tatlı
/tatlɯ/ · plural tatlıla
1. sweet, sugary
- taw balı bek tatlı boladı — mountain honey is very sweet
- tatlı alma sabiylege berildi — sweet apples were given to the children
- tatlı çay — sweet tea
2. delicious, tasty
- tatlı aşıngı qonaqğa sun — offer your delicious food to the guest
- tatlı et — tasty meat
- tatlı hantla — delicious dishes
3. pleasant, delightful
- tatlı söz jılandı ininden çığarır — a sweet word draws the snake out of its burrow
- qıznı tatlı tawuşu jürekge tiydi — the girl's sweet voice touched the heart
- tatlı tüş — a pleasant dream
- tatlı umutla — delightful hopes
4. sweetmeat, confection, sweet
- çayğa tatlı saldıla stolğa — they put sweets on the table for tea
- sabiyle tatlı izleydile — the children are asking for sweets
- tatlığa öç adam — a person fond of sweets
5. close, intimate (of friends or companions)
- tatlı tengle — close friends
- birew bla tatlı bolurğa — to be close to someone
- tatlı honşula — friendly neighbours
6. dear, beloved, precious
- altın üyden da jan tatlı — life is dearer than a golden house
- toyğan jerden tuwğan jer tatlı — one’s birthplace is dearer than where one ate one’s fill
- jan tatlıdı — life is precious
7. pleasantly, sweetly
- bek tatlı juqlağan edi — had slept very sweetly
- bir tatlı juqlab turadı — he is sleeping so sweetly
- tatlı ışarırğa — to smile sweetly
8. amicably, harmoniously (of living together)
- tatlı jaşağanları sebepli — because they lived amicably
- tatlı jaşaybız — we live harmoniously
As an adjective
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are sweet | mentatlıma | sentatlısa | oltatlıdı | biztatlıbız | siztatlısız | alatatlıdıla |
| comparative — moream/is/are sweeter | mentatlıraqma | sentatlıraqsa | oltatlıraqdı | biztatlıraqbız | siztatlıraqsız | alatatlıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very sweet | menbek tatlıma | senbek tatlısa | olbek tatlıdı | bizbek tatlıbız | sizbek tatlısız | alabek tatlıdıla |
| superlative — mostam/is/are the sweetest | menem tatlıma | senem tatlısa | olem tatlıdı | bizem tatlıbız | sizem tatlısız | alaem tatlıdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden tatlıdı — "compared to me, he is sweet."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are sweet | menikimeniki tatlıdı | senikiseniki tatlıdı | anıqıanıqı tatlıdı | biznikibizniki tatlıdı | siznikisizniki tatlıdı | alanıqıalanıqı tatlıdı |
| comparative — moreis / are sweeter | menikimeniki tatlıraqdı | senikiseniki tatlıraqdı | anıqıanıqı tatlıraqdı | biznikibizniki tatlıraqdı | siznikisizniki tatlıraqdı | alanıqıalanıqı tatlıraqdı |
| intensifier — veryis / are very sweet | menikimeniki bek tatlıdı | senikiseniki bek tatlıdı | anıqıanıqı bek tatlıdı | biznikibizniki bek tatlıdı | siznikisizniki bek tatlıdı | alanıqıalanıqı bek tatlıdı |
| superlative — mostis / are the sweetest | menikimeniki em tatlıdı | senikiseniki em tatlıdı | anıqıanıqı em tatlıdı | biznikibizniki em tatlıdı | siznikisizniki em tatlıdı | alanıqıalanıqı em tatlıdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are sweet | menikilemenikile tatlıdıla | senikilesenikile tatlıdıla | anıqılaanıqıla tatlıdıla | biznikilebiznikile tatlıdıla | siznikilesiznikile tatlıdıla | alanıqılaalanıqıla tatlıdıla |
| comparative — moreis / are sweeter | menikilemenikile tatlıraqdıla | senikilesenikile tatlıraqdıla | anıqılaanıqıla tatlıraqdıla | biznikilebiznikile tatlıraqdıla | siznikilesiznikile tatlıraqdıla | alanıqılaalanıqıla tatlıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very sweet | menikilemenikile bek tatlıdıla | senikilesenikile bek tatlıdıla | anıqılaanıqıla bek tatlıdıla | biznikilebiznikile bek tatlıdıla | siznikilesiznikile bek tatlıdıla | alanıqılaalanıqıla bek tatlıdıla |
| superlative — mostis / are the sweetest | menikilemenikile em tatlıdıla | senikilesenikile em tatlıdıla | anıqılaanıqıla em tatlıdıla | biznikilebiznikile em tatlıdıla | siznikilesiznikile em tatlıdıla | alanıqılaalanıqıla em tatlıdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu tatlıdı, bıla tatlıdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe sweetmeat | —tatlı | menitatlım | senitatlıng | anıtatlısı | biznitatlıbız | siznitatlığız | alanıtatlıları |
| Genitivethe sweetmeat's | —tatlını | menitatlımı | senitatlıngı | anıtatlısını | biznitatlıbıznı | siznitatlığıznı | alanıtatlılarını |
| Accusativethe sweetmeat (as the object) | —tatlını | menitatlımı | senitatlıngı | anıtatlısın | biznitatlıbıznı | siznitatlığıznı | alanıtatlıların |
| Dativeto the sweetmeat | —tatlığa | menitatlıma | senitatlınga | anıtatlısına | biznitatlıbızğa | siznitatlığızğa | alanıtatlılarına |
| Locativeat / in the sweetmeat | —tatlıda | menitatlımda | senitatlıngda | anıtatlısında | biznitatlıbızda | siznitatlığızda | alanıtatlılarında |
| Ablativefrom the sweetmeat | —tatlıdan | menitatlımdan | senitatlıngdan | anıtatlısından | biznitatlıbızdan | siznitatlığızdan | alanıtatlılarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe sweetmeats | —tatlıla | menitatlılarım | senitatlılarıng | anıtatlıları | biznitatlılarıbız | siznitatlılarığız | alanıtatlıları |
| Genitivethe sweetmeats' | —tatlılanı | menitatlılarımı | senitatlılarıngı | anıtatlılarını | biznitatlılarıbıznı | siznitatlılarığıznı | alanıtatlılarını |
| Accusativethe sweetmeats (as the object) | —tatlılanı | menitatlılarımı | senitatlılarıngı | anıtatlıların | biznitatlılarıbıznı | siznitatlılarığıznı | alanıtatlıların |
| Dativeto the sweetmeats | —tatlılağa | menitatlılarıma | senitatlılarınga | anıtatlılarına | biznitatlılarıbızğa | siznitatlılarığızğa | alanıtatlılarına |
| Locativeat / in the sweetmeats | —tatlılada | menitatlılarımda | senitatlılarıngda | anıtatlılarında | biznitatlılarıbızda | siznitatlılarığızda | alanıtatlılarında |
| Ablativefrom the sweetmeats | —tatlıladan | menitatlılarımdan | senitatlılarıngdan | anıtatlılarından | biznitatlılarıbızdan | siznitatlılarığızdan | alanıtatlılarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: tatlıları can mean "his / her sweetmeats", "their sweetmeat", or "their sweetmeats" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.