdırmağanekwe hadn't hardened | sizqatdırmağan edigizqatdırmağanegizyou all hadn't hardened | alaqatdırmağan edileqatdırmağanellethey hadn't hardened |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menqatdıra edimqatdıraemI was hardening | senqatdıra ediŋqatdıraeŋyou were hardening | olqatdıra ediqatdıraedhe was hardening | bizqatdıra edikqatdıraekwe were hardening | sizqatdıra edigizqatdıraegizyou all were hardening | alaqatdıra edileqatdıraellethey were hardening |
| Past continuous (imperfect) | menqatdırmay edimqatdırmayemI wasn't hardening | senqatdırmay ediŋqatdırmayeŋyou weren't hardening | olqatdırmay ediqatdırmayedhe wasn't hardening | bizqatdırmay edikqatdırmayekwe weren't hardening | sizqatdırmay edigizqatdırmayegizyou all weren't hardening | alaqatdırmay edileqatdırmayellethey weren't hardening |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menqatdırıwçan edimqatdırıwçanemI used to harden | senqatdırıwçan ediŋqatdırıwçaneŋyou used to harden | olqatdırıwçan ediqatdırıwçanedhe used to harden | bizqatdırıwçan edikqatdırıwçanekwe used to harden | sizqatdırıwçan edigizqatdırıwçanegizyou all used to harden | alaqatdırıwçan edileqatdırıwçanellethey used to harden |
| Habitual past (used to) | menqatdırmawçan edimqatdırmawçanemI didn't use to harden | senqatdırmawçan ediŋqatdırmawçaneŋyou didn't use to harden | olqatdırmawçan ediqatdırmawçanedhe didn't use to harden | bizqatdırmawçan edikqatdırmawçanekwe didn't use to harden | sizqatdırmawçan edigizqatdırmawçanegizyou all didn't use to harden | alaqatdırmawçan edileqatdırmawçanellethey didn't use to harden |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqatdırıb edihe had hardened and remained so | alaqatdırıb edilethey had hardened and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqatdırıb tül edihe hadn't hardened | alaqatdırıb tül edilethey hadn't hardened | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menqatdırıb tura edimqatdırıb turaemI had kept hardening | senqatdırıb tura ediŋqatdırıb turaeŋyou had kept hardening | olqatdırıb tura ediqatdırıb turaedhe had kept hardening | bizqatdırıb tura edikqatdırıb turaekwe had kept hardening | sizqatdırıb tura edigizqatdırıb turaegizyou all had kept hardening | alaqatdırıb tura edileqatdırıb turaellethey had kept hardening |
| Past durative (had kept doing) | menqatdırıb turmay edimqatdırıb turmayemI hadn't kept hardening | senqatdırıb turmay ediŋqatdırıb turmayeŋyou hadn't kept hardening | olqatdırıb turmay ediqatdırıb turmayedhe hadn't kept hardening | bizqatdırıb turmay edikqatdırıb turmayekwe hadn't kept hardening | sizqatdırıb turmay edigizqatdırıb turmayegizyou all hadn't kept hardening | alaqatdırıb turmay edileqatdırıb turmayellethey hadn't kept hardening |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menqatdıra tura edimqatdıra turaemI was in the middle of hardening | senqatdıra tura ediŋqatdıra turaeŋyou were in the middle of hardening | olqatdıra tura ediqatdıra turaedhe was in the middle of hardening | bizqatdıra tura edikqatdıra turaekwe were in the middle of hardening | sizqatdıra tura edigizqatdıra turaegizyou all were in the middle of hardening | alaqatdıra tura edileqatdıra turaellethey were in the middle of hardening |
| Past progressive (was in the middle of) | menqatdıra turmay edimqatdıra turmayemI wasn't in the middle of hardening | senqatdıra turmay ediŋqatdıra turmayeŋyou weren't in the middle of hardening | olqatdıra turmay ediqatdıra turmayedhe wasn't in the middle of hardening | bizqatdıra turmay edikqatdıra turmayekwe weren't in the middle of hardening | sizqatdıra turmay edigizqatdıra turmayegizyou all weren't in the middle of hardening | alaqatdıra turmay edileqatdıra turmayellethey weren't in the middle of hardening |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menqatdırır edimqatdırır emI would harden | senqatdırır ediŋqatdırır eŋyou would harden | olqatdırır ediqatdırır edhe would harden | bizqatdırır edikqatdırır ekwe would harden | sizqatdırır edigizqatdırır egizyou all would harden | alaqatdırır edileqatdırır ellethey would harden |
| Conditional result (would) | menqatdırmaz edimqatdırmaz emI wouldn't harden | senqatdırmaz ediŋqatdırmaz eŋyou wouldn't harden | olqatdırmaz ediqatdırmaz edhe wouldn't harden | bizqatdırmaz edikqatdırmaz ekwe wouldn't harden | sizqatdırmaz edigizqatdırmaz egizyou all wouldn't harden | alaqatdırmaz edileqatdırmaz ellethey wouldn't harden |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menqatdırlıq edim2qatdırlıq emqatdırrıq edimI would have hardened | senqatdırlıq ediŋ2qatdırlıq eŋqatdırrıq ediŋyou would have hardened | olqatdırlıq edi2qatdırlıq edqatdırrıq edihe would have hardened | bizqatdırlıq edik2qatdırlıq ekqatdırrıq edikwe would have hardened | sizqatdırlıq edigiz2qatdırlıq egizqatdırrıq edigizyou all would have hardened | alaqatdırlıq edile2qatdırlıq elleqatdırrıq edilethey would have hardened |
| Past conditional result (would have) | menqatdırlıq tül edim2qatdırlıq tül emqatdırrıq tül edimI wouldn't have hardened | senqatdırlıq tül ediŋ2qatdırlıq tül eŋqatdırrıq tül ediŋyou wouldn't have hardened | olqatdırlıq tül edi2qatdırlıq tül edqatdırrıq tül edihe wouldn't have hardened | bizqatdırlıq tül edik2qatdırlıq tül ekqatdırrıq tül edikwe wouldn't have hardened | sizqatdırlıq tül edigiz2qatdırlıq tül egizqatdırrıq tül edigizyou all wouldn't have hardened | alaqatdırlıq tül edile2qatdırlıq tül elleqatdırrıq tül edilethey wouldn't have hardened |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menqatdırsamif I harden | senqatdırsaŋif you harden | olqatdırsaif he hardens | bizqatdırsaqif we harden | sizqatdırsağızif you all harden | alaqatdırsalaif they harden |
| Conditional | menqatdırmasamif I don't harden | senqatdırmasaŋif you don't harden | olqatdırmasaif he doesn't harden | bizqatdırmasaqif we don't harden | sizqatdırmasağızif you all don't harden | alaqatdırmasalaif they don't harden |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menqatdıra esemif I am hardening | senqatdıra eseŋif you are hardening | olqatdıra eseif he is hardening | bizqatdıra esekif we are hardening | sizqatdıra esegizif you all are hardening | alaqatdıra eseleif they are hardening |
| Conditional, present real | menqatdırmay esemif I am not hardening | senqatdırmay eseŋif you are not hardening | olqatdırmay eseif he is not hardening | bizqatdırmay esekif we are not hardening | sizqatdırmay esegizif you all are not hardening | alaqatdırmay eseleif they are not hardening |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menqatdırsam ediqatdırsam edif only I hardened | senqatdırsaŋ ediqatdırsaŋ edif only you hardened | olqatdırsa ediqatdırsaedif only he hardened | bizqatdırsaq ediqatdırsaq edif only we hardened | sizqatdırsağız ediqatdırsağız edif only you all hardened | alaqatdırsala ediqatdırsalaedif only they hardened |
| Wish, present/future (if only) | menqatdırmasam ediqatdırmasam edif only I didn't harden | senqatdırmasaŋ ediqatdırmasaŋ edif only you didn't harden | olqatdırmasa ediqatdırmasaedif only he didn't harden | bizqatdırmasaq ediqatdırmasaq edif only we didn't harden | sizqatdırmasağız ediqatdırmasağız edif only you all didn't harden | alaqatdırmasala ediqatdırmasalaedif only they didn't harden |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menqatdırıb tursamif I carry on hardening | senqatdırıb tursaŋif you carry on hardening | olqatdırıb tursaif he carries on hardening | bizqatdırıb tursaqif we carry on hardening | sizqatdırıb tursağızif you all carry on hardening | alaqatdırıb tursalaif they carry on hardening |
| Durative conditional | menqatdırıb turmasamif I don't carry on hardening | senqatdırıb turmasaŋif you don't carry on hardening | olqatdırıb turmasaif he doesn't carry on hardening | bizqatdırıb turmasaqif we don't carry on hardening | sizqatdırıb turmasağızif you all don't carry on hardening | alaqatdırıb turmasalaif they don't carry on hardening |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menqatdırıb tura esemif I have kept hardening | senqatdırıb tura eseŋif you have kept hardening | olqatdırıb tura eseif he has kept hardening | bizqatdırıb tura esekif we have kept hardening | sizqatdırıb tura esegizif you all have kept hardening | alaqatdırıb tura eseleif they have kept hardening |
| Durative conditional, present real | menqatdırıb turmay esemif I haven't kept hardening | senqatdırıb turmay eseŋif you haven't kept hardening | olqatdırıb turmay eseif he hasn't kept hardening | bizqatdırıb turmay esekif we haven't kept hardening | sizqatdırıb turmay esegizif you all haven't kept hardening | alaqatdırıb turmay eseleif they haven't kept hardening |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menqatdıra tursamif I keep hardening | senqatdıra tursaŋif you keep hardening | olqatdıra tursaif he keeps hardening | bizqatdıra tursaqif we keep hardening | sizqatdıra tursağızif you all keep hardening | alaqatdıra tursalaif they keep hardening |
| Progressive conditional | menqatdırmay tursamif I keep on not hardening | senqatdırmay tursaŋif you keep on not hardening | olqatdırmay tursaif he keeps on not hardening | bizqatdırmay tursaqif we keep on not hardening | sizqatdırmay tursağızif you all keep on not hardening | alaqatdırmay tursalaif they keep on not hardening |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menqatdıra tura esemif I am in the middle of hardening | senqatdıra tura eseŋif you are in the middle of hardening | olqatdıra tura eseif he is in the middle of hardening | bizqatdıra tura esekif we are in the middle of hardening | sizqatdıra tura esegizif you all are in the middle of hardening | alaqatdıra tura eseleif they are in the middle of hardening |
| Progressive conditional, present real | menqatdırmay tura esemif I keep on not hardening | senqatdırmay tura eseŋif you keep on not hardening | olqatdırmay tura eseif he keeps on not hardening | bizqatdırmay tura esekif we keep on not hardening | sizqatdırmay tura esegizif you all keep on not hardening | alaqatdırmay tura eseleif they keep on not hardening |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past3 | menqatdırdım esemif I hardened | senqatdırdıŋ eseŋif you hardened | olqatdırdı eseif he hardened | bizqatdırdıq esekif we hardened | sizqatdırdığız esegizif you all hardened | alaqatdırdıla eseleif they hardened |
| Conditional, definite past3 | menqatdırmadım esemif I didn't harden | senqatdırmadıŋ eseŋif you didn't harden | olqatdırmadı eseif he didn't harden | bizqatdırmadıq esekif we didn't harden | sizqatdırmadığız esegizif you all didn't harden | alaqatdırmadıla eseleif they didn't harden |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menqatdırğan esemif I did harden (indeed) | senqatdırğan eseŋif you did harden (indeed) | olqatdırğan eseif he did harden (indeed) | bizqatdırğan esekif we did harden (indeed) | sizqatdırğan esegizif you all did harden (indeed) | alaqatdırğan eseleif they did harden (indeed) |
| Conditional, past real | menqatdırmağan esemif I didn't harden (indeed) | senqatdırmağan eseŋif you didn't harden (indeed) | olqatdırmağan eseif he didn't harden (indeed) | bizqatdırmağan esekif we didn't harden (indeed) | sizqatdırmağan esegizif you all didn't harden (indeed) | alaqatdırmağan eseleif they didn't harden (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menqatdırğan bolsamif I had hardened | senqatdırğan bolsaŋif you had hardened | olqatdırğan bolsaif he had hardened | bizqatdırğan bolsaqif we had hardened | sizqatdırğan bolsağızif you all had hardened | alaqatdırğan bolsalaif they had hardened |
| Conditional, counterfactual | menqatdırmağan bolsamif I hadn't hardened | senqatdırmağan bolsaŋif you hadn't hardened | olqatdırmağan bolsaif he hadn't hardened | bizqatdırmağan bolsaqif we hadn't hardened | sizqatdırmağan bolsağızif you all hadn't hardened | alaqatdırmağan bolsalaif they hadn't hardened |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menqatdırğan bolsam ediqatdırğan bolsam edif only I had hardened | senqatdırğan bolsaŋ ediqatdırğan bolsaŋ edif only you had hardened | olqatdırğan bolsa ediqatdırğan bolsaedif only he had hardened | bizqatdırğan bolsaq ediqatdırğan bolsaq edif only we had hardened | sizqatdırğan bolsağız ediqatdırğan bolsağız edif only you all had hardened | alaqatdırğan bolsala ediqatdırğan bolsalaedif only they had hardened |
| Wish, past (if only I had) | menqatdırmağan bolsam ediqatdırmağan bolsam edif only I hadn't hardened | senqatdırmağan bolsaŋ ediqatdırmağan bolsaŋ edif only you hadn't hardened | olqatdırmağan bolsa ediqatdırmağan bolsaedif only he hadn't hardened | bizqatdırmağan bolsaq ediqatdırmağan bolsaq edif only we hadn't hardened | sizqatdırmağan bolsağız ediqatdırmağan bolsağız edif only you all hadn't hardened | alaqatdırmağan bolsala ediqatdırmağan bolsalaedif only they hadn't hardened |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menqatdırır esemif I will harden | senqatdırır eseŋif you will harden | olqatdırır eseif he will harden | bizqatdırır esekif we will harden | sizqatdırır esegizif you all will harden | alaqatdırır eseleif they will harden |
| Conditional, aorist | menqatdırmaz esemif I won't harden | senqatdırmaz eseŋif you won't harden | olqatdırmaz eseif he won't harden | bizqatdırmaz esekif we won't harden | sizqatdırmaz esegizif you all won't harden | alaqatdırmaz eseleif they won't harden |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menqatdırlıq esem4qatdırrıq esemif I am going to harden | senqatdırlıq eseŋ4qatdırrıq eseŋif you are going to harden | olqatdırlıq ese4qatdırrıq eseif he is going to harden | bizqatdırlıq esek4qatdırrıq esekif we are going to harden | sizqatdırlıq esegiz4qatdırrıq esegizif you all are going to harden | alaqatdırlıq esele4qatdırrıq eseleif they are going to harden |
| Conditional, future | menqatdırlıq tül esem4qatdırrıq tül esemif I am not going to harden | senqatdırlıq tül eseŋ4qatdırrıq tül eseŋif you are not going to harden | olqatdırlıq tül ese4qatdırrıq tül eseif he is not going to harden | bizqatdırlıq tül esek4qatdırrıq tül esekif we are not going to harden | sizqatdırlıq tül esegiz4qatdırrıq tül esegizif you all are not going to harden | alaqatdırlıq tül esele4qatdırrıq tül eseleif they are not going to harden |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menqatdırlıq bolsam5qatdırrıq bolsamif I were going to harden | senqatdırlıq bolsaŋ5qatdırrıq bolsaŋif you were going to harden | olqatdırlıq bolsa5qatdırrıq bolsaif he were going to harden | bizqatdırlıq bolsaq5qatdırrıq bolsaqif we were going to harden | sizqatdırlıq bolsağız5qatdırrıq bolsağızif you all were going to harden | alaqatdırlıq bolsala5qatdırrıq bolsalaif they were going to harden |
| Conditional, counterfactual future | menqatdırmazlıq bolsamif I were not going to harden | senqatdırmazlıq bolsaŋif you were not going to harden | olqatdırmazlıq bolsaif he were not going to harden | bizqatdırmazlıq bolsaqif we were not going to harden | sizqatdırmazlıq bolsağızif you all were not going to harden | alaqatdırmazlıq bolsalaif they were not going to harden |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qatdırdıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menqatdıra bolurmaI must be hardening | senqatdıra bolursayou must be hardening | olqatdıra bolurhe must be hardening | bizqatdıra bolurbuzwe must be hardening | sizqatdıra bolursuzyou all must be hardening | alaqatdıra bolurlathey must be hardening |
| Inference, present (must be doing) | menqatdırmay bolurmaI must not be hardening | senqatdırmay bolursayou must not be hardening | olqatdırmay bolurhe must not be hardening | bizqatdırmay bolurbuzwe must not be hardening | sizqatdırmay bolursuzyou all must not be hardening | alaqatdırmay bolurlathey must not be hardening |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqatdıra tura bolurmaI must be in the middle of hardening | senqatdıra tura bolursayou must be in the middle of hardening | olqatdıra tura bolurhe must be in the middle of hardening | bizqatdıra tura bolurbuzwe must be in the middle of hardening | sizqatdıra tura bolursuzyou all must be in the middle of hardening | alaqatdıra tura bolurlathey must be in the middle of hardening |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqatdırmay tura bolurmaI must keep on not hardening | senqatdırmay tura bolursayou must keep on not hardening | olqatdırmay tura bolurhe must keep on not hardening | bizqatdırmay tura bolurbuzwe must keep on not hardening | sizqatdırmay tura bolursuzyou all must keep on not hardening | alaqatdırmay tura bolurlathey must keep on not hardening |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menqatdırğan bolurmaI must have hardened | senqatdırğan bolursayou must have hardened | olqatdırğan bolurhe must have hardened | bizqatdırğan bolurbuzwe must have hardened | sizqatdırğan bolursuzyou all must have hardened | alaqatdırğan bolurlathey must have hardened |
| Inference (must have) | menqatdırmağan bolurmaI must not have hardened | senqatdırmağan bolursayou must not have hardened | olqatdırmağan bolurhe must not have hardened | bizqatdırmağan bolurbuzwe must not have hardened | sizqatdırmağan bolursuzyou all must not have hardened | alaqatdırmağan bolurlathey must not have hardened |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menqatdırlıq bolurma6qatdırrıq bolurmaI must be going to harden | senqatdırlıq bolursa6qatdırrıq bolursayou must be going to harden | olqatdırlıq bolur6qatdırrıq bolurhe must be going to harden | bizqatdırlıq bolurbuz6qatdırrıq bolurbuzwe must be going to harden | sizqatdırlıq bolursuz6qatdırrıq bolursuzyou all must be going to harden | alaqatdırlıq bolurla6qatdırrıq bolurlathey must be going to harden |
| Inference, future (must be going to) | menqatdırmazlıq bolurmaI must not be going to harden | senqatdırmazlıq bolursayou must not be going to harden | olqatdırmazlıq bolurhe must not be going to harden | bizqatdırmazlıq bolurbuzwe must not be going to harden | sizqatdırmazlıq bolursuzyou all must not be going to harden | alaqatdırmazlıq bolurlathey must not be going to harden |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qatdırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menqatdırayımlet me harden | senqatdır!harden! | olqatdırsınlet him harden | bizqatdırayıqlet's harden | sizqatdırığız!harden, you all! | alaqatdırsınlalet them harden |
| Commands & suggestions | menqatdırmayımlet me not harden | senqatdırma!don't harden! | olqatdırmasınlet him not harden | bizqatdırmayıqlet's not harden | sizqatdırmağız!don't harden, you all! | alaqatdırmasınlalet them not harden |
| Commands & suggestions | menqatdırayımmı?shall I harden? | olqatdırsınmı?should he harden? | bizqatdırayıqmı?shall we harden? | alaqatdırsınlamı?should they harden? | ||
| Commands & suggestions | menqatdırmayımmı?shall I not harden? | olqatdırmasınmı?should he not harden? | bizqatdırmayıqmı?shall we not harden? | alaqatdırmasınlamı?should they not harden? | ||
| Requests | senqatdırçı7qatdırçınplease harden | olqatdırsınçıdo let him harden | sizqatdırçığızplease harden (plural/polite) | alaqatdırsınlaçıdo let them harden | ||
| Requests | senqatdırmaçı7qatdırmaçınplease don't harden | olqatdırmasınçıdo let him not harden | sizqatdırmaçığızplease don't harden (plural/polite) | alaqatdırmasınlaçıdo let them not harden | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senqatdırğınqatdırğımay you harden | |||||
| Blessings & curses — may you… | senqatdırmağınqatdırmağımay you not harden | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menqatdırğay edim qatdırğa edimwould that I hardened | senqatdırğay ediŋ qatdırğa ediŋwould that you hardened | olqatdırğay edi qatdırğa ediwould that he hardened | bizqatdırğay edik qatdırğa edikwould that we hardened | sizqatdırğay edigiz qatdırğa edigizwould that you all hardened | alaqatdırğay edile qatdırğa edilewould that they hardened |
| Optative wish (-ğay + edi) | menqatdırmağay edim qatdırmağa edimwould that I did not harden | senqatdırmağay ediŋ qatdırmağa ediŋwould that you did not harden | olqatdırmağay edi qatdırmağa ediwould that he did not harden | bizqatdırmağay edik qatdırmağa edikwould that we did not harden | sizqatdırmağay edigiz qatdırmağa edigizwould that you all did not harden | alaqatdırmağay edile qatdırmağa edilewould that they did not harden |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menqatdırmağa qoyayımqatdırma qoyayımlet me allow someone to harden | senqatdırmağa qoy!qatdırma qoy!let someone harden! | olqatdırmağa qoysunqatdırma qoysunlet him allow someone to harden | bizqatdırmağa qoyayıqqatdırma qoyayıqlet's allow someone to harden | sizqatdırmağa qoyuğuz!qatdırma qoyuğuz!let someone harden, you all! | alaqatdırmağa qoysunlaqatdırma qoysunlalet them allow someone to harden |
| Let someone… (commands) | menqatdırmağa qoymayımqatdırma qoymayımlet me not allow someone to harden | senqatdırmağa qoyma!qatdırma qoyma!don't let someone harden! | olqatdırmağa qoymasınqatdırma qoymasınlet him not allow someone to harden | bizqatdırmağa qoymayıqqatdırma qoymayıqlet's not allow someone to harden | sizqatdırmağa qoymağız!qatdırma qoymağız!don't let someone harden, you all! | alaqatdırmağa qoymasınlaqatdırma qoymasınlalet them not allow someone to harden |
| Let someone… (commands) | menqatdırmağa qoyayımmı?qatdırma qoyayımmı?shall I allow someone to harden? | olqatdırmağa qoysunmu?qatdırma qoysunmu?should he allow someone to harden? | bizqatdırmağa qoyayıqmı?qatdırma qoyayıqmı?shall we allow someone to harden? | alaqatdırmağa qoysunlamı?qatdırma qoysunlamı?should they allow someone to harden? | ||
| Let someone… (commands) | menqatdırmağa qoymayımmı?qatdırma qoymayımmı?shall I not allow someone to harden? | olqatdırmağa qoymasınmı?qatdırma qoymasınmı?should he not allow someone to harden? | bizqatdırmağa qoymayıqmı?qatdırma qoymayıqmı?shall we not allow someone to harden? | alaqatdırmağa qoymasınlamı?qatdırma qoymasınlamı?should they not allow someone to harden? | ||
| Let someone… (present) | menqatdırmağa qoyamaqatdırma qoyamaI allow someone to harden | senqatdırmağa qoyasaqatdırma qoyasayou allow someone to harden | olqatdırmağa qoyadıqatdırma qoyadıhe allows someone to harden | bizqatdırmağa qoyabızqatdırma qoyabızwe allow someone to harden | sizqatdırmağa qoyasızqatdırma qoyasızyou all allow someone to harden | alaqatdırmağa qoyadılaqatdırma qoyadılathey allow someone to harden |
| Let someone… (present) | menqatdırmağa qoymaymaqatdırma qoymaymaI don't allow someone to harden | senqatdırmağa qoymaysaqatdırma qoymaysayou don't allow someone to harden | olqatdırmağa qoymaydıqatdırma qoymaydıhe doesn't allow someone to harden | bizqatdırmağa qoymaybızqatdırma qoymaybızwe don't allow someone to harden | sizqatdırmağa qoymaysızqatdırma qoymaysızyou all don't allow someone to harden | alaqatdırmağa qoymaydılaqatdırma qoymaydılathey don't allow someone to harden |
| Let someone… (present) | menqatdırmağa qoyamamı?qatdırma qoyamamı?do I allow someone to harden? | senqatdırmağa qoyamısa?qatdırma qoyamısa?do you allow someone to harden? | olqatdırmağa qoyamıdı?qatdırma qoyamıdı?does he allow someone to harden? | bizqatdırmağa qoyabızmı?qatdırma qoyabızmı?do we allow someone to harden? | sizqatdırmağa qoyamısız?qatdırma qoyamısız?do you all allow someone to harden? | alaqatdırmağa qoyamıdıla?qatdırma qoyamıdıla?do they allow someone to harden? |
| Let someone… (present) | menqatdırmağa qoymaymamı?qatdırma qoymaymamı?don't I allow someone to harden? | senqatdırmağa qoymaymısa?qatdırma qoymaymısa?don't you allow someone to harden? | olqatdırmağa qoymaymıdı?qatdırma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to harden? | bizqatdırmağa qoymaybızmı?qatdırma qoymaybızmı?don't we allow someone to harden? | sizqatdırmağa qoymaymısız?qatdırma qoymaymısız?don't you all allow someone to harden? | alaqatdırmağa qoymaymıdıla?qatdırma qoymaymıdıla?don't they allow someone to harden? |
| Let someone… (past) | menqatdırmağa qoydumqatdırma qoydumI allowed someone to harden | senqatdırmağa qoyduŋqatdırma qoyduŋyou allowed someone to harden | olqatdırmağa qoyduqatdırma qoyduhe allowed someone to harden | bizqatdırmağa qoyduqqatdırma qoyduqwe allowed someone to harden | sizqatdırmağa qoyduğuzqatdırma qoyduğuzyou all allowed someone to harden | alaqatdırmağa qoydulaqatdırma qoydulathey allowed someone to harden |
| Let someone… (past) | menqatdırmağa qoymadımqatdırma qoymadımI didn't allow someone to harden | senqatdırmağa qoymadıŋqatdırma qoymadıŋyou didn't allow someone to harden | olqatdırmağa qoymadıqatdırma qoymadıhe didn't allow someone to harden | bizqatdırmağa qoymadıqqatdırma qoymadıqwe didn't allow someone to harden | sizqatdırmağa qoymadığızqatdırma qoymadığızyou all didn't allow someone to harden | alaqatdırmağa qoymadılaqatdırma qoymadılathey didn't allow someone to harden |
| Let someone… (past) | menqatdırmağa qoydummu?qatdırma qoydummu?did I allow someone to harden? | senqatdırmağa qoyduŋmu?qatdırma qoyduŋmu?did you allow someone to harden? | olqatdırmağa qoydumu?qatdırma qoydumu?did he allow someone to harden? | bizqatdırmağa qoyduqmu?qatdırma qoyduqmu?did we allow someone to harden? | sizqatdırmağa qoyduğuzmu?qatdırma qoyduğuzmu?did you all allow someone to harden? | alaqatdırmağa qoydulamı?qatdırma qoydulamı?did they allow someone to harden? |
| Let someone… (past) | menqatdırmağa qoymadımmı?qatdırma qoymadımmı?didn't I allow someone to harden? | senqatdırmağa qoymadıŋmı?qatdırma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to harden? | olqatdırmağa qoymadımı?qatdırma qoymadımı?didn't he allow someone to harden? | bizqatdırmağa qoymadıqmı?qatdırma qoymadıqmı?didn't we allow someone to harden? | sizqatdırmağa qoymadığızmı?qatdırma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to harden? | alaqatdırmağa qoymadılamı?qatdırma qoymadılamı?didn't they allow someone to harden? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
qatdıralırğa be able to harden · qatdıralmazğa be unable to harden
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menqatdıralamaI can harden | senqatdıralasayou can harden | olqatdıraladıhe can harden | bizqatdıralabızwe can harden | sizqatdıralasızyou all can harden | alaqatdıraladılathey can harden |
| Ability — present | menqatdıralmaymaI can't harden | senqatdıralmaysayou can't harden | olqatdıralmaydıhe can't harden | bizqatdıralmaybızwe can't harden | sizqatdıralmaysızyou all can't harden | alaqatdıralmaydılathey can't harden |
| Ability — present | menqatdıralamamı? qatdıralamıma?can I harden? | senqatdıralamısa?can you harden? | olqatdıralamıdı?can he harden? | bizqatdıralabızmı? qatdıralamıbız?can we harden? | sizqatdıralamısız?can you all harden? | alaqatdıralamıdıla?can they harden? |
| Ability — present | menqatdıralmaymamı? qatdıralmaymıma?can't I harden? | senqatdıralmaymısa?can't you harden? | olqatdıralmaymıdı?can't he harden? | bizqatdıralmaybızmı? qatdıralmaymıbız?can't we harden? | sizqatdıralmaymısız?can't you all harden? | alaqatdıralmaymıdıla?can't they harden? |
| Ability — if I can… | menqatdıralsamif I can harden | senqatdıralsaŋif you can harden | olqatdıralsaif he can harden | bizqatdıralsaqif we can harden | sizqatdıralsağızif you all can harden | alaqatdıralsalaif they can harden |
| Ability — if I can… | menqatdıralmasamif I can't harden | senqatdıralmasaŋif you can't harden | olqatdıralmasaif he can't harden | bizqatdıralmasaqif we can't harden | sizqatdıralmasağızif you all can't harden | alaqatdıralmasalaif they can't harden |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menqatdıraldımI was able to harden | senqatdıraldıŋyou were able to harden | olqatdıraldıhe was able to harden | bizqatdıraldıqwe were able to harden | sizqatdıraldığızyou all were able to harden | alaqatdıraldılathey were able to harden |
| Ability — simple past | menqatdıralmadımI could not harden | senqatdıralmadıŋyou could not harden | olqatdıralmadıhe could not harden | bizqatdıralmadıqwe could not harden | sizqatdıralmadığızyou all could not harden | alaqatdıralmadılathey could not harden |
| Ability — simple past | menqatdıraldımmı?was I able to harden? | senqatdıraldıŋmı?were you able to harden? | olqatdıraldımı?was he able to harden? | bizqatdıraldıqmı?were we able to harden? | sizqatdıraldığızmı?were you all able to harden? | alaqatdıraldılamı?were they able to harden? |
| Ability — simple past | menqatdıralmadımmı?couldn't I harden? | senqatdıralmadıŋmı?couldn't you harden? | olqatdıralmadımı?couldn't he harden? | bizqatdıralmadıqmı?couldn't we harden? | sizqatdıralmadığızmı?couldn't you all harden? | alaqatdıralmadılamı?couldn't they harden? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqatdıralğanmaI have been able to harden | senqatdıralğansayou have been able to harden | olqatdıralğandıhe has been able to harden | bizqatdıralğanbızwe have been able to harden | sizqatdıralğansızyou all have been able to harden | alaqatdıralğandılathey have been able to harden |
| Ability — perfect / -ğan past | menqatdıralmağanmaI haven't been able to harden | senqatdıralmağansayou haven't been able to harden | olqatdıralmağandıhe hasn't been able to harden | bizqatdıralmağanbızwe haven't been able to harden | sizqatdıralmağansızyou all haven't been able to harden | alaqatdıralmağandılathey haven't been able to harden |
| Ability — perfect / -ğan past | menqatdıralğanmamı? qatdıralğanmıma?have I been able to harden? | senqatdıralğanmısa?have you been able to harden? | olqatdıralğanmıdı?has he been able to harden? | bizqatdıralğanbızmı? qatdıralğanmıbız?have we been able to harden? | sizqatdıralğanmısız?have you all been able to harden? | alaqatdıralğanmıdıla?have they been able to harden? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqatdıralmağanmamı? qatdıralmağanmıma?haven't I been able to harden? | senqatdıralmağanmısa?haven't you been able to harden? | olqatdıralmağanmıdı?hasn't he been able to harden? | bizqatdıralmağanbızmı? qatdıralmağanmıbız?haven't we been able to harden? | sizqatdıralmağanmısız?haven't you all been able to harden? | alaqatdıralmağanmıdıla?haven't they been able to harden? |
| Ability — past perfect | menqatdıralğan edimqatdıralğanemI had been able to harden | senqatdıralğan ediŋqatdıralğaneŋyou had been able to harden | olqatdıralğan ediqatdıralğanedhe had been able to harden | bizqatdıralğan edikqatdıralğanekwe had been able to harden | sizqatdıralğan edigizqatdıralğanegizyou all had been able to harden | alaqatdıralğan edileqatdıralğanellethey had been able to harden |
| Ability — past perfect | menqatdıralmağan edimqatdıralmağanemI hadn't been able to harden | senqatdıralmağan ediŋqatdıralmağaneŋyou hadn't been able to harden | olqatdıralmağan ediqatdıralmağanedhe hadn't been able to harden | bizqatdıralmağan edikqatdıralmağanekwe hadn't been able to harden | sizqatdıralmağan edigizqatdıralmağanegizyou all hadn't been able to harden | alaqatdıralmağan edileqatdıralmağanellethey hadn't been able to harden |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menqatdırala edimqatdıralaemI could harden | senqatdırala ediŋqatdıralaeŋyou could harden | olqatdırala ediqatdıralaedhe could harden | bizqatdırala edikqatdıralaekwe could harden | sizqatdırala edigizqatdıralaegizyou all could harden | alaqatdırala edileqatdıralaellethey could harden |
| Ability — past background | menqatdıralmay edimqatdıralmayemI could not harden | senqatdıralmay ediŋqatdıralmayeŋyou could not harden | olqatdıralmay ediqatdıralmayedhe could not harden | bizqatdıralmay edikqatdıralmayekwe could not harden | sizqatdıralmay edigizqatdıralmayegizyou all could not harden | alaqatdıralmay edileqatdıralmayellethey could not harden |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menqatdıralırmaI will be able to harden | senqatdıralırsayou will be able to harden | olqatdıralırhe will be able to harden | bizqatdıralırbızwe will be able to harden | sizqatdıralırsızyou all will be able to harden | alaqatdıralırlathey will be able to harden |
| Ability — future I | menqatdıralmazmaI won't be able to harden | senqatdıralmazsayou won't be able to harden | olqatdıralmazhe won't be able to harden | bizqatdıralmazbızwe won't be able to harden | sizqatdıralmazsızyou all won't be able to harden | alaqatdıralmazlathey won't be able to harden |
| Ability — future I | menqatdıralırmamı? qatdıralırmıma?will I be able to harden? | senqatdıralırmısa?will you be able to harden? | olqatdıralırmı?will he be able to harden? | bizqatdıralırbızmı? qatdıralırmıbız?will we be able to harden? | sizqatdıralırmısız?will you all be able to harden? | alaqatdıralırlamı? qatdıralırmıla?will they be able to harden? |
| Ability — future I | menqatdıralmazmamı? qatdıralmazmıma?won't I be able to harden? | senqatdıralmazmısa?won't you be able to harden? | olqatdıralmazmı?won't he be able to harden? | bizqatdıralmazbızmı? qatdıralmazmıbız?won't we be able to harden? | sizqatdıralmazmısız?won't you all be able to harden? | alaqatdıralmazlamı? qatdıralmazmıla?won't they be able to harden? |
| Ability — future II | menqatdırallıqmaI am going to be able to harden | senqatdırallıqsayou are going to be able to harden | olqatdırallıqdıhe is going to be able to harden | bizqatdırallıqbızwe are going to be able to harden | sizqatdırallıqsızyou all are going to be able to harden | alaqatdırallıqdılathey are going to be able to harden |
| Ability — future II | menqatdırallıq tülmeI am not going to be able to harden | senqatdırallıq tülseyou are not going to be able to harden | olqatdırallıq tüldühe is not going to be able to harden | bizqatdırallıq tülbüzwe are not going to be able to harden | sizqatdırallıq tülsüzyou all are not going to be able to harden | alaqatdırallıq tüldülethey are not going to be able to harden |
| Ability — future II | menqatdırallıqmamı? qatdırallıqmıma?am I going to be able to harden? | senqatdırallıqmısa?are you going to be able to harden? | olqatdırallıqmıdı?is he going to be able to harden? | bizqatdırallıqbızmı? qatdırallıqmıbız?are we going to be able to harden? | sizqatdırallıqmısız?are you all going to be able to harden? | alaqatdırallıqmıdıla?are they going to be able to harden? |
| Ability — future II | menqatdırallıq tülmüme?aren't I going to be able to harden? | senqatdırallıq tülmüse?aren't you going to be able to harden? | olqatdırallıq tülmüdü?isn't he going to be able to harden? | bizqatdırallıq tülmübüz?aren't we going to be able to harden? | sizqatdırallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to harden? | alaqatdırallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to harden? |
| Ability — would be able to… | menqatdıralır edimqatdıralır emI would be able to harden | senqatdıralır ediŋqatdıralır eŋyou would be able to harden | olqatdıralır ediqatdıralır edhe would be able to harden | bizqatdıralır edikqatdıralır ekwe would be able to harden | sizqatdıralır edigizqatdıralır egizyou all would be able to harden | alaqatdıralır edileqatdıralır ellethey would be able to harden |
| Ability — would be able to… | menqatdıralmaz edimqatdıralmaz emI wouldn't be able to harden | senqatdıralmaz ediŋqatdıralmaz eŋyou wouldn't be able to harden | olqatdıralmaz ediqatdıralmaz edhe wouldn't be able to harden | bizqatdıralmaz edikqatdıralmaz ekwe wouldn't be able to harden | sizqatdıralmaz edigizqatdıralmaz egizyou all wouldn't be able to harden | alaqatdıralmaz edileqatdıralmaz ellethey wouldn't be able to harden |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senqatdıralğınqatdıralğımay you be able to harden | |||||
| Second-person optative — ability | senqatdıralmağınqatdıralmağımay you not be able to harden | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menqatdırırğa izleymeI want to harden | senqatdırırğa izleyseyou want to harden | olqatdırırğa izleydihe wants to harden | bizqatdırırğa izleybizwe want to harden | sizqatdırırğa izleysizyou all want to harden | alaqatdırırğa izleydilethey want to harden |
| want to | menqatdırırğa izlemeymeI do not want to harden | senqatdırırğa izlemeyseyou do not want to harden | olqatdırırğa izlemeydihe does not want to harden | bizqatdırırğa izlemeybizwe do not want to harden | sizqatdırırğa izlemeysizyou all do not want to harden | alaqatdırırğa izlemeydilethey do not want to harden |
| would like to | menqatdırırğa süemeI would like to harden | senqatdırırğa süeseyou would like to harden | olqatdırırğa süedihe would like to harden | bizqatdırırğa süebizwe would like to harden | sizqatdırırğa süesizyou all would like to harden | alaqatdırırğa süedilethey would like to harden |
| would like to | menqatdırırğa süymeymeI would not like to harden | senqatdırırğa süymeyseyou would not like to harden | olqatdırırğa süymeydihe would not like to harden | bizqatdırırğa süymeybizwe would not like to harden | sizqatdırırğa süymeysizyou all would not like to harden | alaqatdırırğa süymeydilethey would not like to harden |
| hope to | menqatdırırğa umutlanamaI hope to harden | senqatdırırğa umutlanasayou hope to harden | olqatdırırğa umutlanadıhe hopes to harden | bizqatdırırğa umutlanabızwe hope to harden | sizqatdırırğa umutlanasızyou all hope to harden | alaqatdırırğa umutlanadılathey hope to harden |
| hope to | menqatdırırğa umutlanmaymaI do not hope to harden | senqatdırırğa umutlanmaysayou do not hope to harden | olqatdırırğa umutlanmaydıhe does not hope to harden | bizqatdırırğa umutlanmaybızwe do not hope to harden | sizqatdırırğa umutlanmaysızyou all do not hope to harden | alaqatdırırğa umutlanmaydılathey do not hope to harden |
| be about to | menqatdırırğa deb turamaI am about to harden | senqatdırırğa deb turasayou are about to harden | olqatdırırğa deb turadıhe is about to harden | bizqatdırırğa deb turabızwe are about to harden | sizqatdırırğa deb turasızyou all are about to harden | alaqatdırırğa deb turadılathey are about to harden |
| be about to | menqatdırırğa deb turmaymaI am not about to harden | senqatdırırğa deb turmaysayou are not about to harden | olqatdırırğa deb turmaydıhe is not about to harden | bizqatdırırğa deb turmaybızwe are not about to harden | sizqatdırırğa deb turmaysızyou all are not about to harden | alaqatdırırğa deb turmaydılathey are not about to harden |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menqatdırırğa kerekmeI need to harden | senqatdırırğa kerekseyou need to harden | olqatdırırğa kerekdihe needs to harden | bizqatdırırğa kerekbizwe need to harden | sizqatdırırğa kereksizyou all need to harden | alaqatdırırğa kerekdilethey need to harden |
| need to | menqatdırırğa kerek tülmeI do not need to harden | senqatdırırğa kerek tülseyou do not need to harden | olqatdırırğa kerek tüldühe does not need to harden | bizqatdırırğa kerek tülbüzwe do not need to harden | sizqatdırırğa kerek tülsüzyou all do not need to harden | alaqatdırırğa kerek tüldülethey do not need to harden |
| have to | menmenŋe qatdırırğa tüşediI have to harden | sensenŋe qatdırırğa tüşediyou have to harden | olaŋa qatdırırğa tüşedihe has to harden | bizbizge qatdırırğa tüşediwe have to harden | sizsizge qatdırırğa tüşediyou all have to harden | alaalağa qatdırırğa tüşedithey have to harden |
| have to | menmenŋe qatdırırğa tüşmeydiI do not have to harden | sensenŋe qatdırırğa tüşmeydiyou do not have to harden | olaŋa qatdırırğa tüşmeydihe does not have to harden | bizbizge qatdırırğa tüşmeydiwe do not have to harden | sizsizge qatdırırğa tüşmeydiyou all do not have to harden | alaalağa qatdırırğa tüşmeydithey do not have to harden |
| be obliged to | menqatdırırğa borçlumaI am obliged to harden | senqatdırırğa borçlusayou are obliged to harden | olqatdırırğa borçluduhe is obliged to harden | bizqatdırırğa borçlubuzwe are obliged to harden | sizqatdırırğa borçlusuzyou all are obliged to harden | alaqatdırırğa borçludulathey are obliged to harden |
| be obliged to | menqatdırırğa borçlu tülmeI am not obliged to harden | senqatdırırğa borçlu tülseyou are not obliged to harden | olqatdırırğa borçlu tüldühe is not obliged to harden | bizqatdırırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to harden | sizqatdırırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to harden | alaqatdırırğa borçlu tüldülethey are not obliged to harden |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menqatdırırğa madarım bardıI have a way to harden | senqatdırırğa madarıŋ bardıyou have a way to harden | olqatdırırğa madarı bardıhe has a way to harden | bizqatdırırğa madarıbız bardıwe have a way to harden | sizqatdırırğa madarığız bardıyou all have a way to harden | alaqatdırırğa madarları bardıthey have a way to harden |
| have a way to | menqatdırırğa madarım joqduI have no way to harden | senqatdırırğa madarıŋ joqduyou have no way to harden | olqatdırırğa madarı joqduhe has no way to harden | bizqatdırırğa madarıbız joqduwe have no way to harden | sizqatdırırğa madarığız joqduyou all have no way to harden | alaqatdırırğa madarları joqduthey have no way to harden |
| be free to | menqatdırırğa erkinligim bardıI am free to harden | senqatdırırğa erkinligiŋ bardıyou are free to harden | olqatdırırğa erkinligi bardıhe is free to harden | bizqatdırırğa erkinligibiz bardıwe are free to harden | sizqatdırırğa erkinligigiz bardıyou all are free to harden | alaqatdırırğa erkinlikleri bardıthey are free to harden |
| be free to | menqatdırırğa erkinligim joqduI am not free to harden | senqatdırırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to harden | olqatdırırğa erkinligi joqduhe is not free to harden | bizqatdırırğa erkinligibiz joqduwe are not free to harden | sizqatdırırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to harden | alaqatdırırğa erkinlikleri joqduthey are not free to harden |
| be possible to | menmenŋe qatdırırğa bolluqduit is possible for me to harden | sensenŋe qatdırırğa bolluqduit is possible for you to harden | olaŋa qatdırırğa bolluqduit is possible for him to harden | bizbizge qatdırırğa bolluqduit is possible for us to harden | sizsizge qatdırırğa bolluqduit is possible for you all to harden | alaalağa qatdırırğa bolluqduit is possible for them to harden |
| be possible to | menmenŋe qatdırırğa bolluq tüldüit is not possible for me to harden | sensenŋe qatdırırğa bolluq tüldüit is not possible for you to harden | olaŋa qatdırırğa bolluq tüldüit is not possible for him to harden | bizbizge qatdırırğa bolluq tüldüit is not possible for us to harden | sizsizge qatdırırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to harden | alaalağa qatdırırğa bolluq tüldüit is not possible for them to harden |
| be ready to | menqatdırırğa hazırmaI am ready to harden | senqatdırırğa hazırsayou are ready to harden | olqatdırırğa hazırdıhe is ready to harden | bizqatdırırğa hazırbızwe are ready to harden | sizqatdırırğa hazırsızyou all are ready to harden | alaqatdırırğa hazırdılathey are ready to harden |
| be ready to | menqatdırırğa hazır tülmeI am not ready to harden | senqatdırırğa hazır tülseyou are not ready to harden | olqatdırırğa hazır tüldühe is not ready to harden | bizqatdırırğa hazır tülbüzwe are not ready to harden | sizqatdırırğa hazır tülsüzyou all are not ready to harden | alaqatdırırğa hazır tüldülethey are not ready to harden |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menqatdırırğa küreşemeI am trying to harden | senqatdırırğa küreşeseyou are trying to harden | olqatdırırğa küreşedihe is trying to harden | bizqatdırırğa küreşebizwe are trying to harden | sizqatdırırğa küreşesizyou all are trying to harden | alaqatdırırğa küreşedilethey are trying to harden |
| try to | menqatdırırğa küreşmeymeI am not trying to harden | senqatdırırğa küreşmeyseyou are not trying to harden | olqatdırırğa küreşmeydihe is not trying to harden | bizqatdırırğa küreşmeybizwe are not trying to harden | sizqatdırırğa küreşmeysizyou all are not trying to harden | alaqatdırırğa küreşmeydilethey are not trying to harden |
| agree to | menqatdırırğa unaymaI agree to harden | senqatdırırğa unaysayou agree to harden | olqatdırırğa unaydıhe agrees to harden | bizqatdırırğa unaybızwe agree to harden | sizqatdırırğa unaysızyou all agree to harden | alaqatdırırğa unaydılathey agree to harden |
| agree to | menqatdırırğa unamaymaI refuse to harden | senqatdırırğa unamaysayou refuse to harden | olqatdırırğa unamaydıhe refuses to harden | bizqatdırırğa unamaybızwe refuse to harden | sizqatdırırğa unamaysızyou all refuse to harden | alaqatdırırğa unamaydılathey refuse to harden |
| hurry to | menqatdırırğa aşığamaI am in a hurry to harden | senqatdırırğa aşığasayou are in a hurry to harden | olqatdırırğa aşığadıhe is in a hurry to harden | bizqatdırırğa aşığabızwe are in a hurry to harden | sizqatdırırğa aşığasızyou all are in a hurry to harden | alaqatdırırğa aşığadılathey are in a hurry to harden |
| hurry to | menqatdırırğa aşıqmaymaI am in no hurry to harden | senqatdırırğa aşıqmaysayou are in no hurry to harden | olqatdırırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to harden | bizqatdırırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to harden | sizqatdırırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to harden | alaqatdırırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to harden |
| be afraid to | menqatdırırğa qorqamaI am afraid to harden | senqatdırırğa qorqasayou are afraid to harden | olqatdırırğa qorqadıhe is afraid to harden | bizqatdırırğa qorqabızwe are afraid to harden | sizqatdırırğa qorqasızyou all are afraid to harden | alaqatdırırğa qorqadılathey are afraid to harden |
| be afraid to | menqatdırırğa qorqmaymaI am not afraid to harden | senqatdırırğa qorqmaysayou are not afraid to harden | olqatdırırğa qorqmaydıhe is not afraid to harden | bizqatdırırğa qorqmaybızwe are not afraid to harden | sizqatdırırğa qorqmaysızyou all are not afraid to harden | alaqatdırırğa qorqmaydılathey are not afraid to harden |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menqatdıra bolmazmaI can't be hardening | senqatdıra bolmazsayou can't be hardening | olqatdıra bolmazhe can't be hardening | bizqatdıra bolmazbızwe can't be hardening | sizqatdıra bolmazsızyou all can't be hardening | alaqatdıra bolmazlathey can't be hardening |
| Inference, present — double negation | menqatdırmay bolmazmaI must be hardening (emphatic) | senqatdırmay bolmazsayou must be hardening (emphatic) | olqatdırmay bolmazhe must be hardening (emphatic) | bizqatdırmay bolmazbızwe must be hardening (emphatic) | sizqatdırmay bolmazsızyou all must be hardening (emphatic) | alaqatdırmay bolmazlathey must be hardening (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menqatdıra turmasamif I don't keep hardening | senqatdıra turmasaŋif you don't keep hardening | olqatdıra turmasaif he doesn't keep hardening | bizqatdıra turmasaqif we don't keep hardening | sizqatdıra turmasağızif you all don't keep hardening | alaqatdıra turmasalaif they don't keep hardening |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menqatdıra tura bolmazmaI can't be in the middle of hardening | senqatdıra tura bolmazsayou can't be in the middle of hardening | olqatdıra tura bolmazhe can't be in the middle of hardening | bizqatdıra tura bolmazbızwe can't be in the middle of hardening | sizqatdıra tura bolmazsızyou all can't be in the middle of hardening | alaqatdıra tura bolmazlathey can't be in the middle of hardening |
| Inference, progressive — double negation | menqatdırmay tura bolmazmaI must keep on not hardening (emphatic) | senqatdırmay tura bolmazsayou must keep on not hardening (emphatic) | olqatdırmay tura bolmazhe must keep on not hardening (emphatic) | bizqatdırmay tura bolmazbızwe must keep on not hardening (emphatic) | sizqatdırmay tura bolmazsızyou all must keep on not hardening (emphatic) | alaqatdırmay tura bolmazlathey must keep on not hardening (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menqatdırmay turamaI keep on not hardening | senqatdırmay turasayou keep on not hardening | olqatdırmay turadıhe keeps on not hardening | bizqatdırmay turabızwe keep on not hardening | sizqatdırmay turasızyou all keep on not hardening | alaqatdırmay turadılathey keep on not hardening |
| Progressive — double negation | menqatdırmay turmaymaI am not keeping on not hardening | senqatdırmay turmaysayou are not keeping on not hardening | olqatdırmay turmaydıhe is not keeping on not hardening | bizqatdırmay turmaybızwe are not keeping on not hardening | sizqatdırmay turmaysızyou all are not keeping on not hardening | alaqatdırmay turmaydılathey are not keeping on not hardening |
| Progressive — double negation | menqatdırmay turmaymımaaren't I keeping on not hardening? | senqatdırmay turmaymısaaren't you keeping on not hardening? | olqatdırmay turmaymıdıisn't he keeping on not hardening? | bizqatdırmay turmaymıbızaren't we keeping on not hardening? | sizqatdırmay turmaymısızaren't you all keeping on not hardening? | alaqatdırmay turmaymıdılaaren't they keeping on not hardening? |
| Inference — auxiliary negated | menqatdırğan bolmazmaI can't have hardened | senqatdırğan bolmazsayou can't have hardened | olqatdırğan bolmazhe can't have hardened | bizqatdırğan bolmazbızwe can't have hardened | sizqatdırğan bolmazsızyou all can't have hardened | alaqatdırğan bolmazlathey can't have hardened |
| Inference — double negation | menqatdırmağan bolmazmaI must have hardened (emphatic) | senqatdırmağan bolmazsayou must have hardened (emphatic) | olqatdırmağan bolmazhe must have hardened (emphatic) | bizqatdırmağan bolmazbızwe must have hardened (emphatic) | sizqatdırmağan bolmazsızyou all must have hardened (emphatic) | alaqatdırmağan bolmazlathey must have hardened (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menqatdırğan bolmasamif it weren't that I had hardened | senqatdırğan bolmasaŋif it weren't that you had hardened | olqatdırğan bolmasaif it weren't that he had hardened | bizqatdırğan bolmasaqif it weren't that we had hardened | sizqatdırğan bolmasağızif it weren't that you all had hardened | alaqatdırğan bolmasalaif it weren't that they had hardened |
| Counterfactual — double negation | menqatdırmağan bolmasamif it weren't that I hadn't hardened | senqatdırmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't hardened | olqatdırmağan bolmasaif it weren't that he hadn't hardened | bizqatdırmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't hardened | sizqatdırmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't hardened | alaqatdırmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't hardened |
| Inference, future — auxiliary negated | menqatdırlıq bolmazmaI can't be going to harden | senqatdırlıq bolmazsayou can't be going to harden | olqatdırlıq bolmazhe can't be going to harden | bizqatdırlıq bolmazbızwe can't be going to harden | sizqatdırlıq bolmazsızyou all can't be going to harden | alaqatdırlıq bolmazlathey can't be going to harden |
| Inference, future — double negation | menqatdırmazlıq bolmazmaI must be going to harden (emphatic) | senqatdırmazlıq bolmazsayou must be going to harden (emphatic) | olqatdırmazlıq bolmazhe must be going to harden (emphatic) | bizqatdırmazlıq bolmazbızwe must be going to harden (emphatic) | sizqatdırmazlıq bolmazsızyou all must be going to harden (emphatic) | alaqatdırmazlıq bolmazlathey must be going to harden (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menqatdırlıq bolmasamif it weren't that I were going to harden | senqatdırlıq bolmasaŋif it weren't that you were going to harden | olqatdırlıq bolmasaif it weren't that he were going to harden | bizqatdırlıq bolmasaqif it weren't that we were going to harden | sizqatdırlıq bolmasağızif it weren't that you all were going to harden | alaqatdırlıq bolmasalaif it weren't that they were going to harden |
| Counterfactual future — double negation | menqatdırmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to harden | senqatdırmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to harden | olqatdırmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to harden | bizqatdırmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to harden | sizqatdırmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to harden | alaqatdırmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to harden |