qıydırırğa

/qɯjdɯrɯrʁa/

1. (v.) to make someone sharpen something, to give a pencil to be sharpened

qalamnı qıydırırğa — to give the pencil to be sharpened
ağaçnı uçun qıydırırğa — to have the end of the log sharpened
ustağa qıydırdı — he had the craftsman sharpen it

2. (v.) to write, to dash off, to scribble (a letter)

qağıt qıydırırğa — to have a letter written
qağıtnı qıydırdı — he had the letter written out
qağıtnı qıydırıb iydi — he had a letter dashed off and sent

3. (v.) to speak in a roundabout way, to equivocate, to beat about the bush (fig. )

arı-beri qıydırmay — without beating about the bush
qıydırıb aytırğa — to put it in a roundabout way
qıydırmay ayt — say it plainly

4. (v.) to wound, to cut to the quick, to grieve (fig. )

janımı qıydırdıng — you have wounded my soul
anı jüregin qıydırdı — he cut him to the heart
bu hapar meni qıydırdı — this news cut me to the quick

Conjugation

Common forms

qıydıradıhe is making someone sharpen something
qıydırdıhe made someone sharpen something
qıydırğandıhe has made someone sharpen something
qıydırırhe will make someone sharpen something
qıydırlıqdıhe is going to make someone sharpen something
qıydıra edihe was making someone sharpen something
qıydırsaif he makes someone sharpen something
qıydır!make someone sharpen something!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qıydırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is making someone sharpen something	menqıydırama	senqıydırasa	olqıydıradı	bizqıydırabız	sizqıydırasız	alaqıydıradıla
Present (simple & continuous)he is not making someone sharpen something	menqıydırmayma	senqıydırmaysa	olqıydırmaydı	bizqıydırmaybız	sizqıydırmaysız	alaqıydırmaydıla
Present (simple & continuous)is he making someone sharpen something?	menqıydıramıma? qıydıramamı?	senqıydıramısa?	olqıydıramıdı?	bizqıydıramıbız? qıydırabızmı?	sizqıydıramısız?	alaqıydıramıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he making someone sharpen something?	menqıydırmaymıma? qıydırmaymamı?	senqıydırmaymısa?	olqıydırmaymıdı?	bizqıydırmaymıbız? qıydırmaybızmı?	sizqıydırmaymısız?	alaqıydırmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually makes someone sharpen something	menqıydırıwçanma	senqıydırıwçansa	olqıydırıwçandı	bizqıydırıwçanbız	sizqıydırıwçansız	alaqıydırıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make someone sharpen something	menqıydırıwçan tülme	senqıydırıwçan tülse	olqıydırıwçan tüldü	bizqıydırıwçan tülbüz	sizqıydırıwçan tülsüz	alaqıydırıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually make someone sharpen something?	menqıydırıwçanmıma? qıydırıwçanmamı?	senqıydırıwçanmısa?	olqıydırıwçanmıdı?	bizqıydırıwçanmıbız? qıydırıwçanbızmı?	sizqıydırıwçanmısız?	alaqıydırıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make someone sharpen something?	menqıydırıwçan tülmüme?	senqıydırıwçan tülmüse?	olqıydırıwçan tülmüdü?	bizqıydırıwçan tülmübüz?	sizqıydırıwçan tülmüsüz?	alaqıydırıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has made someone sharpen something and remains so			olqıydırıbdı			alaqıydırıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he made someone sharpen something?			olqıydırıbmıdı?			alaqıydırıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of making someone sharpen something	menqıydıra turama	senqıydıra turasa	olqıydıra turadı	bizqıydıra turabız	sizqıydıra turasız	alaqıydıra turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making someone sharpen something	menqıydıra turmayma	senqıydıra turmaysa	olqıydıra turmaydı	bizqıydıra turmaybız	sizqıydıra turmaysız	alaqıydıra turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of making someone sharpen something?	menqıydıra turamıma? qıydıra turamamı?	senqıydıra turamısa?	olqıydıra turamıdı?	bizqıydıra turamıbız? qıydıra turabızmı?	sizqıydıra turamısız?	alaqıydıra turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making someone sharpen something?	menqıydıra turmaymıma? qıydıra turmaymamı?	senqıydıra turmaymısa?	olqıydıra turmaymıdı?	bizqıydıra turmaymıbız? qıydıra turmaybızmı?	sizqıydıra turmaymısız?	alaqıydıra turmaymıdıla?
Simple past (definite)he made someone sharpen something	menqıydırdım	senqıydırdıng	olqıydırdı	bizqıydırdıq	sizqıydırdığız	alaqıydırdıla
Simple past (definite)he didn't make someone sharpen something	menqıydırmadım	senqıydırmadıng	olqıydırmadı	bizqıydırmadıq	sizqıydırmadığız	alaqıydırmadıla
Simple past (definite)did he make someone sharpen something?	menqıydırdımmı?	senqıydırdıngmı?	olqıydırdımı?	bizqıydırdıqmı?	sizqıydırdığızmı?	alaqıydırdılamı?
Simple past (definite)didn't he make someone sharpen something?	menqıydırmadımmı?	senqıydırmadıngmı?	olqıydırmadımı?	bizqıydırmadıqmı?	sizqıydırmadığızmı?	alaqıydırmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has made someone sharpen something	menqıydırğanma	senqıydırğansa	olqıydırğandı	bizqıydırğanbız	sizqıydırğansız	alaqıydırğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't made someone sharpen something	menqıydırmağanma	senqıydırmağansa	olqıydırmağandı	bizqıydırmağanbız	sizqıydırmağansız	alaqıydırmağandıla
Perfect (past indefinite)has he made someone sharpen something?	menqıydırğanmıma? qıydırğanmamı?	senqıydırğanmısa?	olqıydırğanmıdı?	bizqıydırğanmıbız? qıydırğanbızmı?	sizqıydırğanmısız?	alaqıydırğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he made someone sharpen something?	menqıydırmağanmıma? qıydırmağanmamı?	senqıydırmağanmısa?	olqıydırmağanmıdı?	bizqıydırmağanmıbız? qıydırmağanbızmı?	sizqıydırmağanmısız?	alaqıydırmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will make someone sharpen something	menqıydırırma	senqıydırırsa	olqıydırır	bizqıydırırbız	sizqıydırırsız	alaqıydırırla
Indefinite future (future I)he won't make someone sharpen something	menqıydırmazma	senqıydırmazsa	olqıydırmaz	bizqıydırmazbız	sizqıydırmazsız	alaqıydırmazla
Indefinite future (future I)will he make someone sharpen something?	menqıydırırmıma? qıydırırmamı?	senqıydırırmısa?	olqıydırırmı?	bizqıydırırmıbız? qıydırırbızmı?	sizqıydırırmısız?	alaqıydırırmıla?
Indefinite future (future I)won't he make someone sharpen something?	menqıydırmazmıma? qıydırmazmamı?	senqıydırmazmısa?	olqıydırmazmı?	bizqıydırmazmıbız? qıydırmazbızmı?	sizqıydırmazmısız?	alaqıydırmazmıla?
Definite future (future II)he is going to make someone sharpen something	menqıydırlıqma¹	senqıydırlıqsa¹	olqıydırlıqdı¹	bizqıydırlıqbız¹	sizqıydırlıqsız¹	alaqıydırlıqdıla¹
Definite future (future II)he is not going to make someone sharpen something	menqıydırlıq tülme¹	senqıydırlıq tülse¹	olqıydırlıq tüldü¹	bizqıydırlıq tülbüz¹	sizqıydırlıq tülsüz¹	alaqıydırlıq tüldüle¹
Definite future (future II)is he going to make someone sharpen something?	menqıydırlıqmıma?¹ qıydırlıqmamı?	senqıydırlıqmısa?¹	olqıydırlıqmıdı?¹	bizqıydırlıqmıbız?¹ qıydırlıqbızmı?	sizqıydırlıqmısız?¹	alaqıydırlıqmıdıla?¹
Definite future (future II)isn't he going to make someone sharpen something?	menqıydırlıq tülmüme?¹	senqıydırlıq tülmüse?¹	olqıydırlıq tülmüdü?¹	bizqıydırlıq tülmübüz?¹	sizqıydırlıq tülmüsüz?¹	alaqıydırlıq tülmüdüle?¹

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıydırrıqdı

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qıydırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had made someone sharpen something	menqıydırğan edimqıydırğanem	senqıydırğan edingqıydırğaneng	olqıydırğan ediqıydırğaned	bizqıydırğan edikqıydırğanek	sizqıydırğan edigizqıydırğanegiz	alaqıydırğan edileqıydırğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't made someone sharpen something	menqıydırmağan edimqıydırmağanem	senqıydırmağan edingqıydırmağaneng	olqıydırmağan ediqıydırmağaned	bizqıydırmağan edikqıydırmağanek	sizqıydırmağan edigizqıydırmağanegiz	alaqıydırmağan edileqıydırmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was making someone sharpen something	menqıydıra edimqıydıraem	senqıydıra edingqıydıraeng	olqıydıra ediqıydıraed	bizqıydıra edikqıydıraek	sizqıydıra edigizqıydıraegiz	alaqıydıra edileqıydıraelle
Past continuous (imperfect)he wasn't making someone sharpen something	menqıydırmay edimqıydırmayem	senqıydırmay edingqıydırmayeng	olqıydırmay ediqıydırmayed	bizqıydırmay edikqıydırmayek	sizqıydırmay edigizqıydırmayegiz	alaqıydırmay edileqıydırmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to make someone sharpen something	menqıydırıwçan edimqıydırıwçanem	senqıydırıwçan edingqıydırıwçaneng	olqıydırıwçan ediqıydırıwçaned	bizqıydırıwçan edikqıydırıwçanek	sizqıydırıwçan edigizqıydırıwçanegiz	alaqıydırıwçan edileqıydırıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to make someone sharpen something	menqıydırıwçan tül edimqıydırıwçan tül em	senqıydırıwçan tül edingqıydırıwçan tül eng	olqıydırıwçan tül ediqıydırıwçan tül ed	bizqıydırıwçan tül edikqıydırıwçan tül ek	sizqıydırıwçan tül edigizqıydırıwçan tül egiz	alaqıydırıwçan tül edileqıydırıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had made someone sharpen something and remained so			olqıydırıb edi			alaqıydırıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't made someone sharpen something			olqıydırıb tül edi			alaqıydırıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making someone sharpen something	menqıydıra tura edimqıydıra turaem	senqıydıra tura edingqıydıra turaeng	olqıydıra tura ediqıydıra turaed	bizqıydıra tura edikqıydıra turaek	sizqıydıra tura edigizqıydıra turaegiz	alaqıydıra tura edileqıydıra turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making someone sharpen something	menqıydıra turmay edimqıydıra turmayem	senqıydıra turmay edingqıydıra turmayeng	olqıydıra turmay ediqıydıra turmayed	bizqıydıra turmay edikqıydıra turmayek	sizqıydıra turmay edigizqıydıra turmayegiz	alaqıydıra turmay edileqıydıra turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would make someone sharpen something	menqıydırır edimqıydırır em	senqıydırır edingqıydırır eng	olqıydırır ediqıydırır ed	bizqıydırır edikqıydırır ek	sizqıydırır edigizqıydırır egiz	alaqıydırır edileqıydırır elle
Conditional result (would)he wouldn't make someone sharpen something	menqıydırmaz edimqıydırmaz em	senqıydırmaz edingqıydırmaz eng	olqıydırmaz ediqıydırmaz ed	bizqıydırmaz edikqıydırmaz ek	sizqıydırmaz edigizqıydırmaz egiz	alaqıydırmaz edileqıydırmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have made someone sharpen something	menqıydırlıq edim²qıydırlıq em	senqıydırlıq eding²qıydırlıq eng	olqıydırlıq edi²qıydırlıq ed	bizqıydırlıq edik²qıydırlıq ek	sizqıydırlıq edigiz²qıydırlıq egiz	alaqıydırlıq edile²qıydırlıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have made someone sharpen something	menqıydırlıq tül edim²qıydırlıq tül em	senqıydırlıq tül eding²qıydırlıq tül eng	olqıydırlıq tül edi²qıydırlıq tül ed	bizqıydırlıq tül edik²qıydırlıq tül ek	sizqıydırlıq tül edigiz²qıydırlıq tül egiz	alaqıydırlıq tül edile²qıydırlıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıydırrıq edi

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qıydırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he makes someone sharpen something	menqıydırsam	senqıydırsang	olqıydırsa	bizqıydırsaq	sizqıydırsağız	alaqıydırsala
Conditionalif he doesn't make someone sharpen something	menqıydırmasam	senqıydırmasang	olqıydırmasa	bizqıydırmasaq	sizqıydırmasağız	alaqıydırmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is making someone sharpen something	menqıydıra esem	senqıydıra eseng	olqıydıra ese	bizqıydıra esek	sizqıydıra esegiz	alaqıydıra esele
Conditional, present realif he is not making someone sharpen something	menqıydırmay esem	senqıydırmay eseng	olqıydırmay ese	bizqıydırmay esek	sizqıydırmay esegiz	alaqıydırmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he made someone sharpen something	menqıydırsam ediqıydırsam ed	senqıydırsang ediqıydırsang ed	olqıydırsa ediqıydırsaed	bizqıydırsaq ediqıydırsaq ed	sizqıydırsağız ediqıydırsağız ed	alaqıydırsala ediqıydırsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't make someone sharpen something	menqıydırmasam ediqıydırmasam ed	senqıydırmasang ediqıydırmasang ed	olqıydırmasa ediqıydırmasaed	bizqıydırmasaq ediqıydırmasaq ed	sizqıydırmasağız ediqıydırmasağız ed	alaqıydırmasala ediqıydırmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past³if he made someone sharpen something	menqıydırdım esem	senqıydırdıng eseng	olqıydırdı ese	bizqıydırdıq esek	sizqıydırdığız esegiz	alaqıydırdıla esele
Conditional, definite past³if he didn't make someone sharpen something	menqıydırmadım esem	senqıydırmadıng eseng	olqıydırmadı ese	bizqıydırmadıq esek	sizqıydırmadığız esegiz	alaqıydırmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did make someone sharpen something (indeed)	menqıydırğan esem	senqıydırğan eseng	olqıydırğan ese	bizqıydırğan esek	sizqıydırğan esegiz	alaqıydırğan esele
Conditional, past realif he didn't make someone sharpen something (indeed)	menqıydırmağan esem	senqıydırmağan eseng	olqıydırmağan ese	bizqıydırmağan esek	sizqıydırmağan esegiz	alaqıydırmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had made someone sharpen something	menqıydırğan bolsam	senqıydırğan bolsang	olqıydırğan bolsa	bizqıydırğan bolsaq	sizqıydırğan bolsağız	alaqıydırğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't made someone sharpen something	menqıydırmağan bolsam	senqıydırmağan bolsang	olqıydırmağan bolsa	bizqıydırmağan bolsaq	sizqıydırmağan bolsağız	alaqıydırmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had made someone sharpen something	menqıydırğan bolsam ediqıydırğan bolsam ed	senqıydırğan bolsang ediqıydırğan bolsang ed	olqıydırğan bolsa ediqıydırğan bolsaed	bizqıydırğan bolsaq ediqıydırğan bolsaq ed	sizqıydırğan bolsağız ediqıydırğan bolsağız ed	alaqıydırğan bolsala ediqıydırğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't made someone sharpen something	menqıydırmağan bolsam ediqıydırmağan bolsam ed	senqıydırmağan bolsang ediqıydırmağan bolsang ed	olqıydırmağan bolsa ediqıydırmağan bolsaed	bizqıydırmağan bolsaq ediqıydırmağan bolsaq ed	sizqıydırmağan bolsağız ediqıydırmağan bolsağız ed	alaqıydırmağan bolsala ediqıydırmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will make someone sharpen something	menqıydırır esem	senqıydırır eseng	olqıydırır ese	bizqıydırır esek	sizqıydırır esegiz	alaqıydırır esele
Conditional, aoristif he won't make someone sharpen something	menqıydırmaz esem	senqıydırmaz eseng	olqıydırmaz ese	bizqıydırmaz esek	sizqıydırmaz esegiz	alaqıydırmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to make someone sharpen something	menqıydırlıq esem⁴	senqıydırlıq eseng⁴	olqıydırlıq ese⁴	bizqıydırlıq esek⁴	sizqıydırlıq esegiz⁴	alaqıydırlıq esele⁴
Conditional, futureif he is not going to make someone sharpen something	menqıydırlıq tül esem⁴	senqıydırlıq tül eseng⁴	olqıydırlıq tül ese⁴	bizqıydırlıq tül esek⁴	sizqıydırlıq tül esegiz⁴	alaqıydırlıq tül esele⁴
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to make someone sharpen something	menqıydırlıq bolsam⁵	senqıydırlıq bolsang⁵	olqıydırlıq bolsa⁵	bizqıydırlıq bolsaq⁵	sizqıydırlıq bolsağız⁵	alaqıydırlıq bolsala⁵
Conditional, counterfactual futureif he were not going to make someone sharpen something	menqıydırmazlıq bolsam	senqıydırmazlıq bolsang	olqıydırmazlıq bolsa	bizqıydırmazlıq bolsaq	sizqıydırmazlıq bolsağız	alaqıydırmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qıydırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıydırrıq ese
Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıydırrıq bolsa

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qıydırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be making someone sharpen something	menqıydıra bolurma	senqıydıra bolursa	olqıydıra bolur	bizqıydıra bolurbuz	sizqıydıra bolursuz	alaqıydıra bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be making someone sharpen something	menqıydırmay bolurma	senqıydırmay bolursa	olqıydırmay bolur	bizqıydırmay bolurbuz	sizqıydırmay bolursuz	alaqıydırmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making someone sharpen something	menqıydıra tura bolurma	senqıydıra tura bolursa	olqıydıra tura bolur	bizqıydıra tura bolurbuz	sizqıydıra tura bolursuz	alaqıydıra tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making someone sharpen something	menqıydırmay tura bolurma	senqıydırmay tura bolursa	olqıydırmay tura bolur	bizqıydırmay tura bolurbuz	sizqıydırmay tura bolursuz	alaqıydırmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have made someone sharpen something	menqıydırğan bolurma	senqıydırğan bolursa	olqıydırğan bolur	bizqıydırğan bolurbuz	sizqıydırğan bolursuz	alaqıydırğan bolurla
Inference (must have)he must not have made someone sharpen something	menqıydırmağan bolurma	senqıydırmağan bolursa	olqıydırmağan bolur	bizqıydırmağan bolurbuz	sizqıydırmağan bolursuz	alaqıydırmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to make someone sharpen something	menqıydırlıq bolurma⁶	senqıydırlıq bolursa⁶	olqıydırlıq bolur⁶	bizqıydırlıq bolurbuz⁶	sizqıydırlıq bolursuz⁶	alaqıydırlıq bolurla⁶
Inference, future (must be going to)he must not be going to make someone sharpen something	menqıydırmazlıq bolurma	senqıydırmazlıq bolursa	olqıydırmazlıq bolur	bizqıydırmazlıq bolurbuz	sizqıydırmazlıq bolursuz	alaqıydırmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qıydırrıq bolur

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qıydırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it make someone sharpen something	menqıydırayım	senqıydır!	olqıydırsın	bizqıydırayıq	sizqıydırığız!	alaqıydırsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not make someone sharpen something	menqıydırmayım	senqıydırma!	olqıydırmasın	bizqıydırmayıq	sizqıydırmağız!	alaqıydırmasınla
Commands & suggestionsshould he make someone sharpen something?	menqıydırayımmı?		olqıydırsınmı?	bizqıydırayıqmı?		alaqıydırsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not make someone sharpen something?	menqıydırmayımmı?		olqıydırmasınmı?	bizqıydırmayıqmı?		alaqıydırmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it make someone sharpen something		senqıydırçı⁷	olqıydırsınçı		sizqıydırçığız	alaqıydırsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not make someone sharpen something		senqıydırmaçı⁷	olqıydırmasınçı		sizqıydırmaçığız	alaqıydırmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you make someone sharpen something		senqıydırğınqıydırğı
Blessings & curses — may you…may you not make someone sharpen something		senqıydırmağınqıydırmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he made someone sharpen something	menqıydırğay edim qıydırğa edim	senqıydırğay eding qıydırğa eding	olqıydırğay edi qıydırğa edi	bizqıydırğay edik qıydırğa edik	sizqıydırğay edigiz qıydırğa edigiz	alaqıydırğay edile qıydırğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make someone sharpen something	menqıydırmağay edim qıydırmağa edim	senqıydırmağay eding qıydırmağa eding	olqıydırmağay edi qıydırmağa edi	bizqıydırmağay edik qıydırmağa edik	sizqıydırmağay edigiz qıydırmağa edigiz	alaqıydırmağay edile qıydırmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make someone sharpen something	menqıydırmağa qoyayımqıydırma qoyayım	senqıydırmağa qoy!qıydırma qoy!	olqıydırmağa qoysunqıydırma qoysun	bizqıydırmağa qoyayıqqıydırma qoyayıq	sizqıydırmağa qoyuğuz!qıydırma qoyuğuz!	alaqıydırmağa qoysunlaqıydırma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make someone sharpen something	menqıydırmağa qoymayımqıydırma qoymayım	senqıydırmağa qoyma!qıydırma qoyma!	olqıydırmağa qoymasınqıydırma qoymasın	bizqıydırmağa qoymayıqqıydırma qoymayıq	sizqıydırmağa qoymağız!qıydırma qoymağız!	alaqıydırmağa qoymasınlaqıydırma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to make someone sharpen something?	menqıydırmağa qoyayımmı?qıydırma qoyayımmı?		olqıydırmağa qoysunmu?qıydırma qoysunmu?	bizqıydırmağa qoyayıqmı?qıydırma qoyayıqmı?		alaqıydırmağa qoysunlamı?qıydırma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to make someone sharpen something?	menqıydırmağa qoymayımmı?qıydırma qoymayımmı?		olqıydırmağa qoymasınmı?qıydırma qoymasınmı?	bizqıydırmağa qoymayıqmı?qıydırma qoymayıqmı?		alaqıydırmağa qoymasınlamı?qıydırma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to make someone sharpen something	menqıydırmağa qoyamaqıydırma qoyama	senqıydırmağa qoyasaqıydırma qoyasa	olqıydırmağa qoyadıqıydırma qoyadı	bizqıydırmağa qoyabızqıydırma qoyabız	sizqıydırmağa qoyasızqıydırma qoyasız	alaqıydırmağa qoyadılaqıydırma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to make someone sharpen something	menqıydırmağa qoymaymaqıydırma qoymayma	senqıydırmağa qoymaysaqıydırma qoymaysa	olqıydırmağa qoymaydıqıydırma qoymaydı	bizqıydırmağa qoymaybızqıydırma qoymaybız	sizqıydırmağa qoymaysızqıydırma qoymaysız	alaqıydırmağa qoymaydılaqıydırma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to make someone sharpen something?	menqıydırmağa qoyamıma?qıydırma qoyamıma?	senqıydırmağa qoyamısa?qıydırma qoyamısa?	olqıydırmağa qoyamıdı?qıydırma qoyamıdı?	bizqıydırmağa qoyamıbız?qıydırma qoyamıbız?	sizqıydırmağa qoyamısız?qıydırma qoyamısız?	alaqıydırmağa qoyamıdıla?qıydırma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to make someone sharpen something?	menqıydırmağa qoymaymıma?qıydırma qoymaymıma?	senqıydırmağa qoymaymısa?qıydırma qoymaymısa?	olqıydırmağa qoymaymıdı?qıydırma qoymaymıdı?	bizqıydırmağa qoymaymıbız?qıydırma qoymaymıbız?	sizqıydırmağa qoymaymısız?qıydırma qoymaymısız?	alaqıydırmağa qoymaymıdıla?qıydırma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to make someone sharpen something	menqıydırmağa qoydumqıydırma qoydum	senqıydırmağa qoydungqıydırma qoydung	olqıydırmağa qoyduqıydırma qoydu	bizqıydırmağa qoyduqqıydırma qoyduq	sizqıydırmağa qoyduğuzqıydırma qoyduğuz	alaqıydırmağa qoydulaqıydırma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to make someone sharpen something	menqıydırmağa qoymadımqıydırma qoymadım	senqıydırmağa qoymadıngqıydırma qoymadıng	olqıydırmağa qoymadıqıydırma qoymadı	bizqıydırmağa qoymadıqqıydırma qoymadıq	sizqıydırmağa qoymadığızqıydırma qoymadığız	alaqıydırmağa qoymadılaqıydırma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to make someone sharpen something?	menqıydırmağa qoydummu?qıydırma qoydummu?	senqıydırmağa qoydungmu?qıydırma qoydungmu?	olqıydırmağa qoydumu?qıydırma qoydumu?	bizqıydırmağa qoyduqmu?qıydırma qoyduqmu?	sizqıydırmağa qoyduğuzmu?qıydırma qoyduğuzmu?	alaqıydırmağa qoydulamı?qıydırma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to make someone sharpen something?	menqıydırmağa qoymadımmı?qıydırma qoymadımmı?	senqıydırmağa qoymadıngmı?qıydırma qoymadıngmı?	olqıydırmağa qoymadımı?qıydırma qoymadımı?	bizqıydırmağa qoymadıqmı?qıydırma qoymadıqmı?	sizqıydırmağa qoymadığızmı?qıydırma qoymadığızmı?	alaqıydırmağa qoymadılamı?qıydırma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qıydırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can make someone sharpen something	menqıydıralama	senqıydıralasa	olqıydıraladı	bizqıydıralabız	sizqıydıralasız	alaqıydıraladıla
Ability — presenthe can't make someone sharpen something	menqıydıralmayma	senqıydıralmaysa	olqıydıralmaydı	bizqıydıralmaybız	sizqıydıralmaysız	alaqıydıralmaydıla
Ability — presentcan he make someone sharpen something?	menqıydıralamıma? qıydıralamamı?	senqıydıralamısa?	olqıydıralamıdı?	bizqıydıralamıbız? qıydıralabızmı?	sizqıydıralamısız?	alaqıydıralamıdıla?
Ability — presentcan't he make someone sharpen something?	menqıydıralmaymıma? qıydıralmaymamı?	senqıydıralmaymısa?	olqıydıralmaymıdı?	bizqıydıralmaymıbız? qıydıralmaybızmı?	sizqıydıralmaymısız?	alaqıydıralmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can make someone sharpen something	menqıydıralsam	senqıydıralsang	olqıydıralsa	bizqıydıralsaq	sizqıydıralsağız	alaqıydıralsala
Ability — if I can…if he can't make someone sharpen something	menqıydıralmasam	senqıydıralmasang	olqıydıralmasa	bizqıydıralmasaq	sizqıydıralmasağız	alaqıydıralmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to make someone sharpen something	menqıydıraldım	senqıydıraldıng	olqıydıraldı	bizqıydıraldıq	sizqıydıraldığız	alaqıydıraldıla
Ability — simple pasthe could not make someone sharpen something	menqıydıralmadım	senqıydıralmadıng	olqıydıralmadı	bizqıydıralmadıq	sizqıydıralmadığız	alaqıydıralmadıla
Ability — simple pastwas he able to make someone sharpen something?	menqıydıraldımmı?	senqıydıraldıngmı?	olqıydıraldımı?	bizqıydıraldıqmı?	sizqıydıraldığızmı?	alaqıydıraldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he make someone sharpen something?	menqıydıralmadımmı?	senqıydıralmadıngmı?	olqıydıralmadımı?	bizqıydıralmadıqmı?	sizqıydıralmadığızmı?	alaqıydıralmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make someone sharpen something	menqıydıralğanma	senqıydıralğansa	olqıydıralğandı	bizqıydıralğanbız	sizqıydıralğansız	alaqıydıralğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make someone sharpen something	menqıydıralmağanma	senqıydıralmağansa	olqıydıralmağandı	bizqıydıralmağanbız	sizqıydıralmağansız	alaqıydıralmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make someone sharpen something?	menqıydıralğanmıma? qıydıralğanmamı?	senqıydıralğanmısa?	olqıydıralğanmıdı?	bizqıydıralğanmıbız? qıydıralğanbızmı?	sizqıydıralğanmısız?	alaqıydıralğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make someone sharpen something?	menqıydıralmağanmıma? qıydıralmağanmamı?	senqıydıralmağanmısa?	olqıydıralmağanmıdı?	bizqıydıralmağanmıbız? qıydıralmağanbızmı?	sizqıydıralmağanmısız?	alaqıydıralmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to make someone sharpen something	menqıydıralğan edimqıydıralğanem	senqıydıralğan edingqıydıralğaneng	olqıydıralğan ediqıydıralğaned	bizqıydıralğan edikqıydıralğanek	sizqıydıralğan edigizqıydıralğanegiz	alaqıydıralğan edileqıydıralğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to make someone sharpen something	menqıydıralmağan edimqıydıralmağanem	senqıydıralmağan edingqıydıralmağaneng	olqıydıralmağan ediqıydıralmağaned	bizqıydıralmağan edikqıydıralmağanek	sizqıydıralmağan edigizqıydıralmağanegiz	alaqıydıralmağan edileqıydıralmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could make someone sharpen something	menqıydırala edimqıydıralaem	senqıydırala edingqıydıralaeng	olqıydırala ediqıydıralaed	bizqıydırala edikqıydıralaek	sizqıydırala edigizqıydıralaegiz	alaqıydırala edileqıydıralaelle
Ability — past backgroundhe could not make someone sharpen something	menqıydıralmay edimqıydıralmayem	senqıydıralmay edingqıydıralmayeng	olqıydıralmay ediqıydıralmayed	bizqıydıralmay edikqıydıralmayek	sizqıydıralmay edigizqıydıralmayegiz	alaqıydıralmay edileqıydıralmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to make someone sharpen something	menqıydıralırma	senqıydıralırsa	olqıydıralır	bizqıydıralırbız	sizqıydıralırsız	alaqıydıralırla
Ability — future Ihe won't be able to make someone sharpen something	menqıydıralmazma	senqıydıralmazsa	olqıydıralmaz	bizqıydıralmazbız	sizqıydıralmazsız	alaqıydıralmazla
Ability — future Iwill he be able to make someone sharpen something?	menqıydıralırmıma? qıydıralırmamı?	senqıydıralırmısa?	olqıydıralırmı?	bizqıydıralırmıbız? qıydıralırbızmı?	sizqıydıralırmısız?	alaqıydıralırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to make someone sharpen something?	menqıydıralmazmıma? qıydıralmazmamı?	senqıydıralmazmısa?	olqıydıralmazmı?	bizqıydıralmazmıbız? qıydıralmazbızmı?	sizqıydıralmazmısız?	alaqıydıralmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to make someone sharpen something	menqıydırallıqma	senqıydırallıqsa	olqıydırallıqdı	bizqıydırallıqbız	sizqıydırallıqsız	alaqıydırallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to make someone sharpen something	menqıydırallıq tülme	senqıydırallıq tülse	olqıydırallıq tüldü	bizqıydırallıq tülbüz	sizqıydırallıq tülsüz	alaqıydırallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to make someone sharpen something?	menqıydırallıqmıma? qıydırallıqmamı?	senqıydırallıqmısa?	olqıydırallıqmıdı?	bizqıydırallıqmıbız? qıydırallıqbızmı?	sizqıydırallıqmısız?	alaqıydırallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to make someone sharpen something?	menqıydırallıq tülmüme?	senqıydırallıq tülmüse?	olqıydırallıq tülmüdü?	bizqıydırallıq tülmübüz?	sizqıydırallıq tülmüsüz?	alaqıydırallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to make someone sharpen something	menqıydıralır edimqıydıralır em	senqıydıralır edingqıydıralır eng	olqıydıralır ediqıydıralır ed	bizqıydıralır edikqıydıralır ek	sizqıydıralır edigizqıydıralır egiz	alaqıydıralır edileqıydıralır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to make someone sharpen something	menqıydıralmaz edimqıydıralmaz em	senqıydıralmaz edingqıydıralmaz eng	olqıydıralmaz ediqıydıralmaz ed	bizqıydıralmaz edikqıydıralmaz ek	sizqıydıralmaz edigizqıydıralmaz egiz	alaqıydıralmaz edileqıydıralmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to make someone sharpen something		senqıydıralğınqıydıralğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to make someone sharpen something		senqıydıralmağınqıydıralmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qıydırırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making someone sharpen something	menqıydıra bolmazma	senqıydıra bolmazsa	olqıydıra bolmaz	bizqıydıra bolmazbız	sizqıydıra bolmazsız	alaqıydıra bolmazla
Inference, present — double negationhe must be making someone sharpen something (emphatic)	menqıydırmay bolmazma	senqıydırmay bolmazsa	olqıydırmay bolmaz	bizqıydırmay bolmazbız	sizqıydırmay bolmazsız	alaqıydırmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making someone sharpen something	menqıydıra tura bolmazma	senqıydıra tura bolmazsa	olqıydıra tura bolmaz	bizqıydıra tura bolmazbız	sizqıydıra tura bolmazsız	alaqıydıra tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not making someone sharpen something (emphatic)	menqıydırmay tura bolmazma	senqıydırmay tura bolmazsa	olqıydırmay tura bolmaz	bizqıydırmay tura bolmazbız	sizqıydırmay tura bolmazsız	alaqıydırmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not making someone sharpen something	menqıydırmay turama	senqıydırmay turasa	olqıydırmay turadı	bizqıydırmay turabız	sizqıydırmay turasız	alaqıydırmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not making someone sharpen something	menqıydırmay turmayma	senqıydırmay turmaysa	olqıydırmay turmaydı	bizqıydırmay turmaybız	sizqıydırmay turmaysız	alaqıydırmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not making someone sharpen something?	menqıydırmay turmaymıma	senqıydırmay turmaymısa	olqıydırmay turmaymıdı	bizqıydırmay turmaymıbız	sizqıydırmay turmaymısız	alaqıydırmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have made someone sharpen something	menqıydırğan bolmazma	senqıydırğan bolmazsa	olqıydırğan bolmaz	bizqıydırğan bolmazbız	sizqıydırğan bolmazsız	alaqıydırğan bolmazla
Inference — double negationhe must have made someone sharpen something (emphatic)	menqıydırmağan bolmazma	senqıydırmağan bolmazsa	olqıydırmağan bolmaz	bizqıydırmağan bolmazbız	sizqıydırmağan bolmazsız	alaqıydırmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made someone sharpen something	menqıydırğan bolmasam	senqıydırğan bolmasang	olqıydırğan bolmasa	bizqıydırğan bolmasaq	sizqıydırğan bolmasağız	alaqıydırğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made someone sharpen something	menqıydırmağan bolmasam	senqıydırmağan bolmasang	olqıydırmağan bolmasa	bizqıydırmağan bolmasaq	sizqıydırmağan bolmasağız	alaqıydırmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make someone sharpen something	menqıydırlıq bolmazma	senqıydırlıq bolmazsa	olqıydırlıq bolmaz	bizqıydırlıq bolmazbız	sizqıydırlıq bolmazsız	alaqıydırlıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to make someone sharpen something (emphatic)	menqıydırmazlıq bolmazma	senqıydırmazlıq bolmazsa	olqıydırmazlıq bolmaz	bizqıydırmazlıq bolmazbız	sizqıydırmazlıq bolmazsız	alaqıydırmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make someone sharpen something	menqıydırlıq bolmasam	senqıydırlıq bolmasang	olqıydırlıq bolmasa	bizqıydırlıq bolmasaq	sizqıydırlıq bolmasağız	alaqıydırlıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make someone sharpen something	menqıydırmazlıq bolmasam	senqıydırmazlıq bolmasang	olqıydırmazlıq bolmasa	bizqıydırmazlıq bolmasaq	sizqıydırmazlıq bolmasağız	alaqıydırmazlıq bolmasala