zat
/zat/ · plural zatla
1. thing, object, article — Also an object of study or construction, as in tintilgen zat.
- kerekli zat — a needed thing
- bağalı zat — an expensive thing
- asıl zat — a precious thing
- bıllay ariw zatdı — it is such a beautiful thing
- tükenden köb zat aldıq — we bought many things at the shop
- bu zatlanı arı qoratığız — take these objects away over there
- tintilgen zat — an object of research
2. something, anything, nothing — Usually as bir zat; with a negated verb it means nothing.
- bir zat aytayım — let me say something
- men bir zat bileme — I know something
- bir zat eşitdim — I heard something
- atha uşağan bir zat köreme — I see something resembling a horse
- başha zat — something else
- bir zat körünmeydi — nothing is visible
- bir zat da bolmağandı — nothing has happened
- bir zat da aytmağanlay — without saying anything
3. matter, affair, business; what has happened, incident
- ol zatnı üsünden — about that matter
- sen aythan zatnı üsünden — about the matter you spoke of
- men aythan zat — the matter I spoke of
- ol kün bolğan zat — what happened that day
- körgen zatlarıbız — the things we have seen
- sınağan zatıbız — what we have been through
- meni sağışlandırğan başha zatdı — what makes me worry is another matter
4. substance, material, stuff; physical body — In physics, a solid or liquid body: qatı zat, suwsun zat.
- qatı zat — a solid substance
- suwsun zat — a liquid substance
- temir qatı zatdı — iron is a hard substance
- uwlu zatla — poisonous substances
5. product, manufactured item
- fabrika etgen zatla — factory-made products
- qol bla etilgen zatla — handmade items
6. or the like, or something (follows a word and makes it vague or general) — Same as the particle iş: adam zat kelse 'if anyone or the like comes'; keteme zat dese 'if he says something like he is leaving'.
- adam zat kelse — if anyone or the like comes
- Mussa keteme zat dese — if Musa says he is leaving or something
- qaçama zat dese — if he says he is running away or something
- çıçhan zatmı marlay bolur — might it be stalking a mouse or something
Expressions
- qalayğa barğan zatdı — makes no sense
- adam tatar zat — foodstuff
- menden alğa bir zat qabarıqsa — you took the words
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | zatthe thing | zatımmy thing | zatıŋyour thing | zatıhis thing | zatıbızour thing | zatığızyou all's thing | zatlarıtheir things |
| Genitive | zatnıthe thing's | zatımımy thing's | zatıŋıyour thing's | zatınıhis thing's | zatıbıznıour thing's | zatığıznıyou all's thing's | zatlarınıtheir things' |
| Accusative | zatnıthe thing (as the object) | zatımımy thing (as the object) | zatıŋıyour thing (as the object) | zatınhis thing (as the object) | zatıbıznıour thing (as the object) | zatığıznıyou all's thing (as the object) | zatlarıntheir things (as the object) |
| Dative | zathato the thing | zatımato my thing | zatıŋato your thing | zatınato his thing | zatıbızğato our thing | zatığızğato you all's thing | zatlarınato their things |
| Locative | zatdain / at the thing | zatımdain / at my thing | zatıŋdain / at your thing | zatındain / at his thing | zatıbızdain / at our thing | zatığızdain / at you all's thing | zatlarındain / at their things |
| Ablative | zatdanfrom the thing | zatımdanfrom my thing | zatıŋdanfrom your thing | zatındanfrom his thing | zatıbızdanfrom our thing | zatığızdanfrom you all's thing | zatlarındanfrom their things |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | zatlathe things | zatlarımmy things | zatlarıŋyour things | zatlarıhis things | zatlarıbızour things | zatlarığızyou all's things | zatlarıtheir things |
| Genitive | zatlanıthe things' | zatlarımımy things' | zatlarıŋıyour things' | zatlarınıhis things' | zatlarıbıznıour things' | zatlarığıznıyou all's things' | zatlarınıtheir things' |
| Accusative | zatlanıthe things (as the object) | zatlarımımy things (as the object) | zatlarıŋıyour things (as the object) | zatlarınhis things (as the object) | zatlarıbıznıour things (as the object) | zatlarığıznıyou all's things (as the object) | zatlarıntheir things (as the object) |
| Dative | zatlağato the things | zatlarımato my things | zatlarıŋato your things | zatlarınato his things | zatlarıbızğato our things | zatlarığızğato you all's things | zatlarınato their things |
| Locative | zatladain / at the things | zatlarımdain / at my things | zatlarıŋdain / at your things | zatlarındain / at his things | zatlarıbızdain / at our things | zatlarığızdain / at you all's things | zatlarındain / at their things |
| Ablative | zatladanfrom the things | zatlarımdanfrom my things | zatlarıŋdanfrom your things | zatlarındanfrom his things | zatlarıbızdanfrom our things | zatlarığızdanfrom you all's things | zatlarındanfrom their things |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: zatları can mean "his / her things", "their thing", or "their things" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.