sağayırğa
/saʁajɯrʁa/
1. to be on the alert, to prick up one's ears, to become watchful
- sağayıb tururğa — to be on the alert
- bu işge sağayırğa kerekdi — one must be alert to this matter
- it sağaydı — the dog pricked up its ears
2. to wake up, to rouse oneself, to come to one's senses
- juqudan sağayırğa — to wake from sleep
- tangnı burnu bla sağayırğa — to wake at first light
- uyatdığız da sağayıb qaldım — you woke me and I came to
Conjugation
Common forms
- sağayadıhe is being on the alert
- sağaydıhe was on the alert
- sağayğandıhe has been on the alert
- sağayırhe will be on the alert
- sağayırıqdıhe is going to be on the alert
- sağaya edihe was being on the alert
- sağaysaif he is on the alert
- sağay!be on the alert!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being on the alert | mensağayama | sensağayasa | olsağayadı | bizsağayabız | sizsağayasız | alasağayadıla |
| Present (simple & continuous)he is not being on the alert | mensağaymayma | sensağaymaysa | olsağaymaydı | bizsağaymaybız | sizsağaymaysız | alasağaymaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being on the alert? | mensağayamıma? sağayamamı? | sensağayamısa? | olsağayamıdı? | bizsağayamıbız? sağayabızmı? | sizsağayamısız? | alasağayamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being on the alert? | mensağaymaymıma? sağaymaymamı? | sensağaymaymısa? | olsağaymaymıdı? | bizsağaymaymıbız? sağaymaybızmı? | sizsağaymaymısız? | alasağaymaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually on the alert | mensağayıwçanma | sensağayıwçansa | olsağayıwçandı | bizsağayıwçanbız | sizsağayıwçansız | alasağayıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually on the alert | mensağayıwçan tülme | sensağayıwçan tülse | olsağayıwçan tüldü | bizsağayıwçan tülbüz | sizsağayıwçan tülsüz | alasağayıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually on the alert? | mensağayıwçanmıma? sağayıwçanmamı? | sensağayıwçanmısa? | olsağayıwçanmıdı? | bizsağayıwçanmıbız? sağayıwçanbızmı? | sizsağayıwçanmısız? | alasağayıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually on the alert? | mensağayıwçan tülmüme? | sensağayıwçan tülmüse? | olsağayıwçan tülmüdü? | bizsağayıwçan tülmübüz? | sizsağayıwçan tülmüsüz? | alasağayıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been on the alert and remains so | olsağayıbdı | alasağayıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been on the alert? | olsağayıbmıdı? | alasağayıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being on the alert | mensağaya turama | sensağaya turasa | olsağaya turadı | bizsağaya turabız | sizsağaya turasız | alasağaya turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being on the alert | mensağaya turmayma | sensağaya turmaysa | olsağaya turmaydı | bizsağaya turmaybız | sizsağaya turmaysız | alasağaya turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being on the alert? | mensağaya turamıma? sağaya turamamı? | sensağaya turamısa? | olsağaya turamıdı? | bizsağaya turamıbız? sağaya turabızmı? | sizsağaya turamısız? | alasağaya turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being on the alert? | mensağaya turmaymıma? sağaya turmaymamı? | sensağaya turmaymısa? | olsağaya turmaymıdı? | bizsağaya turmaymıbız? sağaya turmaybızmı? | sizsağaya turmaymısız? | alasağaya turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was on the alert | mensağaydım | sensağaydıng | olsağaydı | bizsağaydıq | sizsağaydığız | alasağaydıla |
| Simple past (definite)he wasn't on the alert | mensağaymadım | sensağaymadıng | olsağaymadı | bizsağaymadıq | sizsağaymadığız | alasağaymadıla |
| Simple past (definite)was he on the alert? | mensağaydımmı? | sensağaydıngmı? | olsağaydımı? | bizsağaydıqmı? | sizsağaydığızmı? | alasağaydılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he on the alert? | mensağaymadımmı? | sensağaymadıngmı? | olsağaymadımı? | bizsağaymadıqmı? | sizsağaymadığızmı? | alasağaymadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been on the alert | mensağayğanma | sensağayğansa | olsağayğandı | bizsağayğanbız | sizsağayğansız | alasağayğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been on the alert | mensağaymağanma | sensağaymağansa | olsağaymağandı | bizsağaymağanbız | sizsağaymağansız | alasağaymağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been on the alert? | mensağayğanmıma? sağayğanmamı? | sensağayğanmısa? | olsağayğanmıdı? | bizsağayğanmıbız? sağayğanbızmı? | sizsağayğanmısız? | alasağayğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been on the alert? | mensağaymağanmıma? sağaymağanmamı? | sensağaymağanmısa? | olsağaymağanmıdı? | bizsağaymağanmıbız? sağaymağanbızmı? | sizsağaymağanmısız? | alasağaymağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be on the alert | mensağayırma | sensağayırsa | olsağayır | bizsağayırbız | sizsağayırsız | alasağayırla |
| Indefinite future (future I)he won't be on the alert | mensağaymazma | sensağaymazsa | olsağaymaz | bizsağaymazbız | sizsağaymazsız | alasağaymazla |
| Indefinite future (future I)will he be on the alert? | mensağayırmıma? sağayırmamı? | sensağayırmısa? | olsağayırmı? | bizsağayırmıbız? sağayırbızmı? | sizsağayırmısız? | alasağayırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be on the alert? | mensağaymazmıma? sağaymazmamı? | sensağaymazmısa? | olsağaymazmı? | bizsağaymazmıbız? sağaymazbızmı? | sizsağaymazmısız? | alasağaymazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be on the alert | mensağayırıqma | sensağayırıqsa | olsağayırıqdı | bizsağayırıqbız | sizsağayırıqsız | alasağayırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be on the alert | mensağayırıq tülme | sensağayırıq tülse | olsağayırıq tüldü | bizsağayırıq tülbüz | sizsağayırıq tülsüz | alasağayırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be on the alert? | mensağayırıqmıma? sağayırıqmamı? | sensağayırıqmısa? | olsağayırıqmıdı? | bizsağayırıqmıbız? sağayırıqbızmı? | sizsağayırıqmısız? | alasağayırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be on the alert? | mensağayırıq tülmüme? | sensağayırıq tülmüse? | olsağayırıq tülmüdü? | bizsağayırıq tülmübüz? | sizsağayırıq tülmüsüz? | alasağayırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been on the alert | mensağayğan edimsağayğanem | sensağayğan edingsağayğaneng | olsağayğan edisağayğaned | bizsağayğan ediksağayğanek | sizsağayğan edigizsağayğanegiz | alasağayğan edilesağayğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been on the alert | mensağaymağan edimsağaymağanem | sensağaymağan edingsağaymağaneng | olsağaymağan edisağaymağaned | bizsağaymağan ediksağaymağanek | sizsağaymağan edigizsağaymağanegiz | alasağaymağan edilesağaymağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being on the alert | mensağaya edimsağayaem | sensağaya edingsağayaeng | olsağaya edisağayaed | bizsağaya ediksağayaek | sizsağaya edigizsağayaegiz | alasağaya edilesağayaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being on the alert | mensağaymay edimsağaymayem | sensağaymay edingsağaymayeng | olsağaymay edisağaymayed | bizsağaymay ediksağaymayek | sizsağaymay edigizsağaymayegiz | alasağaymay edilesağaymayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be on the alert | mensağayıwçan edimsağayıwçanem | sensağayıwçan edingsağayıwçaneng | olsağayıwçan edisağayıwçaned | bizsağayıwçan ediksağayıwçanek | sizsağayıwçan edigizsağayıwçanegiz | alasağayıwçan edilesağayıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be on the alert | mensağayıwçan tül edimsağayıwçan tül em | sensağayıwçan tül edingsağayıwçan tül eng | olsağayıwçan tül edisağayıwçan tül ed | bizsağayıwçan tül ediksağayıwçan tül ek | sizsağayıwçan tül edigizsağayıwçan tül egiz | alasağayıwçan tül edilesağayıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been on the alert and remained so | olsağayıb edi | alasağayıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been on the alert | olsağayıb tül edi | alasağayıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being on the alert | mensağaya tura edimsağaya turaem | sensağaya tura edingsağaya turaeng | olsağaya tura edisağaya turaed | bizsağaya tura ediksağaya turaek | sizsağaya tura edigizsağaya turaegiz | alasağaya tura edilesağaya turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being on the alert | mensağaya turmay edimsağaya turmayem | sensağaya turmay edingsağaya turmayeng | olsağaya turmay edisağaya turmayed | bizsağaya turmay ediksağaya turmayek | sizsağaya turmay edigizsağaya turmayegiz | alasağaya turmay edilesağaya turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be on the alert | mensağayır edimsağayır em | sensağayır edingsağayır eng | olsağayır edisağayır ed | bizsağayır ediksağayır ek | sizsağayır edigizsağayır egiz | alasağayır edilesağayır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be on the alert | mensağaymaz edimsağaymaz em | sensağaymaz edingsağaymaz eng | olsağaymaz edisağaymaz ed | bizsağaymaz ediksağaymaz ek | sizsağaymaz edigizsağaymaz egiz | alasağaymaz edilesağaymaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been on the alert | mensağayırıq edimsağayırıq em | sensağayırıq edingsağayırıq eng | olsağayırıq edisağayırıq ed | bizsağayırıq ediksağayırıq ek | sizsağayırıq edigizsağayırıq egiz | alasağayırıq edilesağayırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been on the alert | mensağayırıq tül edimsağayırıq tül em | sensağayırıq tül edingsağayırıq tül eng | olsağayırıq tül edisağayırıq tül ed | bizsağayırıq tül ediksağayırıq tül ek | sizsağayırıq tül edigizsağayırıq tül egiz | alasağayırıq tül edilesağayırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is on the alert | mensağaysam | sensağaysang | olsağaysa | bizsağaysaq | sizsağaysağız | alasağaysala |
| Conditionalif he is not on the alert | mensağaymasam | sensağaymasang | olsağaymasa | bizsağaymasaq | sizsağaymasağız | alasağaymasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being on the alert | mensağaya esem | sensağaya eseng | olsağaya ese | bizsağaya esek | sizsağaya esegiz | alasağaya esele |
| Conditional, present realif he is not being on the alert | mensağaymay esem | sensağaymay eseng | olsağaymay ese | bizsağaymay esek | sizsağaymay esegiz | alasağaymay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was on the alert | mensağaysam edisağaysam ed | sensağaysang edisağaysang ed | olsağaysa edisağaysaed | bizsağaysaq edisağaysaq ed | sizsağaysağız edisağaysağız ed | alasağaysala edisağaysalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be on the alert | mensağaymasam edisağaymasam ed | sensağaymasang edisağaymasang ed | olsağaymasa edisağaymasaed | bizsağaymasaq edisağaymasaq ed | sizsağaymasağız edisağaymasağız ed | alasağaymasala edisağaymasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was on the alert | mensağaydım esem | sensağaydıng eseng | olsağaydı ese | bizsağaydıq esek | sizsağaydığız esegiz | alasağaydıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't on the alert | mensağaymadım esem | sensağaymadıng eseng | olsağaymadı ese | bizsağaymadıq esek | sizsağaymadığız esegiz | alasağaymadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was on the alert (indeed) | mensağayğan esem | sensağayğan eseng | olsağayğan ese | bizsağayğan esek | sizsağayğan esegiz | alasağayğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't on the alert (indeed) | mensağaymağan esem | sensağaymağan eseng | olsağaymağan ese | bizsağaymağan esek | sizsağaymağan esegiz | alasağaymağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been on the alert | mensağayğan bolsam | sensağayğan bolsang | olsağayğan bolsa | bizsağayğan bolsaq | sizsağayğan bolsağız | alasağayğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been on the alert | mensağaymağan bolsam | sensağaymağan bolsang | olsağaymağan bolsa | bizsağaymağan bolsaq | sizsağaymağan bolsağız | alasağaymağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been on the alert | mensağayğan bolsam edisağayğan bolsam ed | sensağayğan bolsang edisağayğan bolsang ed | olsağayğan bolsa edisağayğan bolsaed | bizsağayğan bolsaq edisağayğan bolsaq ed | sizsağayğan bolsağız edisağayğan bolsağız ed | alasağayğan bolsala edisağayğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been on the alert | mensağaymağan bolsam edisağaymağan bolsam ed | sensağaymağan bolsang edisağaymağan bolsang ed | olsağaymağan bolsa edisağaymağan bolsaed | bizsağaymağan bolsaq edisağaymağan bolsaq ed | sizsağaymağan bolsağız edisağaymağan bolsağız ed | alasağaymağan bolsala edisağaymağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be on the alert | mensağayır esem | sensağayır eseng | olsağayır ese | bizsağayır esek | sizsağayır esegiz | alasağayır esele |
| Conditional, aoristif he won't be on the alert | mensağaymaz esem | sensağaymaz eseng | olsağaymaz ese | bizsağaymaz esek | sizsağaymaz esegiz | alasağaymaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be on the alert | mensağayırıq esem | sensağayırıq eseng | olsağayırıq ese | bizsağayırıq esek | sizsağayırıq esegiz | alasağayırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be on the alert | mensağayırıq tül esem | sensağayırıq tül eseng | olsağayırıq tül ese | bizsağayırıq tül esek | sizsağayırıq tül esegiz | alasağayırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be on the alert | mensağayırıq bolsam | sensağayırıq bolsang | olsağayırıq bolsa | bizsağayırıq bolsaq | sizsağayırıq bolsağız | alasağayırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be on the alert | mensağaymazlıq bolsam | sensağaymazlıq bolsang | olsağaymazlıq bolsa | bizsağaymazlıq bolsaq | sizsağaymazlıq bolsağız | alasağaymazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso sağaydıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being on the alert | mensağaya bolurma | sensağaya bolursa | olsağaya bolur | bizsağaya bolurbuz | sizsağaya bolursuz | alasağaya bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being on the alert | mensağaymay bolurma | sensağaymay bolursa | olsağaymay bolur | bizsağaymay bolurbuz | sizsağaymay bolursuz | alasağaymay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being on the alert | mensağaya tura bolurma | sensağaya tura bolursa | olsağaya tura bolur | bizsağaya tura bolurbuz | sizsağaya tura bolursuz | alasağaya tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being on the alert | mensağaymay tura bolurma | sensağaymay tura bolursa | olsağaymay tura bolur | bizsağaymay tura bolurbuz | sizsağaymay tura bolursuz | alasağaymay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been on the alert | mensağayğan bolurma | sensağayğan bolursa | olsağayğan bolur | bizsağayğan bolurbuz | sizsağayğan bolursuz | alasağayğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been on the alert | mensağaymağan bolurma | sensağaymağan bolursa | olsağaymağan bolur | bizsağaymağan bolurbuz | sizsağaymağan bolursuz | alasağaymağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be on the alert | mensağayırıq bolurma | sensağayırıq bolursa | olsağayırıq bolur | bizsağayırıq bolurbuz | sizsağayırıq bolursuz | alasağayırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be on the alert | mensağaymazlıq bolurma | sensağaymazlıq bolursa | olsağaymazlıq bolur | bizsağaymazlıq bolurbuz | sizsağaymazlıq bolursuz | alasağaymazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be on the alert | mensağayayım | sensağay! | olsağaysın | bizsağayayıq | sizsağayığız! | alasağaysınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be on the alert | mensağaymayım | sensağayma! | olsağaymasın | bizsağaymayıq | sizsağaymağız! | alasağaymasınla |
| Commands & suggestionsshould he be on the alert? | mensağayayımmı? | olsağaysınmı? | bizsağayayıqmı? | alasağaysınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be on the alert? | mensağaymayımmı? | olsağaymasınmı? | bizsağaymayıqmı? | alasağaymasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be on the alert | sensağayçı2 | olsağaysınçı | sizsağayçığız | alasağaysınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be on the alert | sensağaymaçı2 | olsağaymasınçı | sizsağaymaçığız | alasağaymasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be on the alert | sensağayğınsağayğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be on the alert | sensağaymağınsağaymağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were on the alert | mensağayğay edim sağayğa edim | sensağayğay eding sağayğa eding | olsağayğay edi sağayğa edi | bizsağayğay edik sağayğa edik | sizsağayğay edigiz sağayğa edigiz | alasağayğay edile sağayğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not on the alert | mensağaymağay edim sağaymağa edim | sensağaymağay eding sağaymağa eding | olsağaymağay edi sağaymağa edi | bizsağaymağay edik sağaymağa edik | sizsağaymağay edigiz sağaymağa edigiz | alasağaymağay edile sağaymağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be on the alert | mensağaymağa qoyayımsağayma qoyayım | sensağaymağa qoy!sağayma qoy! | olsağaymağa qoysunsağayma qoysun | bizsağaymağa qoyayıqsağayma qoyayıq | sizsağaymağa qoyuğuz!sağayma qoyuğuz! | alasağaymağa qoysunlasağayma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be on the alert | mensağaymağa qoymayımsağayma qoymayım | sensağaymağa qoyma!sağayma qoyma! | olsağaymağa qoymasınsağayma qoymasın | bizsağaymağa qoymayıqsağayma qoymayıq | sizsağaymağa qoymağız!sağayma qoymağız! | alasağaymağa qoymasınlasağayma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be on the alert? | mensağaymağa qoyayımmı?sağayma qoyayımmı? | olsağaymağa qoysunmu?sağayma qoysunmu? | bizsağaymağa qoyayıqmı?sağayma qoyayıqmı? | alasağaymağa qoysunlamı?sağayma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be on the alert? | mensağaymağa qoymayımmı?sağayma qoymayımmı? | olsağaymağa qoymasınmı?sağayma qoymasınmı? | bizsağaymağa qoymayıqmı?sağayma qoymayıqmı? | alasağaymağa qoymasınlamı?sağayma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be on the alert | mensağaymağa qoyamasağayma qoyama | sensağaymağa qoyasasağayma qoyasa | olsağaymağa qoyadısağayma qoyadı | bizsağaymağa qoyabızsağayma qoyabız | sizsağaymağa qoyasızsağayma qoyasız | alasağaymağa qoyadılasağayma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be on the alert | mensağaymağa qoymaymasağayma qoymayma | sensağaymağa qoymaysasağayma qoymaysa | olsağaymağa qoymaydısağayma qoymaydı | bizsağaymağa qoymaybızsağayma qoymaybız | sizsağaymağa qoymaysızsağayma qoymaysız | alasağaymağa qoymaydılasağayma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be on the alert? | mensağaymağa qoyamıma?sağayma qoyamıma? | sensağaymağa qoyamısa?sağayma qoyamısa? | olsağaymağa qoyamıdı?sağayma qoyamıdı? | bizsağaymağa qoyamıbız?sağayma qoyamıbız? | sizsağaymağa qoyamısız?sağayma qoyamısız? | alasağaymağa qoyamıdıla?sağayma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be on the alert? | mensağaymağa qoymaymıma?sağayma qoymaymıma? | sensağaymağa qoymaymısa?sağayma qoymaymısa? | olsağaymağa qoymaymıdı?sağayma qoymaymıdı? | bizsağaymağa qoymaymıbız?sağayma qoymaymıbız? | sizsağaymağa qoymaymısız?sağayma qoymaymısız? | alasağaymağa qoymaymıdıla?sağayma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be on the alert | mensağaymağa qoydumsağayma qoydum | sensağaymağa qoydungsağayma qoydung | olsağaymağa qoydusağayma qoydu | bizsağaymağa qoyduqsağayma qoyduq | sizsağaymağa qoyduğuzsağayma qoyduğuz | alasağaymağa qoydulasağayma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be on the alert | mensağaymağa qoymadımsağayma qoymadım | sensağaymağa qoymadıngsağayma qoymadıng | olsağaymağa qoymadısağayma qoymadı | bizsağaymağa qoymadıqsağayma qoymadıq | sizsağaymağa qoymadığızsağayma qoymadığız | alasağaymağa qoymadılasağayma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be on the alert? | mensağaymağa qoydummu?sağayma qoydummu? | sensağaymağa qoydungmu?sağayma qoydungmu? | olsağaymağa qoydumu?sağayma qoydumu? | bizsağaymağa qoyduqmu?sağayma qoyduqmu? | sizsağaymağa qoyduğuzmu?sağayma qoyduğuzmu? | alasağaymağa qoydulamı?sağayma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be on the alert? | mensağaymağa qoymadımmı?sağayma qoymadımmı? | sensağaymağa qoymadıngmı?sağayma qoymadıngmı? | olsağaymağa qoymadımı?sağayma qoymadımı? | bizsağaymağa qoymadıqmı?sağayma qoymadıqmı? | sizsağaymağa qoymadığızmı?sağayma qoymadığızmı? | alasağaymağa qoymadılamı?sağayma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be on the alert | mensağayalama | sensağayalasa | olsağayaladı | bizsağayalabız | sizsağayalasız | alasağayaladıla |
| Ability — presenthe can't be on the alert | mensağayalmayma | sensağayalmaysa | olsağayalmaydı | bizsağayalmaybız | sizsağayalmaysız | alasağayalmaydıla |
| Ability — presentcan he be on the alert? | mensağayalamıma? sağayalamamı? | sensağayalamısa? | olsağayalamıdı? | bizsağayalamıbız? sağayalabızmı? | sizsağayalamısız? | alasağayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be on the alert? | mensağayalmaymıma? sağayalmaymamı? | sensağayalmaymısa? | olsağayalmaymıdı? | bizsağayalmaymıbız? sağayalmaybızmı? | sizsağayalmaymısız? | alasağayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be on the alert | mensağayalsam | sensağayalsang | olsağayalsa | bizsağayalsaq | sizsağayalsağız | alasağayalsala |
| Ability — if I can…if he can't be on the alert | mensağayalmasam | sensağayalmasang | olsağayalmasa | bizsağayalmasaq | sizsağayalmasağız | alasağayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be on the alert | mensağayaldım | sensağayaldıng | olsağayaldı | bizsağayaldıq | sizsağayaldığız | alasağayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be on the alert | mensağayalmadım | sensağayalmadıng | olsağayalmadı | bizsağayalmadıq | sizsağayalmadığız | alasağayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be on the alert? | mensağayaldımmı? | sensağayaldıngmı? | olsağayaldımı? | bizsağayaldıqmı? | sizsağayaldığızmı? | alasağayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be on the alert? | mensağayalmadımmı? | sensağayalmadıngmı? | olsağayalmadımı? | bizsağayalmadıqmı? | sizsağayalmadığızmı? | alasağayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be on the alert | mensağayalğanma | sensağayalğansa | olsağayalğandı | bizsağayalğanbız | sizsağayalğansız | alasağayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be on the alert | mensağayalmağanma | sensağayalmağansa | olsağayalmağandı | bizsağayalmağanbız | sizsağayalmağansız | alasağayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be on the alert? | mensağayalğanmıma? sağayalğanmamı? | sensağayalğanmısa? | olsağayalğanmıdı? | bizsağayalğanmıbız? sağayalğanbızmı? | sizsağayalğanmısız? | alasağayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be on the alert? | mensağayalmağanmıma? sağayalmağanmamı? | sensağayalmağanmısa? | olsağayalmağanmıdı? | bizsağayalmağanmıbız? sağayalmağanbızmı? | sizsağayalmağanmısız? | alasağayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be on the alert | mensağayalğan edimsağayalğanem | sensağayalğan edingsağayalğaneng | olsağayalğan edisağayalğaned | bizsağayalğan ediksağayalğanek | sizsağayalğan edigizsağayalğanegiz | alasağayalğan edilesağayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be on the alert | mensağayalmağan edimsağayalmağanem | sensağayalmağan edingsağayalmağaneng | olsağayalmağan edisağayalmağaned | bizsağayalmağan ediksağayalmağanek | sizsağayalmağan edigizsağayalmağanegiz | alasağayalmağan edilesağayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be on the alert | mensağayala edimsağayalaem | sensağayala edingsağayalaeng | olsağayala edisağayalaed | bizsağayala ediksağayalaek | sizsağayala edigizsağayalaegiz | alasağayala edilesağayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be on the alert | mensağayalmay edimsağayalmayem | sensağayalmay edingsağayalmayeng | olsağayalmay edisağayalmayed | bizsağayalmay ediksağayalmayek | sizsağayalmay edigizsağayalmayegiz | alasağayalmay edilesağayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be on the alert | mensağayalırma | sensağayalırsa | olsağayalır | bizsağayalırbız | sizsağayalırsız | alasağayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be on the alert | mensağayalmazma | sensağayalmazsa | olsağayalmaz | bizsağayalmazbız | sizsağayalmazsız | alasağayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be on the alert? | mensağayalırmıma? sağayalırmamı? | sensağayalırmısa? | olsağayalırmı? | bizsağayalırmıbız? sağayalırbızmı? | sizsağayalırmısız? | alasağayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be on the alert? | mensağayalmazmıma? sağayalmazmamı? | sensağayalmazmısa? | olsağayalmazmı? | bizsağayalmazmıbız? sağayalmazbızmı? | sizsağayalmazmısız? | alasağayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be on the alert | mensağayallıqma | sensağayallıqsa | olsağayallıqdı | bizsağayallıqbız | sizsağayallıqsız | alasağayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be on the alert | mensağayallıq tülme | sensağayallıq tülse | olsağayallıq tüldü | bizsağayallıq tülbüz | sizsağayallıq tülsüz | alasağayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be on the alert? | mensağayallıqmıma? sağayallıqmamı? | sensağayallıqmısa? | olsağayallıqmıdı? | bizsağayallıqmıbız? sağayallıqbızmı? | sizsağayallıqmısız? | alasağayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be on the alert? | mensağayallıq tülmüme? | sensağayallıq tülmüse? | olsağayallıq tülmüdü? | bizsağayallıq tülmübüz? | sizsağayallıq tülmüsüz? | alasağayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be on the alert | mensağayalır edimsağayalır em | sensağayalır edingsağayalır eng | olsağayalır edisağayalır ed | bizsağayalır ediksağayalır ek | sizsağayalır edigizsağayalır egiz | alasağayalır edilesağayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be on the alert | mensağayalmaz edimsağayalmaz em | sensağayalmaz edingsağayalmaz eng | olsağayalmaz edisağayalmaz ed | bizsağayalmaz ediksağayalmaz ek | sizsağayalmaz edigizsağayalmaz egiz | alasağayalmaz edilesağayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be on the alert | sensağayalğınsağayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be on the alert | sensağayalmağınsağayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being on the alert | mensağaya bolmazma | sensağaya bolmazsa | olsağaya bolmaz | bizsağaya bolmazbız | sizsağaya bolmazsız | alasağaya bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being on the alert (emphatic) | mensağaymay bolmazma | sensağaymay bolmazsa | olsağaymay bolmaz | bizsağaymay bolmazbız | sizsağaymay bolmazsız | alasağaymay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being on the alert | mensağaya tura bolmazma | sensağaya tura bolmazsa | olsağaya tura bolmaz | bizsağaya tura bolmazbız | sizsağaya tura bolmazsız | alasağaya tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being on the alert (emphatic) | mensağaymay tura bolmazma | sensağaymay tura bolmazsa | olsağaymay tura bolmaz | bizsağaymay tura bolmazbız | sizsağaymay tura bolmazsız | alasağaymay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being on the alert | mensağaymay turama | sensağaymay turasa | olsağaymay turadı | bizsağaymay turabız | sizsağaymay turasız | alasağaymay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being on the alert | mensağaymay turmayma | sensağaymay turmaysa | olsağaymay turmaydı | bizsağaymay turmaybız | sizsağaymay turmaysız | alasağaymay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being on the alert? | mensağaymay turmaymıma | sensağaymay turmaymısa | olsağaymay turmaymıdı | bizsağaymay turmaymıbız | sizsağaymay turmaymısız | alasağaymay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been on the alert | mensağayğan bolmazma | sensağayğan bolmazsa | olsağayğan bolmaz | bizsağayğan bolmazbız | sizsağayğan bolmazsız | alasağayğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been on the alert (emphatic) | mensağaymağan bolmazma | sensağaymağan bolmazsa | olsağaymağan bolmaz | bizsağaymağan bolmazbız | sizsağaymağan bolmazsız | alasağaymağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been on the alert | mensağayğan bolmasam | sensağayğan bolmasang | olsağayğan bolmasa | bizsağayğan bolmasaq | sizsağayğan bolmasağız | alasağayğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been on the alert | mensağaymağan bolmasam | sensağaymağan bolmasang | olsağaymağan bolmasa | bizsağaymağan bolmasaq | sizsağaymağan bolmasağız | alasağaymağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be on the alert | mensağayırıq bolmazma | sensağayırıq bolmazsa | olsağayırıq bolmaz | bizsağayırıq bolmazbız | sizsağayırıq bolmazsız | alasağayırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be on the alert (emphatic) | mensağaymazlıq bolmazma | sensağaymazlıq bolmazsa | olsağaymazlıq bolmaz | bizsağaymazlıq bolmazbız | sizsağaymazlıq bolmazsız | alasağaymazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be on the alert | mensağayırıq bolmasam | sensağayırıq bolmasang | olsağayırıq bolmasa | bizsağayırıq bolmasaq | sizsağayırıq bolmasağız | alasağayırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be on the alert | mensağaymazlıq bolmasam | sensağaymazlıq bolmasang | olsağaymazlıq bolmasa | bizsağaymazlıq bolmasaq | sizsağaymazlıq bolmasağız | alasağaymazlıq bolmasala |