zarançı
/zarantʃɯ/ · plural zarançıla
1. harmful, causing injury or damage
- zarançı adam — a harmful man
- zarançı hawa — harmful air
- zarançı bolğan zatla — things that are harmful
2. a pest, an animal or insect that damages crops
- nartühnü zarançıları — the pests of the maize
- zarançıla bla küreşirge — to fight the pests
- zarançılanı quruturğa — to destroy the pests
As an adjective
Saying it about someone
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are harmful | menzarançıma | senzarançısa | olzarançıdı | bizzarançıbız | sizzarançısız | alazarançıdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden zarançıdı — "compared to me, he is harmful."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are harmful | menikimeniki zarançıdı | senikiseniki zarançıdı | anıqıanıqı zarançıdı | biznikibizniki zarançıdı | siznikisizniki zarançıdı | alanıqıalanıqı zarançıdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are harmful | menikilemenikile zarançıdıla | senikilesenikile zarançıdıla | anıqılaanıqıla zarançıdıla | biznikilebiznikile zarançıdıla | siznikilesiznikile zarançıdıla | alanıqılaalanıqıla zarançıdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu zarançıdı, bıla zarançıdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe pest | —zarançı | menizarançım | senizarançıng | anızarançısı | biznizarançıbız | siznizarançığız | alanızarançıları |
| Genitivethe pest's | —zarançını | menizarançımı | senizarançıngı | anızarançısını | biznizarançıbıznı | siznizarançığıznı | alanızarançılarını |
| Accusativethe pest (as the object) | —zarançını | menizarançımı | senizarançıngı | anızarançısın | biznizarançıbıznı | siznizarançığıznı | alanızarançıların |
| Dativeto the pest | —zarançığa | menizarançıma | senizarançınga | anızarançısına | biznizarançıbızğa | siznizarançığızğa | alanızarançılarına |
| Locativeat / in the pest | —zarançıda | menizarançımda | senizarançıngda | anızarançısında | biznizarançıbızda | siznizarançığızda | alanızarançılarında |
| Ablativefrom the pest | —zarançıdan | menizarançımdan | senizarançıngdan | anızarançısından | biznizarançıbızdan | siznizarançığızdan | alanızarançılarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe pests | —zarançıla | menizarançılarım | senizarançılarıng | anızarançıları | biznizarançılarıbız | siznizarançılarığız | alanızarançıları |
| Genitivethe pests' | —zarançılanı | menizarançılarımı | senizarançılarıngı | anızarançılarını | biznizarançılarıbıznı | siznizarançılarığıznı | alanızarançılarını |
| Accusativethe pests (as the object) | —zarançılanı | menizarançılarımı | senizarançılarıngı | anızarançıların | biznizarançılarıbıznı | siznizarançılarığıznı | alanızarançıların |
| Dativeto the pests | —zarançılağa | menizarançılarıma | senizarançılarınga | anızarançılarına | biznizarançılarıbızğa | siznizarançılarığızğa | alanızarançılarına |
| Locativeat / in the pests | —zarançılada | menizarançılarımda | senizarançılarıngda | anızarançılarında | biznizarançılarıbızda | siznizarançılarığızda | alanızarançılarında |
| Ablativefrom the pests | —zarançıladan | menizarançılarımdan | senizarançılarıngdan | anızarançılarından | biznizarançılarıbızdan | siznizarançılarığızdan | alanızarançılarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: zarançıları can mean "his / her pests", "their pest", or "their pests" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.