turaqlarğa
/turaqlarʁa/
1. to hold back, to hesitate, to bide one's time, to wait and see
- nege turaqlaysa — why are you holding back
- ol bir kesek turaqladı — he waited a little
- itni körüb turaqlaydı — seeing the dog, he holds back
2. to step aside, to draw back, to give way
- artha turaqlarğa — to draw back
- bir janına turaqlarğa — to step to one side
- artha turaqlamağan adam — a man who never draws back
3. to look searchingly at someone, to size someone up
- annga turaqlab qaradı — he looked him over searchingly
- turaqlab qarama — do not size me up like that
- qonaqğa turaqladı — he sized the guest up
4. to intend, to have a mind to
- barırğa turaqlaydı — he has a mind to go
- aytırğa turaqlağan edim — I had a mind to say it
- ne eterge turaqlaysa — what do you intend to do
Conjugation
Common forms
- turaqlaydıhe is holding back
- turaqladıhe held back
- turaqlağandıhe has held back
- turaqlarhe will hold back
- turaqlarıqdıhe is going to hold back
- turaqlay edihe was holding back
- turaqlasaif he holds back
- turaqla!hold back!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is holding back | menturaqlayma | senturaqlaysa | olturaqlaydı | bizturaqlaybız | sizturaqlaysız | alaturaqlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not holding back | menturaqlamayma | senturaqlamaysa | olturaqlamaydı | bizturaqlamaybız | sizturaqlamaysız | alaturaqlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he holding back? | menturaqlaymıma? turaqlaymamı? | senturaqlaymısa? | olturaqlaymıdı? | bizturaqlaymıbız? turaqlaybızmı? | sizturaqlaymısız? | alaturaqlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he holding back? | menturaqlamaymıma? turaqlamaymamı? | senturaqlamaymısa? | olturaqlamaymıdı? | bizturaqlamaymıbız? turaqlamaybızmı? | sizturaqlamaymısız? | alaturaqlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually holds back | menturaqlawçanma | senturaqlawçansa | olturaqlawçandı | bizturaqlawçanbız | sizturaqlawçansız | alaturaqlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually hold back | menturaqlawçan tülme | senturaqlawçan tülse | olturaqlawçan tüldü | bizturaqlawçan tülbüz | sizturaqlawçan tülsüz | alaturaqlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually hold back? | menturaqlawçanmıma? turaqlawçanmamı? | senturaqlawçanmısa? | olturaqlawçanmıdı? | bizturaqlawçanmıbız? turaqlawçanbızmı? | sizturaqlawçanmısız? | alaturaqlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually hold back? | menturaqlawçan tülmüme? | senturaqlawçan tülmüse? | olturaqlawçan tülmüdü? | bizturaqlawçan tülmübüz? | sizturaqlawçan tülmüsüz? | alaturaqlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has held back and remains so | olturaqlabdı | alaturaqlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he held back? | olturaqlabmıdı? | alaturaqlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of holding back | menturaqlay turama | senturaqlay turasa | olturaqlay turadı | bizturaqlay turabız | sizturaqlay turasız | alaturaqlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of holding back | menturaqlay turmayma | senturaqlay turmaysa | olturaqlay turmaydı | bizturaqlay turmaybız | sizturaqlay turmaysız | alaturaqlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of holding back? | menturaqlay turamıma? turaqlay turamamı? | senturaqlay turamısa? | olturaqlay turamıdı? | bizturaqlay turamıbız? turaqlay turabızmı? | sizturaqlay turamısız? | alaturaqlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of holding back? | menturaqlay turmaymıma? turaqlay turmaymamı? | senturaqlay turmaymısa? | olturaqlay turmaymıdı? | bizturaqlay turmaymıbız? turaqlay turmaybızmı? | sizturaqlay turmaymısız? | alaturaqlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he held back | menturaqladım | senturaqladıng | olturaqladı | bizturaqladıq | sizturaqladığız | alaturaqladıla |
| Simple past (definite)he didn't hold back | menturaqlamadım | senturaqlamadıng | olturaqlamadı | bizturaqlamadıq | sizturaqlamadığız | alaturaqlamadıla |
| Simple past (definite)did he hold back? | menturaqladımmı? | senturaqladıngmı? | olturaqladımı? | bizturaqladıqmı? | sizturaqladığızmı? | alaturaqladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he hold back? | menturaqlamadımmı? | senturaqlamadıngmı? | olturaqlamadımı? | bizturaqlamadıqmı? | sizturaqlamadığızmı? | alaturaqlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has held back | menturaqlağanma | senturaqlağansa | olturaqlağandı | bizturaqlağanbız | sizturaqlağansız | alaturaqlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't held back | menturaqlamağanma | senturaqlamağansa | olturaqlamağandı | bizturaqlamağanbız | sizturaqlamağansız | alaturaqlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he held back? | menturaqlağanmıma? turaqlağanmamı? | senturaqlağanmısa? | olturaqlağanmıdı? | bizturaqlağanmıbız? turaqlağanbızmı? | sizturaqlağanmısız? | alaturaqlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he held back? | menturaqlamağanmıma? turaqlamağanmamı? | senturaqlamağanmısa? | olturaqlamağanmıdı? | bizturaqlamağanmıbız? turaqlamağanbızmı? | sizturaqlamağanmısız? | alaturaqlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will hold back | menturaqlarma | senturaqlarsa | olturaqlar | bizturaqlarbız | sizturaqlarsız | alaturaqlarla |
| Indefinite future (future I)he won't hold back | menturaqlamazma | senturaqlamazsa | olturaqlamaz | bizturaqlamazbız | sizturaqlamazsız | alaturaqlamazla |
| Indefinite future (future I)will he hold back? | menturaqlarmıma? turaqlarmamı? | senturaqlarmısa? | olturaqlarmı? | bizturaqlarmıbız? turaqlarbızmı? | sizturaqlarmısız? | alaturaqlarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he hold back? | menturaqlamazmıma? turaqlamazmamı? | senturaqlamazmısa? | olturaqlamazmı? | bizturaqlamazmıbız? turaqlamazbızmı? | sizturaqlamazmısız? | alaturaqlamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to hold back | menturaqlarıqma | senturaqlarıqsa | olturaqlarıqdı | bizturaqlarıqbız | sizturaqlarıqsız | alaturaqlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to hold back | menturaqlarıq tülme | senturaqlarıq tülse | olturaqlarıq tüldü | bizturaqlarıq tülbüz | sizturaqlarıq tülsüz | alaturaqlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to hold back? | menturaqlarıqmıma? turaqlarıqmamı? | senturaqlarıqmısa? | olturaqlarıqmıdı? | bizturaqlarıqmıbız? turaqlarıqbızmı? | sizturaqlarıqmısız? | alaturaqlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to hold back? | menturaqlarıq tülmüme? | senturaqlarıq tülmüse? | olturaqlarıq tülmüdü? | bizturaqlarıq tülmübüz? | sizturaqlarıq tülmüsüz? | alaturaqlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had held back | menturaqlağan edimturaqlağanem | senturaqlağan edingturaqlağaneng | olturaqlağan edituraqlağaned | bizturaqlağan edikturaqlağanek | sizturaqlağan edigizturaqlağanegiz | alaturaqlağan edileturaqlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't held back | menturaqlamağan edimturaqlamağanem | senturaqlamağan edingturaqlamağaneng | olturaqlamağan edituraqlamağaned | bizturaqlamağan edikturaqlamağanek | sizturaqlamağan edigizturaqlamağanegiz | alaturaqlamağan edileturaqlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was holding back | menturaqlay edimturaqlayem | senturaqlay edingturaqlayeng | olturaqlay edituraqlayed | bizturaqlay edikturaqlayek | sizturaqlay edigizturaqlayegiz | alaturaqlay edileturaqlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't holding back | menturaqlamay edimturaqlamayem | senturaqlamay edingturaqlamayeng | olturaqlamay edituraqlamayed | bizturaqlamay edikturaqlamayek | sizturaqlamay edigizturaqlamayegiz | alaturaqlamay edileturaqlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to hold back | menturaqlawçan edimturaqlawçanem | senturaqlawçan edingturaqlawçaneng | olturaqlawçan edituraqlawçaned | bizturaqlawçan edikturaqlawçanek | sizturaqlawçan edigizturaqlawçanegiz | alaturaqlawçan edileturaqlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to hold back | menturaqlawçan tül edimturaqlawçan tül em | senturaqlawçan tül edingturaqlawçan tül eng | olturaqlawçan tül edituraqlawçan tül ed | bizturaqlawçan tül edikturaqlawçan tül ek | sizturaqlawçan tül edigizturaqlawçan tül egiz | alaturaqlawçan tül edileturaqlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had held back and remained so | olturaqlab edi | alaturaqlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't held back | olturaqlab tül edi | alaturaqlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of holding back | menturaqlay tura edimturaqlay turaem | senturaqlay tura edingturaqlay turaeng | olturaqlay tura edituraqlay turaed | bizturaqlay tura edikturaqlay turaek | sizturaqlay tura edigizturaqlay turaegiz | alaturaqlay tura edileturaqlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of holding back | menturaqlay turmay edimturaqlay turmayem | senturaqlay turmay edingturaqlay turmayeng | olturaqlay turmay edituraqlay turmayed | bizturaqlay turmay edikturaqlay turmayek | sizturaqlay turmay edigizturaqlay turmayegiz | alaturaqlay turmay edileturaqlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would hold back | menturaqlar edimturaqlar em | senturaqlar edingturaqlar eng | olturaqlar edituraqlar ed | bizturaqlar edikturaqlar ek | sizturaqlar edigizturaqlar egiz | alaturaqlar edileturaqlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't hold back | menturaqlamaz edimturaqlamaz em | senturaqlamaz edingturaqlamaz eng | olturaqlamaz edituraqlamaz ed | bizturaqlamaz edikturaqlamaz ek | sizturaqlamaz edigizturaqlamaz egiz | alaturaqlamaz edileturaqlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have held back | menturaqlarıq edimturaqlarıq em | senturaqlarıq edingturaqlarıq eng | olturaqlarıq edituraqlarıq ed | bizturaqlarıq edikturaqlarıq ek | sizturaqlarıq edigizturaqlarıq egiz | alaturaqlarıq edileturaqlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have held back | menturaqlarıq tül edimturaqlarıq tül em | senturaqlarıq tül edingturaqlarıq tül eng | olturaqlarıq tül edituraqlarıq tül ed | bizturaqlarıq tül edikturaqlarıq tül ek | sizturaqlarıq tül edigizturaqlarıq tül egiz | alaturaqlarıq tül edileturaqlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he holds back | menturaqlasam | senturaqlasang | olturaqlasa | bizturaqlasaq | sizturaqlasağız | alaturaqlasala |
| Conditionalif he doesn't hold back | menturaqlamasam | senturaqlamasang | olturaqlamasa | bizturaqlamasaq | sizturaqlamasağız | alaturaqlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is holding back | menturaqlay esem | senturaqlay eseng | olturaqlay ese | bizturaqlay esek | sizturaqlay esegiz | alaturaqlay esele |
| Conditional, present realif he is not holding back | menturaqlamay esem | senturaqlamay eseng | olturaqlamay ese | bizturaqlamay esek | sizturaqlamay esegiz | alaturaqlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he held back | menturaqlasam edituraqlasam ed | senturaqlasang edituraqlasang ed | olturaqlasa edituraqlasaed | bizturaqlasaq edituraqlasaq ed | sizturaqlasağız edituraqlasağız ed | alaturaqlasala edituraqlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't hold back | menturaqlamasam edituraqlamasam ed | senturaqlamasang edituraqlamasang ed | olturaqlamasa edituraqlamasaed | bizturaqlamasaq edituraqlamasaq ed | sizturaqlamasağız edituraqlamasağız ed | alaturaqlamasala edituraqlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he held back | menturaqladım esem | senturaqladıng eseng | olturaqladı ese | bizturaqladıq esek | sizturaqladığız esegiz | alaturaqladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't hold back | menturaqlamadım esem | senturaqlamadıng eseng | olturaqlamadı ese | bizturaqlamadıq esek | sizturaqlamadığız esegiz | alaturaqlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did hold back (indeed) | menturaqlağan esem | senturaqlağan eseng | olturaqlağan ese | bizturaqlağan esek | sizturaqlağan esegiz | alaturaqlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't hold back (indeed) | menturaqlamağan esem | senturaqlamağan eseng | olturaqlamağan ese | bizturaqlamağan esek | sizturaqlamağan esegiz | alaturaqlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had held back | menturaqlağan bolsam | senturaqlağan bolsang | olturaqlağan bolsa | bizturaqlağan bolsaq | sizturaqlağan bolsağız | alaturaqlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't held back | menturaqlamağan bolsam | senturaqlamağan bolsang | olturaqlamağan bolsa | bizturaqlamağan bolsaq | sizturaqlamağan bolsağız | alaturaqlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had held back | menturaqlağan bolsam edituraqlağan bolsam ed | senturaqlağan bolsang edituraqlağan bolsang ed | olturaqlağan bolsa edituraqlağan bolsaed | bizturaqlağan bolsaq edituraqlağan bolsaq ed | sizturaqlağan bolsağız edituraqlağan bolsağız ed | alaturaqlağan bolsala edituraqlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't held back | menturaqlamağan bolsam edituraqlamağan bolsam ed | senturaqlamağan bolsang edituraqlamağan bolsang ed | olturaqlamağan bolsa edituraqlamağan bolsaed | bizturaqlamağan bolsaq edituraqlamağan bolsaq ed | sizturaqlamağan bolsağız edituraqlamağan bolsağız ed | alaturaqlamağan bolsala edituraqlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will hold back | menturaqlar esem | senturaqlar eseng | olturaqlar ese | bizturaqlar esek | sizturaqlar esegiz | alaturaqlar esele |
| Conditional, aoristif he won't hold back | menturaqlamaz esem | senturaqlamaz eseng | olturaqlamaz ese | bizturaqlamaz esek | sizturaqlamaz esegiz | alaturaqlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to hold back | menturaqlarıq esem | senturaqlarıq eseng | olturaqlarıq ese | bizturaqlarıq esek | sizturaqlarıq esegiz | alaturaqlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to hold back | menturaqlarıq tül esem | senturaqlarıq tül eseng | olturaqlarıq tül ese | bizturaqlarıq tül esek | sizturaqlarıq tül esegiz | alaturaqlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to hold back | menturaqlarıq bolsam | senturaqlarıq bolsang | olturaqlarıq bolsa | bizturaqlarıq bolsaq | sizturaqlarıq bolsağız | alaturaqlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to hold back | menturaqlamazlıq bolsam | senturaqlamazlıq bolsang | olturaqlamazlıq bolsa | bizturaqlamazlıq bolsaq | sizturaqlamazlıq bolsağız | alaturaqlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso turaqladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be holding back | menturaqlay bolurma | senturaqlay bolursa | olturaqlay bolur | bizturaqlay bolurbuz | sizturaqlay bolursuz | alaturaqlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be holding back | menturaqlamay bolurma | senturaqlamay bolursa | olturaqlamay bolur | bizturaqlamay bolurbuz | sizturaqlamay bolursuz | alaturaqlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of holding back | menturaqlay tura bolurma | senturaqlay tura bolursa | olturaqlay tura bolur | bizturaqlay tura bolurbuz | sizturaqlay tura bolursuz | alaturaqlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not holding back | menturaqlamay tura bolurma | senturaqlamay tura bolursa | olturaqlamay tura bolur | bizturaqlamay tura bolurbuz | sizturaqlamay tura bolursuz | alaturaqlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have held back | menturaqlağan bolurma | senturaqlağan bolursa | olturaqlağan bolur | bizturaqlağan bolurbuz | sizturaqlağan bolursuz | alaturaqlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have held back | menturaqlamağan bolurma | senturaqlamağan bolursa | olturaqlamağan bolur | bizturaqlamağan bolurbuz | sizturaqlamağan bolursuz | alaturaqlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to hold back | menturaqlarıq bolurma | senturaqlarıq bolursa | olturaqlarıq bolur | bizturaqlarıq bolurbuz | sizturaqlarıq bolursuz | alaturaqlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to hold back | menturaqlamazlıq bolurma | senturaqlamazlıq bolursa | olturaqlamazlıq bolur | bizturaqlamazlıq bolurbuz | sizturaqlamazlıq bolursuz | alaturaqlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it hold back | menturaqlayım | senturaqla! | olturaqlasın | bizturaqlayıq | sizturaqlağız! | alaturaqlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not hold back | menturaqlamayım | senturaqlama! | olturaqlamasın | bizturaqlamayıq | sizturaqlamağız! | alaturaqlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he hold back? | menturaqlayımmı? | olturaqlasınmı? | bizturaqlayıqmı? | alaturaqlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not hold back? | menturaqlamayımmı? | olturaqlamasınmı? | bizturaqlamayıqmı? | alaturaqlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it hold back | senturaqlaçı2 | olturaqlasınçı | sizturaqlaçığız | alaturaqlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not hold back | senturaqlamaçı2 | olturaqlamasınçı | sizturaqlamaçığız | alaturaqlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you hold back | senturaqlağınturaqlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not hold back | senturaqlamağınturaqlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he held back | menturaqlağay edim turaqlağa edim | senturaqlağay eding turaqlağa eding | olturaqlağay edi turaqlağa edi | bizturaqlağay edik turaqlağa edik | sizturaqlağay edigiz turaqlağa edigiz | alaturaqlağay edile turaqlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not hold back | menturaqlamağay edim turaqlamağa edim | senturaqlamağay eding turaqlamağa eding | olturaqlamağay edi turaqlamağa edi | bizturaqlamağay edik turaqlamağa edik | sizturaqlamağay edigiz turaqlamağa edigiz | alaturaqlamağay edile turaqlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to hold back | menturaqlamağa qoyayımturaqlama qoyayım | senturaqlamağa qoy!turaqlama qoy! | olturaqlamağa qoysunturaqlama qoysun | bizturaqlamağa qoyayıqturaqlama qoyayıq | sizturaqlamağa qoyuğuz!turaqlama qoyuğuz! | alaturaqlamağa qoysunlaturaqlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to hold back | menturaqlamağa qoymayımturaqlama qoymayım | senturaqlamağa qoyma!turaqlama qoyma! | olturaqlamağa qoymasınturaqlama qoymasın | bizturaqlamağa qoymayıqturaqlama qoymayıq | sizturaqlamağa qoymağız!turaqlama qoymağız! | alaturaqlamağa qoymasınlaturaqlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to hold back? | menturaqlamağa qoyayımmı?turaqlama qoyayımmı? | olturaqlamağa qoysunmu?turaqlama qoysunmu? | bizturaqlamağa qoyayıqmı?turaqlama qoyayıqmı? | alaturaqlamağa qoysunlamı?turaqlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to hold back? | menturaqlamağa qoymayımmı?turaqlama qoymayımmı? | olturaqlamağa qoymasınmı?turaqlama qoymasınmı? | bizturaqlamağa qoymayıqmı?turaqlama qoymayıqmı? | alaturaqlamağa qoymasınlamı?turaqlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to hold back | menturaqlamağa qoyamaturaqlama qoyama | senturaqlamağa qoyasaturaqlama qoyasa | olturaqlamağa qoyadıturaqlama qoyadı | bizturaqlamağa qoyabızturaqlama qoyabız | sizturaqlamağa qoyasızturaqlama qoyasız | alaturaqlamağa qoyadılaturaqlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to hold back | menturaqlamağa qoymaymaturaqlama qoymayma | senturaqlamağa qoymaysaturaqlama qoymaysa | olturaqlamağa qoymaydıturaqlama qoymaydı | bizturaqlamağa qoymaybızturaqlama qoymaybız | sizturaqlamağa qoymaysızturaqlama qoymaysız | alaturaqlamağa qoymaydılaturaqlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to hold back? | menturaqlamağa qoyamıma?turaqlama qoyamıma? | senturaqlamağa qoyamısa?turaqlama qoyamısa? | olturaqlamağa qoyamıdı?turaqlama qoyamıdı? | bizturaqlamağa qoyamıbız?turaqlama qoyamıbız? | sizturaqlamağa qoyamısız?turaqlama qoyamısız? | alaturaqlamağa qoyamıdıla?turaqlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to hold back? | menturaqlamağa qoymaymıma?turaqlama qoymaymıma? | senturaqlamağa qoymaymısa?turaqlama qoymaymısa? | olturaqlamağa qoymaymıdı?turaqlama qoymaymıdı? | bizturaqlamağa qoymaymıbız?turaqlama qoymaymıbız? | sizturaqlamağa qoymaymısız?turaqlama qoymaymısız? | alaturaqlamağa qoymaymıdıla?turaqlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to hold back | menturaqlamağa qoydumturaqlama qoydum | senturaqlamağa qoydungturaqlama qoydung | olturaqlamağa qoyduturaqlama qoydu | bizturaqlamağa qoyduqturaqlama qoyduq | sizturaqlamağa qoyduğuzturaqlama qoyduğuz | alaturaqlamağa qoydulaturaqlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to hold back | menturaqlamağa qoymadımturaqlama qoymadım | senturaqlamağa qoymadıngturaqlama qoymadıng | olturaqlamağa qoymadıturaqlama qoymadı | bizturaqlamağa qoymadıqturaqlama qoymadıq | sizturaqlamağa qoymadığızturaqlama qoymadığız | alaturaqlamağa qoymadılaturaqlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to hold back? | menturaqlamağa qoydummu?turaqlama qoydummu? | senturaqlamağa qoydungmu?turaqlama qoydungmu? | olturaqlamağa qoydumu?turaqlama qoydumu? | bizturaqlamağa qoyduqmu?turaqlama qoyduqmu? | sizturaqlamağa qoyduğuzmu?turaqlama qoyduğuzmu? | alaturaqlamağa qoydulamı?turaqlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to hold back? | menturaqlamağa qoymadımmı?turaqlama qoymadımmı? | senturaqlamağa qoymadıngmı?turaqlama qoymadıngmı? | olturaqlamağa qoymadımı?turaqlama qoymadımı? | bizturaqlamağa qoymadıqmı?turaqlama qoymadıqmı? | sizturaqlamağa qoymadığızmı?turaqlama qoymadığızmı? | alaturaqlamağa qoymadılamı?turaqlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can hold back | menturaqlayalama | senturaqlayalasa | olturaqlayaladı | bizturaqlayalabız | sizturaqlayalasız | alaturaqlayaladıla |
| Ability — presenthe can't hold back | menturaqlayalmayma | senturaqlayalmaysa | olturaqlayalmaydı | bizturaqlayalmaybız | sizturaqlayalmaysız | alaturaqlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he hold back? | menturaqlayalamıma? turaqlayalamamı? | senturaqlayalamısa? | olturaqlayalamıdı? | bizturaqlayalamıbız? turaqlayalabızmı? | sizturaqlayalamısız? | alaturaqlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he hold back? | menturaqlayalmaymıma? turaqlayalmaymamı? | senturaqlayalmaymısa? | olturaqlayalmaymıdı? | bizturaqlayalmaymıbız? turaqlayalmaybızmı? | sizturaqlayalmaymısız? | alaturaqlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can hold back | menturaqlayalsam | senturaqlayalsang | olturaqlayalsa | bizturaqlayalsaq | sizturaqlayalsağız | alaturaqlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't hold back | menturaqlayalmasam | senturaqlayalmasang | olturaqlayalmasa | bizturaqlayalmasaq | sizturaqlayalmasağız | alaturaqlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to hold back | menturaqlayaldım | senturaqlayaldıng | olturaqlayaldı | bizturaqlayaldıq | sizturaqlayaldığız | alaturaqlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not hold back | menturaqlayalmadım | senturaqlayalmadıng | olturaqlayalmadı | bizturaqlayalmadıq | sizturaqlayalmadığız | alaturaqlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to hold back? | menturaqlayaldımmı? | senturaqlayaldıngmı? | olturaqlayaldımı? | bizturaqlayaldıqmı? | sizturaqlayaldığızmı? | alaturaqlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he hold back? | menturaqlayalmadımmı? | senturaqlayalmadıngmı? | olturaqlayalmadımı? | bizturaqlayalmadıqmı? | sizturaqlayalmadığızmı? | alaturaqlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to hold back | menturaqlayalğanma | senturaqlayalğansa | olturaqlayalğandı | bizturaqlayalğanbız | sizturaqlayalğansız | alaturaqlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to hold back | menturaqlayalmağanma | senturaqlayalmağansa | olturaqlayalmağandı | bizturaqlayalmağanbız | sizturaqlayalmağansız | alaturaqlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to hold back? | menturaqlayalğanmıma? turaqlayalğanmamı? | senturaqlayalğanmısa? | olturaqlayalğanmıdı? | bizturaqlayalğanmıbız? turaqlayalğanbızmı? | sizturaqlayalğanmısız? | alaturaqlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to hold back? | menturaqlayalmağanmıma? turaqlayalmağanmamı? | senturaqlayalmağanmısa? | olturaqlayalmağanmıdı? | bizturaqlayalmağanmıbız? turaqlayalmağanbızmı? | sizturaqlayalmağanmısız? | alaturaqlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to hold back | menturaqlayalğan edimturaqlayalğanem | senturaqlayalğan edingturaqlayalğaneng | olturaqlayalğan edituraqlayalğaned | bizturaqlayalğan edikturaqlayalğanek | sizturaqlayalğan edigizturaqlayalğanegiz | alaturaqlayalğan edileturaqlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to hold back | menturaqlayalmağan edimturaqlayalmağanem | senturaqlayalmağan edingturaqlayalmağaneng | olturaqlayalmağan edituraqlayalmağaned | bizturaqlayalmağan edikturaqlayalmağanek | sizturaqlayalmağan edigizturaqlayalmağanegiz | alaturaqlayalmağan edileturaqlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could hold back | menturaqlayala edimturaqlayalaem | senturaqlayala edingturaqlayalaeng | olturaqlayala edituraqlayalaed | bizturaqlayala edikturaqlayalaek | sizturaqlayala edigizturaqlayalaegiz | alaturaqlayala edileturaqlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not hold back | menturaqlayalmay edimturaqlayalmayem | senturaqlayalmay edingturaqlayalmayeng | olturaqlayalmay edituraqlayalmayed | bizturaqlayalmay edikturaqlayalmayek | sizturaqlayalmay edigizturaqlayalmayegiz | alaturaqlayalmay edileturaqlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to hold back | menturaqlayalırma | senturaqlayalırsa | olturaqlayalır | bizturaqlayalırbız | sizturaqlayalırsız | alaturaqlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to hold back | menturaqlayalmazma | senturaqlayalmazsa | olturaqlayalmaz | bizturaqlayalmazbız | sizturaqlayalmazsız | alaturaqlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to hold back? | menturaqlayalırmıma? turaqlayalırmamı? | senturaqlayalırmısa? | olturaqlayalırmı? | bizturaqlayalırmıbız? turaqlayalırbızmı? | sizturaqlayalırmısız? | alaturaqlayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to hold back? | menturaqlayalmazmıma? turaqlayalmazmamı? | senturaqlayalmazmısa? | olturaqlayalmazmı? | bizturaqlayalmazmıbız? turaqlayalmazbızmı? | sizturaqlayalmazmısız? | alaturaqlayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to hold back | menturaqlayallıqma | senturaqlayallıqsa | olturaqlayallıqdı | bizturaqlayallıqbız | sizturaqlayallıqsız | alaturaqlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to hold back | menturaqlayallıq tülme | senturaqlayallıq tülse | olturaqlayallıq tüldü | bizturaqlayallıq tülbüz | sizturaqlayallıq tülsüz | alaturaqlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to hold back? | menturaqlayallıqmıma? turaqlayallıqmamı? | senturaqlayallıqmısa? | olturaqlayallıqmıdı? | bizturaqlayallıqmıbız? turaqlayallıqbızmı? | sizturaqlayallıqmısız? | alaturaqlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to hold back? | menturaqlayallıq tülmüme? | senturaqlayallıq tülmüse? | olturaqlayallıq tülmüdü? | bizturaqlayallıq tülmübüz? | sizturaqlayallıq tülmüsüz? | alaturaqlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to hold back | menturaqlayalır edimturaqlayalır em | senturaqlayalır edingturaqlayalır eng | olturaqlayalır edituraqlayalır ed | bizturaqlayalır edikturaqlayalır ek | sizturaqlayalır edigizturaqlayalır egiz | alaturaqlayalır edileturaqlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to hold back | menturaqlayalmaz edimturaqlayalmaz em | senturaqlayalmaz edingturaqlayalmaz eng | olturaqlayalmaz edituraqlayalmaz ed | bizturaqlayalmaz edikturaqlayalmaz ek | sizturaqlayalmaz edigizturaqlayalmaz egiz | alaturaqlayalmaz edileturaqlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to hold back | senturaqlayalğınturaqlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to hold back | senturaqlayalmağınturaqlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be holding back | menturaqlay bolmazma | senturaqlay bolmazsa | olturaqlay bolmaz | bizturaqlay bolmazbız | sizturaqlay bolmazsız | alaturaqlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be holding back (emphatic) | menturaqlamay bolmazma | senturaqlamay bolmazsa | olturaqlamay bolmaz | bizturaqlamay bolmazbız | sizturaqlamay bolmazsız | alaturaqlamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of holding back | menturaqlay tura bolmazma | senturaqlay tura bolmazsa | olturaqlay tura bolmaz | bizturaqlay tura bolmazbız | sizturaqlay tura bolmazsız | alaturaqlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not holding back (emphatic) | menturaqlamay tura bolmazma | senturaqlamay tura bolmazsa | olturaqlamay tura bolmaz | bizturaqlamay tura bolmazbız | sizturaqlamay tura bolmazsız | alaturaqlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not holding back | menturaqlamay turama | senturaqlamay turasa | olturaqlamay turadı | bizturaqlamay turabız | sizturaqlamay turasız | alaturaqlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not holding back | menturaqlamay turmayma | senturaqlamay turmaysa | olturaqlamay turmaydı | bizturaqlamay turmaybız | sizturaqlamay turmaysız | alaturaqlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not holding back? | menturaqlamay turmaymıma | senturaqlamay turmaymısa | olturaqlamay turmaymıdı | bizturaqlamay turmaymıbız | sizturaqlamay turmaymısız | alaturaqlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have held back | menturaqlağan bolmazma | senturaqlağan bolmazsa | olturaqlağan bolmaz | bizturaqlağan bolmazbız | sizturaqlağan bolmazsız | alaturaqlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have held back (emphatic) | menturaqlamağan bolmazma | senturaqlamağan bolmazsa | olturaqlamağan bolmaz | bizturaqlamağan bolmazbız | sizturaqlamağan bolmazsız | alaturaqlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had held back | menturaqlağan bolmasam | senturaqlağan bolmasang | olturaqlağan bolmasa | bizturaqlağan bolmasaq | sizturaqlağan bolmasağız | alaturaqlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't held back | menturaqlamağan bolmasam | senturaqlamağan bolmasang | olturaqlamağan bolmasa | bizturaqlamağan bolmasaq | sizturaqlamağan bolmasağız | alaturaqlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to hold back | menturaqlarıq bolmazma | senturaqlarıq bolmazsa | olturaqlarıq bolmaz | bizturaqlarıq bolmazbız | sizturaqlarıq bolmazsız | alaturaqlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to hold back (emphatic) | menturaqlamazlıq bolmazma | senturaqlamazlıq bolmazsa | olturaqlamazlıq bolmaz | bizturaqlamazlıq bolmazbız | sizturaqlamazlıq bolmazsız | alaturaqlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to hold back | menturaqlarıq bolmasam | senturaqlarıq bolmasang | olturaqlarıq bolmasa | bizturaqlarıq bolmasaq | sizturaqlarıq bolmasağız | alaturaqlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to hold back | menturaqlamazlıq bolmasam | senturaqlamazlıq bolmasang | olturaqlamazlıq bolmasa | bizturaqlamazlıq bolmasaq | sizturaqlamazlıq bolmasağız | alaturaqlamazlıq bolmasala |