qatarğa

/qatarʁa/

1. (v.) to harden, to set, to grow firm or strong

buz miyalaça qathandı — the ice has hardened like glass
kiyiz alqın qatmağandı — the felt has not hardened yet
qar qatadı — the snow is setting hard

2. (v.) to go stale, to go hard — of bread or pastries

ötmek qathandı — the bread has gone stale
qathan loqumla — stale pastries

3. (v.) to dry out, to go stiff and dry — of leather or a hide

teri qathandı — the hide has dried stiff
çuruqla qathandıla — the boots have gone hard

4. (v.) to be tempered, to be hardened (tech. )

qathan qurç — tempered steel
temir qathandı — the iron has been hardened

5. (v.) to ripen, to come to maturity — of grain

aşlıq qathandı — the grain has ripened
buday qatdı — the wheat has ripened

6. (v.) to fix one's eyes on, to stare fixedly (fig. )

sabiyle televizorğa qatıb qaldıla — the children stared fixedly at the television
közleri anga qatdıla — his eyes fastened on it

7. (v.) to freeze, to stand rooted to the spot, to go rigid (fig. )

jerinde qatdı — he froze where he stood
ol qatıb qaldı — he stood rooted to the spot
qorqğandan qatdı — he went rigid with fright

8. (v.) to die, especially of a child (fig. )

anı sabiyi qathandı — his child has died

9. (v.) to become stuck to something as it dries

etegine batmaq qathandı — mud has dried onto his hem

10. (v.) to suffer greatly (from hunger, cold)

açdan qatadı — he suffers greatly from hunger

11. (v.) to grip or hold fast to a weapon

sadaqlağa qatığız — hold fast to the bows

Conjugation

Common forms

qatadıhe is hardening
qatdıhe hardened
qathandıhe has hardened
qatarhe will harden
qatarıqdıhe is going to harden
qata edihe was hardening
qatsaif he hardens
qat!harden!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qatarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is hardening	menqatama	senqatasa	olqatadı	bizqatabız	sizqatasız	alaqatadıla
Present (simple & continuous)he is not hardening	menqatmayma	senqatmaysa	olqatmaydı	bizqatmaybız	sizqatmaysız	alaqatmaydıla
Present (simple & continuous)is he hardening?	menqatamıma? qatamamı?	senqatamısa?	olqatamıdı?	bizqatamıbız? qatabızmı?	sizqatamısız?	alaqatamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he hardening?	menqatmaymıma? qatmaymamı?	senqatmaymısa?	olqatmaymıdı?	bizqatmaymıbız? qatmaybızmı?	sizqatmaymısız?	alaqatmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually hardens	menqatıwçanma	senqatıwçansa	olqatıwçandı	bizqatıwçanbız	sizqatıwçansız	alaqatıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually harden	menqatıwçan tülme	senqatıwçan tülse	olqatıwçan tüldü	bizqatıwçan tülbüz	sizqatıwçan tülsüz	alaqatıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually harden?	menqatıwçanmıma? qatıwçanmamı?	senqatıwçanmısa?	olqatıwçanmıdı?	bizqatıwçanmıbız? qatıwçanbızmı?	sizqatıwçanmısız?	alaqatıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually harden?	menqatıwçan tülmüme?	senqatıwçan tülmüse?	olqatıwçan tülmüdü?	bizqatıwçan tülmübüz?	sizqatıwçan tülmüsüz?	alaqatıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has hardened and remains so			olqatıbdı			alaqatıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he hardened?			olqatıbmıdı?			alaqatıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of hardening	menqata turama	senqata turasa	olqata turadı	bizqata turabız	sizqata turasız	alaqata turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of hardening	menqata turmayma	senqata turmaysa	olqata turmaydı	bizqata turmaybız	sizqata turmaysız	alaqata turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of hardening?	menqata turamıma? qata turamamı?	senqata turamısa?	olqata turamıdı?	bizqata turamıbız? qata turabızmı?	sizqata turamısız?	alaqata turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of hardening?	menqata turmaymıma? qata turmaymamı?	senqata turmaymısa?	olqata turmaymıdı?	bizqata turmaymıbız? qata turmaybızmı?	sizqata turmaymısız?	alaqata turmaymıdıla?
Simple past (definite)he hardened	menqatdım	senqatdıng	olqatdı	bizqatdıq	sizqatdığız	alaqatdıla
Simple past (definite)he didn't harden	menqatmadım	senqatmadıng	olqatmadı	bizqatmadıq	sizqatmadığız	alaqatmadıla
Simple past (definite)did he harden?	menqatdımmı?	senqatdıngmı?	olqatdımı?	bizqatdıqmı?	sizqatdığızmı?	alaqatdılamı?
Simple past (definite)didn't he harden?	menqatmadımmı?	senqatmadıngmı?	olqatmadımı?	bizqatmadıqmı?	sizqatmadığızmı?	alaqatmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has hardened	menqathanma	senqathansa	olqathandı	bizqathanbız	sizqathansız	alaqathandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't hardened	menqatmağanma	senqatmağansa	olqatmağandı	bizqatmağanbız	sizqatmağansız	alaqatmağandıla
Perfect (past indefinite)has he hardened?	menqathanmıma? qathanmamı?	senqathanmısa?	olqathanmıdı?	bizqathanmıbız? qathanbızmı?	sizqathanmısız?	alaqathanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he hardened?	menqatmağanmıma? qatmağanmamı?	senqatmağanmısa?	olqatmağanmıdı?	bizqatmağanmıbız? qatmağanbızmı?	sizqatmağanmısız?	alaqatmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will harden	menqatarma	senqatarsa	olqatar	bizqatarbız	sizqatarsız	alaqatarla
Indefinite future (future I)he won't harden	menqatmazma	senqatmazsa	olqatmaz	bizqatmazbız	sizqatmazsız	alaqatmazla
Indefinite future (future I)will he harden?	menqatarmıma? qatarmamı?	senqatarmısa?	olqatarmı?	bizqatarmıbız? qatarbızmı?	sizqatarmısız?	alaqatarmıla?
Indefinite future (future I)won't he harden?	menqatmazmıma? qatmazmamı?	senqatmazmısa?	olqatmazmı?	bizqatmazmıbız? qatmazbızmı?	sizqatmazmısız?	alaqatmazmıla?
Definite future (future II)he is going to harden	menqatarıqma	senqatarıqsa	olqatarıqdı	bizqatarıqbız	sizqatarıqsız	alaqatarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to harden	menqatarıq tülme	senqatarıq tülse	olqatarıq tüldü	bizqatarıq tülbüz	sizqatarıq tülsüz	alaqatarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to harden?	menqatarıqmıma? qatarıqmamı?	senqatarıqmısa?	olqatarıqmıdı?	bizqatarıqmıbız? qatarıqbızmı?	sizqatarıqmısız?	alaqatarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to harden?	menqatarıq tülmüme?	senqatarıq tülmüse?	olqatarıq tülmüdü?	bizqatarıq tülmübüz?	sizqatarıq tülmüsüz?	alaqatarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qatarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had hardened	menqathan edimqathanem	senqathan edingqathaneng	olqathan ediqathaned	bizqathan edikqathanek	sizqathan edigizqathanegiz	alaqathan edileqathanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't hardened	menqatmağan edimqatmağanem	senqatmağan edingqatmağaneng	olqatmağan ediqatmağaned	bizqatmağan edikqatmağanek	sizqatmağan edigizqatmağanegiz	alaqatmağan edileqatmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was hardening	menqata edimqataem	senqata edingqataeng	olqata ediqataed	bizqata edikqataek	sizqata edigizqataegiz	alaqata edileqataelle
Past continuous (imperfect)he wasn't hardening	menqatmay edimqatmayem	senqatmay edingqatmayeng	olqatmay ediqatmayed	bizqatmay edikqatmayek	sizqatmay edigizqatmayegiz	alaqatmay edileqatmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to harden	menqatıwçan edimqatıwçanem	senqatıwçan edingqatıwçaneng	olqatıwçan ediqatıwçaned	bizqatıwçan edikqatıwçanek	sizqatıwçan edigizqatıwçanegiz	alaqatıwçan edileqatıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to harden	menqatıwçan tül edimqatıwçan tül em	senqatıwçan tül edingqatıwçan tül eng	olqatıwçan tül ediqatıwçan tül ed	bizqatıwçan tül edikqatıwçan tül ek	sizqatıwçan tül edigizqatıwçan tül egiz	alaqatıwçan tül edileqatıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had hardened and remained so			olqatıb edi			alaqatıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't hardened			olqatıb tül edi			alaqatıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of hardening	menqata tura edimqata turaem	senqata tura edingqata turaeng	olqata tura ediqata turaed	bizqata tura edikqata turaek	sizqata tura edigizqata turaegiz	alaqata tura edileqata turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of hardening	menqata turmay edimqata turmayem	senqata turmay edingqata turmayeng	olqata turmay ediqata turmayed	bizqata turmay edikqata turmayek	sizqata turmay edigizqata turmayegiz	alaqata turmay edileqata turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would harden	menqatar edimqatar em	senqatar edingqatar eng	olqatar ediqatar ed	bizqatar edikqatar ek	sizqatar edigizqatar egiz	alaqatar edileqatar elle
Conditional result (would)he wouldn't harden	menqatmaz edimqatmaz em	senqatmaz edingqatmaz eng	olqatmaz ediqatmaz ed	bizqatmaz edikqatmaz ek	sizqatmaz edigizqatmaz egiz	alaqatmaz edileqatmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have hardened	menqatarıq edimqatarıq em	senqatarıq edingqatarıq eng	olqatarıq ediqatarıq ed	bizqatarıq edikqatarıq ek	sizqatarıq edigizqatarıq egiz	alaqatarıq edileqatarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have hardened	menqatarıq tül edimqatarıq tül em	senqatarıq tül edingqatarıq tül eng	olqatarıq tül ediqatarıq tül ed	bizqatarıq tül edikqatarıq tül ek	sizqatarıq tül edigizqatarıq tül egiz	alaqatarıq tül edileqatarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qatarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he hardens	menqatsam	senqatsang	olqatsa	bizqatsaq	sizqatsağız	alaqatsala
Conditionalif he doesn't harden	menqatmasam	senqatmasang	olqatmasa	bizqatmasaq	sizqatmasağız	alaqatmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is hardening	menqata esem	senqata eseng	olqata ese	bizqata esek	sizqata esegiz	alaqata esele
Conditional, present realif he is not hardening	menqatmay esem	senqatmay eseng	olqatmay ese	bizqatmay esek	sizqatmay esegiz	alaqatmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he hardened	menqatsam ediqatsam ed	senqatsang ediqatsang ed	olqatsa ediqatsaed	bizqatsaq ediqatsaq ed	sizqatsağız ediqatsağız ed	alaqatsala ediqatsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't harden	menqatmasam ediqatmasam ed	senqatmasang ediqatmasang ed	olqatmasa ediqatmasaed	bizqatmasaq ediqatmasaq ed	sizqatmasağız ediqatmasağız ed	alaqatmasala ediqatmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he hardened	menqatdım esem	senqatdıng eseng	olqatdı ese	bizqatdıq esek	sizqatdığız esegiz	alaqatdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't harden	menqatmadım esem	senqatmadıng eseng	olqatmadı ese	bizqatmadıq esek	sizqatmadığız esegiz	alaqatmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did harden (indeed)	menqathan esem	senqathan eseng	olqathan ese	bizqathan esek	sizqathan esegiz	alaqathan esele
Conditional, past realif he didn't harden (indeed)	menqatmağan esem	senqatmağan eseng	olqatmağan ese	bizqatmağan esek	sizqatmağan esegiz	alaqatmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had hardened	menqathan bolsam	senqathan bolsang	olqathan bolsa	bizqathan bolsaq	sizqathan bolsağız	alaqathan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't hardened	menqatmağan bolsam	senqatmağan bolsang	olqatmağan bolsa	bizqatmağan bolsaq	sizqatmağan bolsağız	alaqatmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had hardened	menqathan bolsam ediqathan bolsam ed	senqathan bolsang ediqathan bolsang ed	olqathan bolsa ediqathan bolsaed	bizqathan bolsaq ediqathan bolsaq ed	sizqathan bolsağız ediqathan bolsağız ed	alaqathan bolsala ediqathan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't hardened	menqatmağan bolsam ediqatmağan bolsam ed	senqatmağan bolsang ediqatmağan bolsang ed	olqatmağan bolsa ediqatmağan bolsaed	bizqatmağan bolsaq ediqatmağan bolsaq ed	sizqatmağan bolsağız ediqatmağan bolsağız ed	alaqatmağan bolsala ediqatmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will harden	menqatar esem	senqatar eseng	olqatar ese	bizqatar esek	sizqatar esegiz	alaqatar esele
Conditional, aoristif he won't harden	menqatmaz esem	senqatmaz eseng	olqatmaz ese	bizqatmaz esek	sizqatmaz esegiz	alaqatmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to harden	menqatarıq esem	senqatarıq eseng	olqatarıq ese	bizqatarıq esek	sizqatarıq esegiz	alaqatarıq esele
Conditional, futureif he is not going to harden	menqatarıq tül esem	senqatarıq tül eseng	olqatarıq tül ese	bizqatarıq tül esek	sizqatarıq tül esegiz	alaqatarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to harden	menqatarıq bolsam	senqatarıq bolsang	olqatarıq bolsa	bizqatarıq bolsaq	sizqatarıq bolsağız	alaqatarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to harden	menqatmazlıq bolsam	senqatmazlıq bolsang	olqatmazlıq bolsa	bizqatmazlıq bolsaq	sizqatmazlıq bolsağız	alaqatmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qatarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be hardening	menqata bolurma	senqata bolursa	olqata bolur	bizqata bolurbuz	sizqata bolursuz	alaqata bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be hardening	menqatmay bolurma	senqatmay bolursa	olqatmay bolur	bizqatmay bolurbuz	sizqatmay bolursuz	alaqatmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of hardening	menqata tura bolurma	senqata tura bolursa	olqata tura bolur	bizqata tura bolurbuz	sizqata tura bolursuz	alaqata tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not hardening	menqatmay tura bolurma	senqatmay tura bolursa	olqatmay tura bolur	bizqatmay tura bolurbuz	sizqatmay tura bolursuz	alaqatmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have hardened	menqathan bolurma	senqathan bolursa	olqathan bolur	bizqathan bolurbuz	sizqathan bolursuz	alaqathan bolurla
Inference (must have)he must not have hardened	menqatmağan bolurma	senqatmağan bolursa	olqatmağan bolur	bizqatmağan bolurbuz	sizqatmağan bolursuz	alaqatmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to harden	menqatarıq bolurma	senqatarıq bolursa	olqatarıq bolur	bizqatarıq bolurbuz	sizqatarıq bolursuz	alaqatarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to harden	menqatmazlıq bolurma	senqatmazlıq bolursa	olqatmazlıq bolur	bizqatmazlıq bolurbuz	sizqatmazlıq bolursuz	alaqatmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qatarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it harden	menqatayım	senqat!	olqatsın	bizqatayıq	sizqatığız!	alaqatsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not harden	menqatmayım	senqatma!	olqatmasın	bizqatmayıq	sizqatmağız!	alaqatmasınla
Commands & suggestionsshould he harden?	menqatayımmı?		olqatsınmı?	bizqatayıqmı?		alaqatsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not harden?	menqatmayımmı?		olqatmasınmı?	bizqatmayıqmı?		alaqatmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it harden		senqatçı²	olqatsınçı		sizqatçığız	alaqatsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not harden		senqatmaçı²	olqatmasınçı		sizqatmaçığız	alaqatmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you harden		senqathınqathı
Blessings & curses — may you…may you not harden		senqatmağınqatmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he hardened	menqathay edim qatha edim	senqathay eding qatha eding	olqathay edi qatha edi	bizqathay edik qatha edik	sizqathay edigiz qatha edigiz	alaqathay edile qatha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not harden	menqatmağay edim qatmağa edim	senqatmağay eding qatmağa eding	olqatmağay edi qatmağa edi	bizqatmağay edik qatmağa edik	sizqatmağay edigiz qatmağa edigiz	alaqatmağay edile qatmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to harden	menqatmağa qoyayımqatma qoyayım	senqatmağa qoy!qatma qoy!	olqatmağa qoysunqatma qoysun	bizqatmağa qoyayıqqatma qoyayıq	sizqatmağa qoyuğuz!qatma qoyuğuz!	alaqatmağa qoysunlaqatma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to harden	menqatmağa qoymayımqatma qoymayım	senqatmağa qoyma!qatma qoyma!	olqatmağa qoymasınqatma qoymasın	bizqatmağa qoymayıqqatma qoymayıq	sizqatmağa qoymağız!qatma qoymağız!	alaqatmağa qoymasınlaqatma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to harden?	menqatmağa qoyayımmı?qatma qoyayımmı?		olqatmağa qoysunmu?qatma qoysunmu?	bizqatmağa qoyayıqmı?qatma qoyayıqmı?		alaqatmağa qoysunlamı?qatma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to harden?	menqatmağa qoymayımmı?qatma qoymayımmı?		olqatmağa qoymasınmı?qatma qoymasınmı?	bizqatmağa qoymayıqmı?qatma qoymayıqmı?		alaqatmağa qoymasınlamı?qatma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to harden	menqatmağa qoyamaqatma qoyama	senqatmağa qoyasaqatma qoyasa	olqatmağa qoyadıqatma qoyadı	bizqatmağa qoyabızqatma qoyabız	sizqatmağa qoyasızqatma qoyasız	alaqatmağa qoyadılaqatma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to harden	menqatmağa qoymaymaqatma qoymayma	senqatmağa qoymaysaqatma qoymaysa	olqatmağa qoymaydıqatma qoymaydı	bizqatmağa qoymaybızqatma qoymaybız	sizqatmağa qoymaysızqatma qoymaysız	alaqatmağa qoymaydılaqatma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to harden?	menqatmağa qoyamıma?qatma qoyamıma?	senqatmağa qoyamısa?qatma qoyamısa?	olqatmağa qoyamıdı?qatma qoyamıdı?	bizqatmağa qoyamıbız?qatma qoyamıbız?	sizqatmağa qoyamısız?qatma qoyamısız?	alaqatmağa qoyamıdıla?qatma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to harden?	menqatmağa qoymaymıma?qatma qoymaymıma?	senqatmağa qoymaymısa?qatma qoymaymısa?	olqatmağa qoymaymıdı?qatma qoymaymıdı?	bizqatmağa qoymaymıbız?qatma qoymaymıbız?	sizqatmağa qoymaymısız?qatma qoymaymısız?	alaqatmağa qoymaymıdıla?qatma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to harden	menqatmağa qoydumqatma qoydum	senqatmağa qoydungqatma qoydung	olqatmağa qoyduqatma qoydu	bizqatmağa qoyduqqatma qoyduq	sizqatmağa qoyduğuzqatma qoyduğuz	alaqatmağa qoydulaqatma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to harden	menqatmağa qoymadımqatma qoymadım	senqatmağa qoymadıngqatma qoymadıng	olqatmağa qoymadıqatma qoymadı	bizqatmağa qoymadıqqatma qoymadıq	sizqatmağa qoymadığızqatma qoymadığız	alaqatmağa qoymadılaqatma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to harden?	menqatmağa qoydummu?qatma qoydummu?	senqatmağa qoydungmu?qatma qoydungmu?	olqatmağa qoydumu?qatma qoydumu?	bizqatmağa qoyduqmu?qatma qoyduqmu?	sizqatmağa qoyduğuzmu?qatma qoyduğuzmu?	alaqatmağa qoydulamı?qatma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to harden?	menqatmağa qoymadımmı?qatma qoymadımmı?	senqatmağa qoymadıngmı?qatma qoymadıngmı?	olqatmağa qoymadımı?qatma qoymadımı?	bizqatmağa qoymadıqmı?qatma qoymadıqmı?	sizqatmağa qoymadığızmı?qatma qoymadığızmı?	alaqatmağa qoymadılamı?qatma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qatarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can harden	menqatalama	senqatalasa	olqataladı	bizqatalabız	sizqatalasız	alaqataladıla
Ability — presenthe can't harden	menqatalmayma	senqatalmaysa	olqatalmaydı	bizqatalmaybız	sizqatalmaysız	alaqatalmaydıla
Ability — presentcan he harden?	menqatalamıma? qatalamamı?	senqatalamısa?	olqatalamıdı?	bizqatalamıbız? qatalabızmı?	sizqatalamısız?	alaqatalamıdıla?
Ability — presentcan't he harden?	menqatalmaymıma? qatalmaymamı?	senqatalmaymısa?	olqatalmaymıdı?	bizqatalmaymıbız? qatalmaybızmı?	sizqatalmaymısız?	alaqatalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can harden	menqatalsam	senqatalsang	olqatalsa	bizqatalsaq	sizqatalsağız	alaqatalsala
Ability — if I can…if he can't harden	menqatalmasam	senqatalmasang	olqatalmasa	bizqatalmasaq	sizqatalmasağız	alaqatalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to harden	menqataldım	senqataldıng	olqataldı	bizqataldıq	sizqataldığız	alaqataldıla
Ability — simple pasthe could not harden	menqatalmadım	senqatalmadıng	olqatalmadı	bizqatalmadıq	sizqatalmadığız	alaqatalmadıla
Ability — simple pastwas he able to harden?	menqataldımmı?	senqataldıngmı?	olqataldımı?	bizqataldıqmı?	sizqataldığızmı?	alaqataldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he harden?	menqatalmadımmı?	senqatalmadıngmı?	olqatalmadımı?	bizqatalmadıqmı?	sizqatalmadığızmı?	alaqatalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to harden	menqatalğanma	senqatalğansa	olqatalğandı	bizqatalğanbız	sizqatalğansız	alaqatalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to harden	menqatalmağanma	senqatalmağansa	olqatalmağandı	bizqatalmağanbız	sizqatalmağansız	alaqatalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to harden?	menqatalğanmıma? qatalğanmamı?	senqatalğanmısa?	olqatalğanmıdı?	bizqatalğanmıbız? qatalğanbızmı?	sizqatalğanmısız?	alaqatalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to harden?	menqatalmağanmıma? qatalmağanmamı?	senqatalmağanmısa?	olqatalmağanmıdı?	bizqatalmağanmıbız? qatalmağanbızmı?	sizqatalmağanmısız?	alaqatalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to harden	menqatalğan edimqatalğanem	senqatalğan edingqatalğaneng	olqatalğan ediqatalğaned	bizqatalğan edikqatalğanek	sizqatalğan edigizqatalğanegiz	alaqatalğan edileqatalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to harden	menqatalmağan edimqatalmağanem	senqatalmağan edingqatalmağaneng	olqatalmağan ediqatalmağaned	bizqatalmağan edikqatalmağanek	sizqatalmağan edigizqatalmağanegiz	alaqatalmağan edileqatalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could harden	menqatala edimqatalaem	senqatala edingqatalaeng	olqatala ediqatalaed	bizqatala edikqatalaek	sizqatala edigizqatalaegiz	alaqatala edileqatalaelle
Ability — past backgroundhe could not harden	menqatalmay edimqatalmayem	senqatalmay edingqatalmayeng	olqatalmay ediqatalmayed	bizqatalmay edikqatalmayek	sizqatalmay edigizqatalmayegiz	alaqatalmay edileqatalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to harden	menqatalırma	senqatalırsa	olqatalır	bizqatalırbız	sizqatalırsız	alaqatalırla
Ability — future Ihe won't be able to harden	menqatalmazma	senqatalmazsa	olqatalmaz	bizqatalmazbız	sizqatalmazsız	alaqatalmazla
Ability — future Iwill he be able to harden?	menqatalırmıma? qatalırmamı?	senqatalırmısa?	olqatalırmı?	bizqatalırmıbız? qatalırbızmı?	sizqatalırmısız?	alaqatalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to harden?	menqatalmazmıma? qatalmazmamı?	senqatalmazmısa?	olqatalmazmı?	bizqatalmazmıbız? qatalmazbızmı?	sizqatalmazmısız?	alaqatalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to harden	menqatallıqma	senqatallıqsa	olqatallıqdı	bizqatallıqbız	sizqatallıqsız	alaqatallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to harden	menqatallıq tülme	senqatallıq tülse	olqatallıq tüldü	bizqatallıq tülbüz	sizqatallıq tülsüz	alaqatallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to harden?	menqatallıqmıma? qatallıqmamı?	senqatallıqmısa?	olqatallıqmıdı?	bizqatallıqmıbız? qatallıqbızmı?	sizqatallıqmısız?	alaqatallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to harden?	menqatallıq tülmüme?	senqatallıq tülmüse?	olqatallıq tülmüdü?	bizqatallıq tülmübüz?	sizqatallıq tülmüsüz?	alaqatallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to harden	menqatalır edimqatalır em	senqatalır edingqatalır eng	olqatalır ediqatalır ed	bizqatalır edikqatalır ek	sizqatalır edigizqatalır egiz	alaqatalır edileqatalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to harden	menqatalmaz edimqatalmaz em	senqatalmaz edingqatalmaz eng	olqatalmaz ediqatalmaz ed	bizqatalmaz edikqatalmaz ek	sizqatalmaz edigizqatalmaz egiz	alaqatalmaz edileqatalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to harden		senqatalğınqatalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to harden		senqatalmağınqatalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qatarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be hardening	menqata bolmazma	senqata bolmazsa	olqata bolmaz	bizqata bolmazbız	sizqata bolmazsız	alaqata bolmazla
Inference, present — double negationhe must be hardening (emphatic)	menqatmay bolmazma	senqatmay bolmazsa	olqatmay bolmaz	bizqatmay bolmazbız	sizqatmay bolmazsız	alaqatmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of hardening	menqata tura bolmazma	senqata tura bolmazsa	olqata tura bolmaz	bizqata tura bolmazbız	sizqata tura bolmazsız	alaqata tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not hardening (emphatic)	menqatmay tura bolmazma	senqatmay tura bolmazsa	olqatmay tura bolmaz	bizqatmay tura bolmazbız	sizqatmay tura bolmazsız	alaqatmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not hardening	menqatmay turama	senqatmay turasa	olqatmay turadı	bizqatmay turabız	sizqatmay turasız	alaqatmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not hardening	menqatmay turmayma	senqatmay turmaysa	olqatmay turmaydı	bizqatmay turmaybız	sizqatmay turmaysız	alaqatmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not hardening?	menqatmay turmaymıma	senqatmay turmaymısa	olqatmay turmaymıdı	bizqatmay turmaymıbız	sizqatmay turmaymısız	alaqatmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have hardened	menqathan bolmazma	senqathan bolmazsa	olqathan bolmaz	bizqathan bolmazbız	sizqathan bolmazsız	alaqathan bolmazla
Inference — double negationhe must have hardened (emphatic)	menqatmağan bolmazma	senqatmağan bolmazsa	olqatmağan bolmaz	bizqatmağan bolmazbız	sizqatmağan bolmazsız	alaqatmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had hardened	menqathan bolmasam	senqathan bolmasang	olqathan bolmasa	bizqathan bolmasaq	sizqathan bolmasağız	alaqathan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't hardened	menqatmağan bolmasam	senqatmağan bolmasang	olqatmağan bolmasa	bizqatmağan bolmasaq	sizqatmağan bolmasağız	alaqatmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to harden	menqatarıq bolmazma	senqatarıq bolmazsa	olqatarıq bolmaz	bizqatarıq bolmazbız	sizqatarıq bolmazsız	alaqatarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to harden (emphatic)	menqatmazlıq bolmazma	senqatmazlıq bolmazsa	olqatmazlıq bolmaz	bizqatmazlıq bolmazbız	sizqatmazlıq bolmazsız	alaqatmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to harden	menqatarıq bolmasam	senqatarıq bolmasang	olqatarıq bolmasa	bizqatarıq bolmasaq	sizqatarıq bolmasağız	alaqatarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to harden	menqatmazlıq bolmasam	senqatmazlıq bolmasang	olqatmazlıq bolmasa	bizqatmazlıq bolmasaq	sizqatmazlıq bolmasağız	alaqatmazlıq bolmasala