qıçırırğa
/qɯtʃɯrɯrʁa/
1. to shout, to cry out, to speak loudly
- açı qıçırırğa — to give a piercing cry
- jeti tamaqdan qıçırırğa — to shout at the top of one's voice
- qıçırıb jılarğa — to weep aloud
2. to call, to hail, to shout to someone
- annga bir qıçırçı — call him, will you
- ozub barğannga qıçırırğa — to hail a passer-by
- jolğa çıqğannı ızından qıçırma — do not call after one who has set out on a journey
3. to scold, to berate in a raised voice
- sabiyni qıçırma — do not shout at the child
- atası anı qıçırdı — his father scolded him loudly
- qıçırmay da aytırğa bolluqdu — it can be said without shouting
4. to sing, to crow, to caw (of birds)
- tawuqla qıçıradıla — the hens are calling
- qarğa qıçıradı — the crow is cawing
- guguruk qıçıradı, el sağaymaydı — the cockerel crows and the village does not stir
5. to hoot, to sound a horn, to blare
- qıçırğan tawuş uzaqdan eşitildi — the hooting sound was heard from far off
- maşina qıçıradı — the car is sounding its horn
- maşina qıçırmadı — the car did not sound its horn
6. to proclaim, to make a noise about something
- qodu qıçırırğa — to proclaim it to everyone
- azan qıçırırğa — to call the azan
- haparnı elge qıçırdı — he shouted the news to the whole village
Conjugation
Common forms
- qıçıradıhe is shouting
- qıçırdıhe shouted
- qıçırğandıhe has shouted
- qıçırırhe will shout
- qıçırlıqdıhe is going to shout
- qıçıra edihe was shouting
- qıçırsaif he shouts
- qıçır!shout!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is shouting | menqıçırama | senqıçırasa | olqıçıradı | bizqıçırabız | sizqıçırasız | alaqıçıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not shouting | menqıçırmayma | senqıçırmaysa | olqıçırmaydı | bizqıçırmaybız | sizqıçırmaysız | alaqıçırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he shouting? | menqıçıramıma? qıçıramamı? | senqıçıramısa? | olqıçıramıdı? | bizqıçıramıbız? qıçırabızmı? | sizqıçıramısız? | alaqıçıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he shouting? | menqıçırmaymıma? qıçırmaymamı? | senqıçırmaymısa? | olqıçırmaymıdı? | bizqıçırmaymıbız? qıçırmaybızmı? | sizqıçırmaymısız? | alaqıçırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually shouts | menqıçırıwçanma | senqıçırıwçansa | olqıçırıwçandı | bizqıçırıwçanbız | sizqıçırıwçansız | alaqıçırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually shout | menqıçırıwçan tülme | senqıçırıwçan tülse | olqıçırıwçan tüldü | bizqıçırıwçan tülbüz | sizqıçırıwçan tülsüz | alaqıçırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually shout? | menqıçırıwçanmıma? qıçırıwçanmamı? | senqıçırıwçanmısa? | olqıçırıwçanmıdı? | bizqıçırıwçanmıbız? qıçırıwçanbızmı? | sizqıçırıwçanmısız? | alaqıçırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually shout? | menqıçırıwçan tülmüme? | senqıçırıwçan tülmüse? | olqıçırıwçan tülmüdü? | bizqıçırıwçan tülmübüz? | sizqıçırıwçan tülmüsüz? | alaqıçırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has shouted and remains so | olqıçırıbdı | alaqıçırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he shouted? | olqıçırıbmıdı? | alaqıçırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of shouting | menqıçıra turama | senqıçıra turasa | olqıçıra turadı | bizqıçıra turabız | sizqıçıra turasız | alaqıçıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of shouting | menqıçıra turmayma | senqıçıra turmaysa | olqıçıra turmaydı | bizqıçıra turmaybız | sizqıçıra turmaysız | alaqıçıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of shouting? | menqıçıra turamıma? qıçıra turamamı? | senqıçıra turamısa? | olqıçıra turamıdı? | bizqıçıra turamıbız? qıçıra turabızmı? | sizqıçıra turamısız? | alaqıçıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of shouting? | menqıçıra turmaymıma? qıçıra turmaymamı? | senqıçıra turmaymısa? | olqıçıra turmaymıdı? | bizqıçıra turmaymıbız? qıçıra turmaybızmı? | sizqıçıra turmaymısız? | alaqıçıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he shouted | menqıçırdım | senqıçırdıng | olqıçırdı | bizqıçırdıq | sizqıçırdığız | alaqıçırdıla |
| Simple past (definite)he didn't shout | menqıçırmadım | senqıçırmadıng | olqıçırmadı | bizqıçırmadıq | sizqıçırmadığız | alaqıçırmadıla |
| Simple past (definite)did he shout? | menqıçırdımmı? | senqıçırdıngmı? | olqıçırdımı? | bizqıçırdıqmı? | sizqıçırdığızmı? | alaqıçırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he shout? | menqıçırmadımmı? | senqıçırmadıngmı? | olqıçırmadımı? | bizqıçırmadıqmı? | sizqıçırmadığızmı? | alaqıçırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has shouted | menqıçırğanma | senqıçırğansa | olqıçırğandı | bizqıçırğanbız | sizqıçırğansız | alaqıçırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't shouted | menqıçırmağanma | senqıçırmağansa | olqıçırmağandı | bizqıçırmağanbız | sizqıçırmağansız | alaqıçırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he shouted? | menqıçırğanmıma? qıçırğanmamı? | senqıçırğanmısa? | olqıçırğanmıdı? | bizqıçırğanmıbız? qıçırğanbızmı? | sizqıçırğanmısız? | alaqıçırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he shouted? | menqıçırmağanmıma? qıçırmağanmamı? | senqıçırmağanmısa? | olqıçırmağanmıdı? | bizqıçırmağanmıbız? qıçırmağanbızmı? | sizqıçırmağanmısız? | alaqıçırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will shout | menqıçırırma | senqıçırırsa | olqıçırır | bizqıçırırbız | sizqıçırırsız | alaqıçırırla |
| Indefinite future (future I)he won't shout | menqıçırmazma | senqıçırmazsa | olqıçırmaz | bizqıçırmazbız | sizqıçırmazsız | alaqıçırmazla |
| Indefinite future (future I)will he shout? | menqıçırırmıma? qıçırırmamı? | senqıçırırmısa? | olqıçırırmı? | bizqıçırırmıbız? qıçırırbızmı? | sizqıçırırmısız? | alaqıçırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he shout? | menqıçırmazmıma? qıçırmazmamı? | senqıçırmazmısa? | olqıçırmazmı? | bizqıçırmazmıbız? qıçırmazbızmı? | sizqıçırmazmısız? | alaqıçırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to shout | menqıçırlıqma1 | senqıçırlıqsa1 | olqıçırlıqdı1 | bizqıçırlıqbız1 | sizqıçırlıqsız1 | alaqıçırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to shout | menqıçırlıq tülme1 | senqıçırlıq tülse1 | olqıçırlıq tüldü1 | bizqıçırlıq tülbüz1 | sizqıçırlıq tülsüz1 | alaqıçırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to shout? | menqıçırlıqmıma?1 qıçırlıqmamı? | senqıçırlıqmısa?1 | olqıçırlıqmıdı?1 | bizqıçırlıqmıbız?1 qıçırlıqbızmı? | sizqıçırlıqmısız?1 | alaqıçırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to shout? | menqıçırlıq tülmüme?1 | senqıçırlıq tülmüse?1 | olqıçırlıq tülmüdü?1 | bizqıçırlıq tülmübüz?1 | sizqıçırlıq tülmüsüz?1 | alaqıçırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıçırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had shouted | menqıçırğan edimqıçırğanem | senqıçırğan edingqıçırğaneng | olqıçırğan ediqıçırğaned | bizqıçırğan edikqıçırğanek | sizqıçırğan edigizqıçırğanegiz | alaqıçırğan edileqıçırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't shouted | menqıçırmağan edimqıçırmağanem | senqıçırmağan edingqıçırmağaneng | olqıçırmağan ediqıçırmağaned | bizqıçırmağan edikqıçırmağanek | sizqıçırmağan edigizqıçırmağanegiz | alaqıçırmağan edileqıçırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was shouting | menqıçıra edimqıçıraem | senqıçıra edingqıçıraeng | olqıçıra ediqıçıraed | bizqıçıra edikqıçıraek | sizqıçıra edigizqıçıraegiz | alaqıçıra edileqıçıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't shouting | menqıçırmay edimqıçırmayem | senqıçırmay edingqıçırmayeng | olqıçırmay ediqıçırmayed | bizqıçırmay edikqıçırmayek | sizqıçırmay edigizqıçırmayegiz | alaqıçırmay edileqıçırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to shout | menqıçırıwçan edimqıçırıwçanem | senqıçırıwçan edingqıçırıwçaneng | olqıçırıwçan ediqıçırıwçaned | bizqıçırıwçan edikqıçırıwçanek | sizqıçırıwçan edigizqıçırıwçanegiz | alaqıçırıwçan edileqıçırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to shout | menqıçırıwçan tül edimqıçırıwçan tül em | senqıçırıwçan tül edingqıçırıwçan tül eng | olqıçırıwçan tül ediqıçırıwçan tül ed | bizqıçırıwçan tül edikqıçırıwçan tül ek | sizqıçırıwçan tül edigizqıçırıwçan tül egiz | alaqıçırıwçan tül edileqıçırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had shouted and remained so | olqıçırıb edi | alaqıçırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't shouted | olqıçırıb tül edi | alaqıçırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of shouting | menqıçıra tura edimqıçıra turaem | senqıçıra tura edingqıçıra turaeng | olqıçıra tura ediqıçıra turaed | bizqıçıra tura edikqıçıra turaek | sizqıçıra tura edigizqıçıra turaegiz | alaqıçıra tura edileqıçıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of shouting | menqıçıra turmay edimqıçıra turmayem | senqıçıra turmay edingqıçıra turmayeng | olqıçıra turmay ediqıçıra turmayed | bizqıçıra turmay edikqıçıra turmayek | sizqıçıra turmay edigizqıçıra turmayegiz | alaqıçıra turmay edileqıçıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would shout | menqıçırır edimqıçırır em | senqıçırır edingqıçırır eng | olqıçırır ediqıçırır ed | bizqıçırır edikqıçırır ek | sizqıçırır edigizqıçırır egiz | alaqıçırır edileqıçırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't shout | menqıçırmaz edimqıçırmaz em | senqıçırmaz edingqıçırmaz eng | olqıçırmaz ediqıçırmaz ed | bizqıçırmaz edikqıçırmaz ek | sizqıçırmaz edigizqıçırmaz egiz | alaqıçırmaz edileqıçırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have shouted | menqıçırlıq edim2qıçırlıq em | senqıçırlıq eding2qıçırlıq eng | olqıçırlıq edi2qıçırlıq ed | bizqıçırlıq edik2qıçırlıq ek | sizqıçırlıq edigiz2qıçırlıq egiz | alaqıçırlıq edile2qıçırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have shouted | menqıçırlıq tül edim2qıçırlıq tül em | senqıçırlıq tül eding2qıçırlıq tül eng | olqıçırlıq tül edi2qıçırlıq tül ed | bizqıçırlıq tül edik2qıçırlıq tül ek | sizqıçırlıq tül edigiz2qıçırlıq tül egiz | alaqıçırlıq tül edile2qıçırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıçırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he shouts | menqıçırsam | senqıçırsang | olqıçırsa | bizqıçırsaq | sizqıçırsağız | alaqıçırsala |
| Conditionalif he doesn't shout | menqıçırmasam | senqıçırmasang | olqıçırmasa | bizqıçırmasaq | sizqıçırmasağız | alaqıçırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is shouting | menqıçıra esem | senqıçıra eseng | olqıçıra ese | bizqıçıra esek | sizqıçıra esegiz | alaqıçıra esele |
| Conditional, present realif he is not shouting | menqıçırmay esem | senqıçırmay eseng | olqıçırmay ese | bizqıçırmay esek | sizqıçırmay esegiz | alaqıçırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he shouted | menqıçırsam ediqıçırsam ed | senqıçırsang ediqıçırsang ed | olqıçırsa ediqıçırsaed | bizqıçırsaq ediqıçırsaq ed | sizqıçırsağız ediqıçırsağız ed | alaqıçırsala ediqıçırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't shout | menqıçırmasam ediqıçırmasam ed | senqıçırmasang ediqıçırmasang ed | olqıçırmasa ediqıçırmasaed | bizqıçırmasaq ediqıçırmasaq ed | sizqıçırmasağız ediqıçırmasağız ed | alaqıçırmasala ediqıçırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he shouted | menqıçırdım esem | senqıçırdıng eseng | olqıçırdı ese | bizqıçırdıq esek | sizqıçırdığız esegiz | alaqıçırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't shout | menqıçırmadım esem | senqıçırmadıng eseng | olqıçırmadı ese | bizqıçırmadıq esek | sizqıçırmadığız esegiz | alaqıçırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did shout (indeed) | menqıçırğan esem | senqıçırğan eseng | olqıçırğan ese | bizqıçırğan esek | sizqıçırğan esegiz | alaqıçırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't shout (indeed) | menqıçırmağan esem | senqıçırmağan eseng | olqıçırmağan ese | bizqıçırmağan esek | sizqıçırmağan esegiz | alaqıçırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had shouted | menqıçırğan bolsam | senqıçırğan bolsang | olqıçırğan bolsa | bizqıçırğan bolsaq | sizqıçırğan bolsağız | alaqıçırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't shouted | menqıçırmağan bolsam | senqıçırmağan bolsang | olqıçırmağan bolsa | bizqıçırmağan bolsaq | sizqıçırmağan bolsağız | alaqıçırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had shouted | menqıçırğan bolsam ediqıçırğan bolsam ed | senqıçırğan bolsang ediqıçırğan bolsang ed | olqıçırğan bolsa ediqıçırğan bolsaed | bizqıçırğan bolsaq ediqıçırğan bolsaq ed | sizqıçırğan bolsağız ediqıçırğan bolsağız ed | alaqıçırğan bolsala ediqıçırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't shouted | menqıçırmağan bolsam ediqıçırmağan bolsam ed | senqıçırmağan bolsang ediqıçırmağan bolsang ed | olqıçırmağan bolsa ediqıçırmağan bolsaed | bizqıçırmağan bolsaq ediqıçırmağan bolsaq ed | sizqıçırmağan bolsağız ediqıçırmağan bolsağız ed | alaqıçırmağan bolsala ediqıçırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will shout | menqıçırır esem | senqıçırır eseng | olqıçırır ese | bizqıçırır esek | sizqıçırır esegiz | alaqıçırır esele |
| Conditional, aoristif he won't shout | menqıçırmaz esem | senqıçırmaz eseng | olqıçırmaz ese | bizqıçırmaz esek | sizqıçırmaz esegiz | alaqıçırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to shout | menqıçırlıq esem4 | senqıçırlıq eseng4 | olqıçırlıq ese4 | bizqıçırlıq esek4 | sizqıçırlıq esegiz4 | alaqıçırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to shout | menqıçırlıq tül esem4 | senqıçırlıq tül eseng4 | olqıçırlıq tül ese4 | bizqıçırlıq tül esek4 | sizqıçırlıq tül esegiz4 | alaqıçırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to shout | menqıçırlıq bolsam5 | senqıçırlıq bolsang5 | olqıçırlıq bolsa5 | bizqıçırlıq bolsaq5 | sizqıçırlıq bolsağız5 | alaqıçırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to shout | menqıçırmazlıq bolsam | senqıçırmazlıq bolsang | olqıçırmazlıq bolsa | bizqıçırmazlıq bolsaq | sizqıçırmazlıq bolsağız | alaqıçırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qıçırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıçırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıçırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be shouting | menqıçıra bolurma | senqıçıra bolursa | olqıçıra bolur | bizqıçıra bolurbuz | sizqıçıra bolursuz | alaqıçıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be shouting | menqıçırmay bolurma | senqıçırmay bolursa | olqıçırmay bolur | bizqıçırmay bolurbuz | sizqıçırmay bolursuz | alaqıçırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of shouting | menqıçıra tura bolurma | senqıçıra tura bolursa | olqıçıra tura bolur | bizqıçıra tura bolurbuz | sizqıçıra tura bolursuz | alaqıçıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not shouting | menqıçırmay tura bolurma | senqıçırmay tura bolursa | olqıçırmay tura bolur | bizqıçırmay tura bolurbuz | sizqıçırmay tura bolursuz | alaqıçırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have shouted | menqıçırğan bolurma | senqıçırğan bolursa | olqıçırğan bolur | bizqıçırğan bolurbuz | sizqıçırğan bolursuz | alaqıçırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have shouted | menqıçırmağan bolurma | senqıçırmağan bolursa | olqıçırmağan bolur | bizqıçırmağan bolurbuz | sizqıçırmağan bolursuz | alaqıçırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to shout | menqıçırlıq bolurma6 | senqıçırlıq bolursa6 | olqıçırlıq bolur6 | bizqıçırlıq bolurbuz6 | sizqıçırlıq bolursuz6 | alaqıçırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to shout | menqıçırmazlıq bolurma | senqıçırmazlıq bolursa | olqıçırmazlıq bolur | bizqıçırmazlıq bolurbuz | sizqıçırmazlıq bolursuz | alaqıçırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıçırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it shout | menqıçırayım | senqıçır! | olqıçırsın | bizqıçırayıq | sizqıçırığız! | alaqıçırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not shout | menqıçırmayım | senqıçırma! | olqıçırmasın | bizqıçırmayıq | sizqıçırmağız! | alaqıçırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he shout? | menqıçırayımmı? | olqıçırsınmı? | bizqıçırayıqmı? | alaqıçırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not shout? | menqıçırmayımmı? | olqıçırmasınmı? | bizqıçırmayıqmı? | alaqıçırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it shout | senqıçırçı7 | olqıçırsınçı | sizqıçırçığız | alaqıçırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not shout | senqıçırmaçı7 | olqıçırmasınçı | sizqıçırmaçığız | alaqıçırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you shout | senqıçırğınqıçırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not shout | senqıçırmağınqıçırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he shouted | menqıçırğay edim qıçırğa edim | senqıçırğay eding qıçırğa eding | olqıçırğay edi qıçırğa edi | bizqıçırğay edik qıçırğa edik | sizqıçırğay edigiz qıçırğa edigiz | alaqıçırğay edile qıçırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not shout | menqıçırmağay edim qıçırmağa edim | senqıçırmağay eding qıçırmağa eding | olqıçırmağay edi qıçırmağa edi | bizqıçırmağay edik qıçırmağa edik | sizqıçırmağay edigiz qıçırmağa edigiz | alaqıçırmağay edile qıçırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to shout | menqıçırmağa qoyayımqıçırma qoyayım | senqıçırmağa qoy!qıçırma qoy! | olqıçırmağa qoysunqıçırma qoysun | bizqıçırmağa qoyayıqqıçırma qoyayıq | sizqıçırmağa qoyuğuz!qıçırma qoyuğuz! | alaqıçırmağa qoysunlaqıçırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to shout | menqıçırmağa qoymayımqıçırma qoymayım | senqıçırmağa qoyma!qıçırma qoyma! | olqıçırmağa qoymasınqıçırma qoymasın | bizqıçırmağa qoymayıqqıçırma qoymayıq | sizqıçırmağa qoymağız!qıçırma qoymağız! | alaqıçırmağa qoymasınlaqıçırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to shout? | menqıçırmağa qoyayımmı?qıçırma qoyayımmı? | olqıçırmağa qoysunmu?qıçırma qoysunmu? | bizqıçırmağa qoyayıqmı?qıçırma qoyayıqmı? | alaqıçırmağa qoysunlamı?qıçırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to shout? | menqıçırmağa qoymayımmı?qıçırma qoymayımmı? | olqıçırmağa qoymasınmı?qıçırma qoymasınmı? | bizqıçırmağa qoymayıqmı?qıçırma qoymayıqmı? | alaqıçırmağa qoymasınlamı?qıçırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to shout | menqıçırmağa qoyamaqıçırma qoyama | senqıçırmağa qoyasaqıçırma qoyasa | olqıçırmağa qoyadıqıçırma qoyadı | bizqıçırmağa qoyabızqıçırma qoyabız | sizqıçırmağa qoyasızqıçırma qoyasız | alaqıçırmağa qoyadılaqıçırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to shout | menqıçırmağa qoymaymaqıçırma qoymayma | senqıçırmağa qoymaysaqıçırma qoymaysa | olqıçırmağa qoymaydıqıçırma qoymaydı | bizqıçırmağa qoymaybızqıçırma qoymaybız | sizqıçırmağa qoymaysızqıçırma qoymaysız | alaqıçırmağa qoymaydılaqıçırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to shout? | menqıçırmağa qoyamıma?qıçırma qoyamıma? | senqıçırmağa qoyamısa?qıçırma qoyamısa? | olqıçırmağa qoyamıdı?qıçırma qoyamıdı? | bizqıçırmağa qoyamıbız?qıçırma qoyamıbız? | sizqıçırmağa qoyamısız?qıçırma qoyamısız? | alaqıçırmağa qoyamıdıla?qıçırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to shout? | menqıçırmağa qoymaymıma?qıçırma qoymaymıma? | senqıçırmağa qoymaymısa?qıçırma qoymaymısa? | olqıçırmağa qoymaymıdı?qıçırma qoymaymıdı? | bizqıçırmağa qoymaymıbız?qıçırma qoymaymıbız? | sizqıçırmağa qoymaymısız?qıçırma qoymaymısız? | alaqıçırmağa qoymaymıdıla?qıçırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to shout | menqıçırmağa qoydumqıçırma qoydum | senqıçırmağa qoydungqıçırma qoydung | olqıçırmağa qoyduqıçırma qoydu | bizqıçırmağa qoyduqqıçırma qoyduq | sizqıçırmağa qoyduğuzqıçırma qoyduğuz | alaqıçırmağa qoydulaqıçırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to shout | menqıçırmağa qoymadımqıçırma qoymadım | senqıçırmağa qoymadıngqıçırma qoymadıng | olqıçırmağa qoymadıqıçırma qoymadı | bizqıçırmağa qoymadıqqıçırma qoymadıq | sizqıçırmağa qoymadığızqıçırma qoymadığız | alaqıçırmağa qoymadılaqıçırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to shout? | menqıçırmağa qoydummu?qıçırma qoydummu? | senqıçırmağa qoydungmu?qıçırma qoydungmu? | olqıçırmağa qoydumu?qıçırma qoydumu? | bizqıçırmağa qoyduqmu?qıçırma qoyduqmu? | sizqıçırmağa qoyduğuzmu?qıçırma qoyduğuzmu? | alaqıçırmağa qoydulamı?qıçırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to shout? | menqıçırmağa qoymadımmı?qıçırma qoymadımmı? | senqıçırmağa qoymadıngmı?qıçırma qoymadıngmı? | olqıçırmağa qoymadımı?qıçırma qoymadımı? | bizqıçırmağa qoymadıqmı?qıçırma qoymadıqmı? | sizqıçırmağa qoymadığızmı?qıçırma qoymadığızmı? | alaqıçırmağa qoymadılamı?qıçırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can shout | menqıçıralama | senqıçıralasa | olqıçıraladı | bizqıçıralabız | sizqıçıralasız | alaqıçıraladıla |
| Ability — presenthe can't shout | menqıçıralmayma | senqıçıralmaysa | olqıçıralmaydı | bizqıçıralmaybız | sizqıçıralmaysız | alaqıçıralmaydıla |
| Ability — presentcan he shout? | menqıçıralamıma? qıçıralamamı? | senqıçıralamısa? | olqıçıralamıdı? | bizqıçıralamıbız? qıçıralabızmı? | sizqıçıralamısız? | alaqıçıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he shout? | menqıçıralmaymıma? qıçıralmaymamı? | senqıçıralmaymısa? | olqıçıralmaymıdı? | bizqıçıralmaymıbız? qıçıralmaybızmı? | sizqıçıralmaymısız? | alaqıçıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can shout | menqıçıralsam | senqıçıralsang | olqıçıralsa | bizqıçıralsaq | sizqıçıralsağız | alaqıçıralsala |
| Ability — if I can…if he can't shout | menqıçıralmasam | senqıçıralmasang | olqıçıralmasa | bizqıçıralmasaq | sizqıçıralmasağız | alaqıçıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to shout | menqıçıraldım | senqıçıraldıng | olqıçıraldı | bizqıçıraldıq | sizqıçıraldığız | alaqıçıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not shout | menqıçıralmadım | senqıçıralmadıng | olqıçıralmadı | bizqıçıralmadıq | sizqıçıralmadığız | alaqıçıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to shout? | menqıçıraldımmı? | senqıçıraldıngmı? | olqıçıraldımı? | bizqıçıraldıqmı? | sizqıçıraldığızmı? | alaqıçıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he shout? | menqıçıralmadımmı? | senqıçıralmadıngmı? | olqıçıralmadımı? | bizqıçıralmadıqmı? | sizqıçıralmadığızmı? | alaqıçıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to shout | menqıçıralğanma | senqıçıralğansa | olqıçıralğandı | bizqıçıralğanbız | sizqıçıralğansız | alaqıçıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to shout | menqıçıralmağanma | senqıçıralmağansa | olqıçıralmağandı | bizqıçıralmağanbız | sizqıçıralmağansız | alaqıçıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to shout? | menqıçıralğanmıma? qıçıralğanmamı? | senqıçıralğanmısa? | olqıçıralğanmıdı? | bizqıçıralğanmıbız? qıçıralğanbızmı? | sizqıçıralğanmısız? | alaqıçıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to shout? | menqıçıralmağanmıma? qıçıralmağanmamı? | senqıçıralmağanmısa? | olqıçıralmağanmıdı? | bizqıçıralmağanmıbız? qıçıralmağanbızmı? | sizqıçıralmağanmısız? | alaqıçıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to shout | menqıçıralğan edimqıçıralğanem | senqıçıralğan edingqıçıralğaneng | olqıçıralğan ediqıçıralğaned | bizqıçıralğan edikqıçıralğanek | sizqıçıralğan edigizqıçıralğanegiz | alaqıçıralğan edileqıçıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to shout | menqıçıralmağan edimqıçıralmağanem | senqıçıralmağan edingqıçıralmağaneng | olqıçıralmağan ediqıçıralmağaned | bizqıçıralmağan edikqıçıralmağanek | sizqıçıralmağan edigizqıçıralmağanegiz | alaqıçıralmağan edileqıçıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could shout | menqıçırala edimqıçıralaem | senqıçırala edingqıçıralaeng | olqıçırala ediqıçıralaed | bizqıçırala edikqıçıralaek | sizqıçırala edigizqıçıralaegiz | alaqıçırala edileqıçıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not shout | menqıçıralmay edimqıçıralmayem | senqıçıralmay edingqıçıralmayeng | olqıçıralmay ediqıçıralmayed | bizqıçıralmay edikqıçıralmayek | sizqıçıralmay edigizqıçıralmayegiz | alaqıçıralmay edileqıçıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to shout | menqıçıralırma | senqıçıralırsa | olqıçıralır | bizqıçıralırbız | sizqıçıralırsız | alaqıçıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to shout | menqıçıralmazma | senqıçıralmazsa | olqıçıralmaz | bizqıçıralmazbız | sizqıçıralmazsız | alaqıçıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to shout? | menqıçıralırmıma? qıçıralırmamı? | senqıçıralırmısa? | olqıçıralırmı? | bizqıçıralırmıbız? qıçıralırbızmı? | sizqıçıralırmısız? | alaqıçıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to shout? | menqıçıralmazmıma? qıçıralmazmamı? | senqıçıralmazmısa? | olqıçıralmazmı? | bizqıçıralmazmıbız? qıçıralmazbızmı? | sizqıçıralmazmısız? | alaqıçıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to shout | menqıçırallıqma | senqıçırallıqsa | olqıçırallıqdı | bizqıçırallıqbız | sizqıçırallıqsız | alaqıçırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to shout | menqıçırallıq tülme | senqıçırallıq tülse | olqıçırallıq tüldü | bizqıçırallıq tülbüz | sizqıçırallıq tülsüz | alaqıçırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to shout? | menqıçırallıqmıma? qıçırallıqmamı? | senqıçırallıqmısa? | olqıçırallıqmıdı? | bizqıçırallıqmıbız? qıçırallıqbızmı? | sizqıçırallıqmısız? | alaqıçırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to shout? | menqıçırallıq tülmüme? | senqıçırallıq tülmüse? | olqıçırallıq tülmüdü? | bizqıçırallıq tülmübüz? | sizqıçırallıq tülmüsüz? | alaqıçırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to shout | menqıçıralır edimqıçıralır em | senqıçıralır edingqıçıralır eng | olqıçıralır ediqıçıralır ed | bizqıçıralır edikqıçıralır ek | sizqıçıralır edigizqıçıralır egiz | alaqıçıralır edileqıçıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to shout | menqıçıralmaz edimqıçıralmaz em | senqıçıralmaz edingqıçıralmaz eng | olqıçıralmaz ediqıçıralmaz ed | bizqıçıralmaz edikqıçıralmaz ek | sizqıçıralmaz edigizqıçıralmaz egiz | alaqıçıralmaz edileqıçıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to shout | senqıçıralğınqıçıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to shout | senqıçıralmağınqıçıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be shouting | menqıçıra bolmazma | senqıçıra bolmazsa | olqıçıra bolmaz | bizqıçıra bolmazbız | sizqıçıra bolmazsız | alaqıçıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be shouting (emphatic) | menqıçırmay bolmazma | senqıçırmay bolmazsa | olqıçırmay bolmaz | bizqıçırmay bolmazbız | sizqıçırmay bolmazsız | alaqıçırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of shouting | menqıçıra tura bolmazma | senqıçıra tura bolmazsa | olqıçıra tura bolmaz | bizqıçıra tura bolmazbız | sizqıçıra tura bolmazsız | alaqıçıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not shouting (emphatic) | menqıçırmay tura bolmazma | senqıçırmay tura bolmazsa | olqıçırmay tura bolmaz | bizqıçırmay tura bolmazbız | sizqıçırmay tura bolmazsız | alaqıçırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not shouting | menqıçırmay turama | senqıçırmay turasa | olqıçırmay turadı | bizqıçırmay turabız | sizqıçırmay turasız | alaqıçırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not shouting | menqıçırmay turmayma | senqıçırmay turmaysa | olqıçırmay turmaydı | bizqıçırmay turmaybız | sizqıçırmay turmaysız | alaqıçırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not shouting? | menqıçırmay turmaymıma | senqıçırmay turmaymısa | olqıçırmay turmaymıdı | bizqıçırmay turmaymıbız | sizqıçırmay turmaymısız | alaqıçırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have shouted | menqıçırğan bolmazma | senqıçırğan bolmazsa | olqıçırğan bolmaz | bizqıçırğan bolmazbız | sizqıçırğan bolmazsız | alaqıçırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have shouted (emphatic) | menqıçırmağan bolmazma | senqıçırmağan bolmazsa | olqıçırmağan bolmaz | bizqıçırmağan bolmazbız | sizqıçırmağan bolmazsız | alaqıçırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had shouted | menqıçırğan bolmasam | senqıçırğan bolmasang | olqıçırğan bolmasa | bizqıçırğan bolmasaq | sizqıçırğan bolmasağız | alaqıçırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't shouted | menqıçırmağan bolmasam | senqıçırmağan bolmasang | olqıçırmağan bolmasa | bizqıçırmağan bolmasaq | sizqıçırmağan bolmasağız | alaqıçırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to shout | menqıçırlıq bolmazma | senqıçırlıq bolmazsa | olqıçırlıq bolmaz | bizqıçırlıq bolmazbız | sizqıçırlıq bolmazsız | alaqıçırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to shout (emphatic) | menqıçırmazlıq bolmazma | senqıçırmazlıq bolmazsa | olqıçırmazlıq bolmaz | bizqıçırmazlıq bolmazbız | sizqıçırmazlıq bolmazsız | alaqıçırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to shout | menqıçırlıq bolmasam | senqıçırlıq bolmasang | olqıçırlıq bolmasa | bizqıçırlıq bolmasaq | sizqıçırlıq bolmasağız | alaqıçırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to shout | menqıçırmazlıq bolmasam | senqıçırmazlıq bolmasang | olqıçırmazlıq bolmasa | bizqıçırmazlıq bolmasaq | sizqıçırmazlıq bolmasağız | alaqıçırmazlıq bolmasala |