aqırtın / aqırın
/aqɯrtɯn/, /aqɯrɯn/
1. slowly, unhurriedly, gradually, little by little
- aqırın bar — go slowly
- aqırtın barama — I go slowly
- aqırtın jürüydü — he walks slowly
- aqırtın baradıla — they go slowly
- aqırtın söleşdi — he spoke slowly
- aqırtın ketdi — he left unhurriedly
- zaman aqırın baradı — time passes slowly
- emen aqırın ösedi — the oak grows slowly
- şahar keçegi juqusundan aqırtın uyanadı — the city slowly wakes from its night sleep
- şaharnı jaşawu aqırtın bara edi — the city's life went on slowly
- aqırın barğan arımaz — he who goes slowly does not tire
- oŋsuznu çarhı aqırın töŋereydi — the poor man's wheel turns slowly
2. slow, unhurried
- aqırın barıw — a slow pace
- aqırtın barıw — a slow pace
- aqırın tepsew — a slow dance
- aqırtın jürüw — slow movement
- aqırın bolurğa — to become slow
3. quietly, softly, in a low voice
- aqırın ayt — say it quietly
- aqırtın söleş — speak softly
- qızla aqırın jırlaydıla — the girls sing softly
- aqırın salamlaşırğa — to greet someone quietly
4. quiet, soft, low — Said of a voice or a sound. no dictionary source
- aqırtın söz — a quiet word
- aqırın jır — a soft song
- aqırtın awaz — a quiet voice
- anı sözü aqırtındı — his speech is soft
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | aqırtınmaI am slow | aqırtınsayou are slow | aqırtındıhe is slow | aqırtınbızwe are slow | aqırtınsızyou all are slow | aqırtındılathey are slow |
| comparative — more | aqırtınıraqmaI am slower | aqırtınıraqsayou are slower | aqırtınıraqdıhe is slower | aqırtınıraqbızwe are slower | aqırtınıraqsızyou all are slower | aqırtınıraqdılathey are slower |
| intensifier — very | bek aqırtınmaI am very slow | bek aqırtınsayou are very slow | bek aqırtındıhe is very slow | bek aqırtınbızwe are very slow | bek aqırtınsızyou all are very slow | bek aqırtındılathey are very slow |
| superlative — most | em aqırtınmaI am the slowest | em aqırtınsayou are the slowest | em aqırtındıhe is the slowest | em aqırtınbızwe are the slowest | em aqırtınsızyou all are the slowest | em aqırtındılathey are the slowest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden aqırtındı — "compared to me, he is slow."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki aqırtındımine is slow | seniki aqırtındıyours is slow | anıqı aqırtındıhis is slow | bizniki aqırtındıours is slow | sizniki aqırtındıyours (pl.) is slow | alanıqı aqırtındıtheirs is slow |
| comparative — more | meniki aqırtınıraqdımine is slower | seniki aqırtınıraqdıyours is slower | anıqı aqırtınıraqdıhis is slower | bizniki aqırtınıraqdıours is slower | sizniki aqırtınıraqdıyours (pl.) is slower | alanıqı aqırtınıraqdıtheirs is slower |
| intensifier — very | meniki bek aqırtındımine is very slow | seniki bek aqırtındıyours is very slow | anıqı bek aqırtındıhis is very slow | bizniki bek aqırtındıours is very slow | sizniki bek aqırtındıyours (pl.) is very slow | alanıqı bek aqırtındıtheirs is very slow |
| superlative — most | meniki em aqırtındımine is the slowest | seniki em aqırtındıyours is the slowest | anıqı em aqırtındıhis is the slowest | bizniki em aqırtındıours is the slowest | sizniki em aqırtındıyours (pl.) is the slowest | alanıqı em aqırtındıtheirs is the slowest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile aqırtındılamine are slow | senikile aqırtındılayours are slow | anıqıla aqırtındılahis are slow | biznikile aqırtındılaours are slow | siznikile aqırtındılayours (pl.) are slow | alanıqıla aqırtındılatheirs are slow |
| comparative — more | menikile aqırtınıraqdılamine are slower | senikile aqırtınıraqdılayours are slower | anıqıla aqırtınıraqdılahis are slower | biznikile aqırtınıraqdılaours are slower | siznikile aqırtınıraqdılayours (pl.) are slower | alanıqıla aqırtınıraqdılatheirs are slower |
| intensifier — very | menikile bek aqırtındılamine are very slow | senikile bek aqırtındılayours are very slow | anıqıla bek aqırtındılahis are very slow | biznikile bek aqırtındılaours are very slow | siznikile bek aqırtındılayours (pl.) are very slow | alanıqıla bek aqırtındılatheirs are very slow |
| superlative — most | menikile em aqırtındılamine are the slowest | senikile em aqırtındılayours are the slowest | anıqıla em aqırtındılahis are the slowest | biznikile em aqırtındılaours are the slowest | siznikile em aqırtındılayours (pl.) are the slowest | alanıqıla em aqırtındılatheirs are the slowest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu aqırtındı, bıla aqırtındıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".