ayıblarğa
/ajɯblarʁa/
1. blame, reproach, shame, condemn
- ol meni ayıblaydı — he blames me
- atası jaşnı ayıbladı — the father reproached the lad
- anı ayıbladıla — they condemned him
- tüz ayıblaysa meni — you rightly reproach me
- meni ayıblama — don't blame me
2. accuse, charge — One dictionary marks this meaning as Karachay usage.
- anı urluqda ayıbladıla — they accused him of theft
- sen anı nek ayıblaysa? — why are you accusing him?
- ol kesin ayıblaydı — he accuses himself
- kişini ayıblama — don't accuse anyone
3. find fault with, see a flaw in
- munu nesin ayıblaysa? — what fault do you find in this?
- ol işni ayıblaydı — he finds fault with the work
- kiyimni ayıbladı — he found fault with the clothes
- har neni da ayıblaydı — he finds fault with everything
Conjugation
Common forms
- ayıblaydıhe is blaming
- ayıbladıhe blamed
- ayıblağandıhe has blamed
- ayıblarhe will blame
- ayıblarıqdıhe is going to blame
- ayıblay edihe was blaming
- ayıblasaif he blames
- ayıbla!blame!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menayıblaymaI am blaming | senayıblaysayou are blaming | olayıblaydıhe is blaming | bizayıblaybızwe are blaming | sizayıblaysızyou all are blaming | alaayıblaydılathey are blaming |
| Present (simple & continuous) | menayıblamaymaI am not blaming | senayıblamaysayou are not blaming | olayıblamaydıhe is not blaming | bizayıblamaybızwe are not blaming | sizayıblamaysızyou all are not blaming | alaayıblamaydılathey are not blaming |
| Present (simple & continuous) | menayıblaymamı? ayıblaymıma?am I blaming? | senayıblaymısa?are you blaming? | olayıblaymıdı?is he blaming? | bizayıblaybızmı? ayıblaymıbız?are we blaming? | sizayıblaymısız?are you all blaming? | alaayıblaymıdıla?are they blaming? |
| Present (simple & continuous) | menayıblamaymamı? ayıblamaymıma?aren't I blaming? | senayıblamaymısa?aren't you blaming? | olayıblamaymıdı?isn't he blaming? | bizayıblamaybızmı? ayıblamaymıbız?aren't we blaming? | sizayıblamaymısız?aren't you all blaming? | alaayıblamaymıdıla?aren't they blaming? |
| Habitual (usually, tends to) | menayıblawçanmaI usually blame | senayıblawçansayou usually blame | olayıblawçandıhe usually blames | bizayıblawçanbızwe usually blame | sizayıblawçansızyou all usually blame | alaayıblawçandılathey usually blame |
| Habitual (usually, tends to) | menayıblamawçanmaI usually don't blame | senayıblamawçansayou usually don't blame | olayıblamawçandıhe usually doesn't blame | bizayıblamawçanbızwe usually don't blame | sizayıblamawçansızyou all usually don't blame | alaayıblamawçandılathey usually don't blame |
| Habitual (usually, tends to) | menayıblawçanmamı? ayıblawçanmıma?do I usually blame? | senayıblawçanmısa?do you usually blame? | olayıblawçanmıdı?does he usually blame? | bizayıblawçanbızmı? ayıblawçanmıbız?do we usually blame? | sizayıblawçanmısız?do you all usually blame? | alaayıblawçanmıdıla?do they usually blame? |
| Habitual (usually, tends to) | menayıblamawçanmamı? ayıblamawçanmıma?do I usually not blame? | senayıblamawçanmısa?do you usually not blame? | olayıblamawçanmıdı?does he usually not blame? | bizayıblamawçanbızmı? ayıblamawçanmıbız?do we usually not blame? | sizayıblamawçanmısız?do you all usually not blame? | alaayıblamawçanmıdıla?do they usually not blame? |
| Resultative (has become and stays) | olayıblabdıhe has blamed and remains so | alaayıblabdılathey have blamed and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olayıblabmıdı?has he blamed? | alaayıblabmıdıla?have they blamed? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menayıblab turamaI keep blaming | senayıblab turasayou keep blaming | olayıblab turadıhe keeps blaming | bizayıblab turabızwe keep blaming | sizayıblab turasızyou all keep blaming | alaayıblab turadılathey keep blaming |
| Durative (keeps doing) | menayıblab turmaymaI don't keep blaming | senayıblab turmaysayou don't keep blaming | olayıblab turmaydıhe doesn't keep blaming | bizayıblab turmaybızwe don't keep blaming | sizayıblab turmaysızyou all don't keep blaming | alaayıblab turmaydılathey don't keep blaming |
| Durative (keeps doing) | menayıblab turamamı? ayıblab turamıma?do I keep blaming? | senayıblab turamısa?do you keep blaming? | olayıblab turamıdı?does he keep blaming? | bizayıblab turabızmı? ayıblab turamıbız?do we keep blaming? | sizayıblab turamısız?do you all keep blaming? | alaayıblab turamıdıla?do they keep blaming? |
| Durative (keeps doing) | menayıblab turmaymamı? ayıblab turmaymıma?don't I keep blaming? | senayıblab turmaymısa?don't you keep blaming? | olayıblab turmaymıdı?doesn't he keep blaming? | bizayıblab turmaybızmı? ayıblab turmaymıbız?don't we keep blaming? | sizayıblab turmaymısız?don't you all keep blaming? | alaayıblab turmaymıdıla?don't they keep blaming? |
| Progressive (in the middle of) | menayıblay turamaI am in the middle of blaming | senayıblay turasayou are in the middle of blaming | olayıblay turadıhe is in the middle of blaming | bizayıblay turabızwe are in the middle of blaming | sizayıblay turasızyou all are in the middle of blaming | alaayıblay turadılathey are in the middle of blaming |
| Progressive (in the middle of) | menayıblay turmaymaI am not in the middle of blaming | senayıblay turmaysayou are not in the middle of blaming | olayıblay turmaydıhe is not in the middle of blaming | bizayıblay turmaybızwe are not in the middle of blaming | sizayıblay turmaysızyou all are not in the middle of blaming | alaayıblay turmaydılathey are not in the middle of blaming |
| Progressive (in the middle of) | menayıblay turamamı? ayıblay turamıma?am I in the middle of blaming? | senayıblay turamısa?are you in the middle of blaming? | olayıblay turamıdı?is he in the middle of blaming? | bizayıblay turabızmı? ayıblay turamıbız?are we in the middle of blaming? | sizayıblay turamısız?are you all in the middle of blaming? | alaayıblay turamıdıla?are they in the middle of blaming? |
| Progressive (in the middle of) | menayıblay turmaymamı? ayıblay turmaymıma?aren't I in the middle of blaming? | senayıblay turmaymısa?aren't you in the middle of blaming? | olayıblay turmaymıdı?isn't he in the middle of blaming? | bizayıblay turmaybızmı? ayıblay turmaymıbız?aren't we in the middle of blaming? | sizayıblay turmaymısız?aren't you all in the middle of blaming? | alaayıblay turmaymıdıla?aren't they in the middle of blaming? |
| Simple past (definite) | menayıbladımI blamed | senayıbladıŋyou blamed | olayıbladıhe blamed | bizayıbladıqwe blamed | sizayıbladığızyou all blamed | alaayıbladılathey blamed |
| Simple past (definite) | menayıblamadımI didn't blame | senayıblamadıŋyou didn't blame | olayıblamadıhe didn't blame | bizayıblamadıqwe didn't blame | sizayıblamadığızyou all didn't blame | alaayıblamadılathey didn't blame |
| Simple past (definite) | menayıbladımmı?did I blame? | senayıbladıŋmı?did you blame? | olayıbladımı?did he blame? | bizayıbladıqmı?did we blame? | sizayıbladığızmı?did you all blame? | alaayıbladılamı?did they blame? |
| Simple past (definite) | menayıblamadımmı?didn't I blame? | senayıblamadıŋmı?didn't you blame? | olayıblamadımı?didn't he blame? | bizayıblamadıqmı?didn't we blame? | sizayıblamadığızmı?didn't you all blame? | alaayıblamadılamı?didn't they blame? |
| Perfect (past indefinite) | menayıblağanmaI have blamed | senayıblağansayou have blamed | olayıblağandıhe has blamed | bizayıblağanbızwe have blamed | sizayıblağansızyou all have blamed | alaayıblağandılathey have blamed |
| Perfect (past indefinite) | menayıblamağanmaI haven't blamed | senayıblamağansayou haven't blamed | olayıblamağandıhe hasn't blamed | bizayıblamağanbızwe haven't blamed | sizayıblamağansızyou all haven't blamed | alaayıblamağandılathey haven't blamed |
| Perfect (past indefinite) | menayıblağanmamı? ayıblağanmıma?have I blamed? | senayıblağanmısa?have you blamed? | olayıblağanmıdı?has he blamed? | bizayıblağanbızmı? ayıblağanmıbız?have we blamed? | sizayıblağanmısız?have you all blamed? | alaayıblağanmıdıla?have they blamed? |
| Perfect (past indefinite) | menayıblamağanmamı? ayıblamağanmıma?haven't I blamed? | senayıblamağanmısa?haven't you blamed? | olayıblamağanmıdı?hasn't he blamed? | bizayıblamağanbızmı? ayıblamağanmıbız?haven't we blamed? | sizayıblamağanmısız?haven't you all blamed? | alaayıblamağanmıdıla?haven't they blamed? |
| Durative, definite past (kept doing) | menayıblab turdumI kept blaming | senayıblab turduŋyou kept blaming | olayıblab turduhe kept blaming | bizayıblab turduqwe kept blaming | sizayıblab turduğuzyou all kept blaming | alaayıblab turdulathey kept blaming |
| Durative, definite past (kept doing) | menayıblab turmadımI didn't keep blaming | senayıblab turmadıŋyou didn't keep blaming | olayıblab turmadıhe didn't keep blaming | bizayıblab turmadıqwe didn't keep blaming | sizayıblab turmadığızyou all didn't keep blaming | alaayıblab turmadılathey didn't keep blaming |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menayıblarmaI will blame | senayıblarsayou will blame | olayıblarhe will blame | bizayıblarbızwe will blame | sizayıblarsızyou all will blame | alaayıblarlathey will blame |
| Indefinite future (future I) | menayıblamazmaI won't blame | senayıblamazsayou won't blame | olayıblamazhe won't blame | bizayıblamazbızwe won't blame | sizayıblamazsızyou all won't blame | alaayıblamazlathey won't blame |
| Indefinite future (future I) | menayıblarmamı? ayıblarmıma?will I blame? | senayıblarmısa?will you blame? | olayıblarmı?will he blame? | bizayıblarbızmı? ayıblarmıbız?will we blame? | sizayıblarmısız?will you all blame? | alaayıblarlamı? ayıblarmıla?will they blame? |
| Indefinite future (future I) | menayıblamazmamı? ayıblamazmıma?won't I blame? | senayıblamazmısa?won't you blame? | olayıblamazmı?won't he blame? | bizayıblamazbızmı? ayıblamazmıbız?won't we blame? | sizayıblamazmısız?won't you all blame? | alaayıblamazlamı? ayıblamazmıla?won't they blame? |
| Definite future (future II) | menayıblarıqmaI am going to blame | senayıblarıqsayou are going to blame | olayıblarıqdıhe is going to blame | bizayıblarıqbızwe are going to blame | sizayıblarıqsızyou all are going to blame | alaayıblarıqdılathey are going to blame |
| Definite future (future II) | menayıblarıq tülmeI am not going to blame | senayıblarıq tülseyou are not going to blame | olayıblarıq tüldühe is not going to blame | bizayıblarıq tülbüzwe are not going to blame | sizayıblarıq tülsüzyou all are not going to blame | alaayıblarıq tüldülethey are not going to blame |
| Definite future (future II) | menayıblarıqmamı? ayıblarıqmıma?am I going to blame? | senayıblarıqmısa?are you going to blame? | olayıblarıqmıdı?is he going to blame? | bizayıblarıqbızmı? ayıblarıqmıbız?are we going to blame? | sizayıblarıqmısız?are you all going to blame? | alaayıblarıqmıdıla?are they going to blame? |
| Definite future (future II) | menayıblarıq tülmüme?aren't I going to blame? | senayıblarıq tülmüse?aren't you going to blame? | olayıblarıq tülmüdü?isn't he going to blame? | bizayıblarıq tülmübüz?aren't we going to blame? | sizayıblarıq tülmüsüz?aren't you all going to blame? | alaayıblarıq tülmüdüle?aren't they going to blame? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menayıblağan edimayıblağanemI had blamed | senayıblağan ediŋayıblağaneŋyou had blamed | olayıblağan ediayıblağanedhe had blamed | bizayıblağan edikayıblağanekwe had blamed | sizayıblağan edigizayıblağanegizyou all had blamed | alaayıblağan edileayıblağanellethey had blamed |
| Past perfect (pluperfect) | menayıblamağan edimayıblamağanemI hadn't blamed | senayıblamağan ediŋayıblamağaneŋyou hadn't blamed | olayıblamağan ediayıblamağanedhe hadn't blamed | bizayıblamağan edikayıblamağanekwe hadn't blamed | sizayıblamağan edigizayıblamağanegizyou all hadn't blamed | alaayıblamağan edileayıblamağanellethey hadn't blamed |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menayıblay edimayıblayemI was blaming | senayıblay ediŋayıblayeŋyou were blaming | olayıblay ediayıblayedhe was blaming | bizayıblay edikayıblayekwe were blaming | sizayıblay edigizayıblayegizyou all were blaming | alaayıblay edileayıblayellethey were blaming |
| Past continuous (imperfect) | menayıblamay edimayıblamayemI wasn't blaming | senayıblamay ediŋayıblamayeŋyou weren't blaming | olayıblamay ediayıblamayedhe wasn't blaming | bizayıblamay edikayıblamayekwe weren't blaming | sizayıblamay edigizayıblamayegizyou all weren't blaming | alaayıblamay edileayıblamayellethey weren't blaming |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menayıblawçan edimayıblawçanemI used to blame | senayıblawçan ediŋayıblawçaneŋyou used to blame | olayıblawçan ediayıblawçanedhe used to blame | bizayıblawçan edikayıblawçanekwe used to blame | sizayıblawçan edigizayıblawçanegizyou all used to blame | alaayıblawçan edileayıblawçanellethey used to blame |
| Habitual past (used to) | menayıblamawçan edimayıblamawçanemI didn't use to blame | senayıblamawçan ediŋayıblamawçaneŋyou didn't use to blame | olayıblamawçan ediayıblamawçanedhe didn't use to blame | bizayıblamawçan edikayıblamawçanekwe didn't use to blame | sizayıblamawçan edigizayıblamawçanegizyou all didn't use to blame | alaayıblamawçan edileayıblamawçanellethey didn't use to blame |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olayıblab edihe had blamed and remained so | alaayıblab edilethey had blamed and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olayıblab tül edihe hadn't blamed | alaayıblab tül edilethey hadn't blamed | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menayıblab tura edimayıblab turaemI had kept blaming | senayıblab tura ediŋayıblab turaeŋyou had kept blaming | olayıblab tura ediayıblab turaedhe had kept blaming | bizayıblab tura edikayıblab turaekwe had kept blaming | sizayıblab tura edigizayıblab turaegizyou all had kept blaming | alaayıblab tura edileayıblab turaellethey had kept blaming |
| Past durative (had kept doing) | menayıblab turmay edimayıblab turmayemI hadn't kept blaming | senayıblab turmay ediŋayıblab turmayeŋyou hadn't kept blaming | olayıblab turmay ediayıblab turmayedhe hadn't kept blaming | bizayıblab turmay edikayıblab turmayekwe hadn't kept blaming | sizayıblab turmay edigizayıblab turmayegizyou all hadn't kept blaming | alaayıblab turmay edileayıblab turmayellethey hadn't kept blaming |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menayıblay tura edimayıblay turaemI was in the middle of blaming | senayıblay tura ediŋayıblay turaeŋyou were in the middle of blaming | olayıblay tura ediayıblay turaedhe was in the middle of blaming | bizayıblay tura edikayıblay turaekwe were in the middle of blaming | sizayıblay tura edigizayıblay turaegizyou all were in the middle of blaming | alaayıblay tura edileayıblay turaellethey were in the middle of blaming |
| Past progressive (was in the middle of) | menayıblay turmay edimayıblay turmayemI wasn't in the middle of blaming | senayıblay turmay ediŋayıblay turmayeŋyou weren't in the middle of blaming | olayıblay turmay ediayıblay turmayedhe wasn't in the middle of blaming | bizayıblay turmay edikayıblay turmayekwe weren't in the middle of blaming | sizayıblay turmay edigizayıblay turmayegizyou all weren't in the middle of blaming | alaayıblay turmay edileayıblay turmayellethey weren't in the middle of blaming |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menayıblar edimayıblar emI would blame | senayıblar ediŋayıblar eŋyou would blame | olayıblar ediayıblar edhe would blame | bizayıblar edikayıblar ekwe would blame | sizayıblar edigizayıblar egizyou all would blame | alaayıblar edileayıblar ellethey would blame |
| Conditional result (would) | menayıblamaz edimayıblamaz emI wouldn't blame | senayıblamaz ediŋayıblamaz eŋyou wouldn't blame | olayıblamaz ediayıblamaz edhe wouldn't blame | bizayıblamaz edikayıblamaz ekwe wouldn't blame | sizayıblamaz edigizayıblamaz egizyou all wouldn't blame | alaayıblamaz edileayıblamaz ellethey wouldn't blame |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menayıblarıq edimayıblarıq emI would have blamed | senayıblarıq ediŋayıblarıq eŋyou would have blamed | olayıblarıq ediayıblarıq edhe would have blamed | bizayıblarıq edikayıblarıq ekwe would have blamed | sizayıblarıq edigizayıblarıq egizyou all would have blamed | alaayıblarıq edileayıblarıq ellethey would have blamed |
| Past conditional result (would have) | menayıblarıq tül edimayıblarıq tül emI wouldn't have blamed | senayıblarıq tül ediŋayıblarıq tül eŋyou wouldn't have blamed | olayıblarıq tül ediayıblarıq tül edhe wouldn't have blamed | bizayıblarıq tül edikayıblarıq tül ekwe wouldn't have blamed | sizayıblarıq tül edigizayıblarıq tül egizyou all wouldn't have blamed | alaayıblarıq tül edileayıblarıq tül ellethey wouldn't have blamed |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menayıblasamif I blame | senayıblasaŋif you blame | olayıblasaif he blames | bizayıblasaqif we blame | sizayıblasağızif you all blame | alaayıblasalaif they blame |
| Conditional | menayıblamasamif I don't blame | senayıblamasaŋif you don't blame | olayıblamasaif he doesn't blame | bizayıblamasaqif we don't blame | sizayıblamasağızif you all don't blame | alaayıblamasalaif they don't blame |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menayıblay esemif I am blaming | senayıblay eseŋif you are blaming | olayıblay eseif he is blaming | bizayıblay esekif we are blaming | sizayıblay esegizif you all are blaming | alaayıblay eseleif they are blaming |
| Conditional, present real | menayıblamay esemif I am not blaming | senayıblamay eseŋif you are not blaming | olayıblamay eseif he is not blaming | bizayıblamay esekif we are not blaming | sizayıblamay esegizif you all are not blaming | alaayıblamay eseleif they are not blaming |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menayıblasam ediayıblasam edif only I blamed | senayıblasaŋ ediayıblasaŋ edif only you blamed | olayıblasa ediayıblasaedif only he blamed | bizayıblasaq ediayıblasaq edif only we blamed | sizayıblasağız ediayıblasağız edif only you all blamed | alaayıblasala ediayıblasalaedif only they blamed |
| Wish, present/future (if only) | menayıblamasam ediayıblamasam edif only I didn't blame | senayıblamasaŋ ediayıblamasaŋ edif only you didn't blame | olayıblamasa ediayıblamasaedif only he didn't blame | bizayıblamasaq ediayıblamasaq edif only we didn't blame | sizayıblamasağız ediayıblamasağız edif only you all didn't blame | alaayıblamasala ediayıblamasalaedif only they didn't blame |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menayıblab tursamif I carry on blaming | senayıblab tursaŋif you carry on blaming | olayıblab tursaif he carries on blaming | bizayıblab tursaqif we carry on blaming | sizayıblab tursağızif you all carry on blaming | alaayıblab tursalaif they carry on blaming |
| Durative conditional | menayıblab turmasamif I don't carry on blaming | senayıblab turmasaŋif you don't carry on blaming | olayıblab turmasaif he doesn't carry on blaming | bizayıblab turmasaqif we don't carry on blaming | sizayıblab turmasağızif you all don't carry on blaming | alaayıblab turmasalaif they don't carry on blaming |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menayıblab tura esemif I have kept blaming | senayıblab tura eseŋif you have kept blaming | olayıblab tura eseif he has kept blaming | bizayıblab tura esekif we have kept blaming | sizayıblab tura esegizif you all have kept blaming | alaayıblab tura eseleif they have kept blaming |
| Durative conditional, present real | menayıblab turmay esemif I haven't kept blaming | senayıblab turmay eseŋif you haven't kept blaming | olayıblab turmay eseif he hasn't kept blaming | bizayıblab turmay esekif we haven't kept blaming | sizayıblab turmay esegizif you all haven't kept blaming | alaayıblab turmay eseleif they haven't kept blaming |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menayıblay tursamif I keep blaming | senayıblay tursaŋif you keep blaming | olayıblay tursaif he keeps blaming | bizayıblay tursaqif we keep blaming | sizayıblay tursağızif you all keep blaming | alaayıblay tursalaif they keep blaming |
| Progressive conditional | menayıblamay tursamif I keep on not blaming | senayıblamay tursaŋif you keep on not blaming | olayıblamay tursaif he keeps on not blaming | bizayıblamay tursaqif we keep on not blaming | sizayıblamay tursağızif you all keep on not blaming | alaayıblamay tursalaif they keep on not blaming |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menayıblay tura esemif I am in the middle of blaming | senayıblay tura eseŋif you are in the middle of blaming | olayıblay tura eseif he is in the middle of blaming | bizayıblay tura esekif we are in the middle of blaming | sizayıblay tura esegizif you all are in the middle of blaming | alaayıblay tura eseleif they are in the middle of blaming |
| Progressive conditional, present real | menayıblamay tura esemif I keep on not blaming | senayıblamay tura eseŋif you keep on not blaming | olayıblamay tura eseif he keeps on not blaming | bizayıblamay tura esekif we keep on not blaming | sizayıblamay tura esegizif you all keep on not blaming | alaayıblamay tura eseleif they keep on not blaming |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | menayıbladım esemif I blamed | senayıbladıŋ eseŋif you blamed | olayıbladı eseif he blamed | bizayıbladıq esekif we blamed | sizayıbladığız esegizif you all blamed | alaayıbladıla eseleif they blamed |
| Conditional, definite past1 | menayıblamadım esemif I didn't blame | senayıblamadıŋ eseŋif you didn't blame | olayıblamadı eseif he didn't blame | bizayıblamadıq esekif we didn't blame | sizayıblamadığız esegizif you all didn't blame | alaayıblamadıla eseleif they didn't blame |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menayıblağan esemif I did blame (indeed) | senayıblağan eseŋif you did blame (indeed) | olayıblağan eseif he did blame (indeed) | bizayıblağan esekif we did blame (indeed) | sizayıblağan esegizif you all did blame (indeed) | alaayıblağan eseleif they did blame (indeed) |
| Conditional, past real | menayıblamağan esemif I didn't blame (indeed) | senayıblamağan eseŋif you didn't blame (indeed) | olayıblamağan eseif he didn't blame (indeed) | bizayıblamağan esekif we didn't blame (indeed) | sizayıblamağan esegizif you all didn't blame (indeed) | alaayıblamağan eseleif they didn't blame (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menayıblağan bolsamif I had blamed | senayıblağan bolsaŋif you had blamed | olayıblağan bolsaif he had blamed | bizayıblağan bolsaqif we had blamed | sizayıblağan bolsağızif you all had blamed | alaayıblağan bolsalaif they had blamed |
| Conditional, counterfactual | menayıblamağan bolsamif I hadn't blamed | senayıblamağan bolsaŋif you hadn't blamed | olayıblamağan bolsaif he hadn't blamed | bizayıblamağan bolsaqif we hadn't blamed | sizayıblamağan bolsağızif you all hadn't blamed | alaayıblamağan bolsalaif they hadn't blamed |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menayıblağan bolsam ediayıblağan bolsam edif only I had blamed | senayıblağan bolsaŋ ediayıblağan bolsaŋ edif only you had blamed | olayıblağan bolsa ediayıblağan bolsaedif only he had blamed | bizayıblağan bolsaq ediayıblağan bolsaq edif only we had blamed | sizayıblağan bolsağız ediayıblağan bolsağız edif only you all had blamed | alaayıblağan bolsala ediayıblağan bolsalaedif only they had blamed |
| Wish, past (if only I had) | menayıblamağan bolsam ediayıblamağan bolsam edif only I hadn't blamed | senayıblamağan bolsaŋ ediayıblamağan bolsaŋ edif only you hadn't blamed | olayıblamağan bolsa ediayıblamağan bolsaedif only he hadn't blamed | bizayıblamağan bolsaq ediayıblamağan bolsaq edif only we hadn't blamed | sizayıblamağan bolsağız ediayıblamağan bolsağız edif only you all hadn't blamed | alaayıblamağan bolsala ediayıblamağan bolsalaedif only they hadn't blamed |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menayıblar esemif I will blame | senayıblar eseŋif you will blame | olayıblar eseif he will blame | bizayıblar esekif we will blame | sizayıblar esegizif you all will blame | alaayıblar eseleif they will blame |
| Conditional, aorist | menayıblamaz esemif I won't blame | senayıblamaz eseŋif you won't blame | olayıblamaz eseif he won't blame | bizayıblamaz esekif we won't blame | sizayıblamaz esegizif you all won't blame | alaayıblamaz eseleif they won't blame |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menayıblarıq esemif I am going to blame | senayıblarıq eseŋif you are going to blame | olayıblarıq eseif he is going to blame | bizayıblarıq esekif we are going to blame | sizayıblarıq esegizif you all are going to blame | alaayıblarıq eseleif they are going to blame |
| Conditional, future | menayıblarıq tül esemif I am not going to blame | senayıblarıq tül eseŋif you are not going to blame | olayıblarıq tül eseif he is not going to blame | bizayıblarıq tül esekif we are not going to blame | sizayıblarıq tül esegizif you all are not going to blame | alaayıblarıq tül eseleif they are not going to blame |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menayıblarıq bolsamif I were going to blame | senayıblarıq bolsaŋif you were going to blame | olayıblarıq bolsaif he were going to blame | bizayıblarıq bolsaqif we were going to blame | sizayıblarıq bolsağızif you all were going to blame | alaayıblarıq bolsalaif they were going to blame |
| Conditional, counterfactual future | menayıblamazlıq bolsamif I were not going to blame | senayıblamazlıq bolsaŋif you were not going to blame | olayıblamazlıq bolsaif he were not going to blame | bizayıblamazlıq bolsaqif we were not going to blame | sizayıblamazlıq bolsağızif you all were not going to blame | alaayıblamazlıq bolsalaif they were not going to blame |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ayıbladıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menayıblay bolurmaI must be blaming | senayıblay bolursayou must be blaming | olayıblay bolurhe must be blaming | bizayıblay bolurbuzwe must be blaming | sizayıblay bolursuzyou all must be blaming | alaayıblay bolurlathey must be blaming |
| Inference, present (must be doing) | menayıblamay bolurmaI must not be blaming | senayıblamay bolursayou must not be blaming | olayıblamay bolurhe must not be blaming | bizayıblamay bolurbuzwe must not be blaming | sizayıblamay bolursuzyou all must not be blaming | alaayıblamay bolurlathey must not be blaming |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menayıblay tura bolurmaI must be in the middle of blaming | senayıblay tura bolursayou must be in the middle of blaming | olayıblay tura bolurhe must be in the middle of blaming | bizayıblay tura bolurbuzwe must be in the middle of blaming | sizayıblay tura bolursuzyou all must be in the middle of blaming | alaayıblay tura bolurlathey must be in the middle of blaming |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menayıblamay tura bolurmaI must keep on not blaming | senayıblamay tura bolursayou must keep on not blaming | olayıblamay tura bolurhe must keep on not blaming | bizayıblamay tura bolurbuzwe must keep on not blaming | sizayıblamay tura bolursuzyou all must keep on not blaming | alaayıblamay tura bolurlathey must keep on not blaming |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menayıblağan bolurmaI must have blamed | senayıblağan bolursayou must have blamed | olayıblağan bolurhe must have blamed | bizayıblağan bolurbuzwe must have blamed | sizayıblağan bolursuzyou all must have blamed | alaayıblağan bolurlathey must have blamed |
| Inference (must have) | menayıblamağan bolurmaI must not have blamed | senayıblamağan bolursayou must not have blamed | olayıblamağan bolurhe must not have blamed | bizayıblamağan bolurbuzwe must not have blamed | sizayıblamağan bolursuzyou all must not have blamed | alaayıblamağan bolurlathey must not have blamed |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menayıblarıq bolurmaI must be going to blame | senayıblarıq bolursayou must be going to blame | olayıblarıq bolurhe must be going to blame | bizayıblarıq bolurbuzwe must be going to blame | sizayıblarıq bolursuzyou all must be going to blame | alaayıblarıq bolurlathey must be going to blame |
| Inference, future (must be going to) | menayıblamazlıq bolurmaI must not be going to blame | senayıblamazlıq bolursayou must not be going to blame | olayıblamazlıq bolurhe must not be going to blame | bizayıblamazlıq bolurbuzwe must not be going to blame | sizayıblamazlıq bolursuzyou all must not be going to blame | alaayıblamazlıq bolurlathey must not be going to blame |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menayıblayımlet me blame | senayıbla!blame! | olayıblasınlet him blame | bizayıblayıqlet's blame | sizayıblağız!blame, you all! | alaayıblasınlalet them blame |
| Commands & suggestions | menayıblamayımlet me not blame | senayıblama!don't blame! | olayıblamasınlet him not blame | bizayıblamayıqlet's not blame | sizayıblamağız!don't blame, you all! | alaayıblamasınlalet them not blame |
| Commands & suggestions | menayıblayımmı?shall I blame? | olayıblasınmı?should he blame? | bizayıblayıqmı?shall we blame? | alaayıblasınlamı?should they blame? | ||
| Commands & suggestions | menayıblamayımmı?shall I not blame? | olayıblamasınmı?should he not blame? | bizayıblamayıqmı?shall we not blame? | alaayıblamasınlamı?should they not blame? | ||
| Requests | senayıblaçı2ayıblaçınplease blame | olayıblasınçıdo let him blame | sizayıblaçığızplease blame (plural/polite) | alaayıblasınlaçıdo let them blame | ||
| Requests | senayıblamaçı2ayıblamaçınplease don't blame | olayıblamasınçıdo let him not blame | sizayıblamaçığızplease don't blame (plural/polite) | alaayıblamasınlaçıdo let them not blame | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senayıblağınayıblağımay you blame | |||||
| Blessings & curses — may you… | senayıblamağınayıblamağımay you not blame | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menayıblağay edim ayıblağa edimwould that I blamed | senayıblağay ediŋ ayıblağa ediŋwould that you blamed | olayıblağay edi ayıblağa ediwould that he blamed | bizayıblağay edik ayıblağa edikwould that we blamed | sizayıblağay edigiz ayıblağa edigizwould that you all blamed | alaayıblağay edile ayıblağa edilewould that they blamed |
| Optative wish (-ğay + edi) | menayıblamağay edim ayıblamağa edimwould that I did not blame | senayıblamağay ediŋ ayıblamağa ediŋwould that you did not blame | olayıblamağay edi ayıblamağa ediwould that he did not blame | bizayıblamağay edik ayıblamağa edikwould that we did not blame | sizayıblamağay edigiz ayıblamağa edigizwould that you all did not blame | alaayıblamağay edile ayıblamağa edilewould that they did not blame |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menayıblamağa qoyayımayıblama qoyayımlet me allow someone to blame | senayıblamağa qoy!ayıblama qoy!let someone blame! | olayıblamağa qoysunayıblama qoysunlet him allow someone to blame | bizayıblamağa qoyayıqayıblama qoyayıqlet's allow someone to blame | sizayıblamağa qoyuğuz!ayıblama qoyuğuz!let someone blame, you all! | alaayıblamağa qoysunlaayıblama qoysunlalet them allow someone to blame |
| Let someone… (commands) | menayıblamağa qoymayımayıblama qoymayımlet me not allow someone to blame | senayıblamağa qoyma!ayıblama qoyma!don't let someone blame! | olayıblamağa qoymasınayıblama qoymasınlet him not allow someone to blame | bizayıblamağa qoymayıqayıblama qoymayıqlet's not allow someone to blame | sizayıblamağa qoymağız!ayıblama qoymağız!don't let someone blame, you all! | alaayıblamağa qoymasınlaayıblama qoymasınlalet them not allow someone to blame |
| Let someone… (commands) | menayıblamağa qoyayımmı?ayıblama qoyayımmı?shall I allow someone to blame? | olayıblamağa qoysunmu?ayıblama qoysunmu?should he allow someone to blame? | bizayıblamağa qoyayıqmı?ayıblama qoyayıqmı?shall we allow someone to blame? | alaayıblamağa qoysunlamı?ayıblama qoysunlamı?should they allow someone to blame? | ||
| Let someone… (commands) | menayıblamağa qoymayımmı?ayıblama qoymayımmı?shall I not allow someone to blame? | olayıblamağa qoymasınmı?ayıblama qoymasınmı?should he not allow someone to blame? | bizayıblamağa qoymayıqmı?ayıblama qoymayıqmı?shall we not allow someone to blame? | alaayıblamağa qoymasınlamı?ayıblama qoymasınlamı?should they not allow someone to blame? | ||
| Let someone… (present) | menayıblamağa qoyamaayıblama qoyamaI allow someone to blame | senayıblamağa qoyasaayıblama qoyasayou allow someone to blame | olayıblamağa qoyadıayıblama qoyadıhe allows someone to blame | bizayıblamağa qoyabızayıblama qoyabızwe allow someone to blame | sizayıblamağa qoyasızayıblama qoyasızyou all allow someone to blame | alaayıblamağa qoyadılaayıblama qoyadılathey allow someone to blame |
| Let someone… (present) | menayıblamağa qoymaymaayıblama qoymaymaI don't allow someone to blame | senayıblamağa qoymaysaayıblama qoymaysayou don't allow someone to blame | olayıblamağa qoymaydıayıblama qoymaydıhe doesn't allow someone to blame | bizayıblamağa qoymaybızayıblama qoymaybızwe don't allow someone to blame | sizayıblamağa qoymaysızayıblama qoymaysızyou all don't allow someone to blame | alaayıblamağa qoymaydılaayıblama qoymaydılathey don't allow someone to blame |
| Let someone… (present) | menayıblamağa qoyamamı?ayıblama qoyamamı?do I allow someone to blame? | senayıblamağa qoyamısa?ayıblama qoyamısa?do you allow someone to blame? | olayıblamağa qoyamıdı?ayıblama qoyamıdı?does he allow someone to blame? | bizayıblamağa qoyabızmı?ayıblama qoyabızmı?do we allow someone to blame? | sizayıblamağa qoyamısız?ayıblama qoyamısız?do you all allow someone to blame? | alaayıblamağa qoyamıdıla?ayıblama qoyamıdıla?do they allow someone to blame? |
| Let someone… (present) | menayıblamağa qoymaymamı?ayıblama qoymaymamı?don't I allow someone to blame? | senayıblamağa qoymaymısa?ayıblama qoymaymısa?don't you allow someone to blame? | olayıblamağa qoymaymıdı?ayıblama qoymaymıdı?doesn't he allow someone to blame? | bizayıblamağa qoymaybızmı?ayıblama qoymaybızmı?don't we allow someone to blame? | sizayıblamağa qoymaymısız?ayıblama qoymaymısız?don't you all allow someone to blame? | alaayıblamağa qoymaymıdıla?ayıblama qoymaymıdıla?don't they allow someone to blame? |
| Let someone… (past) | menayıblamağa qoydumayıblama qoydumI allowed someone to blame | senayıblamağa qoyduŋayıblama qoyduŋyou allowed someone to blame | olayıblamağa qoyduayıblama qoyduhe allowed someone to blame | bizayıblamağa qoyduqayıblama qoyduqwe allowed someone to blame | sizayıblamağa qoyduğuzayıblama qoyduğuzyou all allowed someone to blame | alaayıblamağa qoydulaayıblama qoydulathey allowed someone to blame |
| Let someone… (past) | menayıblamağa qoymadımayıblama qoymadımI didn't allow someone to blame | senayıblamağa qoymadıŋayıblama qoymadıŋyou didn't allow someone to blame | olayıblamağa qoymadıayıblama qoymadıhe didn't allow someone to blame | bizayıblamağa qoymadıqayıblama qoymadıqwe didn't allow someone to blame | sizayıblamağa qoymadığızayıblama qoymadığızyou all didn't allow someone to blame | alaayıblamağa qoymadılaayıblama qoymadılathey didn't allow someone to blame |
| Let someone… (past) | menayıblamağa qoydummu?ayıblama qoydummu?did I allow someone to blame? | senayıblamağa qoyduŋmu?ayıblama qoyduŋmu?did you allow someone to blame? | olayıblamağa qoydumu?ayıblama qoydumu?did he allow someone to blame? | bizayıblamağa qoyduqmu?ayıblama qoyduqmu?did we allow someone to blame? | sizayıblamağa qoyduğuzmu?ayıblama qoyduğuzmu?did you all allow someone to blame? | alaayıblamağa qoydulamı?ayıblama qoydulamı?did they allow someone to blame? |
| Let someone… (past) | menayıblamağa qoymadımmı?ayıblama qoymadımmı?didn't I allow someone to blame? | senayıblamağa qoymadıŋmı?ayıblama qoymadıŋmı?didn't you allow someone to blame? | olayıblamağa qoymadımı?ayıblama qoymadımı?didn't he allow someone to blame? | bizayıblamağa qoymadıqmı?ayıblama qoymadıqmı?didn't we allow someone to blame? | sizayıblamağa qoymadığızmı?ayıblama qoymadığızmı?didn't you all allow someone to blame? | alaayıblamağa qoymadılamı?ayıblama qoymadılamı?didn't they allow someone to blame? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menayıblayalamaI can blame | senayıblayalasayou can blame | olayıblayaladıhe can blame | bizayıblayalabızwe can blame | sizayıblayalasızyou all can blame | alaayıblayaladılathey can blame |
| Ability — present | menayıblayalmaymaI can't blame | senayıblayalmaysayou can't blame | olayıblayalmaydıhe can't blame | bizayıblayalmaybızwe can't blame | sizayıblayalmaysızyou all can't blame | alaayıblayalmaydılathey can't blame |
| Ability — present | menayıblayalamamı? ayıblayalamıma?can I blame? | senayıblayalamısa?can you blame? | olayıblayalamıdı?can he blame? | bizayıblayalabızmı? ayıblayalamıbız?can we blame? | sizayıblayalamısız?can you all blame? | alaayıblayalamıdıla?can they blame? |
| Ability — present | menayıblayalmaymamı? ayıblayalmaymıma?can't I blame? | senayıblayalmaymısa?can't you blame? | olayıblayalmaymıdı?can't he blame? | bizayıblayalmaybızmı? ayıblayalmaymıbız?can't we blame? | sizayıblayalmaymısız?can't you all blame? | alaayıblayalmaymıdıla?can't they blame? |
| Ability — if I can… | menayıblayalsamif I can blame | senayıblayalsaŋif you can blame | olayıblayalsaif he can blame | bizayıblayalsaqif we can blame | sizayıblayalsağızif you all can blame | alaayıblayalsalaif they can blame |
| Ability — if I can… | menayıblayalmasamif I can't blame | senayıblayalmasaŋif you can't blame | olayıblayalmasaif he can't blame | bizayıblayalmasaqif we can't blame | sizayıblayalmasağızif you all can't blame | alaayıblayalmasalaif they can't blame |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menayıblayaldımI was able to blame | senayıblayaldıŋyou were able to blame | olayıblayaldıhe was able to blame | bizayıblayaldıqwe were able to blame | sizayıblayaldığızyou all were able to blame | alaayıblayaldılathey were able to blame |
| Ability — simple past | menayıblayalmadımI could not blame | senayıblayalmadıŋyou could not blame | olayıblayalmadıhe could not blame | bizayıblayalmadıqwe could not blame | sizayıblayalmadığızyou all could not blame | alaayıblayalmadılathey could not blame |
| Ability — simple past | menayıblayaldımmı?was I able to blame? | senayıblayaldıŋmı?were you able to blame? | olayıblayaldımı?was he able to blame? | bizayıblayaldıqmı?were we able to blame? | sizayıblayaldığızmı?were you all able to blame? | alaayıblayaldılamı?were they able to blame? |
| Ability — simple past | menayıblayalmadımmı?couldn't I blame? | senayıblayalmadıŋmı?couldn't you blame? | olayıblayalmadımı?couldn't he blame? | bizayıblayalmadıqmı?couldn't we blame? | sizayıblayalmadığızmı?couldn't you all blame? | alaayıblayalmadılamı?couldn't they blame? |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıblayalğanmaI have been able to blame | senayıblayalğansayou have been able to blame | olayıblayalğandıhe has been able to blame | bizayıblayalğanbızwe have been able to blame | sizayıblayalğansızyou all have been able to blame | alaayıblayalğandılathey have been able to blame |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıblayalmağanmaI haven't been able to blame | senayıblayalmağansayou haven't been able to blame | olayıblayalmağandıhe hasn't been able to blame | bizayıblayalmağanbızwe haven't been able to blame | sizayıblayalmağansızyou all haven't been able to blame | alaayıblayalmağandılathey haven't been able to blame |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıblayalğanmamı? ayıblayalğanmıma?have I been able to blame? | senayıblayalğanmısa?have you been able to blame? | olayıblayalğanmıdı?has he been able to blame? | bizayıblayalğanbızmı? ayıblayalğanmıbız?have we been able to blame? | sizayıblayalğanmısız?have you all been able to blame? | alaayıblayalğanmıdıla?have they been able to blame? |
| Ability — perfect / -ğan past | menayıblayalmağanmamı? ayıblayalmağanmıma?haven't I been able to blame? | senayıblayalmağanmısa?haven't you been able to blame? | olayıblayalmağanmıdı?hasn't he been able to blame? | bizayıblayalmağanbızmı? ayıblayalmağanmıbız?haven't we been able to blame? | sizayıblayalmağanmısız?haven't you all been able to blame? | alaayıblayalmağanmıdıla?haven't they been able to blame? |
| Ability — past perfect | menayıblayalğan edimayıblayalğanemI had been able to blame | senayıblayalğan ediŋayıblayalğaneŋyou had been able to blame | olayıblayalğan ediayıblayalğanedhe had been able to blame | bizayıblayalğan edikayıblayalğanekwe had been able to blame | sizayıblayalğan edigizayıblayalğanegizyou all had been able to blame | alaayıblayalğan edileayıblayalğanellethey had been able to blame |
| Ability — past perfect | menayıblayalmağan edimayıblayalmağanemI hadn't been able to blame | senayıblayalmağan ediŋayıblayalmağaneŋyou hadn't been able to blame | olayıblayalmağan ediayıblayalmağanedhe hadn't been able to blame | bizayıblayalmağan edikayıblayalmağanekwe hadn't been able to blame | sizayıblayalmağan edigizayıblayalmağanegizyou all hadn't been able to blame | alaayıblayalmağan edileayıblayalmağanellethey hadn't been able to blame |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menayıblayala edimayıblayalaemI could blame | senayıblayala ediŋayıblayalaeŋyou could blame | olayıblayala ediayıblayalaedhe could blame | bizayıblayala edikayıblayalaekwe could blame | sizayıblayala edigizayıblayalaegizyou all could blame | alaayıblayala edileayıblayalaellethey could blame |
| Ability — past background | menayıblayalmay edimayıblayalmayemI could not blame | senayıblayalmay ediŋayıblayalmayeŋyou could not blame | olayıblayalmay ediayıblayalmayedhe could not blame | bizayıblayalmay edikayıblayalmayekwe could not blame | sizayıblayalmay edigizayıblayalmayegizyou all could not blame | alaayıblayalmay edileayıblayalmayellethey could not blame |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menayıblayalırmaI will be able to blame | senayıblayalırsayou will be able to blame | olayıblayalırhe will be able to blame | bizayıblayalırbızwe will be able to blame | sizayıblayalırsızyou all will be able to blame | alaayıblayalırlathey will be able to blame |
| Ability — future I | menayıblayalmazmaI won't be able to blame | senayıblayalmazsayou won't be able to blame | olayıblayalmazhe won't be able to blame | bizayıblayalmazbızwe won't be able to blame | sizayıblayalmazsızyou all won't be able to blame | alaayıblayalmazlathey won't be able to blame |
| Ability — future I | menayıblayalırmamı? ayıblayalırmıma?will I be able to blame? | senayıblayalırmısa?will you be able to blame? | olayıblayalırmı?will he be able to blame? | bizayıblayalırbızmı? ayıblayalırmıbız?will we be able to blame? | sizayıblayalırmısız?will you all be able to blame? | alaayıblayalırlamı? ayıblayalırmıla?will they be able to blame? |
| Ability — future I | menayıblayalmazmamı? ayıblayalmazmıma?won't I be able to blame? | senayıblayalmazmısa?won't you be able to blame? | olayıblayalmazmı?won't he be able to blame? | bizayıblayalmazbızmı? ayıblayalmazmıbız?won't we be able to blame? | sizayıblayalmazmısız?won't you all be able to blame? | alaayıblayalmazlamı? ayıblayalmazmıla?won't they be able to blame? |
| Ability — future II | menayıblayallıqmaI am going to be able to blame | senayıblayallıqsayou are going to be able to blame | olayıblayallıqdıhe is going to be able to blame | bizayıblayallıqbızwe are going to be able to blame | sizayıblayallıqsızyou all are going to be able to blame | alaayıblayallıqdılathey are going to be able to blame |
| Ability — future II | menayıblayallıq tülmeI am not going to be able to blame | senayıblayallıq tülseyou are not going to be able to blame | olayıblayallıq tüldühe is not going to be able to blame | bizayıblayallıq tülbüzwe are not going to be able to blame | sizayıblayallıq tülsüzyou all are not going to be able to blame | alaayıblayallıq tüldülethey are not going to be able to blame |
| Ability — future II | menayıblayallıqmamı? ayıblayallıqmıma?am I going to be able to blame? | senayıblayallıqmısa?are you going to be able to blame? | olayıblayallıqmıdı?is he going to be able to blame? | bizayıblayallıqbızmı? ayıblayallıqmıbız?are we going to be able to blame? | sizayıblayallıqmısız?are you all going to be able to blame? | alaayıblayallıqmıdıla?are they going to be able to blame? |
| Ability — future II | menayıblayallıq tülmüme?aren't I going to be able to blame? | senayıblayallıq tülmüse?aren't you going to be able to blame? | olayıblayallıq tülmüdü?isn't he going to be able to blame? | bizayıblayallıq tülmübüz?aren't we going to be able to blame? | sizayıblayallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to blame? | alaayıblayallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to blame? |
| Ability — would be able to… | menayıblayalır edimayıblayalır emI would be able to blame | senayıblayalır ediŋayıblayalır eŋyou would be able to blame | olayıblayalır ediayıblayalır edhe would be able to blame | bizayıblayalır edikayıblayalır ekwe would be able to blame | sizayıblayalır edigizayıblayalır egizyou all would be able to blame | alaayıblayalır edileayıblayalır ellethey would be able to blame |
| Ability — would be able to… | menayıblayalmaz edimayıblayalmaz emI wouldn't be able to blame | senayıblayalmaz ediŋayıblayalmaz eŋyou wouldn't be able to blame | olayıblayalmaz ediayıblayalmaz edhe wouldn't be able to blame | bizayıblayalmaz edikayıblayalmaz ekwe wouldn't be able to blame | sizayıblayalmaz edigizayıblayalmaz egizyou all wouldn't be able to blame | alaayıblayalmaz edileayıblayalmaz ellethey wouldn't be able to blame |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senayıblayalğınayıblayalğımay you be able to blame | |||||
| Second-person optative — ability | senayıblayalmağınayıblayalmağımay you not be able to blame | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menayıblarğa izleymeI want to blame | senayıblarğa izleyseyou want to blame | olayıblarğa izleydihe wants to blame | bizayıblarğa izleybizwe want to blame | sizayıblarğa izleysizyou all want to blame | alaayıblarğa izleydilethey want to blame |
| want to | menayıblarğa izlemeymeI do not want to blame | senayıblarğa izlemeyseyou do not want to blame | olayıblarğa izlemeydihe does not want to blame | bizayıblarğa izlemeybizwe do not want to blame | sizayıblarğa izlemeysizyou all do not want to blame | alaayıblarğa izlemeydilethey do not want to blame |
| would like to | menayıblarğa süemeI would like to blame | senayıblarğa süeseyou would like to blame | olayıblarğa süedihe would like to blame | bizayıblarğa süebizwe would like to blame | sizayıblarğa süesizyou all would like to blame | alaayıblarğa süedilethey would like to blame |
| would like to | menayıblarğa süymeymeI would not like to blame | senayıblarğa süymeyseyou would not like to blame | olayıblarğa süymeydihe would not like to blame | bizayıblarğa süymeybizwe would not like to blame | sizayıblarğa süymeysizyou all would not like to blame | alaayıblarğa süymeydilethey would not like to blame |
| hope to | menayıblarğa umutlanamaI hope to blame | senayıblarğa umutlanasayou hope to blame | olayıblarğa umutlanadıhe hopes to blame | bizayıblarğa umutlanabızwe hope to blame | sizayıblarğa umutlanasızyou all hope to blame | alaayıblarğa umutlanadılathey hope to blame |
| hope to | menayıblarğa umutlanmaymaI do not hope to blame | senayıblarğa umutlanmaysayou do not hope to blame | olayıblarğa umutlanmaydıhe does not hope to blame | bizayıblarğa umutlanmaybızwe do not hope to blame | sizayıblarğa umutlanmaysızyou all do not hope to blame | alaayıblarğa umutlanmaydılathey do not hope to blame |
| be about to | menayıblarğa deb turamaI am about to blame | senayıblarğa deb turasayou are about to blame | olayıblarğa deb turadıhe is about to blame | bizayıblarğa deb turabızwe are about to blame | sizayıblarğa deb turasızyou all are about to blame | alaayıblarğa deb turadılathey are about to blame |
| be about to | menayıblarğa deb turmaymaI am not about to blame | senayıblarğa deb turmaysayou are not about to blame | olayıblarğa deb turmaydıhe is not about to blame | bizayıblarğa deb turmaybızwe are not about to blame | sizayıblarğa deb turmaysızyou all are not about to blame | alaayıblarğa deb turmaydılathey are not about to blame |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menayıblarğa kerekmeI need to blame | senayıblarğa kerekseyou need to blame | olayıblarğa kerekdihe needs to blame | bizayıblarğa kerekbizwe need to blame | sizayıblarğa kereksizyou all need to blame | alaayıblarğa kerekdilethey need to blame |
| need to | menayıblarğa kerek tülmeI do not need to blame | senayıblarğa kerek tülseyou do not need to blame | olayıblarğa kerek tüldühe does not need to blame | bizayıblarğa kerek tülbüzwe do not need to blame | sizayıblarğa kerek tülsüzyou all do not need to blame | alaayıblarğa kerek tüldülethey do not need to blame |
| have to | menmenŋe ayıblarğa tüşediI have to blame | sensenŋe ayıblarğa tüşediyou have to blame | olaŋa ayıblarğa tüşedihe has to blame | bizbizge ayıblarğa tüşediwe have to blame | sizsizge ayıblarğa tüşediyou all have to blame | alaalağa ayıblarğa tüşedithey have to blame |
| have to | menmenŋe ayıblarğa tüşmeydiI do not have to blame | sensenŋe ayıblarğa tüşmeydiyou do not have to blame | olaŋa ayıblarğa tüşmeydihe does not have to blame | bizbizge ayıblarğa tüşmeydiwe do not have to blame | sizsizge ayıblarğa tüşmeydiyou all do not have to blame | alaalağa ayıblarğa tüşmeydithey do not have to blame |
| be obliged to | menayıblarğa borçlumaI am obliged to blame | senayıblarğa borçlusayou are obliged to blame | olayıblarğa borçluduhe is obliged to blame | bizayıblarğa borçlubuzwe are obliged to blame | sizayıblarğa borçlusuzyou all are obliged to blame | alaayıblarğa borçludulathey are obliged to blame |
| be obliged to | menayıblarğa borçlu tülmeI am not obliged to blame | senayıblarğa borçlu tülseyou are not obliged to blame | olayıblarğa borçlu tüldühe is not obliged to blame | bizayıblarğa borçlu tülbüzwe are not obliged to blame | sizayıblarğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to blame | alaayıblarğa borçlu tüldülethey are not obliged to blame |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menayıblarğa madarım bardıI have a way to blame | senayıblarğa madarıŋ bardıyou have a way to blame | olayıblarğa madarı bardıhe has a way to blame | bizayıblarğa madarıbız bardıwe have a way to blame | sizayıblarğa madarığız bardıyou all have a way to blame | alaayıblarğa madarları bardıthey have a way to blame |
| have a way to | menayıblarğa madarım joqduI have no way to blame | senayıblarğa madarıŋ joqduyou have no way to blame | olayıblarğa madarı joqduhe has no way to blame | bizayıblarğa madarıbız joqduwe have no way to blame | sizayıblarğa madarığız joqduyou all have no way to blame | alaayıblarğa madarları joqduthey have no way to blame |
| be free to | menayıblarğa erkinligim bardıI am free to blame | senayıblarğa erkinligiŋ bardıyou are free to blame | olayıblarğa erkinligi bardıhe is free to blame | bizayıblarğa erkinligibiz bardıwe are free to blame | sizayıblarğa erkinligigiz bardıyou all are free to blame | alaayıblarğa erkinlikleri bardıthey are free to blame |
| be free to | menayıblarğa erkinligim joqduI am not free to blame | senayıblarğa erkinligiŋ joqduyou are not free to blame | olayıblarğa erkinligi joqduhe is not free to blame | bizayıblarğa erkinligibiz joqduwe are not free to blame | sizayıblarğa erkinligigiz joqduyou all are not free to blame | alaayıblarğa erkinlikleri joqduthey are not free to blame |
| be possible to | menmenŋe ayıblarğa bolluqduit is possible for me to blame | sensenŋe ayıblarğa bolluqduit is possible for you to blame | olaŋa ayıblarğa bolluqduit is possible for him to blame | bizbizge ayıblarğa bolluqduit is possible for us to blame | sizsizge ayıblarğa bolluqduit is possible for you all to blame | alaalağa ayıblarğa bolluqduit is possible for them to blame |
| be possible to | menmenŋe ayıblarğa bolluq tüldüit is not possible for me to blame | sensenŋe ayıblarğa bolluq tüldüit is not possible for you to blame | olaŋa ayıblarğa bolluq tüldüit is not possible for him to blame | bizbizge ayıblarğa bolluq tüldüit is not possible for us to blame | sizsizge ayıblarğa bolluq tüldüit is not possible for you all to blame | alaalağa ayıblarğa bolluq tüldüit is not possible for them to blame |
| be ready to | menayıblarğa hazırmaI am ready to blame | senayıblarğa hazırsayou are ready to blame | olayıblarğa hazırdıhe is ready to blame | bizayıblarğa hazırbızwe are ready to blame | sizayıblarğa hazırsızyou all are ready to blame | alaayıblarğa hazırdılathey are ready to blame |
| be ready to | menayıblarğa hazır tülmeI am not ready to blame | senayıblarğa hazır tülseyou are not ready to blame | olayıblarğa hazır tüldühe is not ready to blame | bizayıblarğa hazır tülbüzwe are not ready to blame | sizayıblarğa hazır tülsüzyou all are not ready to blame | alaayıblarğa hazır tüldülethey are not ready to blame |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menayıblarğa küreşemeI am trying to blame | senayıblarğa küreşeseyou are trying to blame | olayıblarğa küreşedihe is trying to blame | bizayıblarğa küreşebizwe are trying to blame | sizayıblarğa küreşesizyou all are trying to blame | alaayıblarğa küreşedilethey are trying to blame |
| try to | menayıblarğa küreşmeymeI am not trying to blame | senayıblarğa küreşmeyseyou are not trying to blame | olayıblarğa küreşmeydihe is not trying to blame | bizayıblarğa küreşmeybizwe are not trying to blame | sizayıblarğa küreşmeysizyou all are not trying to blame | alaayıblarğa küreşmeydilethey are not trying to blame |
| agree to | menayıblarğa unaymaI agree to blame | senayıblarğa unaysayou agree to blame | olayıblarğa unaydıhe agrees to blame | bizayıblarğa unaybızwe agree to blame | sizayıblarğa unaysızyou all agree to blame | alaayıblarğa unaydılathey agree to blame |
| agree to | menayıblarğa unamaymaI refuse to blame | senayıblarğa unamaysayou refuse to blame | olayıblarğa unamaydıhe refuses to blame | bizayıblarğa unamaybızwe refuse to blame | sizayıblarğa unamaysızyou all refuse to blame | alaayıblarğa unamaydılathey refuse to blame |
| hurry to | menayıblarğa aşığamaI am in a hurry to blame | senayıblarğa aşığasayou are in a hurry to blame | olayıblarğa aşığadıhe is in a hurry to blame | bizayıblarğa aşığabızwe are in a hurry to blame | sizayıblarğa aşığasızyou all are in a hurry to blame | alaayıblarğa aşığadılathey are in a hurry to blame |
| hurry to | menayıblarğa aşıqmaymaI am in no hurry to blame | senayıblarğa aşıqmaysayou are in no hurry to blame | olayıblarğa aşıqmaydıhe is in no hurry to blame | bizayıblarğa aşıqmaybızwe are in no hurry to blame | sizayıblarğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to blame | alaayıblarğa aşıqmaydılathey are in no hurry to blame |
| be afraid to | menayıblarğa qorqamaI am afraid to blame | senayıblarğa qorqasayou are afraid to blame | olayıblarğa qorqadıhe is afraid to blame | bizayıblarğa qorqabızwe are afraid to blame | sizayıblarğa qorqasızyou all are afraid to blame | alaayıblarğa qorqadılathey are afraid to blame |
| be afraid to | menayıblarğa qorqmaymaI am not afraid to blame | senayıblarğa qorqmaysayou are not afraid to blame | olayıblarğa qorqmaydıhe is not afraid to blame | bizayıblarğa qorqmaybızwe are not afraid to blame | sizayıblarğa qorqmaysızyou all are not afraid to blame | alaayıblarğa qorqmaydılathey are not afraid to blame |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menayıblay bolmazmaI can't be blaming | senayıblay bolmazsayou can't be blaming | olayıblay bolmazhe can't be blaming | bizayıblay bolmazbızwe can't be blaming | sizayıblay bolmazsızyou all can't be blaming | alaayıblay bolmazlathey can't be blaming |
| Inference, present — double negation | menayıblamay bolmazmaI must be blaming (emphatic) | senayıblamay bolmazsayou must be blaming (emphatic) | olayıblamay bolmazhe must be blaming (emphatic) | bizayıblamay bolmazbızwe must be blaming (emphatic) | sizayıblamay bolmazsızyou all must be blaming (emphatic) | alaayıblamay bolmazlathey must be blaming (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menayıblay turmasamif I don't keep blaming | senayıblay turmasaŋif you don't keep blaming | olayıblay turmasaif he doesn't keep blaming | bizayıblay turmasaqif we don't keep blaming | sizayıblay turmasağızif you all don't keep blaming | alaayıblay turmasalaif they don't keep blaming |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menayıblay tura bolmazmaI can't be in the middle of blaming | senayıblay tura bolmazsayou can't be in the middle of blaming | olayıblay tura bolmazhe can't be in the middle of blaming | bizayıblay tura bolmazbızwe can't be in the middle of blaming | sizayıblay tura bolmazsızyou all can't be in the middle of blaming | alaayıblay tura bolmazlathey can't be in the middle of blaming |
| Inference, progressive — double negation | menayıblamay tura bolmazmaI must keep on not blaming (emphatic) | senayıblamay tura bolmazsayou must keep on not blaming (emphatic) | olayıblamay tura bolmazhe must keep on not blaming (emphatic) | bizayıblamay tura bolmazbızwe must keep on not blaming (emphatic) | sizayıblamay tura bolmazsızyou all must keep on not blaming (emphatic) | alaayıblamay tura bolmazlathey must keep on not blaming (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menayıblamay turamaI keep on not blaming | senayıblamay turasayou keep on not blaming | olayıblamay turadıhe keeps on not blaming | bizayıblamay turabızwe keep on not blaming | sizayıblamay turasızyou all keep on not blaming | alaayıblamay turadılathey keep on not blaming |
| Progressive — double negation | menayıblamay turmaymaI am not keeping on not blaming | senayıblamay turmaysayou are not keeping on not blaming | olayıblamay turmaydıhe is not keeping on not blaming | bizayıblamay turmaybızwe are not keeping on not blaming | sizayıblamay turmaysızyou all are not keeping on not blaming | alaayıblamay turmaydılathey are not keeping on not blaming |
| Progressive — double negation | menayıblamay turmaymımaaren't I keeping on not blaming? | senayıblamay turmaymısaaren't you keeping on not blaming? | olayıblamay turmaymıdıisn't he keeping on not blaming? | bizayıblamay turmaymıbızaren't we keeping on not blaming? | sizayıblamay turmaymısızaren't you all keeping on not blaming? | alaayıblamay turmaymıdılaaren't they keeping on not blaming? |
| Inference — auxiliary negated | menayıblağan bolmazmaI can't have blamed | senayıblağan bolmazsayou can't have blamed | olayıblağan bolmazhe can't have blamed | bizayıblağan bolmazbızwe can't have blamed | sizayıblağan bolmazsızyou all can't have blamed | alaayıblağan bolmazlathey can't have blamed |
| Inference — double negation | menayıblamağan bolmazmaI must have blamed (emphatic) | senayıblamağan bolmazsayou must have blamed (emphatic) | olayıblamağan bolmazhe must have blamed (emphatic) | bizayıblamağan bolmazbızwe must have blamed (emphatic) | sizayıblamağan bolmazsızyou all must have blamed (emphatic) | alaayıblamağan bolmazlathey must have blamed (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menayıblağan bolmasamif it weren't that I had blamed | senayıblağan bolmasaŋif it weren't that you had blamed | olayıblağan bolmasaif it weren't that he had blamed | bizayıblağan bolmasaqif it weren't that we had blamed | sizayıblağan bolmasağızif it weren't that you all had blamed | alaayıblağan bolmasalaif it weren't that they had blamed |
| Counterfactual — double negation | menayıblamağan bolmasamif it weren't that I hadn't blamed | senayıblamağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't blamed | olayıblamağan bolmasaif it weren't that he hadn't blamed | bizayıblamağan bolmasaqif it weren't that we hadn't blamed | sizayıblamağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't blamed | alaayıblamağan bolmasalaif it weren't that they hadn't blamed |
| Inference, future — auxiliary negated | menayıblarıq bolmazmaI can't be going to blame | senayıblarıq bolmazsayou can't be going to blame | olayıblarıq bolmazhe can't be going to blame | bizayıblarıq bolmazbızwe can't be going to blame | sizayıblarıq bolmazsızyou all can't be going to blame | alaayıblarıq bolmazlathey can't be going to blame |
| Inference, future — double negation | menayıblamazlıq bolmazmaI must be going to blame (emphatic) | senayıblamazlıq bolmazsayou must be going to blame (emphatic) | olayıblamazlıq bolmazhe must be going to blame (emphatic) | bizayıblamazlıq bolmazbızwe must be going to blame (emphatic) | sizayıblamazlıq bolmazsızyou all must be going to blame (emphatic) | alaayıblamazlıq bolmazlathey must be going to blame (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menayıblarıq bolmasamif it weren't that I were going to blame | senayıblarıq bolmasaŋif it weren't that you were going to blame | olayıblarıq bolmasaif it weren't that he were going to blame | bizayıblarıq bolmasaqif it weren't that we were going to blame | sizayıblarıq bolmasağızif it weren't that you all were going to blame | alaayıblarıq bolmasalaif it weren't that they were going to blame |
| Counterfactual future — double negation | menayıblamazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to blame | senayıblamazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to blame | olayıblamazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to blame | bizayıblamazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to blame | sizayıblamazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to blame | alaayıblamazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to blame |