qıysıq
/qɯjsɯq/ · plural qıysıqla
1. crooked, bent, lopsided, askew
- qıysıq eterge — to knock something askew
- qıysıq bolurğa — to go crooked
- qıysıq jürüydü — he walks with a lurch
2. capricious, awkward, difficult
- qıysıq adam — an awkward man
- qıysıq sabiy — a wayward child
- qıysıq kişi — a contrary man
3. bad, unseemly (of a deed); barbed (of a word)
- qıysıq iş — a bad deed
- qıysıq söz — a barbed word
- qıysıq qararğa — to look askance at someone
4. crookedness, a bend
- qabırğanı qıysığı — the crookedness of the wall
- qıysığı körünedi — its bend shows
- qıysıqnı tüzetdi — he straightened out the crookedness
5. fault, flaw, mistake
- işni qıysığı — the flaw in the work
- qıysığın tapdı — he found the fault
- qıysıqsız iş — faultless work
As an adjective
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are crooked | menqıysıqma | senqıysıqsa | olqıysıqdı | bizqıysıqbız | sizqıysıqsız | alaqıysıqdıla |
| comparative — moream/is/are more crooked | menqıysığıraqma | senqıysığıraqsa | olqıysığıraqdı | bizqıysığıraqbız | sizqıysığıraqsız | alaqıysığıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very crooked | menbek qıysıqma | senbek qıysıqsa | olbek qıysıqdı | bizbek qıysıqbız | sizbek qıysıqsız | alabek qıysıqdıla |
| superlative — mostam/is/are the most crooked | menem qıysıqma | senem qıysıqsa | olem qıysıqdı | bizem qıysıqbız | sizem qıysıqsız | alaem qıysıqdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden qıysıqdı — "compared to me, he is crooked."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are crooked | menikimeniki qıysıqdı | senikiseniki qıysıqdı | anıqıanıqı qıysıqdı | biznikibizniki qıysıqdı | siznikisizniki qıysıqdı | alanıqıalanıqı qıysıqdı |
| comparative — moreis / are more crooked | menikimeniki qıysığıraqdı | senikiseniki qıysığıraqdı | anıqıanıqı qıysığıraqdı | biznikibizniki qıysığıraqdı | siznikisizniki qıysığıraqdı | alanıqıalanıqı qıysığıraqdı |
| intensifier — veryis / are very crooked | menikimeniki bek qıysıqdı | senikiseniki bek qıysıqdı | anıqıanıqı bek qıysıqdı | biznikibizniki bek qıysıqdı | siznikisizniki bek qıysıqdı | alanıqıalanıqı bek qıysıqdı |
| superlative — mostis / are the most crooked | menikimeniki em qıysıqdı | senikiseniki em qıysıqdı | anıqıanıqı em qıysıqdı | biznikibizniki em qıysıqdı | siznikisizniki em qıysıqdı | alanıqıalanıqı em qıysıqdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are crooked | menikilemenikile qıysıqdıla | senikilesenikile qıysıqdıla | anıqılaanıqıla qıysıqdıla | biznikilebiznikile qıysıqdıla | siznikilesiznikile qıysıqdıla | alanıqılaalanıqıla qıysıqdıla |
| comparative — moreis / are more crooked | menikilemenikile qıysığıraqdıla | senikilesenikile qıysığıraqdıla | anıqılaanıqıla qıysığıraqdıla | biznikilebiznikile qıysığıraqdıla | siznikilesiznikile qıysığıraqdıla | alanıqılaalanıqıla qıysığıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very crooked | menikilemenikile bek qıysıqdıla | senikilesenikile bek qıysıqdıla | anıqılaanıqıla bek qıysıqdıla | biznikilebiznikile bek qıysıqdıla | siznikilesiznikile bek qıysıqdıla | alanıqılaalanıqıla bek qıysıqdıla |
| superlative — mostis / are the most crooked | menikilemenikile em qıysıqdıla | senikilesenikile em qıysıqdıla | anıqılaanıqıla em qıysıqdıla | biznikilebiznikile em qıysıqdıla | siznikilesiznikile em qıysıqdıla | alanıqılaalanıqıla em qıysıqdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu qıysıqdı, bıla qıysıqdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe crookedness | —qıysıq | meniqıysığım | seniqıysığıng | anıqıysığı | bizniqıysığıbız | sizniqıysığığız | alanıqıysıqları |
| Genitivethe crookedness' | —qıysıqnı | meniqıysığımı | seniqıysığıngı | anıqıysığını | bizniqıysığıbıznı | sizniqıysığığıznı | alanıqıysıqlarını |
| Accusativethe crookedness (as the object) | —qıysıqnı | meniqıysığımı | seniqıysığıngı | anıqıysığın | bizniqıysığıbıznı | sizniqıysığığıznı | alanıqıysıqların |
| Dativeto the crookedness | —qıysıqğa | meniqıysığıma | seniqıysığınga | anıqıysığına | bizniqıysığıbızğa | sizniqıysığığızğa | alanıqıysıqlarına |
| Locativeat / in the crookedness | —qıysıqda | meniqıysığımda | seniqıysığıngda | anıqıysığında | bizniqıysığıbızda | sizniqıysığığızda | alanıqıysıqlarında |
| Ablativefrom the crookedness | —qıysıqdan | meniqıysığımdan | seniqıysığıngdan | anıqıysığından | bizniqıysığıbızdan | sizniqıysığığızdan | alanıqıysıqlarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe crookednesses | —qıysıqla | meniqıysıqlarım | seniqıysıqlarıng | anıqıysıqları | bizniqıysıqlarıbız | sizniqıysıqlarığız | alanıqıysıqları |
| Genitivethe crookednesses' | —qıysıqlanı | meniqıysıqlarımı | seniqıysıqlarıngı | anıqıysıqlarını | bizniqıysıqlarıbıznı | sizniqıysıqlarığıznı | alanıqıysıqlarını |
| Accusativethe crookednesses (as the object) | —qıysıqlanı | meniqıysıqlarımı | seniqıysıqlarıngı | anıqıysıqların | bizniqıysıqlarıbıznı | sizniqıysıqlarığıznı | alanıqıysıqların |
| Dativeto the crookednesses | —qıysıqlağa | meniqıysıqlarıma | seniqıysıqlarınga | anıqıysıqlarına | bizniqıysıqlarıbızğa | sizniqıysıqlarığızğa | alanıqıysıqlarına |
| Locativeat / in the crookednesses | —qıysıqlada | meniqıysıqlarımda | seniqıysıqlarıngda | anıqıysıqlarında | bizniqıysıqlarıbızda | sizniqıysıqlarığızda | alanıqıysıqlarında |
| Ablativefrom the crookednesses | —qıysıqladan | meniqıysıqlarımdan | seniqıysıqlarıngdan | anıqıysıqlarından | bizniqıysıqlarıbızdan | sizniqıysıqlarığızdan | alanıqıysıqlarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: qıysıqları can mean "his / her crookednesses", "their crookedness", or "their crookednesses" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.