tıq
/tɯq/
1. tight, tightly packed, crammed, stuffed full
- tıq boçha — a stuffed purse
- tıq maşok — a crammed sack
- klubda adam tıqdı — the club is packed with people
- maşoknu tıq eterge — to stuff the sack tight
2. stout, thickset, well-fed
- tıq adam — a thickset man
- tıq kiyinirge — to dress warmly
- tıq jaş — a stout lad
3. tight, cramped, too close-fitting
- çuruqlarım tıq boladıla — my boots are too tight
- tıq kölek — a tight shirt
- bu orun tıqdı — this place is cramped
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are tight | mentıqma | sentıqsa | oltıqdı | biztıqbız | siztıqsız | alatıqdıla |
| comparative — moream/is/are tighter | mentığıraqma | sentığıraqsa | oltığıraqdı | biztığıraqbız | siztığıraqsız | alatığıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very tight | menbek tıqma | senbek tıqsa | olbek tıqdı | bizbek tıqbız | sizbek tıqsız | alabek tıqdıla |
| superlative — mostam/is/are the tightest | menem tıqma | senem tıqsa | olem tıqdı | bizem tıqbız | sizem tıqsız | alaem tıqdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden tıqdı — "compared to me, he is tight."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are tight | menikimeniki tıqdı | senikiseniki tıqdı | anıqıanıqı tıqdı | biznikibizniki tıqdı | siznikisizniki tıqdı | alanıqıalanıqı tıqdı |
| comparative — moreis / are tighter | menikimeniki tığıraqdı | senikiseniki tığıraqdı | anıqıanıqı tığıraqdı | biznikibizniki tığıraqdı | siznikisizniki tığıraqdı | alanıqıalanıqı tığıraqdı |
| intensifier — veryis / are very tight | menikimeniki bek tıqdı | senikiseniki bek tıqdı | anıqıanıqı bek tıqdı | biznikibizniki bek tıqdı | siznikisizniki bek tıqdı | alanıqıalanıqı bek tıqdı |
| superlative — mostis / are the tightest | menikimeniki em tıqdı | senikiseniki em tıqdı | anıqıanıqı em tıqdı | biznikibizniki em tıqdı | siznikisizniki em tıqdı | alanıqıalanıqı em tıqdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are tight | menikilemenikile tıqdıla | senikilesenikile tıqdıla | anıqılaanıqıla tıqdıla | biznikilebiznikile tıqdıla | siznikilesiznikile tıqdıla | alanıqılaalanıqıla tıqdıla |
| comparative — moreis / are tighter | menikilemenikile tığıraqdıla | senikilesenikile tığıraqdıla | anıqılaanıqıla tığıraqdıla | biznikilebiznikile tığıraqdıla | siznikilesiznikile tığıraqdıla | alanıqılaalanıqıla tığıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very tight | menikilemenikile bek tıqdıla | senikilesenikile bek tıqdıla | anıqılaanıqıla bek tıqdıla | biznikilebiznikile bek tıqdıla | siznikilesiznikile bek tıqdıla | alanıqılaalanıqıla bek tıqdıla |
| superlative — mostis / are the tightest | menikilemenikile em tıqdıla | senikilesenikile em tıqdıla | anıqılaanıqıla em tıqdıla | biznikilebiznikile em tıqdıla | siznikilesiznikile em tıqdıla | alanıqılaalanıqıla em tıqdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu tıqdı, bıla tıqdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".