ıhtırılırğa

/ɯxtɯrɯlɯrʁa/

1. (v.) to back away, to retreat, to give ground, to draw back

artha ıhtırılırğa — to fall back
jaw asker ıhtırıldı — the enemy army retreated
ol ıhtırılıb qaldı — he drew back

2. (v.) to be reflected, to bounce back

jarıq küzgüden ıhtırılıb ketedi — the light is reflected off the mirror
jarıq suwda ıhtırıladı — the light is reflected in the water
kün jarığı taşdan ıhtırıladı — the sunlight bounces off the stone

Conjugation

Common forms

ıhtırıladıhe is backing away
ıhtırıldıhe backed away
ıhtırılğandıhe has backed away
ıhtırılırhe will back away
ıhtırıllıqdıhe is going to back away
ıhtırıla edihe was backing away
ıhtırılsaif he backs away
ıhtırıl!back away!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of ıhtırılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is backing away	menıhtırılama	senıhtırılasa	olıhtırıladı	bizıhtırılabız	sizıhtırılasız	alaıhtırıladıla
Present (simple & continuous)he is not backing away	menıhtırılmayma	senıhtırılmaysa	olıhtırılmaydı	bizıhtırılmaybız	sizıhtırılmaysız	alaıhtırılmaydıla
Present (simple & continuous)is he backing away?	menıhtırılamıma? ıhtırılamamı?	senıhtırılamısa?	olıhtırılamıdı?	bizıhtırılamıbız? ıhtırılabızmı?	sizıhtırılamısız?	alaıhtırılamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he backing away?	menıhtırılmaymıma? ıhtırılmaymamı?	senıhtırılmaymısa?	olıhtırılmaymıdı?	bizıhtırılmaymıbız? ıhtırılmaybızmı?	sizıhtırılmaymısız?	alaıhtırılmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually backs away	menıhtırılıwçanma	senıhtırılıwçansa	olıhtırılıwçandı	bizıhtırılıwçanbız	sizıhtırılıwçansız	alaıhtırılıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually back away	menıhtırılıwçan tülme	senıhtırılıwçan tülse	olıhtırılıwçan tüldü	bizıhtırılıwçan tülbüz	sizıhtırılıwçan tülsüz	alaıhtırılıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually back away?	menıhtırılıwçanmıma? ıhtırılıwçanmamı?	senıhtırılıwçanmısa?	olıhtırılıwçanmıdı?	bizıhtırılıwçanmıbız? ıhtırılıwçanbızmı?	sizıhtırılıwçanmısız?	alaıhtırılıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually back away?	menıhtırılıwçan tülmüme?	senıhtırılıwçan tülmüse?	olıhtırılıwçan tülmüdü?	bizıhtırılıwçan tülmübüz?	sizıhtırılıwçan tülmüsüz?	alaıhtırılıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has backed away and remains so			olıhtırılıbdı			alaıhtırılıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he backed away?			olıhtırılıbmıdı?			alaıhtırılıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of backing away	menıhtırıla turama	senıhtırıla turasa	olıhtırıla turadı	bizıhtırıla turabız	sizıhtırıla turasız	alaıhtırıla turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of backing away	menıhtırıla turmayma	senıhtırıla turmaysa	olıhtırıla turmaydı	bizıhtırıla turmaybız	sizıhtırıla turmaysız	alaıhtırıla turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of backing away?	menıhtırıla turamıma? ıhtırıla turamamı?	senıhtırıla turamısa?	olıhtırıla turamıdı?	bizıhtırıla turamıbız? ıhtırıla turabızmı?	sizıhtırıla turamısız?	alaıhtırıla turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of backing away?	menıhtırıla turmaymıma? ıhtırıla turmaymamı?	senıhtırıla turmaymısa?	olıhtırıla turmaymıdı?	bizıhtırıla turmaymıbız? ıhtırıla turmaybızmı?	sizıhtırıla turmaymısız?	alaıhtırıla turmaymıdıla?
Simple past (definite)he backed away	menıhtırıldım	senıhtırıldıng	olıhtırıldı	bizıhtırıldıq	sizıhtırıldığız	alaıhtırıldıla
Simple past (definite)he didn't back away	menıhtırılmadım	senıhtırılmadıng	olıhtırılmadı	bizıhtırılmadıq	sizıhtırılmadığız	alaıhtırılmadıla
Simple past (definite)did he back away?	menıhtırıldımmı?	senıhtırıldıngmı?	olıhtırıldımı?	bizıhtırıldıqmı?	sizıhtırıldığızmı?	alaıhtırıldılamı?
Simple past (definite)didn't he back away?	menıhtırılmadımmı?	senıhtırılmadıngmı?	olıhtırılmadımı?	bizıhtırılmadıqmı?	sizıhtırılmadığızmı?	alaıhtırılmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has backed away	menıhtırılğanma	senıhtırılğansa	olıhtırılğandı	bizıhtırılğanbız	sizıhtırılğansız	alaıhtırılğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't backed away	menıhtırılmağanma	senıhtırılmağansa	olıhtırılmağandı	bizıhtırılmağanbız	sizıhtırılmağansız	alaıhtırılmağandıla
Perfect (past indefinite)has he backed away?	menıhtırılğanmıma? ıhtırılğanmamı?	senıhtırılğanmısa?	olıhtırılğanmıdı?	bizıhtırılğanmıbız? ıhtırılğanbızmı?	sizıhtırılğanmısız?	alaıhtırılğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he backed away?	menıhtırılmağanmıma? ıhtırılmağanmamı?	senıhtırılmağanmısa?	olıhtırılmağanmıdı?	bizıhtırılmağanmıbız? ıhtırılmağanbızmı?	sizıhtırılmağanmısız?	alaıhtırılmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will back away	menıhtırılırma	senıhtırılırsa	olıhtırılır	bizıhtırılırbız	sizıhtırılırsız	alaıhtırılırla
Indefinite future (future I)he won't back away	menıhtırılmazma	senıhtırılmazsa	olıhtırılmaz	bizıhtırılmazbız	sizıhtırılmazsız	alaıhtırılmazla
Indefinite future (future I)will he back away?	menıhtırılırmıma? ıhtırılırmamı?	senıhtırılırmısa?	olıhtırılırmı?	bizıhtırılırmıbız? ıhtırılırbızmı?	sizıhtırılırmısız?	alaıhtırılırmıla?
Indefinite future (future I)won't he back away?	menıhtırılmazmıma? ıhtırılmazmamı?	senıhtırılmazmısa?	olıhtırılmazmı?	bizıhtırılmazmıbız? ıhtırılmazbızmı?	sizıhtırılmazmısız?	alaıhtırılmazmıla?
Definite future (future II)he is going to back away	menıhtırıllıqma	senıhtırıllıqsa	olıhtırıllıqdı	bizıhtırıllıqbız	sizıhtırıllıqsız	alaıhtırıllıqdıla
Definite future (future II)he is not going to back away	menıhtırıllıq tülme	senıhtırıllıq tülse	olıhtırıllıq tüldü	bizıhtırıllıq tülbüz	sizıhtırıllıq tülsüz	alaıhtırıllıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to back away?	menıhtırıllıqmıma? ıhtırıllıqmamı?	senıhtırıllıqmısa?	olıhtırıllıqmıdı?	bizıhtırıllıqmıbız? ıhtırıllıqbızmı?	sizıhtırıllıqmısız?	alaıhtırıllıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to back away?	menıhtırıllıq tülmüme?	senıhtırıllıq tülmüse?	olıhtırıllıq tülmüdü?	bizıhtırıllıq tülmübüz?	sizıhtırıllıq tülmüsüz?	alaıhtırıllıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of ıhtırılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had backed away	menıhtırılğan edimıhtırılğanem	senıhtırılğan edingıhtırılğaneng	olıhtırılğan ediıhtırılğaned	bizıhtırılğan edikıhtırılğanek	sizıhtırılğan edigizıhtırılğanegiz	alaıhtırılğan edileıhtırılğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't backed away	menıhtırılmağan edimıhtırılmağanem	senıhtırılmağan edingıhtırılmağaneng	olıhtırılmağan ediıhtırılmağaned	bizıhtırılmağan edikıhtırılmağanek	sizıhtırılmağan edigizıhtırılmağanegiz	alaıhtırılmağan edileıhtırılmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was backing away	menıhtırıla edimıhtırılaem	senıhtırıla edingıhtırılaeng	olıhtırıla ediıhtırılaed	bizıhtırıla edikıhtırılaek	sizıhtırıla edigizıhtırılaegiz	alaıhtırıla edileıhtırılaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't backing away	menıhtırılmay edimıhtırılmayem	senıhtırılmay edingıhtırılmayeng	olıhtırılmay ediıhtırılmayed	bizıhtırılmay edikıhtırılmayek	sizıhtırılmay edigizıhtırılmayegiz	alaıhtırılmay edileıhtırılmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to back away	menıhtırılıwçan edimıhtırılıwçanem	senıhtırılıwçan edingıhtırılıwçaneng	olıhtırılıwçan ediıhtırılıwçaned	bizıhtırılıwçan edikıhtırılıwçanek	sizıhtırılıwçan edigizıhtırılıwçanegiz	alaıhtırılıwçan edileıhtırılıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to back away	menıhtırılıwçan tül edimıhtırılıwçan tül em	senıhtırılıwçan tül edingıhtırılıwçan tül eng	olıhtırılıwçan tül ediıhtırılıwçan tül ed	bizıhtırılıwçan tül edikıhtırılıwçan tül ek	sizıhtırılıwçan tül edigizıhtırılıwçan tül egiz	alaıhtırılıwçan tül edileıhtırılıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had backed away and remained so			olıhtırılıb edi			alaıhtırılıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't backed away			olıhtırılıb tül edi			alaıhtırılıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of backing away	menıhtırıla tura edimıhtırıla turaem	senıhtırıla tura edingıhtırıla turaeng	olıhtırıla tura ediıhtırıla turaed	bizıhtırıla tura edikıhtırıla turaek	sizıhtırıla tura edigizıhtırıla turaegiz	alaıhtırıla tura edileıhtırıla turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of backing away	menıhtırıla turmay edimıhtırıla turmayem	senıhtırıla turmay edingıhtırıla turmayeng	olıhtırıla turmay ediıhtırıla turmayed	bizıhtırıla turmay edikıhtırıla turmayek	sizıhtırıla turmay edigizıhtırıla turmayegiz	alaıhtırıla turmay edileıhtırıla turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would back away	menıhtırılır edimıhtırılır em	senıhtırılır edingıhtırılır eng	olıhtırılır ediıhtırılır ed	bizıhtırılır edikıhtırılır ek	sizıhtırılır edigizıhtırılır egiz	alaıhtırılır edileıhtırılır elle
Conditional result (would)he wouldn't back away	menıhtırılmaz edimıhtırılmaz em	senıhtırılmaz edingıhtırılmaz eng	olıhtırılmaz ediıhtırılmaz ed	bizıhtırılmaz edikıhtırılmaz ek	sizıhtırılmaz edigizıhtırılmaz egiz	alaıhtırılmaz edileıhtırılmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have backed away	menıhtırıllıq edimıhtırıllıq em	senıhtırıllıq edingıhtırıllıq eng	olıhtırıllıq ediıhtırıllıq ed	bizıhtırıllıq edikıhtırıllıq ek	sizıhtırıllıq edigizıhtırıllıq egiz	alaıhtırıllıq edileıhtırıllıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have backed away	menıhtırıllıq tül edimıhtırıllıq tül em	senıhtırıllıq tül edingıhtırıllıq tül eng	olıhtırıllıq tül ediıhtırıllıq tül ed	bizıhtırıllıq tül edikıhtırıllıq tül ek	sizıhtırıllıq tül edigizıhtırıllıq tül egiz	alaıhtırıllıq tül edileıhtırıllıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of ıhtırılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he backs away	menıhtırılsam	senıhtırılsang	olıhtırılsa	bizıhtırılsaq	sizıhtırılsağız	alaıhtırılsala
Conditionalif he doesn't back away	menıhtırılmasam	senıhtırılmasang	olıhtırılmasa	bizıhtırılmasaq	sizıhtırılmasağız	alaıhtırılmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is backing away	menıhtırıla esem	senıhtırıla eseng	olıhtırıla ese	bizıhtırıla esek	sizıhtırıla esegiz	alaıhtırıla esele
Conditional, present realif he is not backing away	menıhtırılmay esem	senıhtırılmay eseng	olıhtırılmay ese	bizıhtırılmay esek	sizıhtırılmay esegiz	alaıhtırılmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he backed away	menıhtırılsam ediıhtırılsam ed	senıhtırılsang ediıhtırılsang ed	olıhtırılsa ediıhtırılsaed	bizıhtırılsaq ediıhtırılsaq ed	sizıhtırılsağız ediıhtırılsağız ed	alaıhtırılsala ediıhtırılsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't back away	menıhtırılmasam ediıhtırılmasam ed	senıhtırılmasang ediıhtırılmasang ed	olıhtırılmasa ediıhtırılmasaed	bizıhtırılmasaq ediıhtırılmasaq ed	sizıhtırılmasağız ediıhtırılmasağız ed	alaıhtırılmasala ediıhtırılmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he backed away	menıhtırıldım esem	senıhtırıldıng eseng	olıhtırıldı ese	bizıhtırıldıq esek	sizıhtırıldığız esegiz	alaıhtırıldıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't back away	menıhtırılmadım esem	senıhtırılmadıng eseng	olıhtırılmadı ese	bizıhtırılmadıq esek	sizıhtırılmadığız esegiz	alaıhtırılmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did back away (indeed)	menıhtırılğan esem	senıhtırılğan eseng	olıhtırılğan ese	bizıhtırılğan esek	sizıhtırılğan esegiz	alaıhtırılğan esele
Conditional, past realif he didn't back away (indeed)	menıhtırılmağan esem	senıhtırılmağan eseng	olıhtırılmağan ese	bizıhtırılmağan esek	sizıhtırılmağan esegiz	alaıhtırılmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had backed away	menıhtırılğan bolsam	senıhtırılğan bolsang	olıhtırılğan bolsa	bizıhtırılğan bolsaq	sizıhtırılğan bolsağız	alaıhtırılğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't backed away	menıhtırılmağan bolsam	senıhtırılmağan bolsang	olıhtırılmağan bolsa	bizıhtırılmağan bolsaq	sizıhtırılmağan bolsağız	alaıhtırılmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had backed away	menıhtırılğan bolsam ediıhtırılğan bolsam ed	senıhtırılğan bolsang ediıhtırılğan bolsang ed	olıhtırılğan bolsa ediıhtırılğan bolsaed	bizıhtırılğan bolsaq ediıhtırılğan bolsaq ed	sizıhtırılğan bolsağız ediıhtırılğan bolsağız ed	alaıhtırılğan bolsala ediıhtırılğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't backed away	menıhtırılmağan bolsam ediıhtırılmağan bolsam ed	senıhtırılmağan bolsang ediıhtırılmağan bolsang ed	olıhtırılmağan bolsa ediıhtırılmağan bolsaed	bizıhtırılmağan bolsaq ediıhtırılmağan bolsaq ed	sizıhtırılmağan bolsağız ediıhtırılmağan bolsağız ed	alaıhtırılmağan bolsala ediıhtırılmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will back away	menıhtırılır esem	senıhtırılır eseng	olıhtırılır ese	bizıhtırılır esek	sizıhtırılır esegiz	alaıhtırılır esele
Conditional, aoristif he won't back away	menıhtırılmaz esem	senıhtırılmaz eseng	olıhtırılmaz ese	bizıhtırılmaz esek	sizıhtırılmaz esegiz	alaıhtırılmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to back away	menıhtırıllıq esem	senıhtırıllıq eseng	olıhtırıllıq ese	bizıhtırıllıq esek	sizıhtırıllıq esegiz	alaıhtırıllıq esele
Conditional, futureif he is not going to back away	menıhtırıllıq tül esem	senıhtırıllıq tül eseng	olıhtırıllıq tül ese	bizıhtırıllıq tül esek	sizıhtırıllıq tül esegiz	alaıhtırıllıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to back away	menıhtırıllıq bolsam	senıhtırıllıq bolsang	olıhtırıllıq bolsa	bizıhtırıllıq bolsaq	sizıhtırıllıq bolsağız	alaıhtırıllıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to back away	menıhtırılmazlıq bolsam	senıhtırılmazlıq bolsang	olıhtırılmazlıq bolsa	bizıhtırılmazlıq bolsaq	sizıhtırılmazlıq bolsağız	alaıhtırılmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso ıhtırıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of ıhtırılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be backing away	menıhtırıla bolurma	senıhtırıla bolursa	olıhtırıla bolur	bizıhtırıla bolurbuz	sizıhtırıla bolursuz	alaıhtırıla bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be backing away	menıhtırılmay bolurma	senıhtırılmay bolursa	olıhtırılmay bolur	bizıhtırılmay bolurbuz	sizıhtırılmay bolursuz	alaıhtırılmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of backing away	menıhtırıla tura bolurma	senıhtırıla tura bolursa	olıhtırıla tura bolur	bizıhtırıla tura bolurbuz	sizıhtırıla tura bolursuz	alaıhtırıla tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not backing away	menıhtırılmay tura bolurma	senıhtırılmay tura bolursa	olıhtırılmay tura bolur	bizıhtırılmay tura bolurbuz	sizıhtırılmay tura bolursuz	alaıhtırılmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have backed away	menıhtırılğan bolurma	senıhtırılğan bolursa	olıhtırılğan bolur	bizıhtırılğan bolurbuz	sizıhtırılğan bolursuz	alaıhtırılğan bolurla
Inference (must have)he must not have backed away	menıhtırılmağan bolurma	senıhtırılmağan bolursa	olıhtırılmağan bolur	bizıhtırılmağan bolurbuz	sizıhtırılmağan bolursuz	alaıhtırılmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to back away	menıhtırıllıq bolurma	senıhtırıllıq bolursa	olıhtırıllıq bolur	bizıhtırıllıq bolurbuz	sizıhtırıllıq bolursuz	alaıhtırıllıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to back away	menıhtırılmazlıq bolurma	senıhtırılmazlıq bolursa	olıhtırılmazlıq bolur	bizıhtırılmazlıq bolurbuz	sizıhtırılmazlıq bolursuz	alaıhtırılmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of ıhtırılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it back away	menıhtırılayım	senıhtırıl!	olıhtırılsın	bizıhtırılayıq	sizıhtırılığız!	alaıhtırılsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not back away	menıhtırılmayım	senıhtırılma!	olıhtırılmasın	bizıhtırılmayıq	sizıhtırılmağız!	alaıhtırılmasınla
Commands & suggestionsshould he back away?	menıhtırılayımmı?		olıhtırılsınmı?	bizıhtırılayıqmı?		alaıhtırılsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not back away?	menıhtırılmayımmı?		olıhtırılmasınmı?	bizıhtırılmayıqmı?		alaıhtırılmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it back away		senıhtırılçı²	olıhtırılsınçı		sizıhtırılçığız	alaıhtırılsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not back away		senıhtırılmaçı²	olıhtırılmasınçı		sizıhtırılmaçığız	alaıhtırılmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you back away		senıhtırılğınıhtırılğı
Blessings & curses — may you…may you not back away		senıhtırılmağınıhtırılmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he backed away	menıhtırılğay edim ıhtırılğa edim	senıhtırılğay eding ıhtırılğa eding	olıhtırılğay edi ıhtırılğa edi	bizıhtırılğay edik ıhtırılğa edik	sizıhtırılğay edigiz ıhtırılğa edigiz	alaıhtırılğay edile ıhtırılğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not back away	menıhtırılmağay edim ıhtırılmağa edim	senıhtırılmağay eding ıhtırılmağa eding	olıhtırılmağay edi ıhtırılmağa edi	bizıhtırılmağay edik ıhtırılmağa edik	sizıhtırılmağay edigiz ıhtırılmağa edigiz	alaıhtırılmağay edile ıhtırılmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to back away	menıhtırılmağa qoyayımıhtırılma qoyayım	senıhtırılmağa qoy!ıhtırılma qoy!	olıhtırılmağa qoysunıhtırılma qoysun	bizıhtırılmağa qoyayıqıhtırılma qoyayıq	sizıhtırılmağa qoyuğuz!ıhtırılma qoyuğuz!	alaıhtırılmağa qoysunlaıhtırılma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to back away	menıhtırılmağa qoymayımıhtırılma qoymayım	senıhtırılmağa qoyma!ıhtırılma qoyma!	olıhtırılmağa qoymasınıhtırılma qoymasın	bizıhtırılmağa qoymayıqıhtırılma qoymayıq	sizıhtırılmağa qoymağız!ıhtırılma qoymağız!	alaıhtırılmağa qoymasınlaıhtırılma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to back away?	menıhtırılmağa qoyayımmı?ıhtırılma qoyayımmı?		olıhtırılmağa qoysunmu?ıhtırılma qoysunmu?	bizıhtırılmağa qoyayıqmı?ıhtırılma qoyayıqmı?		alaıhtırılmağa qoysunlamı?ıhtırılma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to back away?	menıhtırılmağa qoymayımmı?ıhtırılma qoymayımmı?		olıhtırılmağa qoymasınmı?ıhtırılma qoymasınmı?	bizıhtırılmağa qoymayıqmı?ıhtırılma qoymayıqmı?		alaıhtırılmağa qoymasınlamı?ıhtırılma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to back away	menıhtırılmağa qoyamaıhtırılma qoyama	senıhtırılmağa qoyasaıhtırılma qoyasa	olıhtırılmağa qoyadııhtırılma qoyadı	bizıhtırılmağa qoyabızıhtırılma qoyabız	sizıhtırılmağa qoyasızıhtırılma qoyasız	alaıhtırılmağa qoyadılaıhtırılma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to back away	menıhtırılmağa qoymaymaıhtırılma qoymayma	senıhtırılmağa qoymaysaıhtırılma qoymaysa	olıhtırılmağa qoymaydııhtırılma qoymaydı	bizıhtırılmağa qoymaybızıhtırılma qoymaybız	sizıhtırılmağa qoymaysızıhtırılma qoymaysız	alaıhtırılmağa qoymaydılaıhtırılma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to back away?	menıhtırılmağa qoyamıma?ıhtırılma qoyamıma?	senıhtırılmağa qoyamısa?ıhtırılma qoyamısa?	olıhtırılmağa qoyamıdı?ıhtırılma qoyamıdı?	bizıhtırılmağa qoyamıbız?ıhtırılma qoyamıbız?	sizıhtırılmağa qoyamısız?ıhtırılma qoyamısız?	alaıhtırılmağa qoyamıdıla?ıhtırılma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to back away?	menıhtırılmağa qoymaymıma?ıhtırılma qoymaymıma?	senıhtırılmağa qoymaymısa?ıhtırılma qoymaymısa?	olıhtırılmağa qoymaymıdı?ıhtırılma qoymaymıdı?	bizıhtırılmağa qoymaymıbız?ıhtırılma qoymaymıbız?	sizıhtırılmağa qoymaymısız?ıhtırılma qoymaymısız?	alaıhtırılmağa qoymaymıdıla?ıhtırılma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to back away	menıhtırılmağa qoydumıhtırılma qoydum	senıhtırılmağa qoydungıhtırılma qoydung	olıhtırılmağa qoyduıhtırılma qoydu	bizıhtırılmağa qoyduqıhtırılma qoyduq	sizıhtırılmağa qoyduğuzıhtırılma qoyduğuz	alaıhtırılmağa qoydulaıhtırılma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to back away	menıhtırılmağa qoymadımıhtırılma qoymadım	senıhtırılmağa qoymadıngıhtırılma qoymadıng	olıhtırılmağa qoymadııhtırılma qoymadı	bizıhtırılmağa qoymadıqıhtırılma qoymadıq	sizıhtırılmağa qoymadığızıhtırılma qoymadığız	alaıhtırılmağa qoymadılaıhtırılma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to back away?	menıhtırılmağa qoydummu?ıhtırılma qoydummu?	senıhtırılmağa qoydungmu?ıhtırılma qoydungmu?	olıhtırılmağa qoydumu?ıhtırılma qoydumu?	bizıhtırılmağa qoyduqmu?ıhtırılma qoyduqmu?	sizıhtırılmağa qoyduğuzmu?ıhtırılma qoyduğuzmu?	alaıhtırılmağa qoydulamı?ıhtırılma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to back away?	menıhtırılmağa qoymadımmı?ıhtırılma qoymadımmı?	senıhtırılmağa qoymadıngmı?ıhtırılma qoymadıngmı?	olıhtırılmağa qoymadımı?ıhtırılma qoymadımı?	bizıhtırılmağa qoymadıqmı?ıhtırılma qoymadıqmı?	sizıhtırılmağa qoymadığızmı?ıhtırılma qoymadığızmı?	alaıhtırılmağa qoymadılamı?ıhtırılma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of ıhtırılırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can back away	menıhtırılalama	senıhtırılalasa	olıhtırılaladı	bizıhtırılalabız	sizıhtırılalasız	alaıhtırılaladıla
Ability — presenthe can't back away	menıhtırılalmayma	senıhtırılalmaysa	olıhtırılalmaydı	bizıhtırılalmaybız	sizıhtırılalmaysız	alaıhtırılalmaydıla
Ability — presentcan he back away?	menıhtırılalamıma? ıhtırılalamamı?	senıhtırılalamısa?	olıhtırılalamıdı?	bizıhtırılalamıbız? ıhtırılalabızmı?	sizıhtırılalamısız?	alaıhtırılalamıdıla?
Ability — presentcan't he back away?	menıhtırılalmaymıma? ıhtırılalmaymamı?	senıhtırılalmaymısa?	olıhtırılalmaymıdı?	bizıhtırılalmaymıbız? ıhtırılalmaybızmı?	sizıhtırılalmaymısız?	alaıhtırılalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can back away	menıhtırılalsam	senıhtırılalsang	olıhtırılalsa	bizıhtırılalsaq	sizıhtırılalsağız	alaıhtırılalsala
Ability — if I can…if he can't back away	menıhtırılalmasam	senıhtırılalmasang	olıhtırılalmasa	bizıhtırılalmasaq	sizıhtırılalmasağız	alaıhtırılalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to back away	menıhtırılaldım	senıhtırılaldıng	olıhtırılaldı	bizıhtırılaldıq	sizıhtırılaldığız	alaıhtırılaldıla
Ability — simple pasthe could not back away	menıhtırılalmadım	senıhtırılalmadıng	olıhtırılalmadı	bizıhtırılalmadıq	sizıhtırılalmadığız	alaıhtırılalmadıla
Ability — simple pastwas he able to back away?	menıhtırılaldımmı?	senıhtırılaldıngmı?	olıhtırılaldımı?	bizıhtırılaldıqmı?	sizıhtırılaldığızmı?	alaıhtırılaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he back away?	menıhtırılalmadımmı?	senıhtırılalmadıngmı?	olıhtırılalmadımı?	bizıhtırılalmadıqmı?	sizıhtırılalmadığızmı?	alaıhtırılalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to back away	menıhtırılalğanma	senıhtırılalğansa	olıhtırılalğandı	bizıhtırılalğanbız	sizıhtırılalğansız	alaıhtırılalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to back away	menıhtırılalmağanma	senıhtırılalmağansa	olıhtırılalmağandı	bizıhtırılalmağanbız	sizıhtırılalmağansız	alaıhtırılalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to back away?	menıhtırılalğanmıma? ıhtırılalğanmamı?	senıhtırılalğanmısa?	olıhtırılalğanmıdı?	bizıhtırılalğanmıbız? ıhtırılalğanbızmı?	sizıhtırılalğanmısız?	alaıhtırılalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to back away?	menıhtırılalmağanmıma? ıhtırılalmağanmamı?	senıhtırılalmağanmısa?	olıhtırılalmağanmıdı?	bizıhtırılalmağanmıbız? ıhtırılalmağanbızmı?	sizıhtırılalmağanmısız?	alaıhtırılalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to back away	menıhtırılalğan edimıhtırılalğanem	senıhtırılalğan edingıhtırılalğaneng	olıhtırılalğan ediıhtırılalğaned	bizıhtırılalğan edikıhtırılalğanek	sizıhtırılalğan edigizıhtırılalğanegiz	alaıhtırılalğan edileıhtırılalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to back away	menıhtırılalmağan edimıhtırılalmağanem	senıhtırılalmağan edingıhtırılalmağaneng	olıhtırılalmağan ediıhtırılalmağaned	bizıhtırılalmağan edikıhtırılalmağanek	sizıhtırılalmağan edigizıhtırılalmağanegiz	alaıhtırılalmağan edileıhtırılalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could back away	menıhtırılala edimıhtırılalaem	senıhtırılala edingıhtırılalaeng	olıhtırılala ediıhtırılalaed	bizıhtırılala edikıhtırılalaek	sizıhtırılala edigizıhtırılalaegiz	alaıhtırılala edileıhtırılalaelle
Ability — past backgroundhe could not back away	menıhtırılalmay edimıhtırılalmayem	senıhtırılalmay edingıhtırılalmayeng	olıhtırılalmay ediıhtırılalmayed	bizıhtırılalmay edikıhtırılalmayek	sizıhtırılalmay edigizıhtırılalmayegiz	alaıhtırılalmay edileıhtırılalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to back away	menıhtırılalırma	senıhtırılalırsa	olıhtırılalır	bizıhtırılalırbız	sizıhtırılalırsız	alaıhtırılalırla
Ability — future Ihe won't be able to back away	menıhtırılalmazma	senıhtırılalmazsa	olıhtırılalmaz	bizıhtırılalmazbız	sizıhtırılalmazsız	alaıhtırılalmazla
Ability — future Iwill he be able to back away?	menıhtırılalırmıma? ıhtırılalırmamı?	senıhtırılalırmısa?	olıhtırılalırmı?	bizıhtırılalırmıbız? ıhtırılalırbızmı?	sizıhtırılalırmısız?	alaıhtırılalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to back away?	menıhtırılalmazmıma? ıhtırılalmazmamı?	senıhtırılalmazmısa?	olıhtırılalmazmı?	bizıhtırılalmazmıbız? ıhtırılalmazbızmı?	sizıhtırılalmazmısız?	alaıhtırılalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to back away	menıhtırılallıqma	senıhtırılallıqsa	olıhtırılallıqdı	bizıhtırılallıqbız	sizıhtırılallıqsız	alaıhtırılallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to back away	menıhtırılallıq tülme	senıhtırılallıq tülse	olıhtırılallıq tüldü	bizıhtırılallıq tülbüz	sizıhtırılallıq tülsüz	alaıhtırılallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to back away?	menıhtırılallıqmıma? ıhtırılallıqmamı?	senıhtırılallıqmısa?	olıhtırılallıqmıdı?	bizıhtırılallıqmıbız? ıhtırılallıqbızmı?	sizıhtırılallıqmısız?	alaıhtırılallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to back away?	menıhtırılallıq tülmüme?	senıhtırılallıq tülmüse?	olıhtırılallıq tülmüdü?	bizıhtırılallıq tülmübüz?	sizıhtırılallıq tülmüsüz?	alaıhtırılallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to back away	menıhtırılalır edimıhtırılalır em	senıhtırılalır edingıhtırılalır eng	olıhtırılalır ediıhtırılalır ed	bizıhtırılalır edikıhtırılalır ek	sizıhtırılalır edigizıhtırılalır egiz	alaıhtırılalır edileıhtırılalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to back away	menıhtırılalmaz edimıhtırılalmaz em	senıhtırılalmaz edingıhtırılalmaz eng	olıhtırılalmaz ediıhtırılalmaz ed	bizıhtırılalmaz edikıhtırılalmaz ek	sizıhtırılalmaz edigizıhtırılalmaz egiz	alaıhtırılalmaz edileıhtırılalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to back away		senıhtırılalğınıhtırılalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to back away		senıhtırılalmağınıhtırılalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of ıhtırılırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be backing away	menıhtırıla bolmazma	senıhtırıla bolmazsa	olıhtırıla bolmaz	bizıhtırıla bolmazbız	sizıhtırıla bolmazsız	alaıhtırıla bolmazla
Inference, present — double negationhe must be backing away (emphatic)	menıhtırılmay bolmazma	senıhtırılmay bolmazsa	olıhtırılmay bolmaz	bizıhtırılmay bolmazbız	sizıhtırılmay bolmazsız	alaıhtırılmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of backing away	menıhtırıla tura bolmazma	senıhtırıla tura bolmazsa	olıhtırıla tura bolmaz	bizıhtırıla tura bolmazbız	sizıhtırıla tura bolmazsız	alaıhtırıla tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not backing away (emphatic)	menıhtırılmay tura bolmazma	senıhtırılmay tura bolmazsa	olıhtırılmay tura bolmaz	bizıhtırılmay tura bolmazbız	sizıhtırılmay tura bolmazsız	alaıhtırılmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not backing away	menıhtırılmay turama	senıhtırılmay turasa	olıhtırılmay turadı	bizıhtırılmay turabız	sizıhtırılmay turasız	alaıhtırılmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not backing away	menıhtırılmay turmayma	senıhtırılmay turmaysa	olıhtırılmay turmaydı	bizıhtırılmay turmaybız	sizıhtırılmay turmaysız	alaıhtırılmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not backing away?	menıhtırılmay turmaymıma	senıhtırılmay turmaymısa	olıhtırılmay turmaymıdı	bizıhtırılmay turmaymıbız	sizıhtırılmay turmaymısız	alaıhtırılmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have backed away	menıhtırılğan bolmazma	senıhtırılğan bolmazsa	olıhtırılğan bolmaz	bizıhtırılğan bolmazbız	sizıhtırılğan bolmazsız	alaıhtırılğan bolmazla
Inference — double negationhe must have backed away (emphatic)	menıhtırılmağan bolmazma	senıhtırılmağan bolmazsa	olıhtırılmağan bolmaz	bizıhtırılmağan bolmazbız	sizıhtırılmağan bolmazsız	alaıhtırılmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had backed away	menıhtırılğan bolmasam	senıhtırılğan bolmasang	olıhtırılğan bolmasa	bizıhtırılğan bolmasaq	sizıhtırılğan bolmasağız	alaıhtırılğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't backed away	menıhtırılmağan bolmasam	senıhtırılmağan bolmasang	olıhtırılmağan bolmasa	bizıhtırılmağan bolmasaq	sizıhtırılmağan bolmasağız	alaıhtırılmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to back away	menıhtırıllıq bolmazma	senıhtırıllıq bolmazsa	olıhtırıllıq bolmaz	bizıhtırıllıq bolmazbız	sizıhtırıllıq bolmazsız	alaıhtırıllıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to back away (emphatic)	menıhtırılmazlıq bolmazma	senıhtırılmazlıq bolmazsa	olıhtırılmazlıq bolmaz	bizıhtırılmazlıq bolmazbız	sizıhtırılmazlıq bolmazsız	alaıhtırılmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to back away	menıhtırıllıq bolmasam	senıhtırıllıq bolmasang	olıhtırıllıq bolmasa	bizıhtırıllıq bolmasaq	sizıhtırıllıq bolmasağız	alaıhtırıllıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to back away	menıhtırılmazlıq bolmasam	senıhtırılmazlıq bolmasang	olıhtırılmazlıq bolmasa	bizıhtırılmazlıq bolmasaq	sizıhtırılmazlıq bolmasağız	alaıhtırılmazlıq bolmasala