çınıqdırırğa

/tʃɯnɯqdɯrɯrʁa/

1. (v.) to harden, to toughen, to make hardy

çarhıngı çınıqdırırğa — to harden one's body
sabiyleni iş bla çınıqdırırğa — to harden children with work
kesingi çınıqdırırğa — to toughen oneself up

2. (v.) to train (an athlete)

jaşnı çınıqdırırğa — to train the lad
çınıqdırıb başlarğa — to begin training him
har kün çınıqdırırğa — to train him every day

Conjugation

Common forms

çınıqdıradıhe is hardening
çınıqdırdıhe hardened
çınıqdırğandıhe has hardened
çınıqdırırhe will harden
çınıqdırlıqdıhe is going to harden
çınıqdıra edihe was hardening
çınıqdırsaif he hardens
çınıqdır!harden!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çınıqdırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is hardening	mençınıqdırama	sençınıqdırasa	olçınıqdıradı	bizçınıqdırabız	sizçınıqdırasız	alaçınıqdıradıla
Present (simple & continuous)he is not hardening	mençınıqdırmayma	sençınıqdırmaysa	olçınıqdırmaydı	bizçınıqdırmaybız	sizçınıqdırmaysız	alaçınıqdırmaydıla
Present (simple & continuous)is he hardening?	mençınıqdıramıma? çınıqdıramamı?	sençınıqdıramısa?	olçınıqdıramıdı?	bizçınıqdıramıbız? çınıqdırabızmı?	sizçınıqdıramısız?	alaçınıqdıramıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he hardening?	mençınıqdırmaymıma? çınıqdırmaymamı?	sençınıqdırmaymısa?	olçınıqdırmaymıdı?	bizçınıqdırmaymıbız? çınıqdırmaybızmı?	sizçınıqdırmaymısız?	alaçınıqdırmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually hardens	mençınıqdırıwçanma	sençınıqdırıwçansa	olçınıqdırıwçandı	bizçınıqdırıwçanbız	sizçınıqdırıwçansız	alaçınıqdırıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually harden	mençınıqdırıwçan tülme	sençınıqdırıwçan tülse	olçınıqdırıwçan tüldü	bizçınıqdırıwçan tülbüz	sizçınıqdırıwçan tülsüz	alaçınıqdırıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually harden?	mençınıqdırıwçanmıma? çınıqdırıwçanmamı?	sençınıqdırıwçanmısa?	olçınıqdırıwçanmıdı?	bizçınıqdırıwçanmıbız? çınıqdırıwçanbızmı?	sizçınıqdırıwçanmısız?	alaçınıqdırıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually harden?	mençınıqdırıwçan tülmüme?	sençınıqdırıwçan tülmüse?	olçınıqdırıwçan tülmüdü?	bizçınıqdırıwçan tülmübüz?	sizçınıqdırıwçan tülmüsüz?	alaçınıqdırıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has hardened and remains so			olçınıqdırıbdı			alaçınıqdırıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he hardened?			olçınıqdırıbmıdı?			alaçınıqdırıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of hardening	mençınıqdıra turama	sençınıqdıra turasa	olçınıqdıra turadı	bizçınıqdıra turabız	sizçınıqdıra turasız	alaçınıqdıra turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of hardening	mençınıqdıra turmayma	sençınıqdıra turmaysa	olçınıqdıra turmaydı	bizçınıqdıra turmaybız	sizçınıqdıra turmaysız	alaçınıqdıra turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of hardening?	mençınıqdıra turamıma? çınıqdıra turamamı?	sençınıqdıra turamısa?	olçınıqdıra turamıdı?	bizçınıqdıra turamıbız? çınıqdıra turabızmı?	sizçınıqdıra turamısız?	alaçınıqdıra turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of hardening?	mençınıqdıra turmaymıma? çınıqdıra turmaymamı?	sençınıqdıra turmaymısa?	olçınıqdıra turmaymıdı?	bizçınıqdıra turmaymıbız? çınıqdıra turmaybızmı?	sizçınıqdıra turmaymısız?	alaçınıqdıra turmaymıdıla?
Simple past (definite)he hardened	mençınıqdırdım	sençınıqdırdıng	olçınıqdırdı	bizçınıqdırdıq	sizçınıqdırdığız	alaçınıqdırdıla
Simple past (definite)he didn't harden	mençınıqdırmadım	sençınıqdırmadıng	olçınıqdırmadı	bizçınıqdırmadıq	sizçınıqdırmadığız	alaçınıqdırmadıla
Simple past (definite)did he harden?	mençınıqdırdımmı?	sençınıqdırdıngmı?	olçınıqdırdımı?	bizçınıqdırdıqmı?	sizçınıqdırdığızmı?	alaçınıqdırdılamı?
Simple past (definite)didn't he harden?	mençınıqdırmadımmı?	sençınıqdırmadıngmı?	olçınıqdırmadımı?	bizçınıqdırmadıqmı?	sizçınıqdırmadığızmı?	alaçınıqdırmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has hardened	mençınıqdırğanma	sençınıqdırğansa	olçınıqdırğandı	bizçınıqdırğanbız	sizçınıqdırğansız	alaçınıqdırğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't hardened	mençınıqdırmağanma	sençınıqdırmağansa	olçınıqdırmağandı	bizçınıqdırmağanbız	sizçınıqdırmağansız	alaçınıqdırmağandıla
Perfect (past indefinite)has he hardened?	mençınıqdırğanmıma? çınıqdırğanmamı?	sençınıqdırğanmısa?	olçınıqdırğanmıdı?	bizçınıqdırğanmıbız? çınıqdırğanbızmı?	sizçınıqdırğanmısız?	alaçınıqdırğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he hardened?	mençınıqdırmağanmıma? çınıqdırmağanmamı?	sençınıqdırmağanmısa?	olçınıqdırmağanmıdı?	bizçınıqdırmağanmıbız? çınıqdırmağanbızmı?	sizçınıqdırmağanmısız?	alaçınıqdırmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will harden	mençınıqdırırma	sençınıqdırırsa	olçınıqdırır	bizçınıqdırırbız	sizçınıqdırırsız	alaçınıqdırırla
Indefinite future (future I)he won't harden	mençınıqdırmazma	sençınıqdırmazsa	olçınıqdırmaz	bizçınıqdırmazbız	sizçınıqdırmazsız	alaçınıqdırmazla
Indefinite future (future I)will he harden?	mençınıqdırırmıma? çınıqdırırmamı?	sençınıqdırırmısa?	olçınıqdırırmı?	bizçınıqdırırmıbız? çınıqdırırbızmı?	sizçınıqdırırmısız?	alaçınıqdırırmıla?
Indefinite future (future I)won't he harden?	mençınıqdırmazmıma? çınıqdırmazmamı?	sençınıqdırmazmısa?	olçınıqdırmazmı?	bizçınıqdırmazmıbız? çınıqdırmazbızmı?	sizçınıqdırmazmısız?	alaçınıqdırmazmıla?
Definite future (future II)he is going to harden	mençınıqdırlıqma¹	sençınıqdırlıqsa¹	olçınıqdırlıqdı¹	bizçınıqdırlıqbız¹	sizçınıqdırlıqsız¹	alaçınıqdırlıqdıla¹
Definite future (future II)he is not going to harden	mençınıqdırlıq tülme¹	sençınıqdırlıq tülse¹	olçınıqdırlıq tüldü¹	bizçınıqdırlıq tülbüz¹	sizçınıqdırlıq tülsüz¹	alaçınıqdırlıq tüldüle¹
Definite future (future II)is he going to harden?	mençınıqdırlıqmıma?¹ çınıqdırlıqmamı?	sençınıqdırlıqmısa?¹	olçınıqdırlıqmıdı?¹	bizçınıqdırlıqmıbız?¹ çınıqdırlıqbızmı?	sizçınıqdırlıqmısız?¹	alaçınıqdırlıqmıdıla?¹
Definite future (future II)isn't he going to harden?	mençınıqdırlıq tülmüme?¹	sençınıqdırlıq tülmüse?¹	olçınıqdırlıq tülmüdü?¹	bizçınıqdırlıq tülmübüz?¹	sizçınıqdırlıq tülmüsüz?¹	alaçınıqdırlıq tülmüdüle?¹

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so çınıqdırrıqdı

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çınıqdırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had hardened	mençınıqdırğan edimçınıqdırğanem	sençınıqdırğan edingçınıqdırğaneng	olçınıqdırğan ediçınıqdırğaned	bizçınıqdırğan edikçınıqdırğanek	sizçınıqdırğan edigizçınıqdırğanegiz	alaçınıqdırğan edileçınıqdırğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't hardened	mençınıqdırmağan edimçınıqdırmağanem	sençınıqdırmağan edingçınıqdırmağaneng	olçınıqdırmağan ediçınıqdırmağaned	bizçınıqdırmağan edikçınıqdırmağanek	sizçınıqdırmağan edigizçınıqdırmağanegiz	alaçınıqdırmağan edileçınıqdırmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was hardening	mençınıqdıra edimçınıqdıraem	sençınıqdıra edingçınıqdıraeng	olçınıqdıra ediçınıqdıraed	bizçınıqdıra edikçınıqdıraek	sizçınıqdıra edigizçınıqdıraegiz	alaçınıqdıra edileçınıqdıraelle
Past continuous (imperfect)he wasn't hardening	mençınıqdırmay edimçınıqdırmayem	sençınıqdırmay edingçınıqdırmayeng	olçınıqdırmay ediçınıqdırmayed	bizçınıqdırmay edikçınıqdırmayek	sizçınıqdırmay edigizçınıqdırmayegiz	alaçınıqdırmay edileçınıqdırmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to harden	mençınıqdırıwçan edimçınıqdırıwçanem	sençınıqdırıwçan edingçınıqdırıwçaneng	olçınıqdırıwçan ediçınıqdırıwçaned	bizçınıqdırıwçan edikçınıqdırıwçanek	sizçınıqdırıwçan edigizçınıqdırıwçanegiz	alaçınıqdırıwçan edileçınıqdırıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to harden	mençınıqdırıwçan tül edimçınıqdırıwçan tül em	sençınıqdırıwçan tül edingçınıqdırıwçan tül eng	olçınıqdırıwçan tül ediçınıqdırıwçan tül ed	bizçınıqdırıwçan tül edikçınıqdırıwçan tül ek	sizçınıqdırıwçan tül edigizçınıqdırıwçan tül egiz	alaçınıqdırıwçan tül edileçınıqdırıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had hardened and remained so			olçınıqdırıb edi			alaçınıqdırıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't hardened			olçınıqdırıb tül edi			alaçınıqdırıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of hardening	mençınıqdıra tura edimçınıqdıra turaem	sençınıqdıra tura edingçınıqdıra turaeng	olçınıqdıra tura ediçınıqdıra turaed	bizçınıqdıra tura edikçınıqdıra turaek	sizçınıqdıra tura edigizçınıqdıra turaegiz	alaçınıqdıra tura edileçınıqdıra turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of hardening	mençınıqdıra turmay edimçınıqdıra turmayem	sençınıqdıra turmay edingçınıqdıra turmayeng	olçınıqdıra turmay ediçınıqdıra turmayed	bizçınıqdıra turmay edikçınıqdıra turmayek	sizçınıqdıra turmay edigizçınıqdıra turmayegiz	alaçınıqdıra turmay edileçınıqdıra turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would harden	mençınıqdırır edimçınıqdırır em	sençınıqdırır edingçınıqdırır eng	olçınıqdırır ediçınıqdırır ed	bizçınıqdırır edikçınıqdırır ek	sizçınıqdırır edigizçınıqdırır egiz	alaçınıqdırır edileçınıqdırır elle
Conditional result (would)he wouldn't harden	mençınıqdırmaz edimçınıqdırmaz em	sençınıqdırmaz edingçınıqdırmaz eng	olçınıqdırmaz ediçınıqdırmaz ed	bizçınıqdırmaz edikçınıqdırmaz ek	sizçınıqdırmaz edigizçınıqdırmaz egiz	alaçınıqdırmaz edileçınıqdırmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have hardened	mençınıqdırlıq edim²çınıqdırlıq em	sençınıqdırlıq eding²çınıqdırlıq eng	olçınıqdırlıq edi²çınıqdırlıq ed	bizçınıqdırlıq edik²çınıqdırlıq ek	sizçınıqdırlıq edigiz²çınıqdırlıq egiz	alaçınıqdırlıq edile²çınıqdırlıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have hardened	mençınıqdırlıq tül edim²çınıqdırlıq tül em	sençınıqdırlıq tül eding²çınıqdırlıq tül eng	olçınıqdırlıq tül edi²çınıqdırlıq tül ed	bizçınıqdırlıq tül edik²çınıqdırlıq tül ek	sizçınıqdırlıq tül edigiz²çınıqdırlıq tül egiz	alaçınıqdırlıq tül edile²çınıqdırlıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so çınıqdırrıq edi

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çınıqdırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he hardens	mençınıqdırsam	sençınıqdırsang	olçınıqdırsa	bizçınıqdırsaq	sizçınıqdırsağız	alaçınıqdırsala
Conditionalif he doesn't harden	mençınıqdırmasam	sençınıqdırmasang	olçınıqdırmasa	bizçınıqdırmasaq	sizçınıqdırmasağız	alaçınıqdırmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is hardening	mençınıqdıra esem	sençınıqdıra eseng	olçınıqdıra ese	bizçınıqdıra esek	sizçınıqdıra esegiz	alaçınıqdıra esele
Conditional, present realif he is not hardening	mençınıqdırmay esem	sençınıqdırmay eseng	olçınıqdırmay ese	bizçınıqdırmay esek	sizçınıqdırmay esegiz	alaçınıqdırmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he hardened	mençınıqdırsam ediçınıqdırsam ed	sençınıqdırsang ediçınıqdırsang ed	olçınıqdırsa ediçınıqdırsaed	bizçınıqdırsaq ediçınıqdırsaq ed	sizçınıqdırsağız ediçınıqdırsağız ed	alaçınıqdırsala ediçınıqdırsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't harden	mençınıqdırmasam ediçınıqdırmasam ed	sençınıqdırmasang ediçınıqdırmasang ed	olçınıqdırmasa ediçınıqdırmasaed	bizçınıqdırmasaq ediçınıqdırmasaq ed	sizçınıqdırmasağız ediçınıqdırmasağız ed	alaçınıqdırmasala ediçınıqdırmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past³if he hardened	mençınıqdırdım esem	sençınıqdırdıng eseng	olçınıqdırdı ese	bizçınıqdırdıq esek	sizçınıqdırdığız esegiz	alaçınıqdırdıla esele
Conditional, definite past³if he didn't harden	mençınıqdırmadım esem	sençınıqdırmadıng eseng	olçınıqdırmadı ese	bizçınıqdırmadıq esek	sizçınıqdırmadığız esegiz	alaçınıqdırmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did harden (indeed)	mençınıqdırğan esem	sençınıqdırğan eseng	olçınıqdırğan ese	bizçınıqdırğan esek	sizçınıqdırğan esegiz	alaçınıqdırğan esele
Conditional, past realif he didn't harden (indeed)	mençınıqdırmağan esem	sençınıqdırmağan eseng	olçınıqdırmağan ese	bizçınıqdırmağan esek	sizçınıqdırmağan esegiz	alaçınıqdırmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had hardened	mençınıqdırğan bolsam	sençınıqdırğan bolsang	olçınıqdırğan bolsa	bizçınıqdırğan bolsaq	sizçınıqdırğan bolsağız	alaçınıqdırğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't hardened	mençınıqdırmağan bolsam	sençınıqdırmağan bolsang	olçınıqdırmağan bolsa	bizçınıqdırmağan bolsaq	sizçınıqdırmağan bolsağız	alaçınıqdırmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had hardened	mençınıqdırğan bolsam ediçınıqdırğan bolsam ed	sençınıqdırğan bolsang ediçınıqdırğan bolsang ed	olçınıqdırğan bolsa ediçınıqdırğan bolsaed	bizçınıqdırğan bolsaq ediçınıqdırğan bolsaq ed	sizçınıqdırğan bolsağız ediçınıqdırğan bolsağız ed	alaçınıqdırğan bolsala ediçınıqdırğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't hardened	mençınıqdırmağan bolsam ediçınıqdırmağan bolsam ed	sençınıqdırmağan bolsang ediçınıqdırmağan bolsang ed	olçınıqdırmağan bolsa ediçınıqdırmağan bolsaed	bizçınıqdırmağan bolsaq ediçınıqdırmağan bolsaq ed	sizçınıqdırmağan bolsağız ediçınıqdırmağan bolsağız ed	alaçınıqdırmağan bolsala ediçınıqdırmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will harden	mençınıqdırır esem	sençınıqdırır eseng	olçınıqdırır ese	bizçınıqdırır esek	sizçınıqdırır esegiz	alaçınıqdırır esele
Conditional, aoristif he won't harden	mençınıqdırmaz esem	sençınıqdırmaz eseng	olçınıqdırmaz ese	bizçınıqdırmaz esek	sizçınıqdırmaz esegiz	alaçınıqdırmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to harden	mençınıqdırlıq esem⁴	sençınıqdırlıq eseng⁴	olçınıqdırlıq ese⁴	bizçınıqdırlıq esek⁴	sizçınıqdırlıq esegiz⁴	alaçınıqdırlıq esele⁴
Conditional, futureif he is not going to harden	mençınıqdırlıq tül esem⁴	sençınıqdırlıq tül eseng⁴	olçınıqdırlıq tül ese⁴	bizçınıqdırlıq tül esek⁴	sizçınıqdırlıq tül esegiz⁴	alaçınıqdırlıq tül esele⁴
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to harden	mençınıqdırlıq bolsam⁵	sençınıqdırlıq bolsang⁵	olçınıqdırlıq bolsa⁵	bizçınıqdırlıq bolsaq⁵	sizçınıqdırlıq bolsağız⁵	alaçınıqdırlıq bolsala⁵
Conditional, counterfactual futureif he were not going to harden	mençınıqdırmazlıq bolsam	sençınıqdırmazlıq bolsang	olçınıqdırmazlıq bolsa	bizçınıqdırmazlıq bolsaq	sizçınıqdırmazlıq bolsağız	alaçınıqdırmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çınıqdırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so çınıqdırrıq ese
Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so çınıqdırrıq bolsa

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çınıqdırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be hardening	mençınıqdıra bolurma	sençınıqdıra bolursa	olçınıqdıra bolur	bizçınıqdıra bolurbuz	sizçınıqdıra bolursuz	alaçınıqdıra bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be hardening	mençınıqdırmay bolurma	sençınıqdırmay bolursa	olçınıqdırmay bolur	bizçınıqdırmay bolurbuz	sizçınıqdırmay bolursuz	alaçınıqdırmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of hardening	mençınıqdıra tura bolurma	sençınıqdıra tura bolursa	olçınıqdıra tura bolur	bizçınıqdıra tura bolurbuz	sizçınıqdıra tura bolursuz	alaçınıqdıra tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not hardening	mençınıqdırmay tura bolurma	sençınıqdırmay tura bolursa	olçınıqdırmay tura bolur	bizçınıqdırmay tura bolurbuz	sizçınıqdırmay tura bolursuz	alaçınıqdırmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have hardened	mençınıqdırğan bolurma	sençınıqdırğan bolursa	olçınıqdırğan bolur	bizçınıqdırğan bolurbuz	sizçınıqdırğan bolursuz	alaçınıqdırğan bolurla
Inference (must have)he must not have hardened	mençınıqdırmağan bolurma	sençınıqdırmağan bolursa	olçınıqdırmağan bolur	bizçınıqdırmağan bolurbuz	sizçınıqdırmağan bolursuz	alaçınıqdırmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to harden	mençınıqdırlıq bolurma⁶	sençınıqdırlıq bolursa⁶	olçınıqdırlıq bolur⁶	bizçınıqdırlıq bolurbuz⁶	sizçınıqdırlıq bolursuz⁶	alaçınıqdırlıq bolurla⁶
Inference, future (must be going to)he must not be going to harden	mençınıqdırmazlıq bolurma	sençınıqdırmazlıq bolursa	olçınıqdırmazlıq bolur	bizçınıqdırmazlıq bolurbuz	sizçınıqdırmazlıq bolursuz	alaçınıqdırmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so çınıqdırrıq bolur

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çınıqdırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it harden	mençınıqdırayım	sençınıqdır!	olçınıqdırsın	bizçınıqdırayıq	sizçınıqdırığız!	alaçınıqdırsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not harden	mençınıqdırmayım	sençınıqdırma!	olçınıqdırmasın	bizçınıqdırmayıq	sizçınıqdırmağız!	alaçınıqdırmasınla
Commands & suggestionsshould he harden?	mençınıqdırayımmı?		olçınıqdırsınmı?	bizçınıqdırayıqmı?		alaçınıqdırsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not harden?	mençınıqdırmayımmı?		olçınıqdırmasınmı?	bizçınıqdırmayıqmı?		alaçınıqdırmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it harden		sençınıqdırçı⁷	olçınıqdırsınçı		sizçınıqdırçığız	alaçınıqdırsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not harden		sençınıqdırmaçı⁷	olçınıqdırmasınçı		sizçınıqdırmaçığız	alaçınıqdırmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you harden		sençınıqdırğınçınıqdırğı
Blessings & curses — may you…may you not harden		sençınıqdırmağınçınıqdırmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he hardened	mençınıqdırğay edim çınıqdırğa edim	sençınıqdırğay eding çınıqdırğa eding	olçınıqdırğay edi çınıqdırğa edi	bizçınıqdırğay edik çınıqdırğa edik	sizçınıqdırğay edigiz çınıqdırğa edigiz	alaçınıqdırğay edile çınıqdırğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not harden	mençınıqdırmağay edim çınıqdırmağa edim	sençınıqdırmağay eding çınıqdırmağa eding	olçınıqdırmağay edi çınıqdırmağa edi	bizçınıqdırmağay edik çınıqdırmağa edik	sizçınıqdırmağay edigiz çınıqdırmağa edigiz	alaçınıqdırmağay edile çınıqdırmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to harden	mençınıqdırmağa qoyayımçınıqdırma qoyayım	sençınıqdırmağa qoy!çınıqdırma qoy!	olçınıqdırmağa qoysunçınıqdırma qoysun	bizçınıqdırmağa qoyayıqçınıqdırma qoyayıq	sizçınıqdırmağa qoyuğuz!çınıqdırma qoyuğuz!	alaçınıqdırmağa qoysunlaçınıqdırma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to harden	mençınıqdırmağa qoymayımçınıqdırma qoymayım	sençınıqdırmağa qoyma!çınıqdırma qoyma!	olçınıqdırmağa qoymasınçınıqdırma qoymasın	bizçınıqdırmağa qoymayıqçınıqdırma qoymayıq	sizçınıqdırmağa qoymağız!çınıqdırma qoymağız!	alaçınıqdırmağa qoymasınlaçınıqdırma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to harden?	mençınıqdırmağa qoyayımmı?çınıqdırma qoyayımmı?		olçınıqdırmağa qoysunmu?çınıqdırma qoysunmu?	bizçınıqdırmağa qoyayıqmı?çınıqdırma qoyayıqmı?		alaçınıqdırmağa qoysunlamı?çınıqdırma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to harden?	mençınıqdırmağa qoymayımmı?çınıqdırma qoymayımmı?		olçınıqdırmağa qoymasınmı?çınıqdırma qoymasınmı?	bizçınıqdırmağa qoymayıqmı?çınıqdırma qoymayıqmı?		alaçınıqdırmağa qoymasınlamı?çınıqdırma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to harden	mençınıqdırmağa qoyamaçınıqdırma qoyama	sençınıqdırmağa qoyasaçınıqdırma qoyasa	olçınıqdırmağa qoyadıçınıqdırma qoyadı	bizçınıqdırmağa qoyabızçınıqdırma qoyabız	sizçınıqdırmağa qoyasızçınıqdırma qoyasız	alaçınıqdırmağa qoyadılaçınıqdırma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to harden	mençınıqdırmağa qoymaymaçınıqdırma qoymayma	sençınıqdırmağa qoymaysaçınıqdırma qoymaysa	olçınıqdırmağa qoymaydıçınıqdırma qoymaydı	bizçınıqdırmağa qoymaybızçınıqdırma qoymaybız	sizçınıqdırmağa qoymaysızçınıqdırma qoymaysız	alaçınıqdırmağa qoymaydılaçınıqdırma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to harden?	mençınıqdırmağa qoyamıma?çınıqdırma qoyamıma?	sençınıqdırmağa qoyamısa?çınıqdırma qoyamısa?	olçınıqdırmağa qoyamıdı?çınıqdırma qoyamıdı?	bizçınıqdırmağa qoyamıbız?çınıqdırma qoyamıbız?	sizçınıqdırmağa qoyamısız?çınıqdırma qoyamısız?	alaçınıqdırmağa qoyamıdıla?çınıqdırma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to harden?	mençınıqdırmağa qoymaymıma?çınıqdırma qoymaymıma?	sençınıqdırmağa qoymaymısa?çınıqdırma qoymaymısa?	olçınıqdırmağa qoymaymıdı?çınıqdırma qoymaymıdı?	bizçınıqdırmağa qoymaymıbız?çınıqdırma qoymaymıbız?	sizçınıqdırmağa qoymaymısız?çınıqdırma qoymaymısız?	alaçınıqdırmağa qoymaymıdıla?çınıqdırma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to harden	mençınıqdırmağa qoydumçınıqdırma qoydum	sençınıqdırmağa qoydungçınıqdırma qoydung	olçınıqdırmağa qoyduçınıqdırma qoydu	bizçınıqdırmağa qoyduqçınıqdırma qoyduq	sizçınıqdırmağa qoyduğuzçınıqdırma qoyduğuz	alaçınıqdırmağa qoydulaçınıqdırma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to harden	mençınıqdırmağa qoymadımçınıqdırma qoymadım	sençınıqdırmağa qoymadıngçınıqdırma qoymadıng	olçınıqdırmağa qoymadıçınıqdırma qoymadı	bizçınıqdırmağa qoymadıqçınıqdırma qoymadıq	sizçınıqdırmağa qoymadığızçınıqdırma qoymadığız	alaçınıqdırmağa qoymadılaçınıqdırma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to harden?	mençınıqdırmağa qoydummu?çınıqdırma qoydummu?	sençınıqdırmağa qoydungmu?çınıqdırma qoydungmu?	olçınıqdırmağa qoydumu?çınıqdırma qoydumu?	bizçınıqdırmağa qoyduqmu?çınıqdırma qoyduqmu?	sizçınıqdırmağa qoyduğuzmu?çınıqdırma qoyduğuzmu?	alaçınıqdırmağa qoydulamı?çınıqdırma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to harden?	mençınıqdırmağa qoymadımmı?çınıqdırma qoymadımmı?	sençınıqdırmağa qoymadıngmı?çınıqdırma qoymadıngmı?	olçınıqdırmağa qoymadımı?çınıqdırma qoymadımı?	bizçınıqdırmağa qoymadıqmı?çınıqdırma qoymadıqmı?	sizçınıqdırmağa qoymadığızmı?çınıqdırma qoymadığızmı?	alaçınıqdırmağa qoymadılamı?çınıqdırma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çınıqdırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can harden	mençınıqdıralama	sençınıqdıralasa	olçınıqdıraladı	bizçınıqdıralabız	sizçınıqdıralasız	alaçınıqdıraladıla
Ability — presenthe can't harden	mençınıqdıralmayma	sençınıqdıralmaysa	olçınıqdıralmaydı	bizçınıqdıralmaybız	sizçınıqdıralmaysız	alaçınıqdıralmaydıla
Ability — presentcan he harden?	mençınıqdıralamıma? çınıqdıralamamı?	sençınıqdıralamısa?	olçınıqdıralamıdı?	bizçınıqdıralamıbız? çınıqdıralabızmı?	sizçınıqdıralamısız?	alaçınıqdıralamıdıla?
Ability — presentcan't he harden?	mençınıqdıralmaymıma? çınıqdıralmaymamı?	sençınıqdıralmaymısa?	olçınıqdıralmaymıdı?	bizçınıqdıralmaymıbız? çınıqdıralmaybızmı?	sizçınıqdıralmaymısız?	alaçınıqdıralmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can harden	mençınıqdıralsam	sençınıqdıralsang	olçınıqdıralsa	bizçınıqdıralsaq	sizçınıqdıralsağız	alaçınıqdıralsala
Ability — if I can…if he can't harden	mençınıqdıralmasam	sençınıqdıralmasang	olçınıqdıralmasa	bizçınıqdıralmasaq	sizçınıqdıralmasağız	alaçınıqdıralmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to harden	mençınıqdıraldım	sençınıqdıraldıng	olçınıqdıraldı	bizçınıqdıraldıq	sizçınıqdıraldığız	alaçınıqdıraldıla
Ability — simple pasthe could not harden	mençınıqdıralmadım	sençınıqdıralmadıng	olçınıqdıralmadı	bizçınıqdıralmadıq	sizçınıqdıralmadığız	alaçınıqdıralmadıla
Ability — simple pastwas he able to harden?	mençınıqdıraldımmı?	sençınıqdıraldıngmı?	olçınıqdıraldımı?	bizçınıqdıraldıqmı?	sizçınıqdıraldığızmı?	alaçınıqdıraldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he harden?	mençınıqdıralmadımmı?	sençınıqdıralmadıngmı?	olçınıqdıralmadımı?	bizçınıqdıralmadıqmı?	sizçınıqdıralmadığızmı?	alaçınıqdıralmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to harden	mençınıqdıralğanma	sençınıqdıralğansa	olçınıqdıralğandı	bizçınıqdıralğanbız	sizçınıqdıralğansız	alaçınıqdıralğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to harden	mençınıqdıralmağanma	sençınıqdıralmağansa	olçınıqdıralmağandı	bizçınıqdıralmağanbız	sizçınıqdıralmağansız	alaçınıqdıralmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to harden?	mençınıqdıralğanmıma? çınıqdıralğanmamı?	sençınıqdıralğanmısa?	olçınıqdıralğanmıdı?	bizçınıqdıralğanmıbız? çınıqdıralğanbızmı?	sizçınıqdıralğanmısız?	alaçınıqdıralğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to harden?	mençınıqdıralmağanmıma? çınıqdıralmağanmamı?	sençınıqdıralmağanmısa?	olçınıqdıralmağanmıdı?	bizçınıqdıralmağanmıbız? çınıqdıralmağanbızmı?	sizçınıqdıralmağanmısız?	alaçınıqdıralmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to harden	mençınıqdıralğan edimçınıqdıralğanem	sençınıqdıralğan edingçınıqdıralğaneng	olçınıqdıralğan ediçınıqdıralğaned	bizçınıqdıralğan edikçınıqdıralğanek	sizçınıqdıralğan edigizçınıqdıralğanegiz	alaçınıqdıralğan edileçınıqdıralğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to harden	mençınıqdıralmağan edimçınıqdıralmağanem	sençınıqdıralmağan edingçınıqdıralmağaneng	olçınıqdıralmağan ediçınıqdıralmağaned	bizçınıqdıralmağan edikçınıqdıralmağanek	sizçınıqdıralmağan edigizçınıqdıralmağanegiz	alaçınıqdıralmağan edileçınıqdıralmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could harden	mençınıqdırala edimçınıqdıralaem	sençınıqdırala edingçınıqdıralaeng	olçınıqdırala ediçınıqdıralaed	bizçınıqdırala edikçınıqdıralaek	sizçınıqdırala edigizçınıqdıralaegiz	alaçınıqdırala edileçınıqdıralaelle
Ability — past backgroundhe could not harden	mençınıqdıralmay edimçınıqdıralmayem	sençınıqdıralmay edingçınıqdıralmayeng	olçınıqdıralmay ediçınıqdıralmayed	bizçınıqdıralmay edikçınıqdıralmayek	sizçınıqdıralmay edigizçınıqdıralmayegiz	alaçınıqdıralmay edileçınıqdıralmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to harden	mençınıqdıralırma	sençınıqdıralırsa	olçınıqdıralır	bizçınıqdıralırbız	sizçınıqdıralırsız	alaçınıqdıralırla
Ability — future Ihe won't be able to harden	mençınıqdıralmazma	sençınıqdıralmazsa	olçınıqdıralmaz	bizçınıqdıralmazbız	sizçınıqdıralmazsız	alaçınıqdıralmazla
Ability — future Iwill he be able to harden?	mençınıqdıralırmıma? çınıqdıralırmamı?	sençınıqdıralırmısa?	olçınıqdıralırmı?	bizçınıqdıralırmıbız? çınıqdıralırbızmı?	sizçınıqdıralırmısız?	alaçınıqdıralırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to harden?	mençınıqdıralmazmıma? çınıqdıralmazmamı?	sençınıqdıralmazmısa?	olçınıqdıralmazmı?	bizçınıqdıralmazmıbız? çınıqdıralmazbızmı?	sizçınıqdıralmazmısız?	alaçınıqdıralmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to harden	mençınıqdırallıqma	sençınıqdırallıqsa	olçınıqdırallıqdı	bizçınıqdırallıqbız	sizçınıqdırallıqsız	alaçınıqdırallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to harden	mençınıqdırallıq tülme	sençınıqdırallıq tülse	olçınıqdırallıq tüldü	bizçınıqdırallıq tülbüz	sizçınıqdırallıq tülsüz	alaçınıqdırallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to harden?	mençınıqdırallıqmıma? çınıqdırallıqmamı?	sençınıqdırallıqmısa?	olçınıqdırallıqmıdı?	bizçınıqdırallıqmıbız? çınıqdırallıqbızmı?	sizçınıqdırallıqmısız?	alaçınıqdırallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to harden?	mençınıqdırallıq tülmüme?	sençınıqdırallıq tülmüse?	olçınıqdırallıq tülmüdü?	bizçınıqdırallıq tülmübüz?	sizçınıqdırallıq tülmüsüz?	alaçınıqdırallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to harden	mençınıqdıralır edimçınıqdıralır em	sençınıqdıralır edingçınıqdıralır eng	olçınıqdıralır ediçınıqdıralır ed	bizçınıqdıralır edikçınıqdıralır ek	sizçınıqdıralır edigizçınıqdıralır egiz	alaçınıqdıralır edileçınıqdıralır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to harden	mençınıqdıralmaz edimçınıqdıralmaz em	sençınıqdıralmaz edingçınıqdıralmaz eng	olçınıqdıralmaz ediçınıqdıralmaz ed	bizçınıqdıralmaz edikçınıqdıralmaz ek	sizçınıqdıralmaz edigizçınıqdıralmaz egiz	alaçınıqdıralmaz edileçınıqdıralmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to harden		sençınıqdıralğınçınıqdıralğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to harden		sençınıqdıralmağınçınıqdıralmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çınıqdırırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be hardening	mençınıqdıra bolmazma	sençınıqdıra bolmazsa	olçınıqdıra bolmaz	bizçınıqdıra bolmazbız	sizçınıqdıra bolmazsız	alaçınıqdıra bolmazla
Inference, present — double negationhe must be hardening (emphatic)	mençınıqdırmay bolmazma	sençınıqdırmay bolmazsa	olçınıqdırmay bolmaz	bizçınıqdırmay bolmazbız	sizçınıqdırmay bolmazsız	alaçınıqdırmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of hardening	mençınıqdıra tura bolmazma	sençınıqdıra tura bolmazsa	olçınıqdıra tura bolmaz	bizçınıqdıra tura bolmazbız	sizçınıqdıra tura bolmazsız	alaçınıqdıra tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not hardening (emphatic)	mençınıqdırmay tura bolmazma	sençınıqdırmay tura bolmazsa	olçınıqdırmay tura bolmaz	bizçınıqdırmay tura bolmazbız	sizçınıqdırmay tura bolmazsız	alaçınıqdırmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not hardening	mençınıqdırmay turama	sençınıqdırmay turasa	olçınıqdırmay turadı	bizçınıqdırmay turabız	sizçınıqdırmay turasız	alaçınıqdırmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not hardening	mençınıqdırmay turmayma	sençınıqdırmay turmaysa	olçınıqdırmay turmaydı	bizçınıqdırmay turmaybız	sizçınıqdırmay turmaysız	alaçınıqdırmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not hardening?	mençınıqdırmay turmaymıma	sençınıqdırmay turmaymısa	olçınıqdırmay turmaymıdı	bizçınıqdırmay turmaymıbız	sizçınıqdırmay turmaymısız	alaçınıqdırmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have hardened	mençınıqdırğan bolmazma	sençınıqdırğan bolmazsa	olçınıqdırğan bolmaz	bizçınıqdırğan bolmazbız	sizçınıqdırğan bolmazsız	alaçınıqdırğan bolmazla
Inference — double negationhe must have hardened (emphatic)	mençınıqdırmağan bolmazma	sençınıqdırmağan bolmazsa	olçınıqdırmağan bolmaz	bizçınıqdırmağan bolmazbız	sizçınıqdırmağan bolmazsız	alaçınıqdırmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had hardened	mençınıqdırğan bolmasam	sençınıqdırğan bolmasang	olçınıqdırğan bolmasa	bizçınıqdırğan bolmasaq	sizçınıqdırğan bolmasağız	alaçınıqdırğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't hardened	mençınıqdırmağan bolmasam	sençınıqdırmağan bolmasang	olçınıqdırmağan bolmasa	bizçınıqdırmağan bolmasaq	sizçınıqdırmağan bolmasağız	alaçınıqdırmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to harden	mençınıqdırlıq bolmazma	sençınıqdırlıq bolmazsa	olçınıqdırlıq bolmaz	bizçınıqdırlıq bolmazbız	sizçınıqdırlıq bolmazsız	alaçınıqdırlıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to harden (emphatic)	mençınıqdırmazlıq bolmazma	sençınıqdırmazlıq bolmazsa	olçınıqdırmazlıq bolmaz	bizçınıqdırmazlıq bolmazbız	sizçınıqdırmazlıq bolmazsız	alaçınıqdırmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to harden	mençınıqdırlıq bolmasam	sençınıqdırlıq bolmasang	olçınıqdırlıq bolmasa	bizçınıqdırlıq bolmasaq	sizçınıqdırlıq bolmasağız	alaçınıqdırlıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to harden	mençınıqdırmazlıq bolmasam	sençınıqdırmazlıq bolmasang	olçınıqdırmazlıq bolmasa	bizçınıqdırmazlıq bolmasaq	sizçınıqdırmazlıq bolmasağız	alaçınıqdırmazlıq bolmasala