qıyparğa

/qɯjparʁa/

(v.) to chop off, to cut off, to lop off

jawnu başın qıyparğa — to cut off the enemy's head
butaqnı qıypardı — he lopped the branch off
başın qıypadıla — they struck his head off

Conjugation

Common forms

qıypaydıhe is chopping off
qıypadıhe chopped off
qıypağandıhe has chopped off
qıyparhe will chop off
qıyparıqdıhe is going to chop off
qıypay edihe was chopping off
qıypasaif he chops off
qıypa!chop off!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qıyparğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is chopping off	menqıypayma	senqıypaysa	olqıypaydı	bizqıypaybız	sizqıypaysız	alaqıypaydıla
Present (simple & continuous)he is not chopping off	menqıypamayma	senqıypamaysa	olqıypamaydı	bizqıypamaybız	sizqıypamaysız	alaqıypamaydıla
Present (simple & continuous)is he chopping off?	menqıypaymıma? qıypaymamı?	senqıypaymısa?	olqıypaymıdı?	bizqıypaymıbız? qıypaybızmı?	sizqıypaymısız?	alaqıypaymıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he chopping off?	menqıypamaymıma? qıypamaymamı?	senqıypamaymısa?	olqıypamaymıdı?	bizqıypamaymıbız? qıypamaybızmı?	sizqıypamaymısız?	alaqıypamaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually chops off	menqıypawçanma	senqıypawçansa	olqıypawçandı	bizqıypawçanbız	sizqıypawçansız	alaqıypawçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually chop off	menqıypawçan tülme	senqıypawçan tülse	olqıypawçan tüldü	bizqıypawçan tülbüz	sizqıypawçan tülsüz	alaqıypawçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually chop off?	menqıypawçanmıma? qıypawçanmamı?	senqıypawçanmısa?	olqıypawçanmıdı?	bizqıypawçanmıbız? qıypawçanbızmı?	sizqıypawçanmısız?	alaqıypawçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually chop off?	menqıypawçan tülmüme?	senqıypawçan tülmüse?	olqıypawçan tülmüdü?	bizqıypawçan tülmübüz?	sizqıypawçan tülmüsüz?	alaqıypawçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has chopped off and remains so			olqıypabdı			alaqıypabdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he chopped off?			olqıypabmıdı?			alaqıypabmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of chopping off	menqıypay turama	senqıypay turasa	olqıypay turadı	bizqıypay turabız	sizqıypay turasız	alaqıypay turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of chopping off	menqıypay turmayma	senqıypay turmaysa	olqıypay turmaydı	bizqıypay turmaybız	sizqıypay turmaysız	alaqıypay turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of chopping off?	menqıypay turamıma? qıypay turamamı?	senqıypay turamısa?	olqıypay turamıdı?	bizqıypay turamıbız? qıypay turabızmı?	sizqıypay turamısız?	alaqıypay turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of chopping off?	menqıypay turmaymıma? qıypay turmaymamı?	senqıypay turmaymısa?	olqıypay turmaymıdı?	bizqıypay turmaymıbız? qıypay turmaybızmı?	sizqıypay turmaymısız?	alaqıypay turmaymıdıla?
Simple past (definite)he chopped off	menqıypadım	senqıypadıng	olqıypadı	bizqıypadıq	sizqıypadığız	alaqıypadıla
Simple past (definite)he didn't chop off	menqıypamadım	senqıypamadıng	olqıypamadı	bizqıypamadıq	sizqıypamadığız	alaqıypamadıla
Simple past (definite)did he chop off?	menqıypadımmı?	senqıypadıngmı?	olqıypadımı?	bizqıypadıqmı?	sizqıypadığızmı?	alaqıypadılamı?
Simple past (definite)didn't he chop off?	menqıypamadımmı?	senqıypamadıngmı?	olqıypamadımı?	bizqıypamadıqmı?	sizqıypamadığızmı?	alaqıypamadılamı?
Perfect (past indefinite)he has chopped off	menqıypağanma	senqıypağansa	olqıypağandı	bizqıypağanbız	sizqıypağansız	alaqıypağandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't chopped off	menqıypamağanma	senqıypamağansa	olqıypamağandı	bizqıypamağanbız	sizqıypamağansız	alaqıypamağandıla
Perfect (past indefinite)has he chopped off?	menqıypağanmıma? qıypağanmamı?	senqıypağanmısa?	olqıypağanmıdı?	bizqıypağanmıbız? qıypağanbızmı?	sizqıypağanmısız?	alaqıypağanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he chopped off?	menqıypamağanmıma? qıypamağanmamı?	senqıypamağanmısa?	olqıypamağanmıdı?	bizqıypamağanmıbız? qıypamağanbızmı?	sizqıypamağanmısız?	alaqıypamağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will chop off	menqıyparma	senqıyparsa	olqıypar	bizqıyparbız	sizqıyparsız	alaqıyparla
Indefinite future (future I)he won't chop off	menqıypamazma	senqıypamazsa	olqıypamaz	bizqıypamazbız	sizqıypamazsız	alaqıypamazla
Indefinite future (future I)will he chop off?	menqıyparmıma? qıyparmamı?	senqıyparmısa?	olqıyparmı?	bizqıyparmıbız? qıyparbızmı?	sizqıyparmısız?	alaqıyparmıla?
Indefinite future (future I)won't he chop off?	menqıypamazmıma? qıypamazmamı?	senqıypamazmısa?	olqıypamazmı?	bizqıypamazmıbız? qıypamazbızmı?	sizqıypamazmısız?	alaqıypamazmıla?
Definite future (future II)he is going to chop off	menqıyparıqma	senqıyparıqsa	olqıyparıqdı	bizqıyparıqbız	sizqıyparıqsız	alaqıyparıqdıla
Definite future (future II)he is not going to chop off	menqıyparıq tülme	senqıyparıq tülse	olqıyparıq tüldü	bizqıyparıq tülbüz	sizqıyparıq tülsüz	alaqıyparıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to chop off?	menqıyparıqmıma? qıyparıqmamı?	senqıyparıqmısa?	olqıyparıqmıdı?	bizqıyparıqmıbız? qıyparıqbızmı?	sizqıyparıqmısız?	alaqıyparıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to chop off?	menqıyparıq tülmüme?	senqıyparıq tülmüse?	olqıyparıq tülmüdü?	bizqıyparıq tülmübüz?	sizqıyparıq tülmüsüz?	alaqıyparıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qıyparğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had chopped off	menqıypağan edimqıypağanem	senqıypağan edingqıypağaneng	olqıypağan ediqıypağaned	bizqıypağan edikqıypağanek	sizqıypağan edigizqıypağanegiz	alaqıypağan edileqıypağanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't chopped off	menqıypamağan edimqıypamağanem	senqıypamağan edingqıypamağaneng	olqıypamağan ediqıypamağaned	bizqıypamağan edikqıypamağanek	sizqıypamağan edigizqıypamağanegiz	alaqıypamağan edileqıypamağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was chopping off	menqıypay edimqıypayem	senqıypay edingqıypayeng	olqıypay ediqıypayed	bizqıypay edikqıypayek	sizqıypay edigizqıypayegiz	alaqıypay edileqıypayelle
Past continuous (imperfect)he wasn't chopping off	menqıypamay edimqıypamayem	senqıypamay edingqıypamayeng	olqıypamay ediqıypamayed	bizqıypamay edikqıypamayek	sizqıypamay edigizqıypamayegiz	alaqıypamay edileqıypamayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to chop off	menqıypawçan edimqıypawçanem	senqıypawçan edingqıypawçaneng	olqıypawçan ediqıypawçaned	bizqıypawçan edikqıypawçanek	sizqıypawçan edigizqıypawçanegiz	alaqıypawçan edileqıypawçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to chop off	menqıypawçan tül edimqıypawçan tül em	senqıypawçan tül edingqıypawçan tül eng	olqıypawçan tül ediqıypawçan tül ed	bizqıypawçan tül edikqıypawçan tül ek	sizqıypawçan tül edigizqıypawçan tül egiz	alaqıypawçan tül edileqıypawçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had chopped off and remained so			olqıypab edi			alaqıypab edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't chopped off			olqıypab tül edi			alaqıypab tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of chopping off	menqıypay tura edimqıypay turaem	senqıypay tura edingqıypay turaeng	olqıypay tura ediqıypay turaed	bizqıypay tura edikqıypay turaek	sizqıypay tura edigizqıypay turaegiz	alaqıypay tura edileqıypay turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of chopping off	menqıypay turmay edimqıypay turmayem	senqıypay turmay edingqıypay turmayeng	olqıypay turmay ediqıypay turmayed	bizqıypay turmay edikqıypay turmayek	sizqıypay turmay edigizqıypay turmayegiz	alaqıypay turmay edileqıypay turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would chop off	menqıypar edimqıypar em	senqıypar edingqıypar eng	olqıypar ediqıypar ed	bizqıypar edikqıypar ek	sizqıypar edigizqıypar egiz	alaqıypar edileqıypar elle
Conditional result (would)he wouldn't chop off	menqıypamaz edimqıypamaz em	senqıypamaz edingqıypamaz eng	olqıypamaz ediqıypamaz ed	bizqıypamaz edikqıypamaz ek	sizqıypamaz edigizqıypamaz egiz	alaqıypamaz edileqıypamaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have chopped off	menqıyparıq edimqıyparıq em	senqıyparıq edingqıyparıq eng	olqıyparıq ediqıyparıq ed	bizqıyparıq edikqıyparıq ek	sizqıyparıq edigizqıyparıq egiz	alaqıyparıq edileqıyparıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have chopped off	menqıyparıq tül edimqıyparıq tül em	senqıyparıq tül edingqıyparıq tül eng	olqıyparıq tül ediqıyparıq tül ed	bizqıyparıq tül edikqıyparıq tül ek	sizqıyparıq tül edigizqıyparıq tül egiz	alaqıyparıq tül edileqıyparıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qıyparğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he chops off	menqıypasam	senqıypasang	olqıypasa	bizqıypasaq	sizqıypasağız	alaqıypasala
Conditionalif he doesn't chop off	menqıypamasam	senqıypamasang	olqıypamasa	bizqıypamasaq	sizqıypamasağız	alaqıypamasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is chopping off	menqıypay esem	senqıypay eseng	olqıypay ese	bizqıypay esek	sizqıypay esegiz	alaqıypay esele
Conditional, present realif he is not chopping off	menqıypamay esem	senqıypamay eseng	olqıypamay ese	bizqıypamay esek	sizqıypamay esegiz	alaqıypamay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he chopped off	menqıypasam ediqıypasam ed	senqıypasang ediqıypasang ed	olqıypasa ediqıypasaed	bizqıypasaq ediqıypasaq ed	sizqıypasağız ediqıypasağız ed	alaqıypasala ediqıypasalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't chop off	menqıypamasam ediqıypamasam ed	senqıypamasang ediqıypamasang ed	olqıypamasa ediqıypamasaed	bizqıypamasaq ediqıypamasaq ed	sizqıypamasağız ediqıypamasağız ed	alaqıypamasala ediqıypamasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he chopped off	menqıypadım esem	senqıypadıng eseng	olqıypadı ese	bizqıypadıq esek	sizqıypadığız esegiz	alaqıypadıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't chop off	menqıypamadım esem	senqıypamadıng eseng	olqıypamadı ese	bizqıypamadıq esek	sizqıypamadığız esegiz	alaqıypamadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did chop off (indeed)	menqıypağan esem	senqıypağan eseng	olqıypağan ese	bizqıypağan esek	sizqıypağan esegiz	alaqıypağan esele
Conditional, past realif he didn't chop off (indeed)	menqıypamağan esem	senqıypamağan eseng	olqıypamağan ese	bizqıypamağan esek	sizqıypamağan esegiz	alaqıypamağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had chopped off	menqıypağan bolsam	senqıypağan bolsang	olqıypağan bolsa	bizqıypağan bolsaq	sizqıypağan bolsağız	alaqıypağan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't chopped off	menqıypamağan bolsam	senqıypamağan bolsang	olqıypamağan bolsa	bizqıypamağan bolsaq	sizqıypamağan bolsağız	alaqıypamağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had chopped off	menqıypağan bolsam ediqıypağan bolsam ed	senqıypağan bolsang ediqıypağan bolsang ed	olqıypağan bolsa ediqıypağan bolsaed	bizqıypağan bolsaq ediqıypağan bolsaq ed	sizqıypağan bolsağız ediqıypağan bolsağız ed	alaqıypağan bolsala ediqıypağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't chopped off	menqıypamağan bolsam ediqıypamağan bolsam ed	senqıypamağan bolsang ediqıypamağan bolsang ed	olqıypamağan bolsa ediqıypamağan bolsaed	bizqıypamağan bolsaq ediqıypamağan bolsaq ed	sizqıypamağan bolsağız ediqıypamağan bolsağız ed	alaqıypamağan bolsala ediqıypamağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will chop off	menqıypar esem	senqıypar eseng	olqıypar ese	bizqıypar esek	sizqıypar esegiz	alaqıypar esele
Conditional, aoristif he won't chop off	menqıypamaz esem	senqıypamaz eseng	olqıypamaz ese	bizqıypamaz esek	sizqıypamaz esegiz	alaqıypamaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to chop off	menqıyparıq esem	senqıyparıq eseng	olqıyparıq ese	bizqıyparıq esek	sizqıyparıq esegiz	alaqıyparıq esele
Conditional, futureif he is not going to chop off	menqıyparıq tül esem	senqıyparıq tül eseng	olqıyparıq tül ese	bizqıyparıq tül esek	sizqıyparıq tül esegiz	alaqıyparıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to chop off	menqıyparıq bolsam	senqıyparıq bolsang	olqıyparıq bolsa	bizqıyparıq bolsaq	sizqıyparıq bolsağız	alaqıyparıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to chop off	menqıypamazlıq bolsam	senqıypamazlıq bolsang	olqıypamazlıq bolsa	bizqıypamazlıq bolsaq	sizqıypamazlıq bolsağız	alaqıypamazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qıypadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qıyparğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be chopping off	menqıypay bolurma	senqıypay bolursa	olqıypay bolur	bizqıypay bolurbuz	sizqıypay bolursuz	alaqıypay bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be chopping off	menqıypamay bolurma	senqıypamay bolursa	olqıypamay bolur	bizqıypamay bolurbuz	sizqıypamay bolursuz	alaqıypamay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of chopping off	menqıypay tura bolurma	senqıypay tura bolursa	olqıypay tura bolur	bizqıypay tura bolurbuz	sizqıypay tura bolursuz	alaqıypay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not chopping off	menqıypamay tura bolurma	senqıypamay tura bolursa	olqıypamay tura bolur	bizqıypamay tura bolurbuz	sizqıypamay tura bolursuz	alaqıypamay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have chopped off	menqıypağan bolurma	senqıypağan bolursa	olqıypağan bolur	bizqıypağan bolurbuz	sizqıypağan bolursuz	alaqıypağan bolurla
Inference (must have)he must not have chopped off	menqıypamağan bolurma	senqıypamağan bolursa	olqıypamağan bolur	bizqıypamağan bolurbuz	sizqıypamağan bolursuz	alaqıypamağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to chop off	menqıyparıq bolurma	senqıyparıq bolursa	olqıyparıq bolur	bizqıyparıq bolurbuz	sizqıyparıq bolursuz	alaqıyparıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to chop off	menqıypamazlıq bolurma	senqıypamazlıq bolursa	olqıypamazlıq bolur	bizqıypamazlıq bolurbuz	sizqıypamazlıq bolursuz	alaqıypamazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qıyparğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it chop off	menqıypayım	senqıypa!	olqıypasın	bizqıypayıq	sizqıypağız!	alaqıypasınla
Commands & suggestionslet him/her/it not chop off	menqıypamayım	senqıypama!	olqıypamasın	bizqıypamayıq	sizqıypamağız!	alaqıypamasınla
Commands & suggestionsshould he chop off?	menqıypayımmı?		olqıypasınmı?	bizqıypayıqmı?		alaqıypasınlamı?
Commands & suggestionsshould he not chop off?	menqıypamayımmı?		olqıypamasınmı?	bizqıypamayıqmı?		alaqıypamasınlamı?
Requestsdo let him/her/it chop off		senqıypaçı²	olqıypasınçı		sizqıypaçığız	alaqıypasınlaçı
Requestsdo let him/her/it not chop off		senqıypamaçı²	olqıypamasınçı		sizqıypamaçığız	alaqıypamasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you chop off		senqıypağınqıypağı
Blessings & curses — may you…may you not chop off		senqıypamağınqıypamağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he chopped off	menqıypağay edim qıypağa edim	senqıypağay eding qıypağa eding	olqıypağay edi qıypağa edi	bizqıypağay edik qıypağa edik	sizqıypağay edigiz qıypağa edigiz	alaqıypağay edile qıypağa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not chop off	menqıypamağay edim qıypamağa edim	senqıypamağay eding qıypamağa eding	olqıypamağay edi qıypamağa edi	bizqıypamağay edik qıypamağa edik	sizqıypamağay edigiz qıypamağa edigiz	alaqıypamağay edile qıypamağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to chop off	menqıypamağa qoyayımqıypama qoyayım	senqıypamağa qoy!qıypama qoy!	olqıypamağa qoysunqıypama qoysun	bizqıypamağa qoyayıqqıypama qoyayıq	sizqıypamağa qoyuğuz!qıypama qoyuğuz!	alaqıypamağa qoysunlaqıypama qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to chop off	menqıypamağa qoymayımqıypama qoymayım	senqıypamağa qoyma!qıypama qoyma!	olqıypamağa qoymasınqıypama qoymasın	bizqıypamağa qoymayıqqıypama qoymayıq	sizqıypamağa qoymağız!qıypama qoymağız!	alaqıypamağa qoymasınlaqıypama qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to chop off?	menqıypamağa qoyayımmı?qıypama qoyayımmı?		olqıypamağa qoysunmu?qıypama qoysunmu?	bizqıypamağa qoyayıqmı?qıypama qoyayıqmı?		alaqıypamağa qoysunlamı?qıypama qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to chop off?	menqıypamağa qoymayımmı?qıypama qoymayımmı?		olqıypamağa qoymasınmı?qıypama qoymasınmı?	bizqıypamağa qoymayıqmı?qıypama qoymayıqmı?		alaqıypamağa qoymasınlamı?qıypama qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to chop off	menqıypamağa qoyamaqıypama qoyama	senqıypamağa qoyasaqıypama qoyasa	olqıypamağa qoyadıqıypama qoyadı	bizqıypamağa qoyabızqıypama qoyabız	sizqıypamağa qoyasızqıypama qoyasız	alaqıypamağa qoyadılaqıypama qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to chop off	menqıypamağa qoymaymaqıypama qoymayma	senqıypamağa qoymaysaqıypama qoymaysa	olqıypamağa qoymaydıqıypama qoymaydı	bizqıypamağa qoymaybızqıypama qoymaybız	sizqıypamağa qoymaysızqıypama qoymaysız	alaqıypamağa qoymaydılaqıypama qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to chop off?	menqıypamağa qoyamıma?qıypama qoyamıma?	senqıypamağa qoyamısa?qıypama qoyamısa?	olqıypamağa qoyamıdı?qıypama qoyamıdı?	bizqıypamağa qoyamıbız?qıypama qoyamıbız?	sizqıypamağa qoyamısız?qıypama qoyamısız?	alaqıypamağa qoyamıdıla?qıypama qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to chop off?	menqıypamağa qoymaymıma?qıypama qoymaymıma?	senqıypamağa qoymaymısa?qıypama qoymaymısa?	olqıypamağa qoymaymıdı?qıypama qoymaymıdı?	bizqıypamağa qoymaymıbız?qıypama qoymaymıbız?	sizqıypamağa qoymaymısız?qıypama qoymaymısız?	alaqıypamağa qoymaymıdıla?qıypama qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to chop off	menqıypamağa qoydumqıypama qoydum	senqıypamağa qoydungqıypama qoydung	olqıypamağa qoyduqıypama qoydu	bizqıypamağa qoyduqqıypama qoyduq	sizqıypamağa qoyduğuzqıypama qoyduğuz	alaqıypamağa qoydulaqıypama qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to chop off	menqıypamağa qoymadımqıypama qoymadım	senqıypamağa qoymadıngqıypama qoymadıng	olqıypamağa qoymadıqıypama qoymadı	bizqıypamağa qoymadıqqıypama qoymadıq	sizqıypamağa qoymadığızqıypama qoymadığız	alaqıypamağa qoymadılaqıypama qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to chop off?	menqıypamağa qoydummu?qıypama qoydummu?	senqıypamağa qoydungmu?qıypama qoydungmu?	olqıypamağa qoydumu?qıypama qoydumu?	bizqıypamağa qoyduqmu?qıypama qoyduqmu?	sizqıypamağa qoyduğuzmu?qıypama qoyduğuzmu?	alaqıypamağa qoydulamı?qıypama qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to chop off?	menqıypamağa qoymadımmı?qıypama qoymadımmı?	senqıypamağa qoymadıngmı?qıypama qoymadıngmı?	olqıypamağa qoymadımı?qıypama qoymadımı?	bizqıypamağa qoymadıqmı?qıypama qoymadıqmı?	sizqıypamağa qoymadığızmı?qıypama qoymadığızmı?	alaqıypamağa qoymadılamı?qıypama qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qıyparğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can chop off	menqıypayalama	senqıypayalasa	olqıypayaladı	bizqıypayalabız	sizqıypayalasız	alaqıypayaladıla
Ability — presenthe can't chop off	menqıypayalmayma	senqıypayalmaysa	olqıypayalmaydı	bizqıypayalmaybız	sizqıypayalmaysız	alaqıypayalmaydıla
Ability — presentcan he chop off?	menqıypayalamıma? qıypayalamamı?	senqıypayalamısa?	olqıypayalamıdı?	bizqıypayalamıbız? qıypayalabızmı?	sizqıypayalamısız?	alaqıypayalamıdıla?
Ability — presentcan't he chop off?	menqıypayalmaymıma? qıypayalmaymamı?	senqıypayalmaymısa?	olqıypayalmaymıdı?	bizqıypayalmaymıbız? qıypayalmaybızmı?	sizqıypayalmaymısız?	alaqıypayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can chop off	menqıypayalsam	senqıypayalsang	olqıypayalsa	bizqıypayalsaq	sizqıypayalsağız	alaqıypayalsala
Ability — if I can…if he can't chop off	menqıypayalmasam	senqıypayalmasang	olqıypayalmasa	bizqıypayalmasaq	sizqıypayalmasağız	alaqıypayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to chop off	menqıypayaldım	senqıypayaldıng	olqıypayaldı	bizqıypayaldıq	sizqıypayaldığız	alaqıypayaldıla
Ability — simple pasthe could not chop off	menqıypayalmadım	senqıypayalmadıng	olqıypayalmadı	bizqıypayalmadıq	sizqıypayalmadığız	alaqıypayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to chop off?	menqıypayaldımmı?	senqıypayaldıngmı?	olqıypayaldımı?	bizqıypayaldıqmı?	sizqıypayaldığızmı?	alaqıypayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he chop off?	menqıypayalmadımmı?	senqıypayalmadıngmı?	olqıypayalmadımı?	bizqıypayalmadıqmı?	sizqıypayalmadığızmı?	alaqıypayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to chop off	menqıypayalğanma	senqıypayalğansa	olqıypayalğandı	bizqıypayalğanbız	sizqıypayalğansız	alaqıypayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to chop off	menqıypayalmağanma	senqıypayalmağansa	olqıypayalmağandı	bizqıypayalmağanbız	sizqıypayalmağansız	alaqıypayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to chop off?	menqıypayalğanmıma? qıypayalğanmamı?	senqıypayalğanmısa?	olqıypayalğanmıdı?	bizqıypayalğanmıbız? qıypayalğanbızmı?	sizqıypayalğanmısız?	alaqıypayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to chop off?	menqıypayalmağanmıma? qıypayalmağanmamı?	senqıypayalmağanmısa?	olqıypayalmağanmıdı?	bizqıypayalmağanmıbız? qıypayalmağanbızmı?	sizqıypayalmağanmısız?	alaqıypayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to chop off	menqıypayalğan edimqıypayalğanem	senqıypayalğan edingqıypayalğaneng	olqıypayalğan ediqıypayalğaned	bizqıypayalğan edikqıypayalğanek	sizqıypayalğan edigizqıypayalğanegiz	alaqıypayalğan edileqıypayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to chop off	menqıypayalmağan edimqıypayalmağanem	senqıypayalmağan edingqıypayalmağaneng	olqıypayalmağan ediqıypayalmağaned	bizqıypayalmağan edikqıypayalmağanek	sizqıypayalmağan edigizqıypayalmağanegiz	alaqıypayalmağan edileqıypayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could chop off	menqıypayala edimqıypayalaem	senqıypayala edingqıypayalaeng	olqıypayala ediqıypayalaed	bizqıypayala edikqıypayalaek	sizqıypayala edigizqıypayalaegiz	alaqıypayala edileqıypayalaelle
Ability — past backgroundhe could not chop off	menqıypayalmay edimqıypayalmayem	senqıypayalmay edingqıypayalmayeng	olqıypayalmay ediqıypayalmayed	bizqıypayalmay edikqıypayalmayek	sizqıypayalmay edigizqıypayalmayegiz	alaqıypayalmay edileqıypayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to chop off	menqıypayalırma	senqıypayalırsa	olqıypayalır	bizqıypayalırbız	sizqıypayalırsız	alaqıypayalırla
Ability — future Ihe won't be able to chop off	menqıypayalmazma	senqıypayalmazsa	olqıypayalmaz	bizqıypayalmazbız	sizqıypayalmazsız	alaqıypayalmazla
Ability — future Iwill he be able to chop off?	menqıypayalırmıma? qıypayalırmamı?	senqıypayalırmısa?	olqıypayalırmı?	bizqıypayalırmıbız? qıypayalırbızmı?	sizqıypayalırmısız?	alaqıypayalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to chop off?	menqıypayalmazmıma? qıypayalmazmamı?	senqıypayalmazmısa?	olqıypayalmazmı?	bizqıypayalmazmıbız? qıypayalmazbızmı?	sizqıypayalmazmısız?	alaqıypayalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to chop off	menqıypayallıqma	senqıypayallıqsa	olqıypayallıqdı	bizqıypayallıqbız	sizqıypayallıqsız	alaqıypayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to chop off	menqıypayallıq tülme	senqıypayallıq tülse	olqıypayallıq tüldü	bizqıypayallıq tülbüz	sizqıypayallıq tülsüz	alaqıypayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to chop off?	menqıypayallıqmıma? qıypayallıqmamı?	senqıypayallıqmısa?	olqıypayallıqmıdı?	bizqıypayallıqmıbız? qıypayallıqbızmı?	sizqıypayallıqmısız?	alaqıypayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to chop off?	menqıypayallıq tülmüme?	senqıypayallıq tülmüse?	olqıypayallıq tülmüdü?	bizqıypayallıq tülmübüz?	sizqıypayallıq tülmüsüz?	alaqıypayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to chop off	menqıypayalır edimqıypayalır em	senqıypayalır edingqıypayalır eng	olqıypayalır ediqıypayalır ed	bizqıypayalır edikqıypayalır ek	sizqıypayalır edigizqıypayalır egiz	alaqıypayalır edileqıypayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to chop off	menqıypayalmaz edimqıypayalmaz em	senqıypayalmaz edingqıypayalmaz eng	olqıypayalmaz ediqıypayalmaz ed	bizqıypayalmaz edikqıypayalmaz ek	sizqıypayalmaz edigizqıypayalmaz egiz	alaqıypayalmaz edileqıypayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to chop off		senqıypayalğınqıypayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to chop off		senqıypayalmağınqıypayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qıyparğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be chopping off	menqıypay bolmazma	senqıypay bolmazsa	olqıypay bolmaz	bizqıypay bolmazbız	sizqıypay bolmazsız	alaqıypay bolmazla
Inference, present — double negationhe must be chopping off (emphatic)	menqıypamay bolmazma	senqıypamay bolmazsa	olqıypamay bolmaz	bizqıypamay bolmazbız	sizqıypamay bolmazsız	alaqıypamay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of chopping off	menqıypay tura bolmazma	senqıypay tura bolmazsa	olqıypay tura bolmaz	bizqıypay tura bolmazbız	sizqıypay tura bolmazsız	alaqıypay tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not chopping off (emphatic)	menqıypamay tura bolmazma	senqıypamay tura bolmazsa	olqıypamay tura bolmaz	bizqıypamay tura bolmazbız	sizqıypamay tura bolmazsız	alaqıypamay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not chopping off	menqıypamay turama	senqıypamay turasa	olqıypamay turadı	bizqıypamay turabız	sizqıypamay turasız	alaqıypamay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not chopping off	menqıypamay turmayma	senqıypamay turmaysa	olqıypamay turmaydı	bizqıypamay turmaybız	sizqıypamay turmaysız	alaqıypamay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not chopping off?	menqıypamay turmaymıma	senqıypamay turmaymısa	olqıypamay turmaymıdı	bizqıypamay turmaymıbız	sizqıypamay turmaymısız	alaqıypamay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have chopped off	menqıypağan bolmazma	senqıypağan bolmazsa	olqıypağan bolmaz	bizqıypağan bolmazbız	sizqıypağan bolmazsız	alaqıypağan bolmazla
Inference — double negationhe must have chopped off (emphatic)	menqıypamağan bolmazma	senqıypamağan bolmazsa	olqıypamağan bolmaz	bizqıypamağan bolmazbız	sizqıypamağan bolmazsız	alaqıypamağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had chopped off	menqıypağan bolmasam	senqıypağan bolmasang	olqıypağan bolmasa	bizqıypağan bolmasaq	sizqıypağan bolmasağız	alaqıypağan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't chopped off	menqıypamağan bolmasam	senqıypamağan bolmasang	olqıypamağan bolmasa	bizqıypamağan bolmasaq	sizqıypamağan bolmasağız	alaqıypamağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to chop off	menqıyparıq bolmazma	senqıyparıq bolmazsa	olqıyparıq bolmaz	bizqıyparıq bolmazbız	sizqıyparıq bolmazsız	alaqıyparıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to chop off (emphatic)	menqıypamazlıq bolmazma	senqıypamazlıq bolmazsa	olqıypamazlıq bolmaz	bizqıypamazlıq bolmazbız	sizqıypamazlıq bolmazsız	alaqıypamazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to chop off	menqıyparıq bolmasam	senqıyparıq bolmasang	olqıyparıq bolmasa	bizqıyparıq bolmasaq	sizqıyparıq bolmasağız	alaqıyparıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to chop off	menqıypamazlıq bolmasam	senqıypamazlıq bolmasang	olqıypamazlıq bolmasa	bizqıypamazlıq bolmasaq	sizqıypamazlıq bolmasağız	alaqıypamazlıq bolmasala