qıypalarğa

/qɯjpalarʁa/

(v.) to hack off, to chop off, to lop (a head, a branch)

başın qıypalarğa — to hack off his head
çıbıqnı qıypalarğa — to hack at the switch
butaqlanı qıypaladı — he lopped off the branches

Conjugation

Common forms

qıypaladıhe is hacking off
qıypaldıhe hacked off
qıypalğandıhe has hacked off
qıypalarhe will hack off
qıypalarıqdıhe is going to hack off
qıypala edihe was hacking off
qıypalsaif he hacks off
qıypal!hack off!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qıypalarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is hacking off	menqıypalama	senqıypalasa	olqıypaladı	bizqıypalabız	sizqıypalasız	alaqıypaladıla
Present (simple & continuous)he is not hacking off	menqıypalmayma	senqıypalmaysa	olqıypalmaydı	bizqıypalmaybız	sizqıypalmaysız	alaqıypalmaydıla
Present (simple & continuous)is he hacking off?	menqıypalamıma? qıypalamamı?	senqıypalamısa?	olqıypalamıdı?	bizqıypalamıbız? qıypalabızmı?	sizqıypalamısız?	alaqıypalamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he hacking off?	menqıypalmaymıma? qıypalmaymamı?	senqıypalmaymısa?	olqıypalmaymıdı?	bizqıypalmaymıbız? qıypalmaybızmı?	sizqıypalmaymısız?	alaqıypalmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually hacks off	menqıypalıwçanma	senqıypalıwçansa	olqıypalıwçandı	bizqıypalıwçanbız	sizqıypalıwçansız	alaqıypalıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually hack off	menqıypalıwçan tülme	senqıypalıwçan tülse	olqıypalıwçan tüldü	bizqıypalıwçan tülbüz	sizqıypalıwçan tülsüz	alaqıypalıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually hack off?	menqıypalıwçanmıma? qıypalıwçanmamı?	senqıypalıwçanmısa?	olqıypalıwçanmıdı?	bizqıypalıwçanmıbız? qıypalıwçanbızmı?	sizqıypalıwçanmısız?	alaqıypalıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually hack off?	menqıypalıwçan tülmüme?	senqıypalıwçan tülmüse?	olqıypalıwçan tülmüdü?	bizqıypalıwçan tülmübüz?	sizqıypalıwçan tülmüsüz?	alaqıypalıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has hacked off and remains so			olqıypalıbdı			alaqıypalıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he hacked off?			olqıypalıbmıdı?			alaqıypalıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of hacking off	menqıypala turama	senqıypala turasa	olqıypala turadı	bizqıypala turabız	sizqıypala turasız	alaqıypala turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of hacking off	menqıypala turmayma	senqıypala turmaysa	olqıypala turmaydı	bizqıypala turmaybız	sizqıypala turmaysız	alaqıypala turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of hacking off?	menqıypala turamıma? qıypala turamamı?	senqıypala turamısa?	olqıypala turamıdı?	bizqıypala turamıbız? qıypala turabızmı?	sizqıypala turamısız?	alaqıypala turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of hacking off?	menqıypala turmaymıma? qıypala turmaymamı?	senqıypala turmaymısa?	olqıypala turmaymıdı?	bizqıypala turmaymıbız? qıypala turmaybızmı?	sizqıypala turmaymısız?	alaqıypala turmaymıdıla?
Simple past (definite)he hacked off	menqıypaldım	senqıypaldıng	olqıypaldı	bizqıypaldıq	sizqıypaldığız	alaqıypaldıla
Simple past (definite)he didn't hack off	menqıypalmadım	senqıypalmadıng	olqıypalmadı	bizqıypalmadıq	sizqıypalmadığız	alaqıypalmadıla
Simple past (definite)did he hack off?	menqıypaldımmı?	senqıypaldıngmı?	olqıypaldımı?	bizqıypaldıqmı?	sizqıypaldığızmı?	alaqıypaldılamı?
Simple past (definite)didn't he hack off?	menqıypalmadımmı?	senqıypalmadıngmı?	olqıypalmadımı?	bizqıypalmadıqmı?	sizqıypalmadığızmı?	alaqıypalmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has hacked off	menqıypalğanma	senqıypalğansa	olqıypalğandı	bizqıypalğanbız	sizqıypalğansız	alaqıypalğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't hacked off	menqıypalmağanma	senqıypalmağansa	olqıypalmağandı	bizqıypalmağanbız	sizqıypalmağansız	alaqıypalmağandıla
Perfect (past indefinite)has he hacked off?	menqıypalğanmıma? qıypalğanmamı?	senqıypalğanmısa?	olqıypalğanmıdı?	bizqıypalğanmıbız? qıypalğanbızmı?	sizqıypalğanmısız?	alaqıypalğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he hacked off?	menqıypalmağanmıma? qıypalmağanmamı?	senqıypalmağanmısa?	olqıypalmağanmıdı?	bizqıypalmağanmıbız? qıypalmağanbızmı?	sizqıypalmağanmısız?	alaqıypalmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will hack off	menqıypalarma	senqıypalarsa	olqıypalar	bizqıypalarbız	sizqıypalarsız	alaqıypalarla
Indefinite future (future I)he won't hack off	menqıypalmazma	senqıypalmazsa	olqıypalmaz	bizqıypalmazbız	sizqıypalmazsız	alaqıypalmazla
Indefinite future (future I)will he hack off?	menqıypalarmıma? qıypalarmamı?	senqıypalarmısa?	olqıypalarmı?	bizqıypalarmıbız? qıypalarbızmı?	sizqıypalarmısız?	alaqıypalarmıla?
Indefinite future (future I)won't he hack off?	menqıypalmazmıma? qıypalmazmamı?	senqıypalmazmısa?	olqıypalmazmı?	bizqıypalmazmıbız? qıypalmazbızmı?	sizqıypalmazmısız?	alaqıypalmazmıla?
Definite future (future II)he is going to hack off	menqıypalarıqma	senqıypalarıqsa	olqıypalarıqdı	bizqıypalarıqbız	sizqıypalarıqsız	alaqıypalarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to hack off	menqıypalarıq tülme	senqıypalarıq tülse	olqıypalarıq tüldü	bizqıypalarıq tülbüz	sizqıypalarıq tülsüz	alaqıypalarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to hack off?	menqıypalarıqmıma? qıypalarıqmamı?	senqıypalarıqmısa?	olqıypalarıqmıdı?	bizqıypalarıqmıbız? qıypalarıqbızmı?	sizqıypalarıqmısız?	alaqıypalarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to hack off?	menqıypalarıq tülmüme?	senqıypalarıq tülmüse?	olqıypalarıq tülmüdü?	bizqıypalarıq tülmübüz?	sizqıypalarıq tülmüsüz?	alaqıypalarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qıypalarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had hacked off	menqıypalğan edimqıypalğanem	senqıypalğan edingqıypalğaneng	olqıypalğan ediqıypalğaned	bizqıypalğan edikqıypalğanek	sizqıypalğan edigizqıypalğanegiz	alaqıypalğan edileqıypalğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't hacked off	menqıypalmağan edimqıypalmağanem	senqıypalmağan edingqıypalmağaneng	olqıypalmağan ediqıypalmağaned	bizqıypalmağan edikqıypalmağanek	sizqıypalmağan edigizqıypalmağanegiz	alaqıypalmağan edileqıypalmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was hacking off	menqıypala edimqıypalaem	senqıypala edingqıypalaeng	olqıypala ediqıypalaed	bizqıypala edikqıypalaek	sizqıypala edigizqıypalaegiz	alaqıypala edileqıypalaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't hacking off	menqıypalmay edimqıypalmayem	senqıypalmay edingqıypalmayeng	olqıypalmay ediqıypalmayed	bizqıypalmay edikqıypalmayek	sizqıypalmay edigizqıypalmayegiz	alaqıypalmay edileqıypalmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to hack off	menqıypalıwçan edimqıypalıwçanem	senqıypalıwçan edingqıypalıwçaneng	olqıypalıwçan ediqıypalıwçaned	bizqıypalıwçan edikqıypalıwçanek	sizqıypalıwçan edigizqıypalıwçanegiz	alaqıypalıwçan edileqıypalıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to hack off	menqıypalıwçan tül edimqıypalıwçan tül em	senqıypalıwçan tül edingqıypalıwçan tül eng	olqıypalıwçan tül ediqıypalıwçan tül ed	bizqıypalıwçan tül edikqıypalıwçan tül ek	sizqıypalıwçan tül edigizqıypalıwçan tül egiz	alaqıypalıwçan tül edileqıypalıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had hacked off and remained so			olqıypalıb edi			alaqıypalıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't hacked off			olqıypalıb tül edi			alaqıypalıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of hacking off	menqıypala tura edimqıypala turaem	senqıypala tura edingqıypala turaeng	olqıypala tura ediqıypala turaed	bizqıypala tura edikqıypala turaek	sizqıypala tura edigizqıypala turaegiz	alaqıypala tura edileqıypala turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of hacking off	menqıypala turmay edimqıypala turmayem	senqıypala turmay edingqıypala turmayeng	olqıypala turmay ediqıypala turmayed	bizqıypala turmay edikqıypala turmayek	sizqıypala turmay edigizqıypala turmayegiz	alaqıypala turmay edileqıypala turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would hack off	menqıypalar edimqıypalar em	senqıypalar edingqıypalar eng	olqıypalar ediqıypalar ed	bizqıypalar edikqıypalar ek	sizqıypalar edigizqıypalar egiz	alaqıypalar edileqıypalar elle
Conditional result (would)he wouldn't hack off	menqıypalmaz edimqıypalmaz em	senqıypalmaz edingqıypalmaz eng	olqıypalmaz ediqıypalmaz ed	bizqıypalmaz edikqıypalmaz ek	sizqıypalmaz edigizqıypalmaz egiz	alaqıypalmaz edileqıypalmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have hacked off	menqıypalarıq edimqıypalarıq em	senqıypalarıq edingqıypalarıq eng	olqıypalarıq ediqıypalarıq ed	bizqıypalarıq edikqıypalarıq ek	sizqıypalarıq edigizqıypalarıq egiz	alaqıypalarıq edileqıypalarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have hacked off	menqıypalarıq tül edimqıypalarıq tül em	senqıypalarıq tül edingqıypalarıq tül eng	olqıypalarıq tül ediqıypalarıq tül ed	bizqıypalarıq tül edikqıypalarıq tül ek	sizqıypalarıq tül edigizqıypalarıq tül egiz	alaqıypalarıq tül edileqıypalarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qıypalarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he hacks off	menqıypalsam	senqıypalsang	olqıypalsa	bizqıypalsaq	sizqıypalsağız	alaqıypalsala
Conditionalif he doesn't hack off	menqıypalmasam	senqıypalmasang	olqıypalmasa	bizqıypalmasaq	sizqıypalmasağız	alaqıypalmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is hacking off	menqıypala esem	senqıypala eseng	olqıypala ese	bizqıypala esek	sizqıypala esegiz	alaqıypala esele
Conditional, present realif he is not hacking off	menqıypalmay esem	senqıypalmay eseng	olqıypalmay ese	bizqıypalmay esek	sizqıypalmay esegiz	alaqıypalmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he hacked off	menqıypalsam ediqıypalsam ed	senqıypalsang ediqıypalsang ed	olqıypalsa ediqıypalsaed	bizqıypalsaq ediqıypalsaq ed	sizqıypalsağız ediqıypalsağız ed	alaqıypalsala ediqıypalsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't hack off	menqıypalmasam ediqıypalmasam ed	senqıypalmasang ediqıypalmasang ed	olqıypalmasa ediqıypalmasaed	bizqıypalmasaq ediqıypalmasaq ed	sizqıypalmasağız ediqıypalmasağız ed	alaqıypalmasala ediqıypalmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he hacked off	menqıypaldım esem	senqıypaldıng eseng	olqıypaldı ese	bizqıypaldıq esek	sizqıypaldığız esegiz	alaqıypaldıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't hack off	menqıypalmadım esem	senqıypalmadıng eseng	olqıypalmadı ese	bizqıypalmadıq esek	sizqıypalmadığız esegiz	alaqıypalmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did hack off (indeed)	menqıypalğan esem	senqıypalğan eseng	olqıypalğan ese	bizqıypalğan esek	sizqıypalğan esegiz	alaqıypalğan esele
Conditional, past realif he didn't hack off (indeed)	menqıypalmağan esem	senqıypalmağan eseng	olqıypalmağan ese	bizqıypalmağan esek	sizqıypalmağan esegiz	alaqıypalmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had hacked off	menqıypalğan bolsam	senqıypalğan bolsang	olqıypalğan bolsa	bizqıypalğan bolsaq	sizqıypalğan bolsağız	alaqıypalğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't hacked off	menqıypalmağan bolsam	senqıypalmağan bolsang	olqıypalmağan bolsa	bizqıypalmağan bolsaq	sizqıypalmağan bolsağız	alaqıypalmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had hacked off	menqıypalğan bolsam ediqıypalğan bolsam ed	senqıypalğan bolsang ediqıypalğan bolsang ed	olqıypalğan bolsa ediqıypalğan bolsaed	bizqıypalğan bolsaq ediqıypalğan bolsaq ed	sizqıypalğan bolsağız ediqıypalğan bolsağız ed	alaqıypalğan bolsala ediqıypalğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't hacked off	menqıypalmağan bolsam ediqıypalmağan bolsam ed	senqıypalmağan bolsang ediqıypalmağan bolsang ed	olqıypalmağan bolsa ediqıypalmağan bolsaed	bizqıypalmağan bolsaq ediqıypalmağan bolsaq ed	sizqıypalmağan bolsağız ediqıypalmağan bolsağız ed	alaqıypalmağan bolsala ediqıypalmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will hack off	menqıypalar esem	senqıypalar eseng	olqıypalar ese	bizqıypalar esek	sizqıypalar esegiz	alaqıypalar esele
Conditional, aoristif he won't hack off	menqıypalmaz esem	senqıypalmaz eseng	olqıypalmaz ese	bizqıypalmaz esek	sizqıypalmaz esegiz	alaqıypalmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to hack off	menqıypalarıq esem	senqıypalarıq eseng	olqıypalarıq ese	bizqıypalarıq esek	sizqıypalarıq esegiz	alaqıypalarıq esele
Conditional, futureif he is not going to hack off	menqıypalarıq tül esem	senqıypalarıq tül eseng	olqıypalarıq tül ese	bizqıypalarıq tül esek	sizqıypalarıq tül esegiz	alaqıypalarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to hack off	menqıypalarıq bolsam	senqıypalarıq bolsang	olqıypalarıq bolsa	bizqıypalarıq bolsaq	sizqıypalarıq bolsağız	alaqıypalarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to hack off	menqıypalmazlıq bolsam	senqıypalmazlıq bolsang	olqıypalmazlıq bolsa	bizqıypalmazlıq bolsaq	sizqıypalmazlıq bolsağız	alaqıypalmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qıypaldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qıypalarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be hacking off	menqıypala bolurma	senqıypala bolursa	olqıypala bolur	bizqıypala bolurbuz	sizqıypala bolursuz	alaqıypala bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be hacking off	menqıypalmay bolurma	senqıypalmay bolursa	olqıypalmay bolur	bizqıypalmay bolurbuz	sizqıypalmay bolursuz	alaqıypalmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of hacking off	menqıypala tura bolurma	senqıypala tura bolursa	olqıypala tura bolur	bizqıypala tura bolurbuz	sizqıypala tura bolursuz	alaqıypala tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not hacking off	menqıypalmay tura bolurma	senqıypalmay tura bolursa	olqıypalmay tura bolur	bizqıypalmay tura bolurbuz	sizqıypalmay tura bolursuz	alaqıypalmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have hacked off	menqıypalğan bolurma	senqıypalğan bolursa	olqıypalğan bolur	bizqıypalğan bolurbuz	sizqıypalğan bolursuz	alaqıypalğan bolurla
Inference (must have)he must not have hacked off	menqıypalmağan bolurma	senqıypalmağan bolursa	olqıypalmağan bolur	bizqıypalmağan bolurbuz	sizqıypalmağan bolursuz	alaqıypalmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to hack off	menqıypalarıq bolurma	senqıypalarıq bolursa	olqıypalarıq bolur	bizqıypalarıq bolurbuz	sizqıypalarıq bolursuz	alaqıypalarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to hack off	menqıypalmazlıq bolurma	senqıypalmazlıq bolursa	olqıypalmazlıq bolur	bizqıypalmazlıq bolurbuz	sizqıypalmazlıq bolursuz	alaqıypalmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qıypalarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it hack off	menqıypalayım	senqıypal!	olqıypalsın	bizqıypalayıq	sizqıypalığız!	alaqıypalsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not hack off	menqıypalmayım	senqıypalma!	olqıypalmasın	bizqıypalmayıq	sizqıypalmağız!	alaqıypalmasınla
Commands & suggestionsshould he hack off?	menqıypalayımmı?		olqıypalsınmı?	bizqıypalayıqmı?		alaqıypalsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not hack off?	menqıypalmayımmı?		olqıypalmasınmı?	bizqıypalmayıqmı?		alaqıypalmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it hack off		senqıypalçı²	olqıypalsınçı		sizqıypalçığız	alaqıypalsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not hack off		senqıypalmaçı²	olqıypalmasınçı		sizqıypalmaçığız	alaqıypalmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you hack off		senqıypalğınqıypalğı
Blessings & curses — may you…may you not hack off		senqıypalmağınqıypalmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he hacked off	menqıypalğay edim qıypalğa edim	senqıypalğay eding qıypalğa eding	olqıypalğay edi qıypalğa edi	bizqıypalğay edik qıypalğa edik	sizqıypalğay edigiz qıypalğa edigiz	alaqıypalğay edile qıypalğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not hack off	menqıypalmağay edim qıypalmağa edim	senqıypalmağay eding qıypalmağa eding	olqıypalmağay edi qıypalmağa edi	bizqıypalmağay edik qıypalmağa edik	sizqıypalmağay edigiz qıypalmağa edigiz	alaqıypalmağay edile qıypalmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to hack off	menqıypalmağa qoyayımqıypalma qoyayım	senqıypalmağa qoy!qıypalma qoy!	olqıypalmağa qoysunqıypalma qoysun	bizqıypalmağa qoyayıqqıypalma qoyayıq	sizqıypalmağa qoyuğuz!qıypalma qoyuğuz!	alaqıypalmağa qoysunlaqıypalma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to hack off	menqıypalmağa qoymayımqıypalma qoymayım	senqıypalmağa qoyma!qıypalma qoyma!	olqıypalmağa qoymasınqıypalma qoymasın	bizqıypalmağa qoymayıqqıypalma qoymayıq	sizqıypalmağa qoymağız!qıypalma qoymağız!	alaqıypalmağa qoymasınlaqıypalma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to hack off?	menqıypalmağa qoyayımmı?qıypalma qoyayımmı?		olqıypalmağa qoysunmu?qıypalma qoysunmu?	bizqıypalmağa qoyayıqmı?qıypalma qoyayıqmı?		alaqıypalmağa qoysunlamı?qıypalma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to hack off?	menqıypalmağa qoymayımmı?qıypalma qoymayımmı?		olqıypalmağa qoymasınmı?qıypalma qoymasınmı?	bizqıypalmağa qoymayıqmı?qıypalma qoymayıqmı?		alaqıypalmağa qoymasınlamı?qıypalma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to hack off	menqıypalmağa qoyamaqıypalma qoyama	senqıypalmağa qoyasaqıypalma qoyasa	olqıypalmağa qoyadıqıypalma qoyadı	bizqıypalmağa qoyabızqıypalma qoyabız	sizqıypalmağa qoyasızqıypalma qoyasız	alaqıypalmağa qoyadılaqıypalma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to hack off	menqıypalmağa qoymaymaqıypalma qoymayma	senqıypalmağa qoymaysaqıypalma qoymaysa	olqıypalmağa qoymaydıqıypalma qoymaydı	bizqıypalmağa qoymaybızqıypalma qoymaybız	sizqıypalmağa qoymaysızqıypalma qoymaysız	alaqıypalmağa qoymaydılaqıypalma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to hack off?	menqıypalmağa qoyamıma?qıypalma qoyamıma?	senqıypalmağa qoyamısa?qıypalma qoyamısa?	olqıypalmağa qoyamıdı?qıypalma qoyamıdı?	bizqıypalmağa qoyamıbız?qıypalma qoyamıbız?	sizqıypalmağa qoyamısız?qıypalma qoyamısız?	alaqıypalmağa qoyamıdıla?qıypalma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to hack off?	menqıypalmağa qoymaymıma?qıypalma qoymaymıma?	senqıypalmağa qoymaymısa?qıypalma qoymaymısa?	olqıypalmağa qoymaymıdı?qıypalma qoymaymıdı?	bizqıypalmağa qoymaymıbız?qıypalma qoymaymıbız?	sizqıypalmağa qoymaymısız?qıypalma qoymaymısız?	alaqıypalmağa qoymaymıdıla?qıypalma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to hack off	menqıypalmağa qoydumqıypalma qoydum	senqıypalmağa qoydungqıypalma qoydung	olqıypalmağa qoyduqıypalma qoydu	bizqıypalmağa qoyduqqıypalma qoyduq	sizqıypalmağa qoyduğuzqıypalma qoyduğuz	alaqıypalmağa qoydulaqıypalma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to hack off	menqıypalmağa qoymadımqıypalma qoymadım	senqıypalmağa qoymadıngqıypalma qoymadıng	olqıypalmağa qoymadıqıypalma qoymadı	bizqıypalmağa qoymadıqqıypalma qoymadıq	sizqıypalmağa qoymadığızqıypalma qoymadığız	alaqıypalmağa qoymadılaqıypalma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to hack off?	menqıypalmağa qoydummu?qıypalma qoydummu?	senqıypalmağa qoydungmu?qıypalma qoydungmu?	olqıypalmağa qoydumu?qıypalma qoydumu?	bizqıypalmağa qoyduqmu?qıypalma qoyduqmu?	sizqıypalmağa qoyduğuzmu?qıypalma qoyduğuzmu?	alaqıypalmağa qoydulamı?qıypalma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to hack off?	menqıypalmağa qoymadımmı?qıypalma qoymadımmı?	senqıypalmağa qoymadıngmı?qıypalma qoymadıngmı?	olqıypalmağa qoymadımı?qıypalma qoymadımı?	bizqıypalmağa qoymadıqmı?qıypalma qoymadıqmı?	sizqıypalmağa qoymadığızmı?qıypalma qoymadığızmı?	alaqıypalmağa qoymadılamı?qıypalma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qıypalarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can hack off	menqıypalalama	senqıypalalasa	olqıypalaladı	bizqıypalalabız	sizqıypalalasız	alaqıypalaladıla
Ability — presenthe can't hack off	menqıypalalmayma	senqıypalalmaysa	olqıypalalmaydı	bizqıypalalmaybız	sizqıypalalmaysız	alaqıypalalmaydıla
Ability — presentcan he hack off?	menqıypalalamıma? qıypalalamamı?	senqıypalalamısa?	olqıypalalamıdı?	bizqıypalalamıbız? qıypalalabızmı?	sizqıypalalamısız?	alaqıypalalamıdıla?
Ability — presentcan't he hack off?	menqıypalalmaymıma? qıypalalmaymamı?	senqıypalalmaymısa?	olqıypalalmaymıdı?	bizqıypalalmaymıbız? qıypalalmaybızmı?	sizqıypalalmaymısız?	alaqıypalalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can hack off	menqıypalalsam	senqıypalalsang	olqıypalalsa	bizqıypalalsaq	sizqıypalalsağız	alaqıypalalsala
Ability — if I can…if he can't hack off	menqıypalalmasam	senqıypalalmasang	olqıypalalmasa	bizqıypalalmasaq	sizqıypalalmasağız	alaqıypalalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to hack off	menqıypalaldım	senqıypalaldıng	olqıypalaldı	bizqıypalaldıq	sizqıypalaldığız	alaqıypalaldıla
Ability — simple pasthe could not hack off	menqıypalalmadım	senqıypalalmadıng	olqıypalalmadı	bizqıypalalmadıq	sizqıypalalmadığız	alaqıypalalmadıla
Ability — simple pastwas he able to hack off?	menqıypalaldımmı?	senqıypalaldıngmı?	olqıypalaldımı?	bizqıypalaldıqmı?	sizqıypalaldığızmı?	alaqıypalaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he hack off?	menqıypalalmadımmı?	senqıypalalmadıngmı?	olqıypalalmadımı?	bizqıypalalmadıqmı?	sizqıypalalmadığızmı?	alaqıypalalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to hack off	menqıypalalğanma	senqıypalalğansa	olqıypalalğandı	bizqıypalalğanbız	sizqıypalalğansız	alaqıypalalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to hack off	menqıypalalmağanma	senqıypalalmağansa	olqıypalalmağandı	bizqıypalalmağanbız	sizqıypalalmağansız	alaqıypalalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to hack off?	menqıypalalğanmıma? qıypalalğanmamı?	senqıypalalğanmısa?	olqıypalalğanmıdı?	bizqıypalalğanmıbız? qıypalalğanbızmı?	sizqıypalalğanmısız?	alaqıypalalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to hack off?	menqıypalalmağanmıma? qıypalalmağanmamı?	senqıypalalmağanmısa?	olqıypalalmağanmıdı?	bizqıypalalmağanmıbız? qıypalalmağanbızmı?	sizqıypalalmağanmısız?	alaqıypalalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to hack off	menqıypalalğan edimqıypalalğanem	senqıypalalğan edingqıypalalğaneng	olqıypalalğan ediqıypalalğaned	bizqıypalalğan edikqıypalalğanek	sizqıypalalğan edigizqıypalalğanegiz	alaqıypalalğan edileqıypalalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to hack off	menqıypalalmağan edimqıypalalmağanem	senqıypalalmağan edingqıypalalmağaneng	olqıypalalmağan ediqıypalalmağaned	bizqıypalalmağan edikqıypalalmağanek	sizqıypalalmağan edigizqıypalalmağanegiz	alaqıypalalmağan edileqıypalalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could hack off	menqıypalala edimqıypalalaem	senqıypalala edingqıypalalaeng	olqıypalala ediqıypalalaed	bizqıypalala edikqıypalalaek	sizqıypalala edigizqıypalalaegiz	alaqıypalala edileqıypalalaelle
Ability — past backgroundhe could not hack off	menqıypalalmay edimqıypalalmayem	senqıypalalmay edingqıypalalmayeng	olqıypalalmay ediqıypalalmayed	bizqıypalalmay edikqıypalalmayek	sizqıypalalmay edigizqıypalalmayegiz	alaqıypalalmay edileqıypalalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to hack off	menqıypalalırma	senqıypalalırsa	olqıypalalır	bizqıypalalırbız	sizqıypalalırsız	alaqıypalalırla
Ability — future Ihe won't be able to hack off	menqıypalalmazma	senqıypalalmazsa	olqıypalalmaz	bizqıypalalmazbız	sizqıypalalmazsız	alaqıypalalmazla
Ability — future Iwill he be able to hack off?	menqıypalalırmıma? qıypalalırmamı?	senqıypalalırmısa?	olqıypalalırmı?	bizqıypalalırmıbız? qıypalalırbızmı?	sizqıypalalırmısız?	alaqıypalalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to hack off?	menqıypalalmazmıma? qıypalalmazmamı?	senqıypalalmazmısa?	olqıypalalmazmı?	bizqıypalalmazmıbız? qıypalalmazbızmı?	sizqıypalalmazmısız?	alaqıypalalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to hack off	menqıypalallıqma	senqıypalallıqsa	olqıypalallıqdı	bizqıypalallıqbız	sizqıypalallıqsız	alaqıypalallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to hack off	menqıypalallıq tülme	senqıypalallıq tülse	olqıypalallıq tüldü	bizqıypalallıq tülbüz	sizqıypalallıq tülsüz	alaqıypalallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to hack off?	menqıypalallıqmıma? qıypalallıqmamı?	senqıypalallıqmısa?	olqıypalallıqmıdı?	bizqıypalallıqmıbız? qıypalallıqbızmı?	sizqıypalallıqmısız?	alaqıypalallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to hack off?	menqıypalallıq tülmüme?	senqıypalallıq tülmüse?	olqıypalallıq tülmüdü?	bizqıypalallıq tülmübüz?	sizqıypalallıq tülmüsüz?	alaqıypalallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to hack off	menqıypalalır edimqıypalalır em	senqıypalalır edingqıypalalır eng	olqıypalalır ediqıypalalır ed	bizqıypalalır edikqıypalalır ek	sizqıypalalır edigizqıypalalır egiz	alaqıypalalır edileqıypalalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to hack off	menqıypalalmaz edimqıypalalmaz em	senqıypalalmaz edingqıypalalmaz eng	olqıypalalmaz ediqıypalalmaz ed	bizqıypalalmaz edikqıypalalmaz ek	sizqıypalalmaz edigizqıypalalmaz egiz	alaqıypalalmaz edileqıypalalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to hack off		senqıypalalğınqıypalalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to hack off		senqıypalalmağınqıypalalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qıypalarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be hacking off	menqıypala bolmazma	senqıypala bolmazsa	olqıypala bolmaz	bizqıypala bolmazbız	sizqıypala bolmazsız	alaqıypala bolmazla
Inference, present — double negationhe must be hacking off (emphatic)	menqıypalmay bolmazma	senqıypalmay bolmazsa	olqıypalmay bolmaz	bizqıypalmay bolmazbız	sizqıypalmay bolmazsız	alaqıypalmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of hacking off	menqıypala tura bolmazma	senqıypala tura bolmazsa	olqıypala tura bolmaz	bizqıypala tura bolmazbız	sizqıypala tura bolmazsız	alaqıypala tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not hacking off (emphatic)	menqıypalmay tura bolmazma	senqıypalmay tura bolmazsa	olqıypalmay tura bolmaz	bizqıypalmay tura bolmazbız	sizqıypalmay tura bolmazsız	alaqıypalmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not hacking off	menqıypalmay turama	senqıypalmay turasa	olqıypalmay turadı	bizqıypalmay turabız	sizqıypalmay turasız	alaqıypalmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not hacking off	menqıypalmay turmayma	senqıypalmay turmaysa	olqıypalmay turmaydı	bizqıypalmay turmaybız	sizqıypalmay turmaysız	alaqıypalmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not hacking off?	menqıypalmay turmaymıma	senqıypalmay turmaymısa	olqıypalmay turmaymıdı	bizqıypalmay turmaymıbız	sizqıypalmay turmaymısız	alaqıypalmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have hacked off	menqıypalğan bolmazma	senqıypalğan bolmazsa	olqıypalğan bolmaz	bizqıypalğan bolmazbız	sizqıypalğan bolmazsız	alaqıypalğan bolmazla
Inference — double negationhe must have hacked off (emphatic)	menqıypalmağan bolmazma	senqıypalmağan bolmazsa	olqıypalmağan bolmaz	bizqıypalmağan bolmazbız	sizqıypalmağan bolmazsız	alaqıypalmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had hacked off	menqıypalğan bolmasam	senqıypalğan bolmasang	olqıypalğan bolmasa	bizqıypalğan bolmasaq	sizqıypalğan bolmasağız	alaqıypalğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't hacked off	menqıypalmağan bolmasam	senqıypalmağan bolmasang	olqıypalmağan bolmasa	bizqıypalmağan bolmasaq	sizqıypalmağan bolmasağız	alaqıypalmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to hack off	menqıypalarıq bolmazma	senqıypalarıq bolmazsa	olqıypalarıq bolmaz	bizqıypalarıq bolmazbız	sizqıypalarıq bolmazsız	alaqıypalarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to hack off (emphatic)	menqıypalmazlıq bolmazma	senqıypalmazlıq bolmazsa	olqıypalmazlıq bolmaz	bizqıypalmazlıq bolmazbız	sizqıypalmazlıq bolmazsız	alaqıypalmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to hack off	menqıypalarıq bolmasam	senqıypalarıq bolmasang	olqıypalarıq bolmasa	bizqıypalarıq bolmasaq	sizqıypalarıq bolmasağız	alaqıypalarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to hack off	menqıypalmazlıq bolmasam	senqıypalmazlıq bolmasang	olqıypalmazlıq bolmasa	bizqıypalmazlıq bolmasaq	sizqıypalmazlıq bolmasağız	alaqıypalmazlıq bolmasala