sıylı
/sɯjlɯ/
1. respected, held in honour by others
- sıylı qonaq üyge keldi — an honoured guest came to the house
- sıylı adamnı sözü awurdu — the word of a respected man carries weight
2. of high standing, distinguished by rank or renown — The obsolete and ethnographic labels belong to a sacrificial-meat bone-distribution phrase, not to this sense generally.
- sıylı tuqumdan çıqğandı — he comes of a distinguished family
3. precious, of great value
- sıylı taş altından bağalıdı — a precious stone is dearer than gold
4. sacred, set apart as holy
- sıylı jerge barırğa tıymağandı — he did not forbid going to the sacred place
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are respected | mensıylıma | sensıylısa | olsıylıdı | bizsıylıbız | sizsıylısız | alasıylıdıla |
| comparative — moream/is/are more respected | mensıylıraqma | sensıylıraqsa | olsıylıraqdı | bizsıylıraqbız | sizsıylıraqsız | alasıylıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very respected | menbek sıylıma | senbek sıylısa | olbek sıylıdı | bizbek sıylıbız | sizbek sıylısız | alabek sıylıdıla |
| superlative — mostam/is/are the most respected | menem sıylıma | senem sıylısa | olem sıylıdı | bizem sıylıbız | sizem sıylısız | alaem sıylıdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden sıylıdı — "compared to me, he is respected."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are respected | menikimeniki sıylıdı | senikiseniki sıylıdı | anıqıanıqı sıylıdı | biznikibizniki sıylıdı | siznikisizniki sıylıdı | alanıqıalanıqı sıylıdı |
| comparative — moreis / are more respected | menikimeniki sıylıraqdı | senikiseniki sıylıraqdı | anıqıanıqı sıylıraqdı | biznikibizniki sıylıraqdı | siznikisizniki sıylıraqdı | alanıqıalanıqı sıylıraqdı |
| intensifier — veryis / are very respected | menikimeniki bek sıylıdı | senikiseniki bek sıylıdı | anıqıanıqı bek sıylıdı | biznikibizniki bek sıylıdı | siznikisizniki bek sıylıdı | alanıqıalanıqı bek sıylıdı |
| superlative — mostis / are the most respected | menikimeniki em sıylıdı | senikiseniki em sıylıdı | anıqıanıqı em sıylıdı | biznikibizniki em sıylıdı | siznikisizniki em sıylıdı | alanıqıalanıqı em sıylıdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are respected | menikilemenikile sıylıdıla | senikilesenikile sıylıdıla | anıqılaanıqıla sıylıdıla | biznikilebiznikile sıylıdıla | siznikilesiznikile sıylıdıla | alanıqılaalanıqıla sıylıdıla |
| comparative — moreis / are more respected | menikilemenikile sıylıraqdıla | senikilesenikile sıylıraqdıla | anıqılaanıqıla sıylıraqdıla | biznikilebiznikile sıylıraqdıla | siznikilesiznikile sıylıraqdıla | alanıqılaalanıqıla sıylıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very respected | menikilemenikile bek sıylıdıla | senikilesenikile bek sıylıdıla | anıqılaanıqıla bek sıylıdıla | biznikilebiznikile bek sıylıdıla | siznikilesiznikile bek sıylıdıla | alanıqılaalanıqıla bek sıylıdıla |
| superlative — mostis / are the most respected | menikilemenikile em sıylıdıla | senikilesenikile em sıylıdıla | anıqılaanıqıla em sıylıdıla | biznikilebiznikile em sıylıdıla | siznikilesiznikile em sıylıdıla | alanıqılaalanıqıla em sıylıdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu sıylıdı, bıla sıylıdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".