uyanırğa
/ujanɯrʁa/
1. to wake up, to awake, to come awake
- juqudan uyanırğa — to wake up from sleep
- uyanıb qalırğa — to wake up
- uyanıb qarasa, qatında kişi joq — he woke up and saw that there was nobody beside him
- uyanıb tururğa — to stay awake
2. to come round, to come to, to pull oneself together
- uyan, tengçigim, hayda! — come to your senses, my friend, hurry!
- ol uyanıb qaldı — he came to his senses
- endi uyan! — pull yourself together now!
3. to stir into life, to come alive, to start moving
- jer jazda uyanadı — the earth stirs into life in the spring
- terekle uyanngandıla — the trees have come alive
- el uyandı — the village stirred into life
4. to wake up
Conjugation
Common forms
- uyanadıhe is waking up
- uyandıhe woke up
- uyanngandıhe has woken up
- uyanırhe will wake up
- uyannıqdıhe is going to wake up
- uyana edihe was waking up
- uyansaif he wakes up
- uyan!wake up!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is waking up | menuyanama | senuyanasa | oluyanadı | bizuyanabız | sizuyanasız | alauyanadıla |
| Present (simple & continuous)he is not waking up | menuyanmayma | senuyanmaysa | oluyanmaydı | bizuyanmaybız | sizuyanmaysız | alauyanmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he waking up? | menuyanamıma? uyanamamı? | senuyanamısa? | oluyanamıdı? | bizuyanamıbız? uyanabızmı? | sizuyanamısız? | alauyanamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he waking up? | menuyanmaymıma? uyanmaymamı? | senuyanmaymısa? | oluyanmaymıdı? | bizuyanmaymıbız? uyanmaybızmı? | sizuyanmaymısız? | alauyanmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually wakes up | menuyanıwçanma | senuyanıwçansa | oluyanıwçandı | bizuyanıwçanbız | sizuyanıwçansız | alauyanıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually wake up | menuyanıwçan tülme | senuyanıwçan tülse | oluyanıwçan tüldü | bizuyanıwçan tülbüz | sizuyanıwçan tülsüz | alauyanıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually wake up? | menuyanıwçanmıma? uyanıwçanmamı? | senuyanıwçanmısa? | oluyanıwçanmıdı? | bizuyanıwçanmıbız? uyanıwçanbızmı? | sizuyanıwçanmısız? | alauyanıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually wake up? | menuyanıwçan tülmüme? | senuyanıwçan tülmüse? | oluyanıwçan tülmüdü? | bizuyanıwçan tülmübüz? | sizuyanıwçan tülmüsüz? | alauyanıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has woken up and remains so | oluyanıbdı | alauyanıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he woken up? | oluyanıbmıdı? | alauyanıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of waking up | menuyana turama | senuyana turasa | oluyana turadı | bizuyana turabız | sizuyana turasız | alauyana turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of waking up | menuyana turmayma | senuyana turmaysa | oluyana turmaydı | bizuyana turmaybız | sizuyana turmaysız | alauyana turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of waking up? | menuyana turamıma? uyana turamamı? | senuyana turamısa? | oluyana turamıdı? | bizuyana turamıbız? uyana turabızmı? | sizuyana turamısız? | alauyana turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of waking up? | menuyana turmaymıma? uyana turmaymamı? | senuyana turmaymısa? | oluyana turmaymıdı? | bizuyana turmaymıbız? uyana turmaybızmı? | sizuyana turmaymısız? | alauyana turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he woke up | menuyandım | senuyandıng | oluyandı | bizuyandıq | sizuyandığız | alauyandıla |
| Simple past (definite)he didn't wake up | menuyanmadım | senuyanmadıng | oluyanmadı | bizuyanmadıq | sizuyanmadığız | alauyanmadıla |
| Simple past (definite)did he wake up? | menuyandımmı? | senuyandıngmı? | oluyandımı? | bizuyandıqmı? | sizuyandığızmı? | alauyandılamı? |
| Simple past (definite)didn't he wake up? | menuyanmadımmı? | senuyanmadıngmı? | oluyanmadımı? | bizuyanmadıqmı? | sizuyanmadığızmı? | alauyanmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has woken up | menuyannganma | senuyanngansa | oluyanngandı | bizuyannganbız | sizuyanngansız | alauyanngandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't woken up | menuyanmağanma | senuyanmağansa | oluyanmağandı | bizuyanmağanbız | sizuyanmağansız | alauyanmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he woken up? | menuyannganmıma? uyannganmamı? | senuyannganmısa? | oluyannganmıdı? | bizuyannganmıbız? uyannganbızmı? | sizuyannganmısız? | alauyannganmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he woken up? | menuyanmağanmıma? uyanmağanmamı? | senuyanmağanmısa? | oluyanmağanmıdı? | bizuyanmağanmıbız? uyanmağanbızmı? | sizuyanmağanmısız? | alauyanmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will wake up | menuyanırma | senuyanırsa | oluyanır | bizuyanırbız | sizuyanırsız | alauyanırla |
| Indefinite future (future I)he won't wake up | menuyanmazma | senuyanmazsa | oluyanmaz | bizuyanmazbız | sizuyanmazsız | alauyanmazla |
| Indefinite future (future I)will he wake up? | menuyanırmıma? uyanırmamı? | senuyanırmısa? | oluyanırmı? | bizuyanırmıbız? uyanırbızmı? | sizuyanırmısız? | alauyanırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he wake up? | menuyanmazmıma? uyanmazmamı? | senuyanmazmısa? | oluyanmazmı? | bizuyanmazmıbız? uyanmazbızmı? | sizuyanmazmısız? | alauyanmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to wake up | menuyannıqma1 | senuyannıqsa1 | oluyannıqdı1 | bizuyannıqbız1 | sizuyannıqsız1 | alauyannıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to wake up | menuyannıq tülme1 | senuyannıq tülse1 | oluyannıq tüldü1 | bizuyannıq tülbüz1 | sizuyannıq tülsüz1 | alauyannıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to wake up? | menuyannıqmıma?1 uyannıqmamı? | senuyannıqmısa?1 | oluyannıqmıdı?1 | bizuyannıqmıbız?1 uyannıqbızmı? | sizuyannıqmısız?1 | alauyannıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to wake up? | menuyannıq tülmüme?1 | senuyannıq tülmüse?1 | oluyannıq tülmüdü?1 | bizuyannıq tülmübüz?1 | sizuyannıq tülmüsüz?1 | alauyannıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so uyanırıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had woken up | menuyanngan edimuyannganem | senuyanngan edinguyannganeng | oluyanngan ediuyannganed | bizuyanngan edikuyannganek | sizuyanngan edigizuyannganegiz | alauyanngan edileuyannganelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't woken up | menuyanmağan edimuyanmağanem | senuyanmağan edinguyanmağaneng | oluyanmağan ediuyanmağaned | bizuyanmağan edikuyanmağanek | sizuyanmağan edigizuyanmağanegiz | alauyanmağan edileuyanmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was waking up | menuyana edimuyanaem | senuyana edinguyanaeng | oluyana ediuyanaed | bizuyana edikuyanaek | sizuyana edigizuyanaegiz | alauyana edileuyanaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't waking up | menuyanmay edimuyanmayem | senuyanmay edinguyanmayeng | oluyanmay ediuyanmayed | bizuyanmay edikuyanmayek | sizuyanmay edigizuyanmayegiz | alauyanmay edileuyanmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to wake up | menuyanıwçan edimuyanıwçanem | senuyanıwçan edinguyanıwçaneng | oluyanıwçan ediuyanıwçaned | bizuyanıwçan edikuyanıwçanek | sizuyanıwçan edigizuyanıwçanegiz | alauyanıwçan edileuyanıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to wake up | menuyanıwçan tül edimuyanıwçan tül em | senuyanıwçan tül edinguyanıwçan tül eng | oluyanıwçan tül ediuyanıwçan tül ed | bizuyanıwçan tül edikuyanıwçan tül ek | sizuyanıwçan tül edigizuyanıwçan tül egiz | alauyanıwçan tül edileuyanıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had woken up and remained so | oluyanıb edi | alauyanıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't woken up | oluyanıb tül edi | alauyanıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of waking up | menuyana tura edimuyana turaem | senuyana tura edinguyana turaeng | oluyana tura ediuyana turaed | bizuyana tura edikuyana turaek | sizuyana tura edigizuyana turaegiz | alauyana tura edileuyana turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of waking up | menuyana turmay edimuyana turmayem | senuyana turmay edinguyana turmayeng | oluyana turmay ediuyana turmayed | bizuyana turmay edikuyana turmayek | sizuyana turmay edigizuyana turmayegiz | alauyana turmay edileuyana turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would wake up | menuyanır edimuyanır em | senuyanır edinguyanır eng | oluyanır ediuyanır ed | bizuyanır edikuyanır ek | sizuyanır edigizuyanır egiz | alauyanır edileuyanır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't wake up | menuyanmaz edimuyanmaz em | senuyanmaz edinguyanmaz eng | oluyanmaz ediuyanmaz ed | bizuyanmaz edikuyanmaz ek | sizuyanmaz edigizuyanmaz egiz | alauyanmaz edileuyanmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have woken up | menuyannıq edim2uyannıq em | senuyannıq eding2uyannıq eng | oluyannıq edi2uyannıq ed | bizuyannıq edik2uyannıq ek | sizuyannıq edigiz2uyannıq egiz | alauyannıq edile2uyannıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have woken up | menuyannıq tül edim2uyannıq tül em | senuyannıq tül eding2uyannıq tül eng | oluyannıq tül edi2uyannıq tül ed | bizuyannıq tül edik2uyannıq tül ek | sizuyannıq tül edigiz2uyannıq tül egiz | alauyannıq tül edile2uyannıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so uyanırıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he wakes up | menuyansam | senuyansang | oluyansa | bizuyansaq | sizuyansağız | alauyansala |
| Conditionalif he doesn't wake up | menuyanmasam | senuyanmasang | oluyanmasa | bizuyanmasaq | sizuyanmasağız | alauyanmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is waking up | menuyana esem | senuyana eseng | oluyana ese | bizuyana esek | sizuyana esegiz | alauyana esele |
| Conditional, present realif he is not waking up | menuyanmay esem | senuyanmay eseng | oluyanmay ese | bizuyanmay esek | sizuyanmay esegiz | alauyanmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he woke up | menuyansam ediuyansam ed | senuyansang ediuyansang ed | oluyansa ediuyansaed | bizuyansaq ediuyansaq ed | sizuyansağız ediuyansağız ed | alauyansala ediuyansalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't wake up | menuyanmasam ediuyanmasam ed | senuyanmasang ediuyanmasang ed | oluyanmasa ediuyanmasaed | bizuyanmasaq ediuyanmasaq ed | sizuyanmasağız ediuyanmasağız ed | alauyanmasala ediuyanmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he woke up | menuyandım esem | senuyandıng eseng | oluyandı ese | bizuyandıq esek | sizuyandığız esegiz | alauyandıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't wake up | menuyanmadım esem | senuyanmadıng eseng | oluyanmadı ese | bizuyanmadıq esek | sizuyanmadığız esegiz | alauyanmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did wake up (indeed) | menuyanngan esem | senuyanngan eseng | oluyanngan ese | bizuyanngan esek | sizuyanngan esegiz | alauyanngan esele |
| Conditional, past realif he didn't wake up (indeed) | menuyanmağan esem | senuyanmağan eseng | oluyanmağan ese | bizuyanmağan esek | sizuyanmağan esegiz | alauyanmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had woken up | menuyanngan bolsam | senuyanngan bolsang | oluyanngan bolsa | bizuyanngan bolsaq | sizuyanngan bolsağız | alauyanngan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't woken up | menuyanmağan bolsam | senuyanmağan bolsang | oluyanmağan bolsa | bizuyanmağan bolsaq | sizuyanmağan bolsağız | alauyanmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had woken up | menuyanngan bolsam ediuyanngan bolsam ed | senuyanngan bolsang ediuyanngan bolsang ed | oluyanngan bolsa ediuyanngan bolsaed | bizuyanngan bolsaq ediuyanngan bolsaq ed | sizuyanngan bolsağız ediuyanngan bolsağız ed | alauyanngan bolsala ediuyanngan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't woken up | menuyanmağan bolsam ediuyanmağan bolsam ed | senuyanmağan bolsang ediuyanmağan bolsang ed | oluyanmağan bolsa ediuyanmağan bolsaed | bizuyanmağan bolsaq ediuyanmağan bolsaq ed | sizuyanmağan bolsağız ediuyanmağan bolsağız ed | alauyanmağan bolsala ediuyanmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will wake up | menuyanır esem | senuyanır eseng | oluyanır ese | bizuyanır esek | sizuyanır esegiz | alauyanır esele |
| Conditional, aoristif he won't wake up | menuyanmaz esem | senuyanmaz eseng | oluyanmaz ese | bizuyanmaz esek | sizuyanmaz esegiz | alauyanmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to wake up | menuyannıq esem4 | senuyannıq eseng4 | oluyannıq ese4 | bizuyannıq esek4 | sizuyannıq esegiz4 | alauyannıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to wake up | menuyannıq tül esem4 | senuyannıq tül eseng4 | oluyannıq tül ese4 | bizuyannıq tül esek4 | sizuyannıq tül esegiz4 | alauyannıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to wake up | menuyannıq bolsam5 | senuyannıq bolsang5 | oluyannıq bolsa5 | bizuyannıq bolsaq5 | sizuyannıq bolsağız5 | alauyannıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to wake up | menuyanmazlıq bolsam | senuyanmazlıq bolsang | oluyanmazlıq bolsa | bizuyanmazlıq bolsaq | sizuyanmazlıq bolsağız | alauyanmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso uyandıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so uyanırıq ese
- Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so uyanırıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be waking up | menuyana bolurma | senuyana bolursa | oluyana bolur | bizuyana bolurbuz | sizuyana bolursuz | alauyana bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be waking up | menuyanmay bolurma | senuyanmay bolursa | oluyanmay bolur | bizuyanmay bolurbuz | sizuyanmay bolursuz | alauyanmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of waking up | menuyana tura bolurma | senuyana tura bolursa | oluyana tura bolur | bizuyana tura bolurbuz | sizuyana tura bolursuz | alauyana tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not waking up | menuyanmay tura bolurma | senuyanmay tura bolursa | oluyanmay tura bolur | bizuyanmay tura bolurbuz | sizuyanmay tura bolursuz | alauyanmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have woken up | menuyanngan bolurma | senuyanngan bolursa | oluyanngan bolur | bizuyanngan bolurbuz | sizuyanngan bolursuz | alauyanngan bolurla |
| Inference (must have)he must not have woken up | menuyanmağan bolurma | senuyanmağan bolursa | oluyanmağan bolur | bizuyanmağan bolurbuz | sizuyanmağan bolursuz | alauyanmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to wake up | menuyannıq bolurma6 | senuyannıq bolursa6 | oluyannıq bolur6 | bizuyannıq bolurbuz6 | sizuyannıq bolursuz6 | alauyannıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to wake up | menuyanmazlıq bolurma | senuyanmazlıq bolursa | oluyanmazlıq bolur | bizuyanmazlıq bolurbuz | sizuyanmazlıq bolursuz | alauyanmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so uyanırıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it wake up | menuyanayım | senuyan! | oluyansın | bizuyanayıq | sizuyanığız! | alauyansınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not wake up | menuyanmayım | senuyanma! | oluyanmasın | bizuyanmayıq | sizuyanmağız! | alauyanmasınla |
| Commands & suggestionsshould he wake up? | menuyanayımmı? | oluyansınmı? | bizuyanayıqmı? | alauyansınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not wake up? | menuyanmayımmı? | oluyanmasınmı? | bizuyanmayıqmı? | alauyanmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it wake up | senuyançı7 | oluyansınçı | sizuyançığız | alauyansınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not wake up | senuyanmaçı7 | oluyanmasınçı | sizuyanmaçığız | alauyanmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you wake up | senuyanngınuyanngı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not wake up | senuyanmağınuyanmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he woke up | menuyanngay edim uyannga edim | senuyanngay eding uyannga eding | oluyanngay edi uyannga edi | bizuyanngay edik uyannga edik | sizuyanngay edigiz uyannga edigiz | alauyanngay edile uyannga edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not wake up | menuyanmağay edim uyanmağa edim | senuyanmağay eding uyanmağa eding | oluyanmağay edi uyanmağa edi | bizuyanmağay edik uyanmağa edik | sizuyanmağay edigiz uyanmağa edigiz | alauyanmağay edile uyanmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to wake up | menuyanmağa qoyayımuyanma qoyayım | senuyanmağa qoy!uyanma qoy! | oluyanmağa qoysunuyanma qoysun | bizuyanmağa qoyayıquyanma qoyayıq | sizuyanmağa qoyuğuz!uyanma qoyuğuz! | alauyanmağa qoysunlauyanma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to wake up | menuyanmağa qoymayımuyanma qoymayım | senuyanmağa qoyma!uyanma qoyma! | oluyanmağa qoymasınuyanma qoymasın | bizuyanmağa qoymayıquyanma qoymayıq | sizuyanmağa qoymağız!uyanma qoymağız! | alauyanmağa qoymasınlauyanma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to wake up? | menuyanmağa qoyayımmı?uyanma qoyayımmı? | oluyanmağa qoysunmu?uyanma qoysunmu? | bizuyanmağa qoyayıqmı?uyanma qoyayıqmı? | alauyanmağa qoysunlamı?uyanma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to wake up? | menuyanmağa qoymayımmı?uyanma qoymayımmı? | oluyanmağa qoymasınmı?uyanma qoymasınmı? | bizuyanmağa qoymayıqmı?uyanma qoymayıqmı? | alauyanmağa qoymasınlamı?uyanma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to wake up | menuyanmağa qoyamauyanma qoyama | senuyanmağa qoyasauyanma qoyasa | oluyanmağa qoyadıuyanma qoyadı | bizuyanmağa qoyabızuyanma qoyabız | sizuyanmağa qoyasızuyanma qoyasız | alauyanmağa qoyadılauyanma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to wake up | menuyanmağa qoymaymauyanma qoymayma | senuyanmağa qoymaysauyanma qoymaysa | oluyanmağa qoymaydıuyanma qoymaydı | bizuyanmağa qoymaybızuyanma qoymaybız | sizuyanmağa qoymaysızuyanma qoymaysız | alauyanmağa qoymaydılauyanma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to wake up? | menuyanmağa qoyamıma?uyanma qoyamıma? | senuyanmağa qoyamısa?uyanma qoyamısa? | oluyanmağa qoyamıdı?uyanma qoyamıdı? | bizuyanmağa qoyamıbız?uyanma qoyamıbız? | sizuyanmağa qoyamısız?uyanma qoyamısız? | alauyanmağa qoyamıdıla?uyanma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to wake up? | menuyanmağa qoymaymıma?uyanma qoymaymıma? | senuyanmağa qoymaymısa?uyanma qoymaymısa? | oluyanmağa qoymaymıdı?uyanma qoymaymıdı? | bizuyanmağa qoymaymıbız?uyanma qoymaymıbız? | sizuyanmağa qoymaymısız?uyanma qoymaymısız? | alauyanmağa qoymaymıdıla?uyanma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to wake up | menuyanmağa qoydumuyanma qoydum | senuyanmağa qoydunguyanma qoydung | oluyanmağa qoyduuyanma qoydu | bizuyanmağa qoyduquyanma qoyduq | sizuyanmağa qoyduğuzuyanma qoyduğuz | alauyanmağa qoydulauyanma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to wake up | menuyanmağa qoymadımuyanma qoymadım | senuyanmağa qoymadınguyanma qoymadıng | oluyanmağa qoymadıuyanma qoymadı | bizuyanmağa qoymadıquyanma qoymadıq | sizuyanmağa qoymadığızuyanma qoymadığız | alauyanmağa qoymadılauyanma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to wake up? | menuyanmağa qoydummu?uyanma qoydummu? | senuyanmağa qoydungmu?uyanma qoydungmu? | oluyanmağa qoydumu?uyanma qoydumu? | bizuyanmağa qoyduqmu?uyanma qoyduqmu? | sizuyanmağa qoyduğuzmu?uyanma qoyduğuzmu? | alauyanmağa qoydulamı?uyanma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to wake up? | menuyanmağa qoymadımmı?uyanma qoymadımmı? | senuyanmağa qoymadıngmı?uyanma qoymadıngmı? | oluyanmağa qoymadımı?uyanma qoymadımı? | bizuyanmağa qoymadıqmı?uyanma qoymadıqmı? | sizuyanmağa qoymadığızmı?uyanma qoymadığızmı? | alauyanmağa qoymadılamı?uyanma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can wake up | menuyanalama | senuyanalasa | oluyanaladı | bizuyanalabız | sizuyanalasız | alauyanaladıla |
| Ability — presenthe can't wake up | menuyanalmayma | senuyanalmaysa | oluyanalmaydı | bizuyanalmaybız | sizuyanalmaysız | alauyanalmaydıla |
| Ability — presentcan he wake up? | menuyanalamıma? uyanalamamı? | senuyanalamısa? | oluyanalamıdı? | bizuyanalamıbız? uyanalabızmı? | sizuyanalamısız? | alauyanalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he wake up? | menuyanalmaymıma? uyanalmaymamı? | senuyanalmaymısa? | oluyanalmaymıdı? | bizuyanalmaymıbız? uyanalmaybızmı? | sizuyanalmaymısız? | alauyanalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can wake up | menuyanalsam | senuyanalsang | oluyanalsa | bizuyanalsaq | sizuyanalsağız | alauyanalsala |
| Ability — if I can…if he can't wake up | menuyanalmasam | senuyanalmasang | oluyanalmasa | bizuyanalmasaq | sizuyanalmasağız | alauyanalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to wake up | menuyanaldım | senuyanaldıng | oluyanaldı | bizuyanaldıq | sizuyanaldığız | alauyanaldıla |
| Ability — simple pasthe could not wake up | menuyanalmadım | senuyanalmadıng | oluyanalmadı | bizuyanalmadıq | sizuyanalmadığız | alauyanalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to wake up? | menuyanaldımmı? | senuyanaldıngmı? | oluyanaldımı? | bizuyanaldıqmı? | sizuyanaldığızmı? | alauyanaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he wake up? | menuyanalmadımmı? | senuyanalmadıngmı? | oluyanalmadımı? | bizuyanalmadıqmı? | sizuyanalmadığızmı? | alauyanalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to wake up | menuyanalğanma | senuyanalğansa | oluyanalğandı | bizuyanalğanbız | sizuyanalğansız | alauyanalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to wake up | menuyanalmağanma | senuyanalmağansa | oluyanalmağandı | bizuyanalmağanbız | sizuyanalmağansız | alauyanalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to wake up? | menuyanalğanmıma? uyanalğanmamı? | senuyanalğanmısa? | oluyanalğanmıdı? | bizuyanalğanmıbız? uyanalğanbızmı? | sizuyanalğanmısız? | alauyanalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to wake up? | menuyanalmağanmıma? uyanalmağanmamı? | senuyanalmağanmısa? | oluyanalmağanmıdı? | bizuyanalmağanmıbız? uyanalmağanbızmı? | sizuyanalmağanmısız? | alauyanalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to wake up | menuyanalğan edimuyanalğanem | senuyanalğan edinguyanalğaneng | oluyanalğan ediuyanalğaned | bizuyanalğan edikuyanalğanek | sizuyanalğan edigizuyanalğanegiz | alauyanalğan edileuyanalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to wake up | menuyanalmağan edimuyanalmağanem | senuyanalmağan edinguyanalmağaneng | oluyanalmağan ediuyanalmağaned | bizuyanalmağan edikuyanalmağanek | sizuyanalmağan edigizuyanalmağanegiz | alauyanalmağan edileuyanalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could wake up | menuyanala edimuyanalaem | senuyanala edinguyanalaeng | oluyanala ediuyanalaed | bizuyanala edikuyanalaek | sizuyanala edigizuyanalaegiz | alauyanala edileuyanalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not wake up | menuyanalmay edimuyanalmayem | senuyanalmay edinguyanalmayeng | oluyanalmay ediuyanalmayed | bizuyanalmay edikuyanalmayek | sizuyanalmay edigizuyanalmayegiz | alauyanalmay edileuyanalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to wake up | menuyanalırma | senuyanalırsa | oluyanalır | bizuyanalırbız | sizuyanalırsız | alauyanalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to wake up | menuyanalmazma | senuyanalmazsa | oluyanalmaz | bizuyanalmazbız | sizuyanalmazsız | alauyanalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to wake up? | menuyanalırmıma? uyanalırmamı? | senuyanalırmısa? | oluyanalırmı? | bizuyanalırmıbız? uyanalırbızmı? | sizuyanalırmısız? | alauyanalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to wake up? | menuyanalmazmıma? uyanalmazmamı? | senuyanalmazmısa? | oluyanalmazmı? | bizuyanalmazmıbız? uyanalmazbızmı? | sizuyanalmazmısız? | alauyanalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to wake up | menuyanallıqma | senuyanallıqsa | oluyanallıqdı | bizuyanallıqbız | sizuyanallıqsız | alauyanallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to wake up | menuyanallıq tülme | senuyanallıq tülse | oluyanallıq tüldü | bizuyanallıq tülbüz | sizuyanallıq tülsüz | alauyanallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to wake up? | menuyanallıqmıma? uyanallıqmamı? | senuyanallıqmısa? | oluyanallıqmıdı? | bizuyanallıqmıbız? uyanallıqbızmı? | sizuyanallıqmısız? | alauyanallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to wake up? | menuyanallıq tülmüme? | senuyanallıq tülmüse? | oluyanallıq tülmüdü? | bizuyanallıq tülmübüz? | sizuyanallıq tülmüsüz? | alauyanallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to wake up | menuyanalır edimuyanalır em | senuyanalır edinguyanalır eng | oluyanalır ediuyanalır ed | bizuyanalır edikuyanalır ek | sizuyanalır edigizuyanalır egiz | alauyanalır edileuyanalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to wake up | menuyanalmaz edimuyanalmaz em | senuyanalmaz edinguyanalmaz eng | oluyanalmaz ediuyanalmaz ed | bizuyanalmaz edikuyanalmaz ek | sizuyanalmaz edigizuyanalmaz egiz | alauyanalmaz edileuyanalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to wake up | senuyanalğınuyanalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to wake up | senuyanalmağınuyanalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be waking up | menuyana bolmazma | senuyana bolmazsa | oluyana bolmaz | bizuyana bolmazbız | sizuyana bolmazsız | alauyana bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be waking up (emphatic) | menuyanmay bolmazma | senuyanmay bolmazsa | oluyanmay bolmaz | bizuyanmay bolmazbız | sizuyanmay bolmazsız | alauyanmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of waking up | menuyana tura bolmazma | senuyana tura bolmazsa | oluyana tura bolmaz | bizuyana tura bolmazbız | sizuyana tura bolmazsız | alauyana tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not waking up (emphatic) | menuyanmay tura bolmazma | senuyanmay tura bolmazsa | oluyanmay tura bolmaz | bizuyanmay tura bolmazbız | sizuyanmay tura bolmazsız | alauyanmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not waking up | menuyanmay turama | senuyanmay turasa | oluyanmay turadı | bizuyanmay turabız | sizuyanmay turasız | alauyanmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not waking up | menuyanmay turmayma | senuyanmay turmaysa | oluyanmay turmaydı | bizuyanmay turmaybız | sizuyanmay turmaysız | alauyanmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not waking up? | menuyanmay turmaymıma | senuyanmay turmaymısa | oluyanmay turmaymıdı | bizuyanmay turmaymıbız | sizuyanmay turmaymısız | alauyanmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have woken up | menuyanngan bolmazma | senuyanngan bolmazsa | oluyanngan bolmaz | bizuyanngan bolmazbız | sizuyanngan bolmazsız | alauyanngan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have woken up (emphatic) | menuyanmağan bolmazma | senuyanmağan bolmazsa | oluyanmağan bolmaz | bizuyanmağan bolmazbız | sizuyanmağan bolmazsız | alauyanmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had woken up | menuyanngan bolmasam | senuyanngan bolmasang | oluyanngan bolmasa | bizuyanngan bolmasaq | sizuyanngan bolmasağız | alauyanngan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't woken up | menuyanmağan bolmasam | senuyanmağan bolmasang | oluyanmağan bolmasa | bizuyanmağan bolmasaq | sizuyanmağan bolmasağız | alauyanmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to wake up | menuyannıq bolmazma | senuyannıq bolmazsa | oluyannıq bolmaz | bizuyannıq bolmazbız | sizuyannıq bolmazsız | alauyannıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to wake up (emphatic) | menuyanmazlıq bolmazma | senuyanmazlıq bolmazsa | oluyanmazlıq bolmaz | bizuyanmazlıq bolmazbız | sizuyanmazlıq bolmazsız | alauyanmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to wake up | menuyannıq bolmasam | senuyannıq bolmasang | oluyannıq bolmasa | bizuyannıq bolmasaq | sizuyannıq bolmasağız | alauyannıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to wake up | menuyanmazlıq bolmasam | senuyanmazlıq bolmasang | oluyanmazlıq bolmasa | bizuyanmazlıq bolmasaq | sizuyanmazlıq bolmasağız | alauyanmazlıq bolmasala |