tırnaqlarğa
/tɯrnaqlarʁa/
1. to scratch, to claw
- kiştik tırnaqlağandı — the cat has scratched him
- kiştik tırnaqlağan etedi — the cat does scratch
- betimi tırnaqladı — he clawed my face
2. to clamber up, to cling on with hands and feet
- tırnaqlab örlerge — to clamber up
- qayanı tırnaqlab çıqdı — he clambered up the cliff
- terekni tırnaqlab örledi — he clung to the tree and climbed
Conjugation
Common forms
- tırnaqlaydıhe is scratching
- tırnaqladıhe scratched
- tırnaqlağandıhe has scratched
- tırnaqlarhe will scratch
- tırnaqlarıqdıhe is going to scratch
- tırnaqlay edihe was scratching
- tırnaqlasaif he scratches
- tırnaqla!scratch!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is scratching | mentırnaqlayma | sentırnaqlaysa | oltırnaqlaydı | biztırnaqlaybız | siztırnaqlaysız | alatırnaqlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not scratching | mentırnaqlamayma | sentırnaqlamaysa | oltırnaqlamaydı | biztırnaqlamaybız | siztırnaqlamaysız | alatırnaqlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he scratching? | mentırnaqlaymıma? tırnaqlaymamı? | sentırnaqlaymısa? | oltırnaqlaymıdı? | biztırnaqlaymıbız? tırnaqlaybızmı? | siztırnaqlaymısız? | alatırnaqlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he scratching? | mentırnaqlamaymıma? tırnaqlamaymamı? | sentırnaqlamaymısa? | oltırnaqlamaymıdı? | biztırnaqlamaymıbız? tırnaqlamaybızmı? | siztırnaqlamaymısız? | alatırnaqlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually scratches | mentırnaqlawçanma | sentırnaqlawçansa | oltırnaqlawçandı | biztırnaqlawçanbız | siztırnaqlawçansız | alatırnaqlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually scratch | mentırnaqlawçan tülme | sentırnaqlawçan tülse | oltırnaqlawçan tüldü | biztırnaqlawçan tülbüz | siztırnaqlawçan tülsüz | alatırnaqlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually scratch? | mentırnaqlawçanmıma? tırnaqlawçanmamı? | sentırnaqlawçanmısa? | oltırnaqlawçanmıdı? | biztırnaqlawçanmıbız? tırnaqlawçanbızmı? | siztırnaqlawçanmısız? | alatırnaqlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually scratch? | mentırnaqlawçan tülmüme? | sentırnaqlawçan tülmüse? | oltırnaqlawçan tülmüdü? | biztırnaqlawçan tülmübüz? | siztırnaqlawçan tülmüsüz? | alatırnaqlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has scratched and remains so | oltırnaqlabdı | alatırnaqlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he scratched? | oltırnaqlabmıdı? | alatırnaqlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of scratching | mentırnaqlay turama | sentırnaqlay turasa | oltırnaqlay turadı | biztırnaqlay turabız | siztırnaqlay turasız | alatırnaqlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of scratching | mentırnaqlay turmayma | sentırnaqlay turmaysa | oltırnaqlay turmaydı | biztırnaqlay turmaybız | siztırnaqlay turmaysız | alatırnaqlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of scratching? | mentırnaqlay turamıma? tırnaqlay turamamı? | sentırnaqlay turamısa? | oltırnaqlay turamıdı? | biztırnaqlay turamıbız? tırnaqlay turabızmı? | siztırnaqlay turamısız? | alatırnaqlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of scratching? | mentırnaqlay turmaymıma? tırnaqlay turmaymamı? | sentırnaqlay turmaymısa? | oltırnaqlay turmaymıdı? | biztırnaqlay turmaymıbız? tırnaqlay turmaybızmı? | siztırnaqlay turmaymısız? | alatırnaqlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he scratched | mentırnaqladım | sentırnaqladıng | oltırnaqladı | biztırnaqladıq | siztırnaqladığız | alatırnaqladıla |
| Simple past (definite)he didn't scratch | mentırnaqlamadım | sentırnaqlamadıng | oltırnaqlamadı | biztırnaqlamadıq | siztırnaqlamadığız | alatırnaqlamadıla |
| Simple past (definite)did he scratch? | mentırnaqladımmı? | sentırnaqladıngmı? | oltırnaqladımı? | biztırnaqladıqmı? | siztırnaqladığızmı? | alatırnaqladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he scratch? | mentırnaqlamadımmı? | sentırnaqlamadıngmı? | oltırnaqlamadımı? | biztırnaqlamadıqmı? | siztırnaqlamadığızmı? | alatırnaqlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has scratched | mentırnaqlağanma | sentırnaqlağansa | oltırnaqlağandı | biztırnaqlağanbız | siztırnaqlağansız | alatırnaqlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't scratched | mentırnaqlamağanma | sentırnaqlamağansa | oltırnaqlamağandı | biztırnaqlamağanbız | siztırnaqlamağansız | alatırnaqlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he scratched? | mentırnaqlağanmıma? tırnaqlağanmamı? | sentırnaqlağanmısa? | oltırnaqlağanmıdı? | biztırnaqlağanmıbız? tırnaqlağanbızmı? | siztırnaqlağanmısız? | alatırnaqlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he scratched? | mentırnaqlamağanmıma? tırnaqlamağanmamı? | sentırnaqlamağanmısa? | oltırnaqlamağanmıdı? | biztırnaqlamağanmıbız? tırnaqlamağanbızmı? | siztırnaqlamağanmısız? | alatırnaqlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will scratch | mentırnaqlarma | sentırnaqlarsa | oltırnaqlar | biztırnaqlarbız | siztırnaqlarsız | alatırnaqlarla |
| Indefinite future (future I)he won't scratch | mentırnaqlamazma | sentırnaqlamazsa | oltırnaqlamaz | biztırnaqlamazbız | siztırnaqlamazsız | alatırnaqlamazla |
| Indefinite future (future I)will he scratch? | mentırnaqlarmıma? tırnaqlarmamı? | sentırnaqlarmısa? | oltırnaqlarmı? | biztırnaqlarmıbız? tırnaqlarbızmı? | siztırnaqlarmısız? | alatırnaqlarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he scratch? | mentırnaqlamazmıma? tırnaqlamazmamı? | sentırnaqlamazmısa? | oltırnaqlamazmı? | biztırnaqlamazmıbız? tırnaqlamazbızmı? | siztırnaqlamazmısız? | alatırnaqlamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to scratch | mentırnaqlarıqma | sentırnaqlarıqsa | oltırnaqlarıqdı | biztırnaqlarıqbız | siztırnaqlarıqsız | alatırnaqlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to scratch | mentırnaqlarıq tülme | sentırnaqlarıq tülse | oltırnaqlarıq tüldü | biztırnaqlarıq tülbüz | siztırnaqlarıq tülsüz | alatırnaqlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to scratch? | mentırnaqlarıqmıma? tırnaqlarıqmamı? | sentırnaqlarıqmısa? | oltırnaqlarıqmıdı? | biztırnaqlarıqmıbız? tırnaqlarıqbızmı? | siztırnaqlarıqmısız? | alatırnaqlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to scratch? | mentırnaqlarıq tülmüme? | sentırnaqlarıq tülmüse? | oltırnaqlarıq tülmüdü? | biztırnaqlarıq tülmübüz? | siztırnaqlarıq tülmüsüz? | alatırnaqlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had scratched | mentırnaqlağan edimtırnaqlağanem | sentırnaqlağan edingtırnaqlağaneng | oltırnaqlağan editırnaqlağaned | biztırnaqlağan ediktırnaqlağanek | siztırnaqlağan edigiztırnaqlağanegiz | alatırnaqlağan ediletırnaqlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't scratched | mentırnaqlamağan edimtırnaqlamağanem | sentırnaqlamağan edingtırnaqlamağaneng | oltırnaqlamağan editırnaqlamağaned | biztırnaqlamağan ediktırnaqlamağanek | siztırnaqlamağan edigiztırnaqlamağanegiz | alatırnaqlamağan ediletırnaqlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was scratching | mentırnaqlay edimtırnaqlayem | sentırnaqlay edingtırnaqlayeng | oltırnaqlay editırnaqlayed | biztırnaqlay ediktırnaqlayek | siztırnaqlay edigiztırnaqlayegiz | alatırnaqlay ediletırnaqlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't scratching | mentırnaqlamay edimtırnaqlamayem | sentırnaqlamay edingtırnaqlamayeng | oltırnaqlamay editırnaqlamayed | biztırnaqlamay ediktırnaqlamayek | siztırnaqlamay edigiztırnaqlamayegiz | alatırnaqlamay ediletırnaqlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to scratch | mentırnaqlawçan edimtırnaqlawçanem | sentırnaqlawçan edingtırnaqlawçaneng | oltırnaqlawçan editırnaqlawçaned | biztırnaqlawçan ediktırnaqlawçanek | siztırnaqlawçan edigiztırnaqlawçanegiz | alatırnaqlawçan ediletırnaqlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to scratch | mentırnaqlawçan tül edimtırnaqlawçan tül em | sentırnaqlawçan tül edingtırnaqlawçan tül eng | oltırnaqlawçan tül editırnaqlawçan tül ed | biztırnaqlawçan tül ediktırnaqlawçan tül ek | siztırnaqlawçan tül edigiztırnaqlawçan tül egiz | alatırnaqlawçan tül ediletırnaqlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had scratched and remained so | oltırnaqlab edi | alatırnaqlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't scratched | oltırnaqlab tül edi | alatırnaqlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of scratching | mentırnaqlay tura edimtırnaqlay turaem | sentırnaqlay tura edingtırnaqlay turaeng | oltırnaqlay tura editırnaqlay turaed | biztırnaqlay tura ediktırnaqlay turaek | siztırnaqlay tura edigiztırnaqlay turaegiz | alatırnaqlay tura ediletırnaqlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of scratching | mentırnaqlay turmay edimtırnaqlay turmayem | sentırnaqlay turmay edingtırnaqlay turmayeng | oltırnaqlay turmay editırnaqlay turmayed | biztırnaqlay turmay ediktırnaqlay turmayek | siztırnaqlay turmay edigiztırnaqlay turmayegiz | alatırnaqlay turmay ediletırnaqlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would scratch | mentırnaqlar edimtırnaqlar em | sentırnaqlar edingtırnaqlar eng | oltırnaqlar editırnaqlar ed | biztırnaqlar ediktırnaqlar ek | siztırnaqlar edigiztırnaqlar egiz | alatırnaqlar ediletırnaqlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't scratch | mentırnaqlamaz edimtırnaqlamaz em | sentırnaqlamaz edingtırnaqlamaz eng | oltırnaqlamaz editırnaqlamaz ed | biztırnaqlamaz ediktırnaqlamaz ek | siztırnaqlamaz edigiztırnaqlamaz egiz | alatırnaqlamaz ediletırnaqlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have scratched | mentırnaqlarıq edimtırnaqlarıq em | sentırnaqlarıq edingtırnaqlarıq eng | oltırnaqlarıq editırnaqlarıq ed | biztırnaqlarıq ediktırnaqlarıq ek | siztırnaqlarıq edigiztırnaqlarıq egiz | alatırnaqlarıq ediletırnaqlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have scratched | mentırnaqlarıq tül edimtırnaqlarıq tül em | sentırnaqlarıq tül edingtırnaqlarıq tül eng | oltırnaqlarıq tül editırnaqlarıq tül ed | biztırnaqlarıq tül ediktırnaqlarıq tül ek | siztırnaqlarıq tül edigiztırnaqlarıq tül egiz | alatırnaqlarıq tül ediletırnaqlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he scratches | mentırnaqlasam | sentırnaqlasang | oltırnaqlasa | biztırnaqlasaq | siztırnaqlasağız | alatırnaqlasala |
| Conditionalif he doesn't scratch | mentırnaqlamasam | sentırnaqlamasang | oltırnaqlamasa | biztırnaqlamasaq | siztırnaqlamasağız | alatırnaqlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is scratching | mentırnaqlay esem | sentırnaqlay eseng | oltırnaqlay ese | biztırnaqlay esek | siztırnaqlay esegiz | alatırnaqlay esele |
| Conditional, present realif he is not scratching | mentırnaqlamay esem | sentırnaqlamay eseng | oltırnaqlamay ese | biztırnaqlamay esek | siztırnaqlamay esegiz | alatırnaqlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he scratched | mentırnaqlasam editırnaqlasam ed | sentırnaqlasang editırnaqlasang ed | oltırnaqlasa editırnaqlasaed | biztırnaqlasaq editırnaqlasaq ed | siztırnaqlasağız editırnaqlasağız ed | alatırnaqlasala editırnaqlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't scratch | mentırnaqlamasam editırnaqlamasam ed | sentırnaqlamasang editırnaqlamasang ed | oltırnaqlamasa editırnaqlamasaed | biztırnaqlamasaq editırnaqlamasaq ed | siztırnaqlamasağız editırnaqlamasağız ed | alatırnaqlamasala editırnaqlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he scratched | mentırnaqladım esem | sentırnaqladıng eseng | oltırnaqladı ese | biztırnaqladıq esek | siztırnaqladığız esegiz | alatırnaqladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't scratch | mentırnaqlamadım esem | sentırnaqlamadıng eseng | oltırnaqlamadı ese | biztırnaqlamadıq esek | siztırnaqlamadığız esegiz | alatırnaqlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did scratch (indeed) | mentırnaqlağan esem | sentırnaqlağan eseng | oltırnaqlağan ese | biztırnaqlağan esek | siztırnaqlağan esegiz | alatırnaqlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't scratch (indeed) | mentırnaqlamağan esem | sentırnaqlamağan eseng | oltırnaqlamağan ese | biztırnaqlamağan esek | siztırnaqlamağan esegiz | alatırnaqlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had scratched | mentırnaqlağan bolsam | sentırnaqlağan bolsang | oltırnaqlağan bolsa | biztırnaqlağan bolsaq | siztırnaqlağan bolsağız | alatırnaqlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't scratched | mentırnaqlamağan bolsam | sentırnaqlamağan bolsang | oltırnaqlamağan bolsa | biztırnaqlamağan bolsaq | siztırnaqlamağan bolsağız | alatırnaqlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had scratched | mentırnaqlağan bolsam editırnaqlağan bolsam ed | sentırnaqlağan bolsang editırnaqlağan bolsang ed | oltırnaqlağan bolsa editırnaqlağan bolsaed | biztırnaqlağan bolsaq editırnaqlağan bolsaq ed | siztırnaqlağan bolsağız editırnaqlağan bolsağız ed | alatırnaqlağan bolsala editırnaqlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't scratched | mentırnaqlamağan bolsam editırnaqlamağan bolsam ed | sentırnaqlamağan bolsang editırnaqlamağan bolsang ed | oltırnaqlamağan bolsa editırnaqlamağan bolsaed | biztırnaqlamağan bolsaq editırnaqlamağan bolsaq ed | siztırnaqlamağan bolsağız editırnaqlamağan bolsağız ed | alatırnaqlamağan bolsala editırnaqlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will scratch | mentırnaqlar esem | sentırnaqlar eseng | oltırnaqlar ese | biztırnaqlar esek | siztırnaqlar esegiz | alatırnaqlar esele |
| Conditional, aoristif he won't scratch | mentırnaqlamaz esem | sentırnaqlamaz eseng | oltırnaqlamaz ese | biztırnaqlamaz esek | siztırnaqlamaz esegiz | alatırnaqlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to scratch | mentırnaqlarıq esem | sentırnaqlarıq eseng | oltırnaqlarıq ese | biztırnaqlarıq esek | siztırnaqlarıq esegiz | alatırnaqlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to scratch | mentırnaqlarıq tül esem | sentırnaqlarıq tül eseng | oltırnaqlarıq tül ese | biztırnaqlarıq tül esek | siztırnaqlarıq tül esegiz | alatırnaqlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to scratch | mentırnaqlarıq bolsam | sentırnaqlarıq bolsang | oltırnaqlarıq bolsa | biztırnaqlarıq bolsaq | siztırnaqlarıq bolsağız | alatırnaqlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to scratch | mentırnaqlamazlıq bolsam | sentırnaqlamazlıq bolsang | oltırnaqlamazlıq bolsa | biztırnaqlamazlıq bolsaq | siztırnaqlamazlıq bolsağız | alatırnaqlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso tırnaqladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be scratching | mentırnaqlay bolurma | sentırnaqlay bolursa | oltırnaqlay bolur | biztırnaqlay bolurbuz | siztırnaqlay bolursuz | alatırnaqlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be scratching | mentırnaqlamay bolurma | sentırnaqlamay bolursa | oltırnaqlamay bolur | biztırnaqlamay bolurbuz | siztırnaqlamay bolursuz | alatırnaqlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of scratching | mentırnaqlay tura bolurma | sentırnaqlay tura bolursa | oltırnaqlay tura bolur | biztırnaqlay tura bolurbuz | siztırnaqlay tura bolursuz | alatırnaqlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not scratching | mentırnaqlamay tura bolurma | sentırnaqlamay tura bolursa | oltırnaqlamay tura bolur | biztırnaqlamay tura bolurbuz | siztırnaqlamay tura bolursuz | alatırnaqlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have scratched | mentırnaqlağan bolurma | sentırnaqlağan bolursa | oltırnaqlağan bolur | biztırnaqlağan bolurbuz | siztırnaqlağan bolursuz | alatırnaqlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have scratched | mentırnaqlamağan bolurma | sentırnaqlamağan bolursa | oltırnaqlamağan bolur | biztırnaqlamağan bolurbuz | siztırnaqlamağan bolursuz | alatırnaqlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to scratch | mentırnaqlarıq bolurma | sentırnaqlarıq bolursa | oltırnaqlarıq bolur | biztırnaqlarıq bolurbuz | siztırnaqlarıq bolursuz | alatırnaqlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to scratch | mentırnaqlamazlıq bolurma | sentırnaqlamazlıq bolursa | oltırnaqlamazlıq bolur | biztırnaqlamazlıq bolurbuz | siztırnaqlamazlıq bolursuz | alatırnaqlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it scratch | mentırnaqlayım | sentırnaqla! | oltırnaqlasın | biztırnaqlayıq | siztırnaqlağız! | alatırnaqlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not scratch | mentırnaqlamayım | sentırnaqlama! | oltırnaqlamasın | biztırnaqlamayıq | siztırnaqlamağız! | alatırnaqlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he scratch? | mentırnaqlayımmı? | oltırnaqlasınmı? | biztırnaqlayıqmı? | alatırnaqlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not scratch? | mentırnaqlamayımmı? | oltırnaqlamasınmı? | biztırnaqlamayıqmı? | alatırnaqlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it scratch | sentırnaqlaçı2 | oltırnaqlasınçı | siztırnaqlaçığız | alatırnaqlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not scratch | sentırnaqlamaçı2 | oltırnaqlamasınçı | siztırnaqlamaçığız | alatırnaqlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you scratch | sentırnaqlağıntırnaqlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not scratch | sentırnaqlamağıntırnaqlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he scratched | mentırnaqlağay edim tırnaqlağa edim | sentırnaqlağay eding tırnaqlağa eding | oltırnaqlağay edi tırnaqlağa edi | biztırnaqlağay edik tırnaqlağa edik | siztırnaqlağay edigiz tırnaqlağa edigiz | alatırnaqlağay edile tırnaqlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not scratch | mentırnaqlamağay edim tırnaqlamağa edim | sentırnaqlamağay eding tırnaqlamağa eding | oltırnaqlamağay edi tırnaqlamağa edi | biztırnaqlamağay edik tırnaqlamağa edik | siztırnaqlamağay edigiz tırnaqlamağa edigiz | alatırnaqlamağay edile tırnaqlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to scratch | mentırnaqlamağa qoyayımtırnaqlama qoyayım | sentırnaqlamağa qoy!tırnaqlama qoy! | oltırnaqlamağa qoysuntırnaqlama qoysun | biztırnaqlamağa qoyayıqtırnaqlama qoyayıq | siztırnaqlamağa qoyuğuz!tırnaqlama qoyuğuz! | alatırnaqlamağa qoysunlatırnaqlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to scratch | mentırnaqlamağa qoymayımtırnaqlama qoymayım | sentırnaqlamağa qoyma!tırnaqlama qoyma! | oltırnaqlamağa qoymasıntırnaqlama qoymasın | biztırnaqlamağa qoymayıqtırnaqlama qoymayıq | siztırnaqlamağa qoymağız!tırnaqlama qoymağız! | alatırnaqlamağa qoymasınlatırnaqlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to scratch? | mentırnaqlamağa qoyayımmı?tırnaqlama qoyayımmı? | oltırnaqlamağa qoysunmu?tırnaqlama qoysunmu? | biztırnaqlamağa qoyayıqmı?tırnaqlama qoyayıqmı? | alatırnaqlamağa qoysunlamı?tırnaqlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to scratch? | mentırnaqlamağa qoymayımmı?tırnaqlama qoymayımmı? | oltırnaqlamağa qoymasınmı?tırnaqlama qoymasınmı? | biztırnaqlamağa qoymayıqmı?tırnaqlama qoymayıqmı? | alatırnaqlamağa qoymasınlamı?tırnaqlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to scratch | mentırnaqlamağa qoyamatırnaqlama qoyama | sentırnaqlamağa qoyasatırnaqlama qoyasa | oltırnaqlamağa qoyadıtırnaqlama qoyadı | biztırnaqlamağa qoyabıztırnaqlama qoyabız | siztırnaqlamağa qoyasıztırnaqlama qoyasız | alatırnaqlamağa qoyadılatırnaqlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to scratch | mentırnaqlamağa qoymaymatırnaqlama qoymayma | sentırnaqlamağa qoymaysatırnaqlama qoymaysa | oltırnaqlamağa qoymaydıtırnaqlama qoymaydı | biztırnaqlamağa qoymaybıztırnaqlama qoymaybız | siztırnaqlamağa qoymaysıztırnaqlama qoymaysız | alatırnaqlamağa qoymaydılatırnaqlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to scratch? | mentırnaqlamağa qoyamıma?tırnaqlama qoyamıma? | sentırnaqlamağa qoyamısa?tırnaqlama qoyamısa? | oltırnaqlamağa qoyamıdı?tırnaqlama qoyamıdı? | biztırnaqlamağa qoyamıbız?tırnaqlama qoyamıbız? | siztırnaqlamağa qoyamısız?tırnaqlama qoyamısız? | alatırnaqlamağa qoyamıdıla?tırnaqlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to scratch? | mentırnaqlamağa qoymaymıma?tırnaqlama qoymaymıma? | sentırnaqlamağa qoymaymısa?tırnaqlama qoymaymısa? | oltırnaqlamağa qoymaymıdı?tırnaqlama qoymaymıdı? | biztırnaqlamağa qoymaymıbız?tırnaqlama qoymaymıbız? | siztırnaqlamağa qoymaymısız?tırnaqlama qoymaymısız? | alatırnaqlamağa qoymaymıdıla?tırnaqlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to scratch | mentırnaqlamağa qoydumtırnaqlama qoydum | sentırnaqlamağa qoydungtırnaqlama qoydung | oltırnaqlamağa qoydutırnaqlama qoydu | biztırnaqlamağa qoyduqtırnaqlama qoyduq | siztırnaqlamağa qoyduğuztırnaqlama qoyduğuz | alatırnaqlamağa qoydulatırnaqlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to scratch | mentırnaqlamağa qoymadımtırnaqlama qoymadım | sentırnaqlamağa qoymadıngtırnaqlama qoymadıng | oltırnaqlamağa qoymadıtırnaqlama qoymadı | biztırnaqlamağa qoymadıqtırnaqlama qoymadıq | siztırnaqlamağa qoymadığıztırnaqlama qoymadığız | alatırnaqlamağa qoymadılatırnaqlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to scratch? | mentırnaqlamağa qoydummu?tırnaqlama qoydummu? | sentırnaqlamağa qoydungmu?tırnaqlama qoydungmu? | oltırnaqlamağa qoydumu?tırnaqlama qoydumu? | biztırnaqlamağa qoyduqmu?tırnaqlama qoyduqmu? | siztırnaqlamağa qoyduğuzmu?tırnaqlama qoyduğuzmu? | alatırnaqlamağa qoydulamı?tırnaqlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to scratch? | mentırnaqlamağa qoymadımmı?tırnaqlama qoymadımmı? | sentırnaqlamağa qoymadıngmı?tırnaqlama qoymadıngmı? | oltırnaqlamağa qoymadımı?tırnaqlama qoymadımı? | biztırnaqlamağa qoymadıqmı?tırnaqlama qoymadıqmı? | siztırnaqlamağa qoymadığızmı?tırnaqlama qoymadığızmı? | alatırnaqlamağa qoymadılamı?tırnaqlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can scratch | mentırnaqlayalama | sentırnaqlayalasa | oltırnaqlayaladı | biztırnaqlayalabız | siztırnaqlayalasız | alatırnaqlayaladıla |
| Ability — presenthe can't scratch | mentırnaqlayalmayma | sentırnaqlayalmaysa | oltırnaqlayalmaydı | biztırnaqlayalmaybız | siztırnaqlayalmaysız | alatırnaqlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he scratch? | mentırnaqlayalamıma? tırnaqlayalamamı? | sentırnaqlayalamısa? | oltırnaqlayalamıdı? | biztırnaqlayalamıbız? tırnaqlayalabızmı? | siztırnaqlayalamısız? | alatırnaqlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he scratch? | mentırnaqlayalmaymıma? tırnaqlayalmaymamı? | sentırnaqlayalmaymısa? | oltırnaqlayalmaymıdı? | biztırnaqlayalmaymıbız? tırnaqlayalmaybızmı? | siztırnaqlayalmaymısız? | alatırnaqlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can scratch | mentırnaqlayalsam | sentırnaqlayalsang | oltırnaqlayalsa | biztırnaqlayalsaq | siztırnaqlayalsağız | alatırnaqlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't scratch | mentırnaqlayalmasam | sentırnaqlayalmasang | oltırnaqlayalmasa | biztırnaqlayalmasaq | siztırnaqlayalmasağız | alatırnaqlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to scratch | mentırnaqlayaldım | sentırnaqlayaldıng | oltırnaqlayaldı | biztırnaqlayaldıq | siztırnaqlayaldığız | alatırnaqlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not scratch | mentırnaqlayalmadım | sentırnaqlayalmadıng | oltırnaqlayalmadı | biztırnaqlayalmadıq | siztırnaqlayalmadığız | alatırnaqlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to scratch? | mentırnaqlayaldımmı? | sentırnaqlayaldıngmı? | oltırnaqlayaldımı? | biztırnaqlayaldıqmı? | siztırnaqlayaldığızmı? | alatırnaqlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he scratch? | mentırnaqlayalmadımmı? | sentırnaqlayalmadıngmı? | oltırnaqlayalmadımı? | biztırnaqlayalmadıqmı? | siztırnaqlayalmadığızmı? | alatırnaqlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to scratch | mentırnaqlayalğanma | sentırnaqlayalğansa | oltırnaqlayalğandı | biztırnaqlayalğanbız | siztırnaqlayalğansız | alatırnaqlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to scratch | mentırnaqlayalmağanma | sentırnaqlayalmağansa | oltırnaqlayalmağandı | biztırnaqlayalmağanbız | siztırnaqlayalmağansız | alatırnaqlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to scratch? | mentırnaqlayalğanmıma? tırnaqlayalğanmamı? | sentırnaqlayalğanmısa? | oltırnaqlayalğanmıdı? | biztırnaqlayalğanmıbız? tırnaqlayalğanbızmı? | siztırnaqlayalğanmısız? | alatırnaqlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to scratch? | mentırnaqlayalmağanmıma? tırnaqlayalmağanmamı? | sentırnaqlayalmağanmısa? | oltırnaqlayalmağanmıdı? | biztırnaqlayalmağanmıbız? tırnaqlayalmağanbızmı? | siztırnaqlayalmağanmısız? | alatırnaqlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to scratch | mentırnaqlayalğan edimtırnaqlayalğanem | sentırnaqlayalğan edingtırnaqlayalğaneng | oltırnaqlayalğan editırnaqlayalğaned | biztırnaqlayalğan ediktırnaqlayalğanek | siztırnaqlayalğan edigiztırnaqlayalğanegiz | alatırnaqlayalğan ediletırnaqlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to scratch | mentırnaqlayalmağan edimtırnaqlayalmağanem | sentırnaqlayalmağan edingtırnaqlayalmağaneng | oltırnaqlayalmağan editırnaqlayalmağaned | biztırnaqlayalmağan ediktırnaqlayalmağanek | siztırnaqlayalmağan edigiztırnaqlayalmağanegiz | alatırnaqlayalmağan ediletırnaqlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could scratch | mentırnaqlayala edimtırnaqlayalaem | sentırnaqlayala edingtırnaqlayalaeng | oltırnaqlayala editırnaqlayalaed | biztırnaqlayala ediktırnaqlayalaek | siztırnaqlayala edigiztırnaqlayalaegiz | alatırnaqlayala ediletırnaqlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not scratch | mentırnaqlayalmay edimtırnaqlayalmayem | sentırnaqlayalmay edingtırnaqlayalmayeng | oltırnaqlayalmay editırnaqlayalmayed | biztırnaqlayalmay ediktırnaqlayalmayek | siztırnaqlayalmay edigiztırnaqlayalmayegiz | alatırnaqlayalmay ediletırnaqlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to scratch | mentırnaqlayalırma | sentırnaqlayalırsa | oltırnaqlayalır | biztırnaqlayalırbız | siztırnaqlayalırsız | alatırnaqlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to scratch | mentırnaqlayalmazma | sentırnaqlayalmazsa | oltırnaqlayalmaz | biztırnaqlayalmazbız | siztırnaqlayalmazsız | alatırnaqlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to scratch? | mentırnaqlayalırmıma? tırnaqlayalırmamı? | sentırnaqlayalırmısa? | oltırnaqlayalırmı? | biztırnaqlayalırmıbız? tırnaqlayalırbızmı? | siztırnaqlayalırmısız? | alatırnaqlayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to scratch? | mentırnaqlayalmazmıma? tırnaqlayalmazmamı? | sentırnaqlayalmazmısa? | oltırnaqlayalmazmı? | biztırnaqlayalmazmıbız? tırnaqlayalmazbızmı? | siztırnaqlayalmazmısız? | alatırnaqlayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to scratch | mentırnaqlayallıqma | sentırnaqlayallıqsa | oltırnaqlayallıqdı | biztırnaqlayallıqbız | siztırnaqlayallıqsız | alatırnaqlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to scratch | mentırnaqlayallıq tülme | sentırnaqlayallıq tülse | oltırnaqlayallıq tüldü | biztırnaqlayallıq tülbüz | siztırnaqlayallıq tülsüz | alatırnaqlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to scratch? | mentırnaqlayallıqmıma? tırnaqlayallıqmamı? | sentırnaqlayallıqmısa? | oltırnaqlayallıqmıdı? | biztırnaqlayallıqmıbız? tırnaqlayallıqbızmı? | siztırnaqlayallıqmısız? | alatırnaqlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to scratch? | mentırnaqlayallıq tülmüme? | sentırnaqlayallıq tülmüse? | oltırnaqlayallıq tülmüdü? | biztırnaqlayallıq tülmübüz? | siztırnaqlayallıq tülmüsüz? | alatırnaqlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to scratch | mentırnaqlayalır edimtırnaqlayalır em | sentırnaqlayalır edingtırnaqlayalır eng | oltırnaqlayalır editırnaqlayalır ed | biztırnaqlayalır ediktırnaqlayalır ek | siztırnaqlayalır edigiztırnaqlayalır egiz | alatırnaqlayalır ediletırnaqlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to scratch | mentırnaqlayalmaz edimtırnaqlayalmaz em | sentırnaqlayalmaz edingtırnaqlayalmaz eng | oltırnaqlayalmaz editırnaqlayalmaz ed | biztırnaqlayalmaz ediktırnaqlayalmaz ek | siztırnaqlayalmaz edigiztırnaqlayalmaz egiz | alatırnaqlayalmaz ediletırnaqlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to scratch | sentırnaqlayalğıntırnaqlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to scratch | sentırnaqlayalmağıntırnaqlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be scratching | mentırnaqlay bolmazma | sentırnaqlay bolmazsa | oltırnaqlay bolmaz | biztırnaqlay bolmazbız | siztırnaqlay bolmazsız | alatırnaqlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be scratching (emphatic) | mentırnaqlamay bolmazma | sentırnaqlamay bolmazsa | oltırnaqlamay bolmaz | biztırnaqlamay bolmazbız | siztırnaqlamay bolmazsız | alatırnaqlamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of scratching | mentırnaqlay tura bolmazma | sentırnaqlay tura bolmazsa | oltırnaqlay tura bolmaz | biztırnaqlay tura bolmazbız | siztırnaqlay tura bolmazsız | alatırnaqlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not scratching (emphatic) | mentırnaqlamay tura bolmazma | sentırnaqlamay tura bolmazsa | oltırnaqlamay tura bolmaz | biztırnaqlamay tura bolmazbız | siztırnaqlamay tura bolmazsız | alatırnaqlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not scratching | mentırnaqlamay turama | sentırnaqlamay turasa | oltırnaqlamay turadı | biztırnaqlamay turabız | siztırnaqlamay turasız | alatırnaqlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not scratching | mentırnaqlamay turmayma | sentırnaqlamay turmaysa | oltırnaqlamay turmaydı | biztırnaqlamay turmaybız | siztırnaqlamay turmaysız | alatırnaqlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not scratching? | mentırnaqlamay turmaymıma | sentırnaqlamay turmaymısa | oltırnaqlamay turmaymıdı | biztırnaqlamay turmaymıbız | siztırnaqlamay turmaymısız | alatırnaqlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have scratched | mentırnaqlağan bolmazma | sentırnaqlağan bolmazsa | oltırnaqlağan bolmaz | biztırnaqlağan bolmazbız | siztırnaqlağan bolmazsız | alatırnaqlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have scratched (emphatic) | mentırnaqlamağan bolmazma | sentırnaqlamağan bolmazsa | oltırnaqlamağan bolmaz | biztırnaqlamağan bolmazbız | siztırnaqlamağan bolmazsız | alatırnaqlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had scratched | mentırnaqlağan bolmasam | sentırnaqlağan bolmasang | oltırnaqlağan bolmasa | biztırnaqlağan bolmasaq | siztırnaqlağan bolmasağız | alatırnaqlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't scratched | mentırnaqlamağan bolmasam | sentırnaqlamağan bolmasang | oltırnaqlamağan bolmasa | biztırnaqlamağan bolmasaq | siztırnaqlamağan bolmasağız | alatırnaqlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to scratch | mentırnaqlarıq bolmazma | sentırnaqlarıq bolmazsa | oltırnaqlarıq bolmaz | biztırnaqlarıq bolmazbız | siztırnaqlarıq bolmazsız | alatırnaqlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to scratch (emphatic) | mentırnaqlamazlıq bolmazma | sentırnaqlamazlıq bolmazsa | oltırnaqlamazlıq bolmaz | biztırnaqlamazlıq bolmazbız | siztırnaqlamazlıq bolmazsız | alatırnaqlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to scratch | mentırnaqlarıq bolmasam | sentırnaqlarıq bolmasang | oltırnaqlarıq bolmasa | biztırnaqlarıq bolmasaq | siztırnaqlarıq bolmasağız | alatırnaqlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to scratch | mentırnaqlamazlıq bolmasam | sentırnaqlamazlıq bolmasang | oltırnaqlamazlıq bolmasa | biztırnaqlamazlıq bolmasaq | siztırnaqlamazlıq bolmasağız | alatırnaqlamazlıq bolmasala |