qısıq
/qɯsɯq/
1. narrow, tight, constricted
- qısıq jol — a narrow road
- üyle qısıq salınngandıla — the houses are built close together
- bir birine qısıq sal — lay them close up against one another
2. close-set, compact, dense
- qısıq jazılğan — written in a close hand
- qısıq jazılğan jazıw — closely written writing
- qısıq tizginle — tightly set lines
3. narrowed, half-shut, squinting (of eyes)
- közleri qısıq edile — his eyes were half-shut
- uwçları qısıq edile — his fists were closed tight
- qısıq közle — narrowed eyes
4. consonant (grammatical term)
- qısıqla — the consonants
- jumuşaq qısıq — a soft consonant
- sangıraw qısıq — a voiceless consonant
Degrees
| Degree | —form |
|---|---|
| base formnarrow | —qısıq |
| comparative — morenarrower | —qısığıraq |
| intensifier — veryvery narrow | —bek qısıq |
| superlative — mostthe narrowest | —em qısıq |
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are narrow | menikimeniki qısıqdı | senikiseniki qısıqdı | anıqıanıqı qısıqdı | biznikibizniki qısıqdı | siznikisizniki qısıqdı | alanıqıalanıqı qısıqdı |
| comparative — moreis / are narrower | menikimeniki qısığıraqdı | senikiseniki qısığıraqdı | anıqıanıqı qısığıraqdı | biznikibizniki qısığıraqdı | siznikisizniki qısığıraqdı | alanıqıalanıqı qısığıraqdı |
| intensifier — veryis / are very narrow | menikimeniki bek qısıqdı | senikiseniki bek qısıqdı | anıqıanıqı bek qısıqdı | biznikibizniki bek qısıqdı | siznikisizniki bek qısıqdı | alanıqıalanıqı bek qısıqdı |
| superlative — mostis / are the narrowest | menikimeniki em qısıqdı | senikiseniki em qısıqdı | anıqıanıqı em qısıqdı | biznikibizniki em qısıqdı | siznikisizniki em qısıqdı | alanıqıalanıqı em qısıqdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are narrow | menikilemenikile qısıqdıla | senikilesenikile qısıqdıla | anıqılaanıqıla qısıqdıla | biznikilebiznikile qısıqdıla | siznikilesiznikile qısıqdıla | alanıqılaalanıqıla qısıqdıla |
| comparative — moreis / are narrower | menikilemenikile qısığıraqdıla | senikilesenikile qısığıraqdıla | anıqılaanıqıla qısığıraqdıla | biznikilebiznikile qısığıraqdıla | siznikilesiznikile qısığıraqdıla | alanıqılaalanıqıla qısığıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very narrow | menikilemenikile bek qısıqdıla | senikilesenikile bek qısıqdıla | anıqılaanıqıla bek qısıqdıla | biznikilebiznikile bek qısıqdıla | siznikilesiznikile bek qısıqdıla | alanıqılaalanıqıla bek qısıqdıla |
| superlative — mostis / are the narrowest | menikilemenikile em qısıqdıla | senikilesenikile em qısıqdıla | anıqılaanıqıla em qısıqdıla | biznikilebiznikile em qısıqdıla | siznikilesiznikile em qısıqdıla | alanıqılaalanıqıla em qısıqdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu qısıqdı, bıla qısıqdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".