sığınırğa
/sɯʁɯnɯrʁa/
1. strain, bear down, exert oneself
- maşoknu sığınıb költür — lift the sack, straining
- jüknü költürürge sığındı — he strained to lift the load
- köb sığındı traktor — the tractor strained hard
- qarıwun salıb sığındı — he bore down with all his force
- taşnı sığınmay költürdü — he lifted the stone without straining
- appa taşnı sığınmay költürdü — grandfather lifted the stone without straining
2. puff, grunt, groan with effort
- qart sığınıb turadı — the old man keeps grunting
- sığınıb soluydu — he breathes with a grunt
- sığınıb küreşirge — to struggle, grunting with effort
Conjugation
Common forms
- sığınadıhe is straining
- sığındıhe strained
- sığınŋandıhe has strained
- sığınırhe will strain
- sığınnıqdıhe is going to strain
- sığına edihe was straining
- sığınsaif he strains
- sığın!strain!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | mensığınamaI am straining | sensığınasayou are straining | olsığınadıhe is straining | bizsığınabızwe are straining | sizsığınasızyou all are straining | alasığınadılathey are straining |
| Present (simple & continuous) | mensığınmaymaI am not straining | sensığınmaysayou are not straining | olsığınmaydıhe is not straining | bizsığınmaybızwe are not straining | sizsığınmaysızyou all are not straining | alasığınmaydılathey are not straining |
| Present (simple & continuous) | mensığınamamı? sığınamıma?am I straining? | sensığınamısa?are you straining? | olsığınamıdı?is he straining? | bizsığınabızmı? sığınamıbız?are we straining? | sizsığınamısız?are you all straining? | alasığınamıdıla?are they straining? |
| Present (simple & continuous) | mensığınmaymamı? sığınmaymıma?aren't I straining? | sensığınmaymısa?aren't you straining? | olsığınmaymıdı?isn't he straining? | bizsığınmaybızmı? sığınmaymıbız?aren't we straining? | sizsığınmaymısız?aren't you all straining? | alasığınmaymıdıla?aren't they straining? |
| Habitual (usually, tends to) | mensığınıwçanmaI usually strain | sensığınıwçansayou usually strain | olsığınıwçandıhe usually strains | bizsığınıwçanbızwe usually strain | sizsığınıwçansızyou all usually strain | alasığınıwçandılathey usually strain |
| Habitual (usually, tends to) | mensığınmawçanmaI usually don't strain | sensığınmawçansayou usually don't strain | olsığınmawçandıhe usually doesn't strain | bizsığınmawçanbızwe usually don't strain | sizsığınmawçansızyou all usually don't strain | alasığınmawçandılathey usually don't strain |
| Habitual (usually, tends to) | mensığınıwçanmamı? sığınıwçanmıma?do I usually strain? | sensığınıwçanmısa?do you usually strain? | olsığınıwçanmıdı?does he usually strain? | bizsığınıwçanbızmı? sığınıwçanmıbız?do we usually strain? | sizsığınıwçanmısız?do you all usually strain? | alasığınıwçanmıdıla?do they usually strain? |
| Habitual (usually, tends to) | mensığınmawçanmamı? sığınmawçanmıma?do I usually not strain? | sensığınmawçanmısa?do you usually not strain? | olsığınmawçanmıdı?does he usually not strain? | bizsığınmawçanbızmı? sığınmawçanmıbız?do we usually not strain? | sizsığınmawçanmısız?do you all usually not strain? | alasığınmawçanmıdıla?do they usually not strain? |
| Resultative (has become and stays) | olsığınıbdıhe has strained and remains so | alasığınıbdılathey have strained and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olsığınıbmıdı?has he strained? | alasığınıbmıdıla?have they strained? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | mensığınıb turamaI keep straining | sensığınıb turasayou keep straining | olsığınıb turadıhe keeps straining | bizsığınıb turabızwe keep straining | sizsığınıb turasızyou all keep straining | alasığınıb turadılathey keep straining |
| Durative (keeps doing) | mensığınıb turmaymaI don't keep straining | sensığınıb turmaysayou don't keep straining | olsığınıb turmaydıhe doesn't keep straining | bizsığınıb turmaybızwe don't keep straining | sizsığınıb turmaysızyou all don't keep straining | alasığınıb turmaydılathey don't keep straining |
| Durative (keeps doing) | mensığınıb turamamı? sığınıb turamıma?do I keep straining? | sensığınıb turamısa?do you keep straining? | olsığınıb turamıdı?does he keep straining? | bizsığınıb turabızmı? sığınıb turamıbız?do we keep straining? | sizsığınıb turamısız?do you all keep straining? | alasığınıb turamıdıla?do they keep straining? |
| Durative (keeps doing) | mensığınıb turmaymamı? sığınıb turmaymıma?don't I keep straining? | sensığınıb turmaymısa?don't you keep straining? | olsığınıb turmaymıdı?doesn't he keep straining? | bizsığınıb turmaybızmı? sığınıb turmaymıbız?don't we keep straining? | sizsığınıb turmaymısız?don't you all keep straining? | alasığınıb turmaymıdıla?don't they keep straining? |
| Progressive (in the middle of) | mensığına turamaI am in the middle of straining | sensığına turasayou are in the middle of straining | olsığına turadıhe is in the middle of straining | bizsığına turabızwe are in the middle of straining | sizsığına turasızyou all are in the middle of straining | alasığına turadılathey are in the middle of straining |
| Progressive (in the middle of) | mensığına turmaymaI am not in the middle of straining | sensığına turmaysayou are not in the middle of straining | olsığına turmaydıhe is not in the middle of straining | bizsığına turmaybızwe are not in the middle of straining | sizsığına turmaysızyou all are not in the middle of straining | alasığına turmaydılathey are not in the middle of straining |
| Progressive (in the middle of) | mensığına turamamı? sığına turamıma?am I in the middle of straining? | sensığına turamısa?are you in the middle of straining? | olsığına turamıdı?is he in the middle of straining? | bizsığına turabızmı? sığına turamıbız?are we in the middle of straining? | sizsığına turamısız?are you all in the middle of straining? | alasığına turamıdıla?are they in the middle of straining? |
| Progressive (in the middle of) | mensığına turmaymamı? sığına turmaymıma?aren't I in the middle of straining? | sensığına turmaymısa?aren't you in the middle of straining? | olsığına turmaymıdı?isn't he in the middle of straining? | bizsığına turmaybızmı? sığına turmaymıbız?aren't we in the middle of straining? | sizsığına turmaymısız?aren't you all in the middle of straining? | alasığına turmaymıdıla?aren't they in the middle of straining? |
| Simple past (definite) | mensığındımI strained | sensığındıŋyou strained | olsığındıhe strained | bizsığındıqwe strained | sizsığındığızyou all strained | alasığındılathey strained |
| Simple past (definite) | mensığınmadımI didn't strain | sensığınmadıŋyou didn't strain | olsığınmadıhe didn't strain | bizsığınmadıqwe didn't strain | sizsığınmadığızyou all didn't strain | alasığınmadılathey didn't strain |
| Simple past (definite) | mensığındımmı?did I strain? | sensığındıŋmı?did you strain? | olsığındımı?did he strain? | bizsığındıqmı?did we strain? | sizsığındığızmı?did you all strain? | alasığındılamı?did they strain? |
| Simple past (definite) | mensığınmadımmı?didn't I strain? | sensığınmadıŋmı?didn't you strain? | olsığınmadımı?didn't he strain? | bizsığınmadıqmı?didn't we strain? | sizsığınmadığızmı?didn't you all strain? | alasığınmadılamı?didn't they strain? |
| Perfect (past indefinite) | mensığınŋanmaI have strained | sensığınŋansayou have strained | olsığınŋandıhe has strained | bizsığınŋanbızwe have strained | sizsığınŋansızyou all have strained | alasığınŋandılathey have strained |
| Perfect (past indefinite) | mensığınmağanmaI haven't strained | sensığınmağansayou haven't strained | olsığınmağandıhe hasn't strained | bizsığınmağanbızwe haven't strained | sizsığınmağansızyou all haven't strained | alasığınmağandılathey haven't strained |
| Perfect (past indefinite) | mensığınŋanmamı? sığınŋanmıma?have I strained? | sensığınŋanmısa?have you strained? | olsığınŋanmıdı?has he strained? | bizsığınŋanbızmı? sığınŋanmıbız?have we strained? | sizsığınŋanmısız?have you all strained? | alasığınŋanmıdıla?have they strained? |
| Perfect (past indefinite) | mensığınmağanmamı? sığınmağanmıma?haven't I strained? | sensığınmağanmısa?haven't you strained? | olsığınmağanmıdı?hasn't he strained? | bizsığınmağanbızmı? sığınmağanmıbız?haven't we strained? | sizsığınmağanmısız?haven't you all strained? | alasığınmağanmıdıla?haven't they strained? |
| Durative, definite past (kept doing) | mensığınıb turdumI kept straining | sensığınıb turduŋyou kept straining | olsığınıb turduhe kept straining | bizsığınıb turduqwe kept straining | sizsığınıb turduğuzyou all kept straining | alasığınıb turdulathey kept straining |
| Durative, definite past (kept doing) | mensığınıb turmadımI didn't keep straining | sensığınıb turmadıŋyou didn't keep straining | olsığınıb turmadıhe didn't keep straining | bizsığınıb turmadıqwe didn't keep straining | sizsığınıb turmadığızyou all didn't keep straining | alasığınıb turmadılathey didn't keep straining |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | mensığınırmaI will strain | sensığınırsayou will strain | olsığınırhe will strain | bizsığınırbızwe will strain | sizsığınırsızyou all will strain | alasığınırlathey will strain |
| Indefinite future (future I) | mensığınmazmaI won't strain | sensığınmazsayou won't strain | olsığınmazhe won't strain | bizsığınmazbızwe won't strain | sizsığınmazsızyou all won't strain | alasığınmazlathey won't strain |
| Indefinite future (future I) | mensığınırmamı? sığınırmıma?will I strain? | sensığınırmısa?will you strain? | olsığınırmı?will he strain? | bizsığınırbızmı? sığınırmıbız?will we strain? | sizsığınırmısız?will you all strain? | alasığınırlamı? sığınırmıla?will they strain? |
| Indefinite future (future I) | mensığınmazmamı? sığınmazmıma?won't I strain? | sensığınmazmısa?won't you strain? | olsığınmazmı?won't he strain? | bizsığınmazbızmı? sığınmazmıbız?won't we strain? | sizsığınmazmısız?won't you all strain? | alasığınmazlamı? sığınmazmıla?won't they strain? |
| Definite future (future II) | mensığınnıqma1sığınırıqmaI am going to strain | sensığınnıqsa1sığınırıqsayou are going to strain | olsığınnıqdı1sığınırıqdıhe is going to strain | bizsığınnıqbız1sığınırıqbızwe are going to strain | sizsığınnıqsız1sığınırıqsızyou all are going to strain | alasığınnıqdıla1sığınırıqdılathey are going to strain |
| Definite future (future II) | mensığınnıq tülme1sığınırıq tülmeI am not going to strain | sensığınnıq tülse1sığınırıq tülseyou are not going to strain | olsığınnıq tüldü1sığınırıq tüldühe is not going to strain | bizsığınnıq tülbüz1sığınırıq tülbüzwe are not going to strain | sizsığınnıq tülsüz1sığınırıq tülsüzyou all are not going to strain | alasığınnıq tüldüle1sığınırıq tüldülethey are not going to strain |
| Definite future (future II) | mensığınnıqmamı?1 sığınnıqmıma?sığınırıqmamı?am I going to strain? | sensığınnıqmısa?1sığınırıqmısa?are you going to strain? | olsığınnıqmıdı?1sığınırıqmıdı?is he going to strain? | bizsığınnıqbızmı?1 sığınnıqmıbız?sığınırıqbızmı?are we going to strain? | sizsığınnıqmısız?1sığınırıqmısız?are you all going to strain? | alasığınnıqmıdıla?1sığınırıqmıdıla?are they going to strain? |
| Definite future (future II) | mensığınnıq tülmüme?1sığınırıq tülmüme?aren't I going to strain? | sensığınnıq tülmüse?1sığınırıq tülmüse?aren't you going to strain? | olsığınnıq tülmüdü?1sığınırıq tülmüdü?isn't he going to strain? | bizsığınnıq tülmübüz?1sığınırıq tülmübüz?aren't we going to strain? | sizsığınnıq tülmüsüz?1sığınırıq tülmüsüz?aren't you all going to strain? | alasığınnıq tülmüdüle?1sığınırıq tülmüdüle?aren't they going to strain? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sığınırıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | mensığınŋan edimsığınŋanemI had strained | sensığınŋan ediŋsığınŋaneŋyou had strained | olsığınŋan edisığınŋanedhe had strained | bizsığınŋan ediksığınŋanekwe had strained | sizsığınŋan edigizsığınŋanegizyou all had strained | alasığınŋan edilesığınŋanellethey had strained |
| Past perfect (pluperfect) | mensığınmağan edimsığınmağanemI hadn't strained | sensığınmağan ediŋsığınmağaneŋyou hadn't strained | olsığınmağan edisığınmağanedhe hadn't strained | bizsığınmağan ediksığınmağanekwe hadn't strained | sizsığınmağan edigizsığınmağanegizyou all hadn't strained | alasığınmağan edilesığınmağanellethey hadn't strained |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | mensığına edimsığınaemI was straining | sensığına ediŋsığınaeŋyou were straining | olsığına edisığınaedhe was straining | bizsığına ediksığınaekwe were straining | sizsığına edigizsığınaegizyou all were straining | alasığına edilesığınaellethey were straining |
| Past continuous (imperfect) | mensığınmay edimsığınmayemI wasn't straining | sensığınmay ediŋsığınmayeŋyou weren't straining | olsığınmay edisığınmayedhe wasn't straining | bizsığınmay ediksığınmayekwe weren't straining | sizsığınmay edigizsığınmayegizyou all weren't straining | alasığınmay edilesığınmayellethey weren't straining |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | mensığınıwçan edimsığınıwçanemI used to strain | sensığınıwçan ediŋsığınıwçaneŋyou used to strain | olsığınıwçan edisığınıwçanedhe used to strain | bizsığınıwçan ediksığınıwçanekwe used to strain | sizsığınıwçan edigizsığınıwçanegizyou all used to strain | alasığınıwçan edilesığınıwçanellethey used to strain |
| Habitual past (used to) | mensığınmawçan edimsığınmawçanemI didn't use to strain | sensığınmawçan ediŋsığınmawçaneŋyou didn't use to strain | olsığınmawçan edisığınmawçanedhe didn't use to strain | bizsığınmawçan ediksığınmawçanekwe didn't use to strain | sizsığınmawçan edigizsığınmawçanegizyou all didn't use to strain | alasığınmawçan edilesığınmawçanellethey didn't use to strain |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olsığınıb edihe had strained and remained so | alasığınıb edilethey had strained and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olsığınıb tül edihe hadn't strained | alasığınıb tül edilethey hadn't strained | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | mensığınıb tura edimsığınıb turaemI had kept straining | sensığınıb tura ediŋsığınıb turaeŋyou had kept straining | olsığınıb tura edisığınıb turaedhe had kept straining | bizsığınıb tura ediksığınıb turaekwe had kept straining | sizsığınıb tura edigizsığınıb turaegizyou all had kept straining | alasığınıb tura edilesığınıb turaellethey had kept straining |
| Past durative (had kept doing) | mensığınıb turmay edimsığınıb turmayemI hadn't kept straining | sensığınıb turmay ediŋsığınıb turmayeŋyou hadn't kept straining | olsığınıb turmay edisığınıb turmayedhe hadn't kept straining | bizsığınıb turmay ediksığınıb turmayekwe hadn't kept straining | sizsığınıb turmay edigizsığınıb turmayegizyou all hadn't kept straining | alasığınıb turmay edilesığınıb turmayellethey hadn't kept straining |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | mensığına tura edimsığına turaemI was in the middle of straining | sensığına tura ediŋsığına turaeŋyou were in the middle of straining | olsığına tura edisığına turaedhe was in the middle of straining | bizsığına tura ediksığına turaekwe were in the middle of straining | sizsığına tura edigizsığına turaegizyou all were in the middle of straining | alasığına tura edilesığına turaellethey were in the middle of straining |
| Past progressive (was in the middle of) | mensığına turmay edimsığına turmayemI wasn't in the middle of straining | sensığına turmay ediŋsığına turmayeŋyou weren't in the middle of straining | olsığına turmay edisığına turmayedhe wasn't in the middle of straining | bizsığına turmay ediksığına turmayekwe weren't in the middle of straining | sizsığına turmay edigizsığına turmayegizyou all weren't in the middle of straining | alasığına turmay edilesığına turmayellethey weren't in the middle of straining |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | mensığınır edimsığınır emI would strain | sensığınır ediŋsığınır eŋyou would strain | olsığınır edisığınır edhe would strain | bizsığınır ediksığınır ekwe would strain | sizsığınır edigizsığınır egizyou all would strain | alasığınır edilesığınır ellethey would strain |
| Conditional result (would) | mensığınmaz edimsığınmaz emI wouldn't strain | sensığınmaz ediŋsığınmaz eŋyou wouldn't strain | olsığınmaz edisığınmaz edhe wouldn't strain | bizsığınmaz ediksığınmaz ekwe wouldn't strain | sizsığınmaz edigizsığınmaz egizyou all wouldn't strain | alasığınmaz edilesığınmaz ellethey wouldn't strain |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | mensığınnıq edim2sığınnıq emsığınırıq edimI would have strained | sensığınnıq ediŋ2sığınnıq eŋsığınırıq ediŋyou would have strained | olsığınnıq edi2sığınnıq edsığınırıq edihe would have strained | bizsığınnıq edik2sığınnıq eksığınırıq edikwe would have strained | sizsığınnıq edigiz2sığınnıq egizsığınırıq edigizyou all would have strained | alasığınnıq edile2sığınnıq ellesığınırıq edilethey would have strained |
| Past conditional result (would have) | mensığınnıq tül edim2sığınnıq tül emsığınırıq tül edimI wouldn't have strained | sensığınnıq tül ediŋ2sığınnıq tül eŋsığınırıq tül ediŋyou wouldn't have strained | olsığınnıq tül edi2sığınnıq tül edsığınırıq tül edihe wouldn't have strained | bizsığınnıq tül edik2sığınnıq tül eksığınırıq tül edikwe wouldn't have strained | sizsığınnıq tül edigiz2sığınnıq tül egizsığınırıq tül edigizyou all wouldn't have strained | alasığınnıq tül edile2sığınnıq tül ellesığınırıq tül edilethey wouldn't have strained |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
- Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sığınırıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | mensığınsamif I strain | sensığınsaŋif you strain | olsığınsaif he strains | bizsığınsaqif we strain | sizsığınsağızif you all strain | alasığınsalaif they strain |
| Conditional | mensığınmasamif I don't strain | sensığınmasaŋif you don't strain | olsığınmasaif he doesn't strain | bizsığınmasaqif we don't strain | sizsığınmasağızif you all don't strain | alasığınmasalaif they don't strain |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | mensığına esemif I am straining | sensığına eseŋif you are straining | olsığına eseif he is straining | bizsığına esekif we are straining | sizsığına esegizif you all are straining | alasığına eseleif they are straining |
| Conditional, present real | mensığınmay esemif I am not straining | sensığınmay eseŋif you are not straining | olsığınmay eseif he is not straining | bizsığınmay esekif we are not straining | sizsığınmay esegizif you all are not straining | alasığınmay eseleif they are not straining |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | mensığınsam edisığınsam edif only I strained | sensığınsaŋ edisığınsaŋ edif only you strained | olsığınsa edisığınsaedif only he strained | bizsığınsaq edisığınsaq edif only we strained | sizsığınsağız edisığınsağız edif only you all strained | alasığınsala edisığınsalaedif only they strained |
| Wish, present/future (if only) | mensığınmasam edisığınmasam edif only I didn't strain | sensığınmasaŋ edisığınmasaŋ edif only you didn't strain | olsığınmasa edisığınmasaedif only he didn't strain | bizsığınmasaq edisığınmasaq edif only we didn't strain | sizsığınmasağız edisığınmasağız edif only you all didn't strain | alasığınmasala edisığınmasalaedif only they didn't strain |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | mensığınıb tursamif I carry on straining | sensığınıb tursaŋif you carry on straining | olsığınıb tursaif he carries on straining | bizsığınıb tursaqif we carry on straining | sizsığınıb tursağızif you all carry on straining | alasığınıb tursalaif they carry on straining |
| Durative conditional | mensığınıb turmasamif I don't carry on straining | sensığınıb turmasaŋif you don't carry on straining | olsığınıb turmasaif he doesn't carry on straining | bizsığınıb turmasaqif we don't carry on straining | sizsığınıb turmasağızif you all don't carry on straining | alasığınıb turmasalaif they don't carry on straining |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | mensığınıb tura esemif I have kept straining | sensığınıb tura eseŋif you have kept straining | olsığınıb tura eseif he has kept straining | bizsığınıb tura esekif we have kept straining | sizsığınıb tura esegizif you all have kept straining | alasığınıb tura eseleif they have kept straining |
| Durative conditional, present real | mensığınıb turmay esemif I haven't kept straining | sensığınıb turmay eseŋif you haven't kept straining | olsığınıb turmay eseif he hasn't kept straining | bizsığınıb turmay esekif we haven't kept straining | sizsığınıb turmay esegizif you all haven't kept straining | alasığınıb turmay eseleif they haven't kept straining |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | mensığına tursamif I keep straining | sensığına tursaŋif you keep straining | olsığına tursaif he keeps straining | bizsığına tursaqif we keep straining | sizsığına tursağızif you all keep straining | alasığına tursalaif they keep straining |
| Progressive conditional | mensığınmay tursamif I keep on not straining | sensığınmay tursaŋif you keep on not straining | olsığınmay tursaif he keeps on not straining | bizsığınmay tursaqif we keep on not straining | sizsığınmay tursağızif you all keep on not straining | alasığınmay tursalaif they keep on not straining |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | mensığına tura esemif I am in the middle of straining | sensığına tura eseŋif you are in the middle of straining | olsığına tura eseif he is in the middle of straining | bizsığına tura esekif we are in the middle of straining | sizsığına tura esegizif you all are in the middle of straining | alasığına tura eseleif they are in the middle of straining |
| Progressive conditional, present real | mensığınmay tura esemif I keep on not straining | sensığınmay tura eseŋif you keep on not straining | olsığınmay tura eseif he keeps on not straining | bizsığınmay tura esekif we keep on not straining | sizsığınmay tura esegizif you all keep on not straining | alasığınmay tura eseleif they keep on not straining |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past3 | mensığındım esemif I strained | sensığındıŋ eseŋif you strained | olsığındı eseif he strained | bizsığındıq esekif we strained | sizsığındığız esegizif you all strained | alasığındıla eseleif they strained |
| Conditional, definite past3 | mensığınmadım esemif I didn't strain | sensığınmadıŋ eseŋif you didn't strain | olsığınmadı eseif he didn't strain | bizsığınmadıq esekif we didn't strain | sizsığınmadığız esegizif you all didn't strain | alasığınmadıla eseleif they didn't strain |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | mensığınŋan esemif I did strain (indeed) | sensığınŋan eseŋif you did strain (indeed) | olsığınŋan eseif he did strain (indeed) | bizsığınŋan esekif we did strain (indeed) | sizsığınŋan esegizif you all did strain (indeed) | alasığınŋan eseleif they did strain (indeed) |
| Conditional, past real | mensığınmağan esemif I didn't strain (indeed) | sensığınmağan eseŋif you didn't strain (indeed) | olsığınmağan eseif he didn't strain (indeed) | bizsığınmağan esekif we didn't strain (indeed) | sizsığınmağan esegizif you all didn't strain (indeed) | alasığınmağan eseleif they didn't strain (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | mensığınŋan bolsamif I had strained | sensığınŋan bolsaŋif you had strained | olsığınŋan bolsaif he had strained | bizsığınŋan bolsaqif we had strained | sizsığınŋan bolsağızif you all had strained | alasığınŋan bolsalaif they had strained |
| Conditional, counterfactual | mensığınmağan bolsamif I hadn't strained | sensığınmağan bolsaŋif you hadn't strained | olsığınmağan bolsaif he hadn't strained | bizsığınmağan bolsaqif we hadn't strained | sizsığınmağan bolsağızif you all hadn't strained | alasığınmağan bolsalaif they hadn't strained |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | mensığınŋan bolsam edisığınŋan bolsam edif only I had strained | sensığınŋan bolsaŋ edisığınŋan bolsaŋ edif only you had strained | olsığınŋan bolsa edisığınŋan bolsaedif only he had strained | bizsığınŋan bolsaq edisığınŋan bolsaq edif only we had strained | sizsığınŋan bolsağız edisığınŋan bolsağız edif only you all had strained | alasığınŋan bolsala edisığınŋan bolsalaedif only they had strained |
| Wish, past (if only I had) | mensığınmağan bolsam edisığınmağan bolsam edif only I hadn't strained | sensığınmağan bolsaŋ edisığınmağan bolsaŋ edif only you hadn't strained | olsığınmağan bolsa edisığınmağan bolsaedif only he hadn't strained | bizsığınmağan bolsaq edisığınmağan bolsaq edif only we hadn't strained | sizsığınmağan bolsağız edisığınmağan bolsağız edif only you all hadn't strained | alasığınmağan bolsala edisığınmağan bolsalaedif only they hadn't strained |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | mensığınır esemif I will strain | sensığınır eseŋif you will strain | olsığınır eseif he will strain | bizsığınır esekif we will strain | sizsığınır esegizif you all will strain | alasığınır eseleif they will strain |
| Conditional, aorist | mensığınmaz esemif I won't strain | sensığınmaz eseŋif you won't strain | olsığınmaz eseif he won't strain | bizsığınmaz esekif we won't strain | sizsığınmaz esegizif you all won't strain | alasığınmaz eseleif they won't strain |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | mensığınnıq esem4sığınırıq esemif I am going to strain | sensığınnıq eseŋ4sığınırıq eseŋif you are going to strain | olsığınnıq ese4sığınırıq eseif he is going to strain | bizsığınnıq esek4sığınırıq esekif we are going to strain | sizsığınnıq esegiz4sığınırıq esegizif you all are going to strain | alasığınnıq esele4sığınırıq eseleif they are going to strain |
| Conditional, future | mensığınnıq tül esem4sığınırıq tül esemif I am not going to strain | sensığınnıq tül eseŋ4sığınırıq tül eseŋif you are not going to strain | olsığınnıq tül ese4sığınırıq tül eseif he is not going to strain | bizsığınnıq tül esek4sığınırıq tül esekif we are not going to strain | sizsığınnıq tül esegiz4sığınırıq tül esegizif you all are not going to strain | alasığınnıq tül esele4sığınırıq tül eseleif they are not going to strain |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | mensığınnıq bolsam5sığınırıq bolsamif I were going to strain | sensığınnıq bolsaŋ5sığınırıq bolsaŋif you were going to strain | olsığınnıq bolsa5sığınırıq bolsaif he were going to strain | bizsığınnıq bolsaq5sığınırıq bolsaqif we were going to strain | sizsığınnıq bolsağız5sığınırıq bolsağızif you all were going to strain | alasığınnıq bolsala5sığınırıq bolsalaif they were going to strain |
| Conditional, counterfactual future | mensığınmazlıq bolsamif I were not going to strain | sensığınmazlıq bolsaŋif you were not going to strain | olsığınmazlıq bolsaif he were not going to strain | bizsığınmazlıq bolsaqif we were not going to strain | sizsığınmazlıq bolsağızif you all were not going to strain | alasığınmazlıq bolsalaif they were not going to strain |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso sığındıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sığınırıq ese
- Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sığınırıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | mensığına bolurmaI must be straining | sensığına bolursayou must be straining | olsığına bolurhe must be straining | bizsığına bolurbuzwe must be straining | sizsığına bolursuzyou all must be straining | alasığına bolurlathey must be straining |
| Inference, present (must be doing) | mensığınmay bolurmaI must not be straining | sensığınmay bolursayou must not be straining | olsığınmay bolurhe must not be straining | bizsığınmay bolurbuzwe must not be straining | sizsığınmay bolursuzyou all must not be straining | alasığınmay bolurlathey must not be straining |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mensığına tura bolurmaI must be in the middle of straining | sensığına tura bolursayou must be in the middle of straining | olsığına tura bolurhe must be in the middle of straining | bizsığına tura bolurbuzwe must be in the middle of straining | sizsığına tura bolursuzyou all must be in the middle of straining | alasığına tura bolurlathey must be in the middle of straining |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mensığınmay tura bolurmaI must keep on not straining | sensığınmay tura bolursayou must keep on not straining | olsığınmay tura bolurhe must keep on not straining | bizsığınmay tura bolurbuzwe must keep on not straining | sizsığınmay tura bolursuzyou all must keep on not straining | alasığınmay tura bolurlathey must keep on not straining |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | mensığınŋan bolurmaI must have strained | sensığınŋan bolursayou must have strained | olsığınŋan bolurhe must have strained | bizsığınŋan bolurbuzwe must have strained | sizsığınŋan bolursuzyou all must have strained | alasığınŋan bolurlathey must have strained |
| Inference (must have) | mensığınmağan bolurmaI must not have strained | sensığınmağan bolursayou must not have strained | olsığınmağan bolurhe must not have strained | bizsığınmağan bolurbuzwe must not have strained | sizsığınmağan bolursuzyou all must not have strained | alasığınmağan bolurlathey must not have strained |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | mensığınnıq bolurma6sığınırıq bolurmaI must be going to strain | sensığınnıq bolursa6sığınırıq bolursayou must be going to strain | olsığınnıq bolur6sığınırıq bolurhe must be going to strain | bizsığınnıq bolurbuz6sığınırıq bolurbuzwe must be going to strain | sizsığınnıq bolursuz6sığınırıq bolursuzyou all must be going to strain | alasığınnıq bolurla6sığınırıq bolurlathey must be going to strain |
| Inference, future (must be going to) | mensığınmazlıq bolurmaI must not be going to strain | sensığınmazlıq bolursayou must not be going to strain | olsığınmazlıq bolurhe must not be going to strain | bizsığınmazlıq bolurbuzwe must not be going to strain | sizsığınmazlıq bolursuzyou all must not be going to strain | alasığınmazlıq bolurlathey must not be going to strain |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sığınırıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | mensığınayımlet me strain | sensığın!sığı!strain! | olsığınsınlet him strain | bizsığınayıqlet's strain | sizsığınığız!strain, you all! | alasığınsınlalet them strain |
| Commands & suggestions | mensığınmayımlet me not strain | sensığınma!don't strain! | olsığınmasınlet him not strain | bizsığınmayıqlet's not strain | sizsığınmağız!don't strain, you all! | alasığınmasınlalet them not strain |
| Commands & suggestions | mensığınayımmı?shall I strain? | olsığınsınmı?should he strain? | bizsığınayıqmı?shall we strain? | alasığınsınlamı?should they strain? | ||
| Commands & suggestions | mensığınmayımmı?shall I not strain? | olsığınmasınmı?should he not strain? | bizsığınmayıqmı?shall we not strain? | alasığınmasınlamı?should they not strain? | ||
| Requests | sensığınçı7sığınçınplease strain | olsığınsınçıdo let him strain | sizsığınçığızplease strain (plural/polite) | alasığınsınlaçıdo let them strain | ||
| Requests | sensığınmaçı7sığınmaçınplease don't strain | olsığınmasınçıdo let him not strain | sizsığınmaçığızplease don't strain (plural/polite) | alasığınmasınlaçıdo let them not strain | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | sensığınŋınsığınŋımay you strain | |||||
| Blessings & curses — may you… | sensığınmağınsığınmağımay you not strain | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | mensığınŋay edim sığınŋa edimwould that I strained | sensığınŋay ediŋ sığınŋa ediŋwould that you strained | olsığınŋay edi sığınŋa ediwould that he strained | bizsığınŋay edik sığınŋa edikwould that we strained | sizsığınŋay edigiz sığınŋa edigizwould that you all strained | alasığınŋay edile sığınŋa edilewould that they strained |
| Optative wish (-ğay + edi) | mensığınmağay edim sığınmağa edimwould that I did not strain | sensığınmağay ediŋ sığınmağa ediŋwould that you did not strain | olsığınmağay edi sığınmağa ediwould that he did not strain | bizsığınmağay edik sığınmağa edikwould that we did not strain | sizsığınmağay edigiz sığınmağa edigizwould that you all did not strain | alasığınmağay edile sığınmağa edilewould that they did not strain |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | mensığınmağa qoyayımsığınma qoyayımlet me allow someone to strain | sensığınmağa qoy!sığınma qoy!let someone strain! | olsığınmağa qoysunsığınma qoysunlet him allow someone to strain | bizsığınmağa qoyayıqsığınma qoyayıqlet's allow someone to strain | sizsığınmağa qoyuğuz!sığınma qoyuğuz!let someone strain, you all! | alasığınmağa qoysunlasığınma qoysunlalet them allow someone to strain |
| Let someone… (commands) | mensığınmağa qoymayımsığınma qoymayımlet me not allow someone to strain | sensığınmağa qoyma!sığınma qoyma!don't let someone strain! | olsığınmağa qoymasınsığınma qoymasınlet him not allow someone to strain | bizsığınmağa qoymayıqsığınma qoymayıqlet's not allow someone to strain | sizsığınmağa qoymağız!sığınma qoymağız!don't let someone strain, you all! | alasığınmağa qoymasınlasığınma qoymasınlalet them not allow someone to strain |
| Let someone… (commands) | mensığınmağa qoyayımmı?sığınma qoyayımmı?shall I allow someone to strain? | olsığınmağa qoysunmu?sığınma qoysunmu?should he allow someone to strain? | bizsığınmağa qoyayıqmı?sığınma qoyayıqmı?shall we allow someone to strain? | alasığınmağa qoysunlamı?sığınma qoysunlamı?should they allow someone to strain? | ||
| Let someone… (commands) | mensığınmağa qoymayımmı?sığınma qoymayımmı?shall I not allow someone to strain? | olsığınmağa qoymasınmı?sığınma qoymasınmı?should he not allow someone to strain? | bizsığınmağa qoymayıqmı?sığınma qoymayıqmı?shall we not allow someone to strain? | alasığınmağa qoymasınlamı?sığınma qoymasınlamı?should they not allow someone to strain? | ||
| Let someone… (present) | mensığınmağa qoyamasığınma qoyamaI allow someone to strain | sensığınmağa qoyasasığınma qoyasayou allow someone to strain | olsığınmağa qoyadısığınma qoyadıhe allows someone to strain | bizsığınmağa qoyabızsığınma qoyabızwe allow someone to strain | sizsığınmağa qoyasızsığınma qoyasızyou all allow someone to strain | alasığınmağa qoyadılasığınma qoyadılathey allow someone to strain |
| Let someone… (present) | mensığınmağa qoymaymasığınma qoymaymaI don't allow someone to strain | sensığınmağa qoymaysasığınma qoymaysayou don't allow someone to strain | olsığınmağa qoymaydısığınma qoymaydıhe doesn't allow someone to strain | bizsığınmağa qoymaybızsığınma qoymaybızwe don't allow someone to strain | sizsığınmağa qoymaysızsığınma qoymaysızyou all don't allow someone to strain | alasığınmağa qoymaydılasığınma qoymaydılathey don't allow someone to strain |
| Let someone… (present) | mensığınmağa qoyamamı?sığınma qoyamamı?do I allow someone to strain? | sensığınmağa qoyamısa?sığınma qoyamısa?do you allow someone to strain? | olsığınmağa qoyamıdı?sığınma qoyamıdı?does he allow someone to strain? | bizsığınmağa qoyabızmı?sığınma qoyabızmı?do we allow someone to strain? | sizsığınmağa qoyamısız?sığınma qoyamısız?do you all allow someone to strain? | alasığınmağa qoyamıdıla?sığınma qoyamıdıla?do they allow someone to strain? |
| Let someone… (present) | mensığınmağa qoymaymamı?sığınma qoymaymamı?don't I allow someone to strain? | sensığınmağa qoymaymısa?sığınma qoymaymısa?don't you allow someone to strain? | olsığınmağa qoymaymıdı?sığınma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to strain? | bizsığınmağa qoymaybızmı?sığınma qoymaybızmı?don't we allow someone to strain? | sizsığınmağa qoymaymısız?sığınma qoymaymısız?don't you all allow someone to strain? | alasığınmağa qoymaymıdıla?sığınma qoymaymıdıla?don't they allow someone to strain? |
| Let someone… (past) | mensığınmağa qoydumsığınma qoydumI allowed someone to strain | sensığınmağa qoyduŋsığınma qoyduŋyou allowed someone to strain | olsığınmağa qoydusığınma qoyduhe allowed someone to strain | bizsığınmağa qoyduqsığınma qoyduqwe allowed someone to strain | sizsığınmağa qoyduğuzsığınma qoyduğuzyou all allowed someone to strain | alasığınmağa qoydulasığınma qoydulathey allowed someone to strain |
| Let someone… (past) | mensığınmağa qoymadımsığınma qoymadımI didn't allow someone to strain | sensığınmağa qoymadıŋsığınma qoymadıŋyou didn't allow someone to strain | olsığınmağa qoymadısığınma qoymadıhe didn't allow someone to strain | bizsığınmağa qoymadıqsığınma qoymadıqwe didn't allow someone to strain | sizsığınmağa qoymadığızsığınma qoymadığızyou all didn't allow someone to strain | alasığınmağa qoymadılasığınma qoymadılathey didn't allow someone to strain |
| Let someone… (past) | mensığınmağa qoydummu?sığınma qoydummu?did I allow someone to strain? | sensığınmağa qoyduŋmu?sığınma qoyduŋmu?did you allow someone to strain? | olsığınmağa qoydumu?sığınma qoydumu?did he allow someone to strain? | bizsığınmağa qoyduqmu?sığınma qoyduqmu?did we allow someone to strain? | sizsığınmağa qoyduğuzmu?sığınma qoyduğuzmu?did you all allow someone to strain? | alasığınmağa qoydulamı?sığınma qoydulamı?did they allow someone to strain? |
| Let someone… (past) | mensığınmağa qoymadımmı?sığınma qoymadımmı?didn't I allow someone to strain? | sensığınmağa qoymadıŋmı?sığınma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to strain? | olsığınmağa qoymadımı?sığınma qoymadımı?didn't he allow someone to strain? | bizsığınmağa qoymadıqmı?sığınma qoymadıqmı?didn't we allow someone to strain? | sizsığınmağa qoymadığızmı?sığınma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to strain? | alasığınmağa qoymadılamı?sığınma qoymadılamı?didn't they allow someone to strain? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
sığınalırğa be able to strain · sığınalmazğa be unable to strain
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | mensığınalamaI can strain | sensığınalasayou can strain | olsığınaladıhe can strain | bizsığınalabızwe can strain | sizsığınalasızyou all can strain | alasığınaladılathey can strain |
| Ability — present | mensığınalmaymaI can't strain | sensığınalmaysayou can't strain | olsığınalmaydıhe can't strain | bizsığınalmaybızwe can't strain | sizsığınalmaysızyou all can't strain | alasığınalmaydılathey can't strain |
| Ability — present | mensığınalamamı? sığınalamıma?can I strain? | sensığınalamısa?can you strain? | olsığınalamıdı?can he strain? | bizsığınalabızmı? sığınalamıbız?can we strain? | sizsığınalamısız?can you all strain? | alasığınalamıdıla?can they strain? |
| Ability — present | mensığınalmaymamı? sığınalmaymıma?can't I strain? | sensığınalmaymısa?can't you strain? | olsığınalmaymıdı?can't he strain? | bizsığınalmaybızmı? sığınalmaymıbız?can't we strain? | sizsığınalmaymısız?can't you all strain? | alasığınalmaymıdıla?can't they strain? |
| Ability — if I can… | mensığınalsamif I can strain | sensığınalsaŋif you can strain | olsığınalsaif he can strain | bizsığınalsaqif we can strain | sizsığınalsağızif you all can strain | alasığınalsalaif they can strain |
| Ability — if I can… | mensığınalmasamif I can't strain | sensığınalmasaŋif you can't strain | olsığınalmasaif he can't strain | bizsığınalmasaqif we can't strain | sizsığınalmasağızif you all can't strain | alasığınalmasalaif they can't strain |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | mensığınaldımI was able to strain | sensığınaldıŋyou were able to strain | olsığınaldıhe was able to strain | bizsığınaldıqwe were able to strain | sizsığınaldığızyou all were able to strain | alasığınaldılathey were able to strain |
| Ability — simple past | mensığınalmadımI could not strain | sensığınalmadıŋyou could not strain | olsığınalmadıhe could not strain | bizsığınalmadıqwe could not strain | sizsığınalmadığızyou all could not strain | alasığınalmadılathey could not strain |
| Ability — simple past | mensığınaldımmı?was I able to strain? | sensığınaldıŋmı?were you able to strain? | olsığınaldımı?was he able to strain? | bizsığınaldıqmı?were we able to strain? | sizsığınaldığızmı?were you all able to strain? | alasığınaldılamı?were they able to strain? |
| Ability — simple past | mensığınalmadımmı?couldn't I strain? | sensığınalmadıŋmı?couldn't you strain? | olsığınalmadımı?couldn't he strain? | bizsığınalmadıqmı?couldn't we strain? | sizsığınalmadığızmı?couldn't you all strain? | alasığınalmadılamı?couldn't they strain? |
| Ability — perfect / -ğan past | mensığınalğanmaI have been able to strain | sensığınalğansayou have been able to strain | olsığınalğandıhe has been able to strain | bizsığınalğanbızwe have been able to strain | sizsığınalğansızyou all have been able to strain | alasığınalğandılathey have been able to strain |
| Ability — perfect / -ğan past | mensığınalmağanmaI haven't been able to strain | sensığınalmağansayou haven't been able to strain | olsığınalmağandıhe hasn't been able to strain | bizsığınalmağanbızwe haven't been able to strain | sizsığınalmağansızyou all haven't been able to strain | alasığınalmağandılathey haven't been able to strain |
| Ability — perfect / -ğan past | mensığınalğanmamı? sığınalğanmıma?have I been able to strain? | sensığınalğanmısa?have you been able to strain? | olsığınalğanmıdı?has he been able to strain? | bizsığınalğanbızmı? sığınalğanmıbız?have we been able to strain? | sizsığınalğanmısız?have you all been able to strain? | alasığınalğanmıdıla?have they been able to strain? |
| Ability — perfect / -ğan past | mensığınalmağanmamı? sığınalmağanmıma?haven't I been able to strain? | sensığınalmağanmısa?haven't you been able to strain? | olsığınalmağanmıdı?hasn't he been able to strain? | bizsığınalmağanbızmı? sığınalmağanmıbız?haven't we been able to strain? | sizsığınalmağanmısız?haven't you all been able to strain? | alasığınalmağanmıdıla?haven't they been able to strain? |
| Ability — past perfect | mensığınalğan edimsığınalğanemI had been able to strain | sensığınalğan ediŋsığınalğaneŋyou had been able to strain | olsığınalğan edisığınalğanedhe had been able to strain | bizsığınalğan ediksığınalğanekwe had been able to strain | sizsığınalğan edigizsığınalğanegizyou all had been able to strain | alasığınalğan edilesığınalğanellethey had been able to strain |
| Ability — past perfect | mensığınalmağan edimsığınalmağanemI hadn't been able to strain | sensığınalmağan ediŋsığınalmağaneŋyou hadn't been able to strain | olsığınalmağan edisığınalmağanedhe hadn't been able to strain | bizsığınalmağan ediksığınalmağanekwe hadn't been able to strain | sizsığınalmağan edigizsığınalmağanegizyou all hadn't been able to strain | alasığınalmağan edilesığınalmağanellethey hadn't been able to strain |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | mensığınala edimsığınalaemI could strain | sensığınala ediŋsığınalaeŋyou could strain | olsığınala edisığınalaedhe could strain | bizsığınala ediksığınalaekwe could strain | sizsığınala edigizsığınalaegizyou all could strain | alasığınala edilesığınalaellethey could strain |
| Ability — past background | mensığınalmay edimsığınalmayemI could not strain | sensığınalmay ediŋsığınalmayeŋyou could not strain | olsığınalmay edisığınalmayedhe could not strain | bizsığınalmay ediksığınalmayekwe could not strain | sizsığınalmay edigizsığınalmayegizyou all could not strain | alasığınalmay edilesığınalmayellethey could not strain |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | mensığınalırmaI will be able to strain | sensığınalırsayou will be able to strain | olsığınalırhe will be able to strain | bizsığınalırbızwe will be able to strain | sizsığınalırsızyou all will be able to strain | alasığınalırlathey will be able to strain |
| Ability — future I | mensığınalmazmaI won't be able to strain | sensığınalmazsayou won't be able to strain | olsığınalmazhe won't be able to strain | bizsığınalmazbızwe won't be able to strain | sizsığınalmazsızyou all won't be able to strain | alasığınalmazlathey won't be able to strain |
| Ability — future I | mensığınalırmamı? sığınalırmıma?will I be able to strain? | sensığınalırmısa?will you be able to strain? | olsığınalırmı?will he be able to strain? | bizsığınalırbızmı? sığınalırmıbız?will we be able to strain? | sizsığınalırmısız?will you all be able to strain? | alasığınalırlamı? sığınalırmıla?will they be able to strain? |
| Ability — future I | mensığınalmazmamı? sığınalmazmıma?won't I be able to strain? | sensığınalmazmısa?won't you be able to strain? | olsığınalmazmı?won't he be able to strain? | bizsığınalmazbızmı? sığınalmazmıbız?won't we be able to strain? | sizsığınalmazmısız?won't you all be able to strain? | alasığınalmazlamı? sığınalmazmıla?won't they be able to strain? |
| Ability — future II | mensığınallıqmaI am going to be able to strain | sensığınallıqsayou are going to be able to strain | olsığınallıqdıhe is going to be able to strain | bizsığınallıqbızwe are going to be able to strain | sizsığınallıqsızyou all are going to be able to strain | alasığınallıqdılathey are going to be able to strain |
| Ability — future II | mensığınallıq tülmeI am not going to be able to strain | sensığınallıq tülseyou are not going to be able to strain | olsığınallıq tüldühe is not going to be able to strain | bizsığınallıq tülbüzwe are not going to be able to strain | sizsığınallıq tülsüzyou all are not going to be able to strain | alasığınallıq tüldülethey are not going to be able to strain |
| Ability — future II | mensığınallıqmamı? sığınallıqmıma?am I going to be able to strain? | sensığınallıqmısa?are you going to be able to strain? | olsığınallıqmıdı?is he going to be able to strain? | bizsığınallıqbızmı? sığınallıqmıbız?are we going to be able to strain? | sizsığınallıqmısız?are you all going to be able to strain? | alasığınallıqmıdıla?are they going to be able to strain? |
| Ability — future II | mensığınallıq tülmüme?aren't I going to be able to strain? | sensığınallıq tülmüse?aren't you going to be able to strain? | olsığınallıq tülmüdü?isn't he going to be able to strain? | bizsığınallıq tülmübüz?aren't we going to be able to strain? | sizsığınallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to strain? | alasığınallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to strain? |
| Ability — would be able to… | mensığınalır edimsığınalır emI would be able to strain | sensığınalır ediŋsığınalır eŋyou would be able to strain | olsığınalır edisığınalır edhe would be able to strain | bizsığınalır ediksığınalır ekwe would be able to strain | sizsığınalır edigizsığınalır egizyou all would be able to strain | alasığınalır edilesığınalır ellethey would be able to strain |
| Ability — would be able to… | mensığınalmaz edimsığınalmaz emI wouldn't be able to strain | sensığınalmaz ediŋsığınalmaz eŋyou wouldn't be able to strain | olsığınalmaz edisığınalmaz edhe wouldn't be able to strain | bizsığınalmaz ediksığınalmaz ekwe wouldn't be able to strain | sizsığınalmaz edigizsığınalmaz egizyou all wouldn't be able to strain | alasığınalmaz edilesığınalmaz ellethey wouldn't be able to strain |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | sensığınalğınsığınalğımay you be able to strain | |||||
| Second-person optative — ability | sensığınalmağınsığınalmağımay you not be able to strain | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | mensığınırğa izleymeI want to strain | sensığınırğa izleyseyou want to strain | olsığınırğa izleydihe wants to strain | bizsığınırğa izleybizwe want to strain | sizsığınırğa izleysizyou all want to strain | alasığınırğa izleydilethey want to strain |
| want to | mensığınırğa izlemeymeI do not want to strain | sensığınırğa izlemeyseyou do not want to strain | olsığınırğa izlemeydihe does not want to strain | bizsığınırğa izlemeybizwe do not want to strain | sizsığınırğa izlemeysizyou all do not want to strain | alasığınırğa izlemeydilethey do not want to strain |
| would like to | mensığınırğa süemeI would like to strain | sensığınırğa süeseyou would like to strain | olsığınırğa süedihe would like to strain | bizsığınırğa süebizwe would like to strain | sizsığınırğa süesizyou all would like to strain | alasığınırğa süedilethey would like to strain |
| would like to | mensığınırğa süymeymeI would not like to strain | sensığınırğa süymeyseyou would not like to strain | olsığınırğa süymeydihe would not like to strain | bizsığınırğa süymeybizwe would not like to strain | sizsığınırğa süymeysizyou all would not like to strain | alasığınırğa süymeydilethey would not like to strain |
| hope to | mensığınırğa umutlanamaI hope to strain | sensığınırğa umutlanasayou hope to strain | olsığınırğa umutlanadıhe hopes to strain | bizsığınırğa umutlanabızwe hope to strain | sizsığınırğa umutlanasızyou all hope to strain | alasığınırğa umutlanadılathey hope to strain |
| hope to | mensığınırğa umutlanmaymaI do not hope to strain | sensığınırğa umutlanmaysayou do not hope to strain | olsığınırğa umutlanmaydıhe does not hope to strain | bizsığınırğa umutlanmaybızwe do not hope to strain | sizsığınırğa umutlanmaysızyou all do not hope to strain | alasığınırğa umutlanmaydılathey do not hope to strain |
| be about to | mensığınırğa deb turamaI am about to strain | sensığınırğa deb turasayou are about to strain | olsığınırğa deb turadıhe is about to strain | bizsığınırğa deb turabızwe are about to strain | sizsığınırğa deb turasızyou all are about to strain | alasığınırğa deb turadılathey are about to strain |
| be about to | mensığınırğa deb turmaymaI am not about to strain | sensığınırğa deb turmaysayou are not about to strain | olsığınırğa deb turmaydıhe is not about to strain | bizsığınırğa deb turmaybızwe are not about to strain | sizsığınırğa deb turmaysızyou all are not about to strain | alasığınırğa deb turmaydılathey are not about to strain |
| Need and obligation | ||||||
| need to | mensığınırğa kerekmeI need to strain | sensığınırğa kerekseyou need to strain | olsığınırğa kerekdihe needs to strain | bizsığınırğa kerekbizwe need to strain | sizsığınırğa kereksizyou all need to strain | alasığınırğa kerekdilethey need to strain |
| need to | mensığınırğa kerek tülmeI do not need to strain | sensığınırğa kerek tülseyou do not need to strain | olsığınırğa kerek tüldühe does not need to strain | bizsığınırğa kerek tülbüzwe do not need to strain | sizsığınırğa kerek tülsüzyou all do not need to strain | alasığınırğa kerek tüldülethey do not need to strain |
| have to | menmenŋe sığınırğa tüşediI have to strain | sensenŋe sığınırğa tüşediyou have to strain | olaŋa sığınırğa tüşedihe has to strain | bizbizge sığınırğa tüşediwe have to strain | sizsizge sığınırğa tüşediyou all have to strain | alaalağa sığınırğa tüşedithey have to strain |
| have to | menmenŋe sığınırğa tüşmeydiI do not have to strain | sensenŋe sığınırğa tüşmeydiyou do not have to strain | olaŋa sığınırğa tüşmeydihe does not have to strain | bizbizge sığınırğa tüşmeydiwe do not have to strain | sizsizge sığınırğa tüşmeydiyou all do not have to strain | alaalağa sığınırğa tüşmeydithey do not have to strain |
| be obliged to | mensığınırğa borçlumaI am obliged to strain | sensığınırğa borçlusayou are obliged to strain | olsığınırğa borçluduhe is obliged to strain | bizsığınırğa borçlubuzwe are obliged to strain | sizsığınırğa borçlusuzyou all are obliged to strain | alasığınırğa borçludulathey are obliged to strain |
| be obliged to | mensığınırğa borçlu tülmeI am not obliged to strain | sensığınırğa borçlu tülseyou are not obliged to strain | olsığınırğa borçlu tüldühe is not obliged to strain | bizsığınırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to strain | sizsığınırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to strain | alasığınırğa borçlu tüldülethey are not obliged to strain |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | mensığınırğa madarım bardıI have a way to strain | sensığınırğa madarıŋ bardıyou have a way to strain | olsığınırğa madarı bardıhe has a way to strain | bizsığınırğa madarıbız bardıwe have a way to strain | sizsığınırğa madarığız bardıyou all have a way to strain | alasığınırğa madarları bardıthey have a way to strain |
| have a way to | mensığınırğa madarım joqduI have no way to strain | sensığınırğa madarıŋ joqduyou have no way to strain | olsığınırğa madarı joqduhe has no way to strain | bizsığınırğa madarıbız joqduwe have no way to strain | sizsığınırğa madarığız joqduyou all have no way to strain | alasığınırğa madarları joqduthey have no way to strain |
| be free to | mensığınırğa erkinligim bardıI am free to strain | sensığınırğa erkinligiŋ bardıyou are free to strain | olsığınırğa erkinligi bardıhe is free to strain | bizsığınırğa erkinligibiz bardıwe are free to strain | sizsığınırğa erkinligigiz bardıyou all are free to strain | alasığınırğa erkinlikleri bardıthey are free to strain |
| be free to | mensığınırğa erkinligim joqduI am not free to strain | sensığınırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to strain | olsığınırğa erkinligi joqduhe is not free to strain | bizsığınırğa erkinligibiz joqduwe are not free to strain | sizsığınırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to strain | alasığınırğa erkinlikleri joqduthey are not free to strain |
| be possible to | menmenŋe sığınırğa bolluqduit is possible for me to strain | sensenŋe sığınırğa bolluqduit is possible for you to strain | olaŋa sığınırğa bolluqduit is possible for him to strain | bizbizge sığınırğa bolluqduit is possible for us to strain | sizsizge sığınırğa bolluqduit is possible for you all to strain | alaalağa sığınırğa bolluqduit is possible for them to strain |
| be possible to | menmenŋe sığınırğa bolluq tüldüit is not possible for me to strain | sensenŋe sığınırğa bolluq tüldüit is not possible for you to strain | olaŋa sığınırğa bolluq tüldüit is not possible for him to strain | bizbizge sığınırğa bolluq tüldüit is not possible for us to strain | sizsizge sığınırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to strain | alaalağa sığınırğa bolluq tüldüit is not possible for them to strain |
| be ready to | mensığınırğa hazırmaI am ready to strain | sensığınırğa hazırsayou are ready to strain | olsığınırğa hazırdıhe is ready to strain | bizsığınırğa hazırbızwe are ready to strain | sizsığınırğa hazırsızyou all are ready to strain | alasığınırğa hazırdılathey are ready to strain |
| be ready to | mensığınırğa hazır tülmeI am not ready to strain | sensığınırğa hazır tülseyou are not ready to strain | olsığınırğa hazır tüldühe is not ready to strain | bizsığınırğa hazır tülbüzwe are not ready to strain | sizsığınırğa hazır tülsüzyou all are not ready to strain | alasığınırğa hazır tüldülethey are not ready to strain |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | mensığınırğa küreşemeI am trying to strain | sensığınırğa küreşeseyou are trying to strain | olsığınırğa küreşedihe is trying to strain | bizsığınırğa küreşebizwe are trying to strain | sizsığınırğa küreşesizyou all are trying to strain | alasığınırğa küreşedilethey are trying to strain |
| try to | mensığınırğa küreşmeymeI am not trying to strain | sensığınırğa küreşmeyseyou are not trying to strain | olsığınırğa küreşmeydihe is not trying to strain | bizsığınırğa küreşmeybizwe are not trying to strain | sizsığınırğa küreşmeysizyou all are not trying to strain | alasığınırğa küreşmeydilethey are not trying to strain |
| agree to | mensığınırğa unaymaI agree to strain | sensığınırğa unaysayou agree to strain | olsığınırğa unaydıhe agrees to strain | bizsığınırğa unaybızwe agree to strain | sizsığınırğa unaysızyou all agree to strain | alasığınırğa unaydılathey agree to strain |
| agree to | mensığınırğa unamaymaI refuse to strain | sensığınırğa unamaysayou refuse to strain | olsığınırğa unamaydıhe refuses to strain | bizsığınırğa unamaybızwe refuse to strain | sizsığınırğa unamaysızyou all refuse to strain | alasığınırğa unamaydılathey refuse to strain |
| hurry to | mensığınırğa aşığamaI am in a hurry to strain | sensığınırğa aşığasayou are in a hurry to strain | olsığınırğa aşığadıhe is in a hurry to strain | bizsığınırğa aşığabızwe are in a hurry to strain | sizsığınırğa aşığasızyou all are in a hurry to strain | alasığınırğa aşığadılathey are in a hurry to strain |
| hurry to | mensığınırğa aşıqmaymaI am in no hurry to strain | sensığınırğa aşıqmaysayou are in no hurry to strain | olsığınırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to strain | bizsığınırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to strain | sizsığınırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to strain | alasığınırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to strain |
| be afraid to | mensığınırğa qorqamaI am afraid to strain | sensığınırğa qorqasayou are afraid to strain | olsığınırğa qorqadıhe is afraid to strain | bizsığınırğa qorqabızwe are afraid to strain | sizsığınırğa qorqasızyou all are afraid to strain | alasığınırğa qorqadılathey are afraid to strain |
| be afraid to | mensığınırğa qorqmaymaI am not afraid to strain | sensığınırğa qorqmaysayou are not afraid to strain | olsığınırğa qorqmaydıhe is not afraid to strain | bizsığınırğa qorqmaybızwe are not afraid to strain | sizsığınırğa qorqmaysızyou all are not afraid to strain | alasığınırğa qorqmaydılathey are not afraid to strain |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | mensığına bolmazmaI can't be straining | sensığına bolmazsayou can't be straining | olsığına bolmazhe can't be straining | bizsığına bolmazbızwe can't be straining | sizsığına bolmazsızyou all can't be straining | alasığına bolmazlathey can't be straining |
| Inference, present — double negation | mensığınmay bolmazmaI must be straining (emphatic) | sensığınmay bolmazsayou must be straining (emphatic) | olsığınmay bolmazhe must be straining (emphatic) | bizsığınmay bolmazbızwe must be straining (emphatic) | sizsığınmay bolmazsızyou all must be straining (emphatic) | alasığınmay bolmazlathey must be straining (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | mensığına turmasamif I don't keep straining | sensığına turmasaŋif you don't keep straining | olsığına turmasaif he doesn't keep straining | bizsığına turmasaqif we don't keep straining | sizsığına turmasağızif you all don't keep straining | alasığına turmasalaif they don't keep straining |
| Inference, progressive — auxiliary negated | mensığına tura bolmazmaI can't be in the middle of straining | sensığına tura bolmazsayou can't be in the middle of straining | olsığına tura bolmazhe can't be in the middle of straining | bizsığına tura bolmazbızwe can't be in the middle of straining | sizsığına tura bolmazsızyou all can't be in the middle of straining | alasığına tura bolmazlathey can't be in the middle of straining |
| Inference, progressive — double negation | mensığınmay tura bolmazmaI must keep on not straining (emphatic) | sensığınmay tura bolmazsayou must keep on not straining (emphatic) | olsığınmay tura bolmazhe must keep on not straining (emphatic) | bizsığınmay tura bolmazbızwe must keep on not straining (emphatic) | sizsığınmay tura bolmazsızyou all must keep on not straining (emphatic) | alasığınmay tura bolmazlathey must keep on not straining (emphatic) |
| Progressive — verb negated | mensığınmay turamaI keep on not straining | sensığınmay turasayou keep on not straining | olsığınmay turadıhe keeps on not straining | bizsığınmay turabızwe keep on not straining | sizsığınmay turasızyou all keep on not straining | alasığınmay turadılathey keep on not straining |
| Progressive — double negation | mensığınmay turmaymaI am not keeping on not straining | sensığınmay turmaysayou are not keeping on not straining | olsığınmay turmaydıhe is not keeping on not straining | bizsığınmay turmaybızwe are not keeping on not straining | sizsığınmay turmaysızyou all are not keeping on not straining | alasığınmay turmaydılathey are not keeping on not straining |
| Progressive — double negation | mensığınmay turmaymımaaren't I keeping on not straining? | sensığınmay turmaymısaaren't you keeping on not straining? | olsığınmay turmaymıdıisn't he keeping on not straining? | bizsığınmay turmaymıbızaren't we keeping on not straining? | sizsığınmay turmaymısızaren't you all keeping on not straining? | alasığınmay turmaymıdılaaren't they keeping on not straining? |
| Inference — auxiliary negated | mensığınŋan bolmazmaI can't have strained | sensığınŋan bolmazsayou can't have strained | olsığınŋan bolmazhe can't have strained | bizsığınŋan bolmazbızwe can't have strained | sizsığınŋan bolmazsızyou all can't have strained | alasığınŋan bolmazlathey can't have strained |
| Inference — double negation | mensığınmağan bolmazmaI must have strained (emphatic) | sensığınmağan bolmazsayou must have strained (emphatic) | olsığınmağan bolmazhe must have strained (emphatic) | bizsığınmağan bolmazbızwe must have strained (emphatic) | sizsığınmağan bolmazsızyou all must have strained (emphatic) | alasığınmağan bolmazlathey must have strained (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | mensığınŋan bolmasamif it weren't that I had strained | sensığınŋan bolmasaŋif it weren't that you had strained | olsığınŋan bolmasaif it weren't that he had strained | bizsığınŋan bolmasaqif it weren't that we had strained | sizsığınŋan bolmasağızif it weren't that you all had strained | alasığınŋan bolmasalaif it weren't that they had strained |
| Counterfactual — double negation | mensığınmağan bolmasamif it weren't that I hadn't strained | sensığınmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't strained | olsığınmağan bolmasaif it weren't that he hadn't strained | bizsığınmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't strained | sizsığınmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't strained | alasığınmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't strained |
| Inference, future — auxiliary negated | mensığınnıq bolmazmaI can't be going to strain | sensığınnıq bolmazsayou can't be going to strain | olsığınnıq bolmazhe can't be going to strain | bizsığınnıq bolmazbızwe can't be going to strain | sizsığınnıq bolmazsızyou all can't be going to strain | alasığınnıq bolmazlathey can't be going to strain |
| Inference, future — double negation | mensığınmazlıq bolmazmaI must be going to strain (emphatic) | sensığınmazlıq bolmazsayou must be going to strain (emphatic) | olsığınmazlıq bolmazhe must be going to strain (emphatic) | bizsığınmazlıq bolmazbızwe must be going to strain (emphatic) | sizsığınmazlıq bolmazsızyou all must be going to strain (emphatic) | alasığınmazlıq bolmazlathey must be going to strain (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | mensığınnıq bolmasamif it weren't that I were going to strain | sensığınnıq bolmasaŋif it weren't that you were going to strain | olsığınnıq bolmasaif it weren't that he were going to strain | bizsığınnıq bolmasaqif it weren't that we were going to strain | sizsığınnıq bolmasağızif it weren't that you all were going to strain | alasığınnıq bolmasalaif it weren't that they were going to strain |
| Counterfactual future — double negation | mensığınmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to strain | sensığınmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to strain | olsığınmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to strain | bizsığınmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to strain | sizsığınmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to strain | alasığınmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to strain |