bazınırğa
/bazɯnɯrʁa/
1. to rely on, to count on, to put one's trust in
- tenglege bazınırğa — to rely on one's friends
- qarıwunga bazınırğa — to count on one's own strength
- alğa barıwğa bazınırğa — to put one's trust in going forward
2. to be confident in, to be sure of
- kesi kesime bazınsam — if I am sure of myself
- bazınmağan tobuq süek sındırmaz — a knee that is not sure of itself will not break the bone
- bazınmağan tawğa juwuq qoş salmaz — he who is not sure of himself will not pitch camp near the mountain
3. to dare, to venture, to bring oneself to
- bazınıb aytırğa — to bring oneself to say it
- bazınmay qaldı — he did not bring himself to it
- bazınıb alğa çıqdı — he ventured out to the front
Conjugation
Common forms
- bazınadıhe is relying on
- bazındıhe relied on
- bazınngandıhe has relied on
- bazınırhe will rely on
- bazınnıqdıhe is going to rely on
- bazına edihe was relying on
- bazınsaif he relies on
- bazın!rely on!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is relying on | menbazınama | senbazınasa | olbazınadı | bizbazınabız | sizbazınasız | alabazınadıla |
| Present (simple & continuous)he is not relying on | menbazınmayma | senbazınmaysa | olbazınmaydı | bizbazınmaybız | sizbazınmaysız | alabazınmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he relying on? | menbazınamıma? bazınamamı? | senbazınamısa? | olbazınamıdı? | bizbazınamıbız? bazınabızmı? | sizbazınamısız? | alabazınamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he relying on? | menbazınmaymıma? bazınmaymamı? | senbazınmaymısa? | olbazınmaymıdı? | bizbazınmaymıbız? bazınmaybızmı? | sizbazınmaymısız? | alabazınmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually relies on | menbazınıwçanma | senbazınıwçansa | olbazınıwçandı | bizbazınıwçanbız | sizbazınıwçansız | alabazınıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually rely on | menbazınıwçan tülme | senbazınıwçan tülse | olbazınıwçan tüldü | bizbazınıwçan tülbüz | sizbazınıwçan tülsüz | alabazınıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually rely on? | menbazınıwçanmıma? bazınıwçanmamı? | senbazınıwçanmısa? | olbazınıwçanmıdı? | bizbazınıwçanmıbız? bazınıwçanbızmı? | sizbazınıwçanmısız? | alabazınıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually rely on? | menbazınıwçan tülmüme? | senbazınıwçan tülmüse? | olbazınıwçan tülmüdü? | bizbazınıwçan tülmübüz? | sizbazınıwçan tülmüsüz? | alabazınıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has relied on and remains so | olbazınıbdı | alabazınıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he relied on? | olbazınıbmıdı? | alabazınıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of relying on | menbazına turama | senbazına turasa | olbazına turadı | bizbazına turabız | sizbazına turasız | alabazına turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of relying on | menbazına turmayma | senbazına turmaysa | olbazına turmaydı | bizbazına turmaybız | sizbazına turmaysız | alabazına turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of relying on? | menbazına turamıma? bazına turamamı? | senbazına turamısa? | olbazına turamıdı? | bizbazına turamıbız? bazına turabızmı? | sizbazına turamısız? | alabazına turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of relying on? | menbazına turmaymıma? bazına turmaymamı? | senbazına turmaymısa? | olbazına turmaymıdı? | bizbazına turmaymıbız? bazına turmaybızmı? | sizbazına turmaymısız? | alabazına turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he relied on | menbazındım | senbazındıng | olbazındı | bizbazındıq | sizbazındığız | alabazındıla |
| Simple past (definite)he didn't rely on | menbazınmadım | senbazınmadıng | olbazınmadı | bizbazınmadıq | sizbazınmadığız | alabazınmadıla |
| Simple past (definite)did he rely on? | menbazındımmı? | senbazındıngmı? | olbazındımı? | bizbazındıqmı? | sizbazındığızmı? | alabazındılamı? |
| Simple past (definite)didn't he rely on? | menbazınmadımmı? | senbazınmadıngmı? | olbazınmadımı? | bizbazınmadıqmı? | sizbazınmadığızmı? | alabazınmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has relied on | menbazınnganma | senbazınngansa | olbazınngandı | bizbazınnganbız | sizbazınngansız | alabazınngandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't relied on | menbazınmağanma | senbazınmağansa | olbazınmağandı | bizbazınmağanbız | sizbazınmağansız | alabazınmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he relied on? | menbazınnganmıma? bazınnganmamı? | senbazınnganmısa? | olbazınnganmıdı? | bizbazınnganmıbız? bazınnganbızmı? | sizbazınnganmısız? | alabazınnganmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he relied on? | menbazınmağanmıma? bazınmağanmamı? | senbazınmağanmısa? | olbazınmağanmıdı? | bizbazınmağanmıbız? bazınmağanbızmı? | sizbazınmağanmısız? | alabazınmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will rely on | menbazınırma | senbazınırsa | olbazınır | bizbazınırbız | sizbazınırsız | alabazınırla |
| Indefinite future (future I)he won't rely on | menbazınmazma | senbazınmazsa | olbazınmaz | bizbazınmazbız | sizbazınmazsız | alabazınmazla |
| Indefinite future (future I)will he rely on? | menbazınırmıma? bazınırmamı? | senbazınırmısa? | olbazınırmı? | bizbazınırmıbız? bazınırbızmı? | sizbazınırmısız? | alabazınırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he rely on? | menbazınmazmıma? bazınmazmamı? | senbazınmazmısa? | olbazınmazmı? | bizbazınmazmıbız? bazınmazbızmı? | sizbazınmazmısız? | alabazınmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to rely on | menbazınnıqma1 | senbazınnıqsa1 | olbazınnıqdı1 | bizbazınnıqbız1 | sizbazınnıqsız1 | alabazınnıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to rely on | menbazınnıq tülme1 | senbazınnıq tülse1 | olbazınnıq tüldü1 | bizbazınnıq tülbüz1 | sizbazınnıq tülsüz1 | alabazınnıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to rely on? | menbazınnıqmıma?1 bazınnıqmamı? | senbazınnıqmısa?1 | olbazınnıqmıdı?1 | bizbazınnıqmıbız?1 bazınnıqbızmı? | sizbazınnıqmısız?1 | alabazınnıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to rely on? | menbazınnıq tülmüme?1 | senbazınnıq tülmüse?1 | olbazınnıq tülmüdü?1 | bizbazınnıq tülmübüz?1 | sizbazınnıq tülmüsüz?1 | alabazınnıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so bazınırıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had relied on | menbazınngan edimbazınnganem | senbazınngan edingbazınnganeng | olbazınngan edibazınnganed | bizbazınngan edikbazınnganek | sizbazınngan edigizbazınnganegiz | alabazınngan edilebazınnganelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't relied on | menbazınmağan edimbazınmağanem | senbazınmağan edingbazınmağaneng | olbazınmağan edibazınmağaned | bizbazınmağan edikbazınmağanek | sizbazınmağan edigizbazınmağanegiz | alabazınmağan edilebazınmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was relying on | menbazına edimbazınaem | senbazına edingbazınaeng | olbazına edibazınaed | bizbazına edikbazınaek | sizbazına edigizbazınaegiz | alabazına edilebazınaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't relying on | menbazınmay edimbazınmayem | senbazınmay edingbazınmayeng | olbazınmay edibazınmayed | bizbazınmay edikbazınmayek | sizbazınmay edigizbazınmayegiz | alabazınmay edilebazınmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to rely on | menbazınıwçan edimbazınıwçanem | senbazınıwçan edingbazınıwçaneng | olbazınıwçan edibazınıwçaned | bizbazınıwçan edikbazınıwçanek | sizbazınıwçan edigizbazınıwçanegiz | alabazınıwçan edilebazınıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to rely on | menbazınıwçan tül edimbazınıwçan tül em | senbazınıwçan tül edingbazınıwçan tül eng | olbazınıwçan tül edibazınıwçan tül ed | bizbazınıwçan tül edikbazınıwçan tül ek | sizbazınıwçan tül edigizbazınıwçan tül egiz | alabazınıwçan tül edilebazınıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had relied on and remained so | olbazınıb edi | alabazınıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't relied on | olbazınıb tül edi | alabazınıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of relying on | menbazına tura edimbazına turaem | senbazına tura edingbazına turaeng | olbazına tura edibazına turaed | bizbazına tura edikbazına turaek | sizbazına tura edigizbazına turaegiz | alabazına tura edilebazına turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of relying on | menbazına turmay edimbazına turmayem | senbazına turmay edingbazına turmayeng | olbazına turmay edibazına turmayed | bizbazına turmay edikbazına turmayek | sizbazına turmay edigizbazına turmayegiz | alabazına turmay edilebazına turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would rely on | menbazınır edimbazınır em | senbazınır edingbazınır eng | olbazınır edibazınır ed | bizbazınır edikbazınır ek | sizbazınır edigizbazınır egiz | alabazınır edilebazınır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't rely on | menbazınmaz edimbazınmaz em | senbazınmaz edingbazınmaz eng | olbazınmaz edibazınmaz ed | bizbazınmaz edikbazınmaz ek | sizbazınmaz edigizbazınmaz egiz | alabazınmaz edilebazınmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have relied on | menbazınnıq edim2bazınnıq em | senbazınnıq eding2bazınnıq eng | olbazınnıq edi2bazınnıq ed | bizbazınnıq edik2bazınnıq ek | sizbazınnıq edigiz2bazınnıq egiz | alabazınnıq edile2bazınnıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have relied on | menbazınnıq tül edim2bazınnıq tül em | senbazınnıq tül eding2bazınnıq tül eng | olbazınnıq tül edi2bazınnıq tül ed | bizbazınnıq tül edik2bazınnıq tül ek | sizbazınnıq tül edigiz2bazınnıq tül egiz | alabazınnıq tül edile2bazınnıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so bazınırıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he relies on | menbazınsam | senbazınsang | olbazınsa | bizbazınsaq | sizbazınsağız | alabazınsala |
| Conditionalif he doesn't rely on | menbazınmasam | senbazınmasang | olbazınmasa | bizbazınmasaq | sizbazınmasağız | alabazınmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is relying on | menbazına esem | senbazına eseng | olbazına ese | bizbazına esek | sizbazına esegiz | alabazına esele |
| Conditional, present realif he is not relying on | menbazınmay esem | senbazınmay eseng | olbazınmay ese | bizbazınmay esek | sizbazınmay esegiz | alabazınmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he relied on | menbazınsam edibazınsam ed | senbazınsang edibazınsang ed | olbazınsa edibazınsaed | bizbazınsaq edibazınsaq ed | sizbazınsağız edibazınsağız ed | alabazınsala edibazınsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't rely on | menbazınmasam edibazınmasam ed | senbazınmasang edibazınmasang ed | olbazınmasa edibazınmasaed | bizbazınmasaq edibazınmasaq ed | sizbazınmasağız edibazınmasağız ed | alabazınmasala edibazınmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he relied on | menbazındım esem | senbazındıng eseng | olbazındı ese | bizbazındıq esek | sizbazındığız esegiz | alabazındıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't rely on | menbazınmadım esem | senbazınmadıng eseng | olbazınmadı ese | bizbazınmadıq esek | sizbazınmadığız esegiz | alabazınmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did rely on (indeed) | menbazınngan esem | senbazınngan eseng | olbazınngan ese | bizbazınngan esek | sizbazınngan esegiz | alabazınngan esele |
| Conditional, past realif he didn't rely on (indeed) | menbazınmağan esem | senbazınmağan eseng | olbazınmağan ese | bizbazınmağan esek | sizbazınmağan esegiz | alabazınmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had relied on | menbazınngan bolsam | senbazınngan bolsang | olbazınngan bolsa | bizbazınngan bolsaq | sizbazınngan bolsağız | alabazınngan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't relied on | menbazınmağan bolsam | senbazınmağan bolsang | olbazınmağan bolsa | bizbazınmağan bolsaq | sizbazınmağan bolsağız | alabazınmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had relied on | menbazınngan bolsam edibazınngan bolsam ed | senbazınngan bolsang edibazınngan bolsang ed | olbazınngan bolsa edibazınngan bolsaed | bizbazınngan bolsaq edibazınngan bolsaq ed | sizbazınngan bolsağız edibazınngan bolsağız ed | alabazınngan bolsala edibazınngan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't relied on | menbazınmağan bolsam edibazınmağan bolsam ed | senbazınmağan bolsang edibazınmağan bolsang ed | olbazınmağan bolsa edibazınmağan bolsaed | bizbazınmağan bolsaq edibazınmağan bolsaq ed | sizbazınmağan bolsağız edibazınmağan bolsağız ed | alabazınmağan bolsala edibazınmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will rely on | menbazınır esem | senbazınır eseng | olbazınır ese | bizbazınır esek | sizbazınır esegiz | alabazınır esele |
| Conditional, aoristif he won't rely on | menbazınmaz esem | senbazınmaz eseng | olbazınmaz ese | bizbazınmaz esek | sizbazınmaz esegiz | alabazınmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to rely on | menbazınnıq esem4 | senbazınnıq eseng4 | olbazınnıq ese4 | bizbazınnıq esek4 | sizbazınnıq esegiz4 | alabazınnıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to rely on | menbazınnıq tül esem4 | senbazınnıq tül eseng4 | olbazınnıq tül ese4 | bizbazınnıq tül esek4 | sizbazınnıq tül esegiz4 | alabazınnıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to rely on | menbazınnıq bolsam5 | senbazınnıq bolsang5 | olbazınnıq bolsa5 | bizbazınnıq bolsaq5 | sizbazınnıq bolsağız5 | alabazınnıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to rely on | menbazınmazlıq bolsam | senbazınmazlıq bolsang | olbazınmazlıq bolsa | bizbazınmazlıq bolsaq | sizbazınmazlıq bolsağız | alabazınmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso bazındıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so bazınırıq ese
- Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so bazınırıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be relying on | menbazına bolurma | senbazına bolursa | olbazına bolur | bizbazına bolurbuz | sizbazına bolursuz | alabazına bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be relying on | menbazınmay bolurma | senbazınmay bolursa | olbazınmay bolur | bizbazınmay bolurbuz | sizbazınmay bolursuz | alabazınmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of relying on | menbazına tura bolurma | senbazına tura bolursa | olbazına tura bolur | bizbazına tura bolurbuz | sizbazına tura bolursuz | alabazına tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not relying on | menbazınmay tura bolurma | senbazınmay tura bolursa | olbazınmay tura bolur | bizbazınmay tura bolurbuz | sizbazınmay tura bolursuz | alabazınmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have relied on | menbazınngan bolurma | senbazınngan bolursa | olbazınngan bolur | bizbazınngan bolurbuz | sizbazınngan bolursuz | alabazınngan bolurla |
| Inference (must have)he must not have relied on | menbazınmağan bolurma | senbazınmağan bolursa | olbazınmağan bolur | bizbazınmağan bolurbuz | sizbazınmağan bolursuz | alabazınmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to rely on | menbazınnıq bolurma6 | senbazınnıq bolursa6 | olbazınnıq bolur6 | bizbazınnıq bolurbuz6 | sizbazınnıq bolursuz6 | alabazınnıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to rely on | menbazınmazlıq bolurma | senbazınmazlıq bolursa | olbazınmazlıq bolur | bizbazınmazlıq bolurbuz | sizbazınmazlıq bolursuz | alabazınmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so bazınırıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it rely on | menbazınayım | senbazın! | olbazınsın | bizbazınayıq | sizbazınığız! | alabazınsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not rely on | menbazınmayım | senbazınma! | olbazınmasın | bizbazınmayıq | sizbazınmağız! | alabazınmasınla |
| Commands & suggestionsshould he rely on? | menbazınayımmı? | olbazınsınmı? | bizbazınayıqmı? | alabazınsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not rely on? | menbazınmayımmı? | olbazınmasınmı? | bizbazınmayıqmı? | alabazınmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it rely on | senbazınçı7 | olbazınsınçı | sizbazınçığız | alabazınsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not rely on | senbazınmaçı7 | olbazınmasınçı | sizbazınmaçığız | alabazınmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you rely on | senbazınngınbazınngı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not rely on | senbazınmağınbazınmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he relied on | menbazınngay edim bazınnga edim | senbazınngay eding bazınnga eding | olbazınngay edi bazınnga edi | bizbazınngay edik bazınnga edik | sizbazınngay edigiz bazınnga edigiz | alabazınngay edile bazınnga edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not rely on | menbazınmağay edim bazınmağa edim | senbazınmağay eding bazınmağa eding | olbazınmağay edi bazınmağa edi | bizbazınmağay edik bazınmağa edik | sizbazınmağay edigiz bazınmağa edigiz | alabazınmağay edile bazınmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to rely on | menbazınmağa qoyayımbazınma qoyayım | senbazınmağa qoy!bazınma qoy! | olbazınmağa qoysunbazınma qoysun | bizbazınmağa qoyayıqbazınma qoyayıq | sizbazınmağa qoyuğuz!bazınma qoyuğuz! | alabazınmağa qoysunlabazınma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to rely on | menbazınmağa qoymayımbazınma qoymayım | senbazınmağa qoyma!bazınma qoyma! | olbazınmağa qoymasınbazınma qoymasın | bizbazınmağa qoymayıqbazınma qoymayıq | sizbazınmağa qoymağız!bazınma qoymağız! | alabazınmağa qoymasınlabazınma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to rely on? | menbazınmağa qoyayımmı?bazınma qoyayımmı? | olbazınmağa qoysunmu?bazınma qoysunmu? | bizbazınmağa qoyayıqmı?bazınma qoyayıqmı? | alabazınmağa qoysunlamı?bazınma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to rely on? | menbazınmağa qoymayımmı?bazınma qoymayımmı? | olbazınmağa qoymasınmı?bazınma qoymasınmı? | bizbazınmağa qoymayıqmı?bazınma qoymayıqmı? | alabazınmağa qoymasınlamı?bazınma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to rely on | menbazınmağa qoyamabazınma qoyama | senbazınmağa qoyasabazınma qoyasa | olbazınmağa qoyadıbazınma qoyadı | bizbazınmağa qoyabızbazınma qoyabız | sizbazınmağa qoyasızbazınma qoyasız | alabazınmağa qoyadılabazınma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to rely on | menbazınmağa qoymaymabazınma qoymayma | senbazınmağa qoymaysabazınma qoymaysa | olbazınmağa qoymaydıbazınma qoymaydı | bizbazınmağa qoymaybızbazınma qoymaybız | sizbazınmağa qoymaysızbazınma qoymaysız | alabazınmağa qoymaydılabazınma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to rely on? | menbazınmağa qoyamıma?bazınma qoyamıma? | senbazınmağa qoyamısa?bazınma qoyamısa? | olbazınmağa qoyamıdı?bazınma qoyamıdı? | bizbazınmağa qoyamıbız?bazınma qoyamıbız? | sizbazınmağa qoyamısız?bazınma qoyamısız? | alabazınmağa qoyamıdıla?bazınma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to rely on? | menbazınmağa qoymaymıma?bazınma qoymaymıma? | senbazınmağa qoymaymısa?bazınma qoymaymısa? | olbazınmağa qoymaymıdı?bazınma qoymaymıdı? | bizbazınmağa qoymaymıbız?bazınma qoymaymıbız? | sizbazınmağa qoymaymısız?bazınma qoymaymısız? | alabazınmağa qoymaymıdıla?bazınma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to rely on | menbazınmağa qoydumbazınma qoydum | senbazınmağa qoydungbazınma qoydung | olbazınmağa qoydubazınma qoydu | bizbazınmağa qoyduqbazınma qoyduq | sizbazınmağa qoyduğuzbazınma qoyduğuz | alabazınmağa qoydulabazınma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to rely on | menbazınmağa qoymadımbazınma qoymadım | senbazınmağa qoymadıngbazınma qoymadıng | olbazınmağa qoymadıbazınma qoymadı | bizbazınmağa qoymadıqbazınma qoymadıq | sizbazınmağa qoymadığızbazınma qoymadığız | alabazınmağa qoymadılabazınma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to rely on? | menbazınmağa qoydummu?bazınma qoydummu? | senbazınmağa qoydungmu?bazınma qoydungmu? | olbazınmağa qoydumu?bazınma qoydumu? | bizbazınmağa qoyduqmu?bazınma qoyduqmu? | sizbazınmağa qoyduğuzmu?bazınma qoyduğuzmu? | alabazınmağa qoydulamı?bazınma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to rely on? | menbazınmağa qoymadımmı?bazınma qoymadımmı? | senbazınmağa qoymadıngmı?bazınma qoymadıngmı? | olbazınmağa qoymadımı?bazınma qoymadımı? | bizbazınmağa qoymadıqmı?bazınma qoymadıqmı? | sizbazınmağa qoymadığızmı?bazınma qoymadığızmı? | alabazınmağa qoymadılamı?bazınma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can rely on | menbazınalama | senbazınalasa | olbazınaladı | bizbazınalabız | sizbazınalasız | alabazınaladıla |
| Ability — presenthe can't rely on | menbazınalmayma | senbazınalmaysa | olbazınalmaydı | bizbazınalmaybız | sizbazınalmaysız | alabazınalmaydıla |
| Ability — presentcan he rely on? | menbazınalamıma? bazınalamamı? | senbazınalamısa? | olbazınalamıdı? | bizbazınalamıbız? bazınalabızmı? | sizbazınalamısız? | alabazınalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he rely on? | menbazınalmaymıma? bazınalmaymamı? | senbazınalmaymısa? | olbazınalmaymıdı? | bizbazınalmaymıbız? bazınalmaybızmı? | sizbazınalmaymısız? | alabazınalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can rely on | menbazınalsam | senbazınalsang | olbazınalsa | bizbazınalsaq | sizbazınalsağız | alabazınalsala |
| Ability — if I can…if he can't rely on | menbazınalmasam | senbazınalmasang | olbazınalmasa | bizbazınalmasaq | sizbazınalmasağız | alabazınalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to rely on | menbazınaldım | senbazınaldıng | olbazınaldı | bizbazınaldıq | sizbazınaldığız | alabazınaldıla |
| Ability — simple pasthe could not rely on | menbazınalmadım | senbazınalmadıng | olbazınalmadı | bizbazınalmadıq | sizbazınalmadığız | alabazınalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to rely on? | menbazınaldımmı? | senbazınaldıngmı? | olbazınaldımı? | bizbazınaldıqmı? | sizbazınaldığızmı? | alabazınaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he rely on? | menbazınalmadımmı? | senbazınalmadıngmı? | olbazınalmadımı? | bizbazınalmadıqmı? | sizbazınalmadığızmı? | alabazınalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to rely on | menbazınalğanma | senbazınalğansa | olbazınalğandı | bizbazınalğanbız | sizbazınalğansız | alabazınalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to rely on | menbazınalmağanma | senbazınalmağansa | olbazınalmağandı | bizbazınalmağanbız | sizbazınalmağansız | alabazınalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to rely on? | menbazınalğanmıma? bazınalğanmamı? | senbazınalğanmısa? | olbazınalğanmıdı? | bizbazınalğanmıbız? bazınalğanbızmı? | sizbazınalğanmısız? | alabazınalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to rely on? | menbazınalmağanmıma? bazınalmağanmamı? | senbazınalmağanmısa? | olbazınalmağanmıdı? | bizbazınalmağanmıbız? bazınalmağanbızmı? | sizbazınalmağanmısız? | alabazınalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to rely on | menbazınalğan edimbazınalğanem | senbazınalğan edingbazınalğaneng | olbazınalğan edibazınalğaned | bizbazınalğan edikbazınalğanek | sizbazınalğan edigizbazınalğanegiz | alabazınalğan edilebazınalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to rely on | menbazınalmağan edimbazınalmağanem | senbazınalmağan edingbazınalmağaneng | olbazınalmağan edibazınalmağaned | bizbazınalmağan edikbazınalmağanek | sizbazınalmağan edigizbazınalmağanegiz | alabazınalmağan edilebazınalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could rely on | menbazınala edimbazınalaem | senbazınala edingbazınalaeng | olbazınala edibazınalaed | bizbazınala edikbazınalaek | sizbazınala edigizbazınalaegiz | alabazınala edilebazınalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not rely on | menbazınalmay edimbazınalmayem | senbazınalmay edingbazınalmayeng | olbazınalmay edibazınalmayed | bizbazınalmay edikbazınalmayek | sizbazınalmay edigizbazınalmayegiz | alabazınalmay edilebazınalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to rely on | menbazınalırma | senbazınalırsa | olbazınalır | bizbazınalırbız | sizbazınalırsız | alabazınalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to rely on | menbazınalmazma | senbazınalmazsa | olbazınalmaz | bizbazınalmazbız | sizbazınalmazsız | alabazınalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to rely on? | menbazınalırmıma? bazınalırmamı? | senbazınalırmısa? | olbazınalırmı? | bizbazınalırmıbız? bazınalırbızmı? | sizbazınalırmısız? | alabazınalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to rely on? | menbazınalmazmıma? bazınalmazmamı? | senbazınalmazmısa? | olbazınalmazmı? | bizbazınalmazmıbız? bazınalmazbızmı? | sizbazınalmazmısız? | alabazınalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to rely on | menbazınallıqma | senbazınallıqsa | olbazınallıqdı | bizbazınallıqbız | sizbazınallıqsız | alabazınallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to rely on | menbazınallıq tülme | senbazınallıq tülse | olbazınallıq tüldü | bizbazınallıq tülbüz | sizbazınallıq tülsüz | alabazınallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to rely on? | menbazınallıqmıma? bazınallıqmamı? | senbazınallıqmısa? | olbazınallıqmıdı? | bizbazınallıqmıbız? bazınallıqbızmı? | sizbazınallıqmısız? | alabazınallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to rely on? | menbazınallıq tülmüme? | senbazınallıq tülmüse? | olbazınallıq tülmüdü? | bizbazınallıq tülmübüz? | sizbazınallıq tülmüsüz? | alabazınallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to rely on | menbazınalır edimbazınalır em | senbazınalır edingbazınalır eng | olbazınalır edibazınalır ed | bizbazınalır edikbazınalır ek | sizbazınalır edigizbazınalır egiz | alabazınalır edilebazınalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to rely on | menbazınalmaz edimbazınalmaz em | senbazınalmaz edingbazınalmaz eng | olbazınalmaz edibazınalmaz ed | bizbazınalmaz edikbazınalmaz ek | sizbazınalmaz edigizbazınalmaz egiz | alabazınalmaz edilebazınalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to rely on | senbazınalğınbazınalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to rely on | senbazınalmağınbazınalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be relying on | menbazına bolmazma | senbazına bolmazsa | olbazına bolmaz | bizbazına bolmazbız | sizbazına bolmazsız | alabazına bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be relying on (emphatic) | menbazınmay bolmazma | senbazınmay bolmazsa | olbazınmay bolmaz | bizbazınmay bolmazbız | sizbazınmay bolmazsız | alabazınmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of relying on | menbazına tura bolmazma | senbazına tura bolmazsa | olbazına tura bolmaz | bizbazına tura bolmazbız | sizbazına tura bolmazsız | alabazına tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not relying on (emphatic) | menbazınmay tura bolmazma | senbazınmay tura bolmazsa | olbazınmay tura bolmaz | bizbazınmay tura bolmazbız | sizbazınmay tura bolmazsız | alabazınmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not relying on | menbazınmay turama | senbazınmay turasa | olbazınmay turadı | bizbazınmay turabız | sizbazınmay turasız | alabazınmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not relying on | menbazınmay turmayma | senbazınmay turmaysa | olbazınmay turmaydı | bizbazınmay turmaybız | sizbazınmay turmaysız | alabazınmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not relying on? | menbazınmay turmaymıma | senbazınmay turmaymısa | olbazınmay turmaymıdı | bizbazınmay turmaymıbız | sizbazınmay turmaymısız | alabazınmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have relied on | menbazınngan bolmazma | senbazınngan bolmazsa | olbazınngan bolmaz | bizbazınngan bolmazbız | sizbazınngan bolmazsız | alabazınngan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have relied on (emphatic) | menbazınmağan bolmazma | senbazınmağan bolmazsa | olbazınmağan bolmaz | bizbazınmağan bolmazbız | sizbazınmağan bolmazsız | alabazınmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had relied on | menbazınngan bolmasam | senbazınngan bolmasang | olbazınngan bolmasa | bizbazınngan bolmasaq | sizbazınngan bolmasağız | alabazınngan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't relied on | menbazınmağan bolmasam | senbazınmağan bolmasang | olbazınmağan bolmasa | bizbazınmağan bolmasaq | sizbazınmağan bolmasağız | alabazınmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to rely on | menbazınnıq bolmazma | senbazınnıq bolmazsa | olbazınnıq bolmaz | bizbazınnıq bolmazbız | sizbazınnıq bolmazsız | alabazınnıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to rely on (emphatic) | menbazınmazlıq bolmazma | senbazınmazlıq bolmazsa | olbazınmazlıq bolmaz | bizbazınmazlıq bolmazbız | sizbazınmazlıq bolmazsız | alabazınmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to rely on | menbazınnıq bolmasam | senbazınnıq bolmasang | olbazınnıq bolmasa | bizbazınnıq bolmasaq | sizbazınnıq bolmasağız | alabazınnıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to rely on | menbazınmazlıq bolmasam | senbazınmazlıq bolmasang | olbazınmazlıq bolmasa | bizbazınmazlıq bolmasaq | sizbazınmazlıq bolmasağız | alabazınmazlıq bolmasala |