qıshartırğa

/qɯsxartɯrʁa/

1. (v.) to shorten, to make shorter, to take up

uzunluğun qıshartırğa — to take up its length
kesib qıshartırğa — to cut it short
kölekni qıshartdı — she took the shirt up
jengleni qıshartırğa — to shorten the sleeves

2. (v.) to cut down, to abridge, to curtail

tekstni qıshartırğa — to cut down the text
boljalnı qıshartırğa — to shorten the term
kitabnı mağanasın qıshartıb aytırğa — to give the content of the book in brief

3. (v.) to reduce, to make smaller

iş künnü qıshartdıla — they shortened the working day
jolnu qıshartırğa — to shorten the road
zamannı qıshartdı — he cut the time down

4. (v.) to abbreviate (a word)

söznü qıshartırğa — to abbreviate the word
atın qıshartıb jazdı — he wrote his name abbreviated
sözleni qıshartadıla — they abbreviate the words

5. (v.) to put it more briefly

qıshartıb ayt — say it more briefly
qıshası bla aytayım — let me put it briefly
haparıngı qıshart — cut your story short

Conjugation

Common forms

qıshartadıhe is shortening
qıshartdıhe shortened
qısharthandıhe has shortened
qıshartırhe will shorten
qıshartırıqdıhe is going to shorten
qısharta edihe was shortening
qıshartsaif he shortens
qıshart!shorten!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qıshartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is shortening	menqıshartama	senqıshartasa	olqıshartadı	bizqıshartabız	sizqıshartasız	alaqıshartadıla
Present (simple & continuous)he is not shortening	menqıshartmayma	senqıshartmaysa	olqıshartmaydı	bizqıshartmaybız	sizqıshartmaysız	alaqıshartmaydıla
Present (simple & continuous)is he shortening?	menqıshartamıma? qıshartamamı?	senqıshartamısa?	olqıshartamıdı?	bizqıshartamıbız? qıshartabızmı?	sizqıshartamısız?	alaqıshartamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he shortening?	menqıshartmaymıma? qıshartmaymamı?	senqıshartmaymısa?	olqıshartmaymıdı?	bizqıshartmaymıbız? qıshartmaybızmı?	sizqıshartmaymısız?	alaqıshartmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually shortens	menqıshartıwçanma	senqıshartıwçansa	olqıshartıwçandı	bizqıshartıwçanbız	sizqıshartıwçansız	alaqıshartıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually shorten	menqıshartıwçan tülme	senqıshartıwçan tülse	olqıshartıwçan tüldü	bizqıshartıwçan tülbüz	sizqıshartıwçan tülsüz	alaqıshartıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually shorten?	menqıshartıwçanmıma? qıshartıwçanmamı?	senqıshartıwçanmısa?	olqıshartıwçanmıdı?	bizqıshartıwçanmıbız? qıshartıwçanbızmı?	sizqıshartıwçanmısız?	alaqıshartıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually shorten?	menqıshartıwçan tülmüme?	senqıshartıwçan tülmüse?	olqıshartıwçan tülmüdü?	bizqıshartıwçan tülmübüz?	sizqıshartıwçan tülmüsüz?	alaqıshartıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has shortened and remains so			olqıshartıbdı			alaqıshartıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he shortened?			olqıshartıbmıdı?			alaqıshartıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of shortening	menqısharta turama	senqısharta turasa	olqısharta turadı	bizqısharta turabız	sizqısharta turasız	alaqısharta turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of shortening	menqısharta turmayma	senqısharta turmaysa	olqısharta turmaydı	bizqısharta turmaybız	sizqısharta turmaysız	alaqısharta turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of shortening?	menqısharta turamıma? qısharta turamamı?	senqısharta turamısa?	olqısharta turamıdı?	bizqısharta turamıbız? qısharta turabızmı?	sizqısharta turamısız?	alaqısharta turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of shortening?	menqısharta turmaymıma? qısharta turmaymamı?	senqısharta turmaymısa?	olqısharta turmaymıdı?	bizqısharta turmaymıbız? qısharta turmaybızmı?	sizqısharta turmaymısız?	alaqısharta turmaymıdıla?
Simple past (definite)he shortened	menqıshartdım	senqıshartdıng	olqıshartdı	bizqıshartdıq	sizqıshartdığız	alaqıshartdıla
Simple past (definite)he didn't shorten	menqıshartmadım	senqıshartmadıng	olqıshartmadı	bizqıshartmadıq	sizqıshartmadığız	alaqıshartmadıla
Simple past (definite)did he shorten?	menqıshartdımmı?	senqıshartdıngmı?	olqıshartdımı?	bizqıshartdıqmı?	sizqıshartdığızmı?	alaqıshartdılamı?
Simple past (definite)didn't he shorten?	menqıshartmadımmı?	senqıshartmadıngmı?	olqıshartmadımı?	bizqıshartmadıqmı?	sizqıshartmadığızmı?	alaqıshartmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has shortened	menqısharthanma	senqısharthansa	olqısharthandı	bizqısharthanbız	sizqısharthansız	alaqısharthandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't shortened	menqıshartmağanma	senqıshartmağansa	olqıshartmağandı	bizqıshartmağanbız	sizqıshartmağansız	alaqıshartmağandıla
Perfect (past indefinite)has he shortened?	menqısharthanmıma? qısharthanmamı?	senqısharthanmısa?	olqısharthanmıdı?	bizqısharthanmıbız? qısharthanbızmı?	sizqısharthanmısız?	alaqısharthanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he shortened?	menqıshartmağanmıma? qıshartmağanmamı?	senqıshartmağanmısa?	olqıshartmağanmıdı?	bizqıshartmağanmıbız? qıshartmağanbızmı?	sizqıshartmağanmısız?	alaqıshartmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will shorten	menqıshartırma	senqıshartırsa	olqıshartır	bizqıshartırbız	sizqıshartırsız	alaqıshartırla
Indefinite future (future I)he won't shorten	menqıshartmazma	senqıshartmazsa	olqıshartmaz	bizqıshartmazbız	sizqıshartmazsız	alaqıshartmazla
Indefinite future (future I)will he shorten?	menqıshartırmıma? qıshartırmamı?	senqıshartırmısa?	olqıshartırmı?	bizqıshartırmıbız? qıshartırbızmı?	sizqıshartırmısız?	alaqıshartırmıla?
Indefinite future (future I)won't he shorten?	menqıshartmazmıma? qıshartmazmamı?	senqıshartmazmısa?	olqıshartmazmı?	bizqıshartmazmıbız? qıshartmazbızmı?	sizqıshartmazmısız?	alaqıshartmazmıla?
Definite future (future II)he is going to shorten	menqıshartırıqma	senqıshartırıqsa	olqıshartırıqdı	bizqıshartırıqbız	sizqıshartırıqsız	alaqıshartırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to shorten	menqıshartırıq tülme	senqıshartırıq tülse	olqıshartırıq tüldü	bizqıshartırıq tülbüz	sizqıshartırıq tülsüz	alaqıshartırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to shorten?	menqıshartırıqmıma? qıshartırıqmamı?	senqıshartırıqmısa?	olqıshartırıqmıdı?	bizqıshartırıqmıbız? qıshartırıqbızmı?	sizqıshartırıqmısız?	alaqıshartırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to shorten?	menqıshartırıq tülmüme?	senqıshartırıq tülmüse?	olqıshartırıq tülmüdü?	bizqıshartırıq tülmübüz?	sizqıshartırıq tülmüsüz?	alaqıshartırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qıshartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had shortened	menqısharthan edimqısharthanem	senqısharthan edingqısharthaneng	olqısharthan ediqısharthaned	bizqısharthan edikqısharthanek	sizqısharthan edigizqısharthanegiz	alaqısharthan edileqısharthanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't shortened	menqıshartmağan edimqıshartmağanem	senqıshartmağan edingqıshartmağaneng	olqıshartmağan ediqıshartmağaned	bizqıshartmağan edikqıshartmağanek	sizqıshartmağan edigizqıshartmağanegiz	alaqıshartmağan edileqıshartmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was shortening	menqısharta edimqıshartaem	senqısharta edingqıshartaeng	olqısharta ediqıshartaed	bizqısharta edikqıshartaek	sizqısharta edigizqıshartaegiz	alaqısharta edileqıshartaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't shortening	menqıshartmay edimqıshartmayem	senqıshartmay edingqıshartmayeng	olqıshartmay ediqıshartmayed	bizqıshartmay edikqıshartmayek	sizqıshartmay edigizqıshartmayegiz	alaqıshartmay edileqıshartmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to shorten	menqıshartıwçan edimqıshartıwçanem	senqıshartıwçan edingqıshartıwçaneng	olqıshartıwçan ediqıshartıwçaned	bizqıshartıwçan edikqıshartıwçanek	sizqıshartıwçan edigizqıshartıwçanegiz	alaqıshartıwçan edileqıshartıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to shorten	menqıshartıwçan tül edimqıshartıwçan tül em	senqıshartıwçan tül edingqıshartıwçan tül eng	olqıshartıwçan tül ediqıshartıwçan tül ed	bizqıshartıwçan tül edikqıshartıwçan tül ek	sizqıshartıwçan tül edigizqıshartıwçan tül egiz	alaqıshartıwçan tül edileqıshartıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had shortened and remained so			olqıshartıb edi			alaqıshartıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't shortened			olqıshartıb tül edi			alaqıshartıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of shortening	menqısharta tura edimqısharta turaem	senqısharta tura edingqısharta turaeng	olqısharta tura ediqısharta turaed	bizqısharta tura edikqısharta turaek	sizqısharta tura edigizqısharta turaegiz	alaqısharta tura edileqısharta turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of shortening	menqısharta turmay edimqısharta turmayem	senqısharta turmay edingqısharta turmayeng	olqısharta turmay ediqısharta turmayed	bizqısharta turmay edikqısharta turmayek	sizqısharta turmay edigizqısharta turmayegiz	alaqısharta turmay edileqısharta turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would shorten	menqıshartır edimqıshartır em	senqıshartır edingqıshartır eng	olqıshartır ediqıshartır ed	bizqıshartır edikqıshartır ek	sizqıshartır edigizqıshartır egiz	alaqıshartır edileqıshartır elle
Conditional result (would)he wouldn't shorten	menqıshartmaz edimqıshartmaz em	senqıshartmaz edingqıshartmaz eng	olqıshartmaz ediqıshartmaz ed	bizqıshartmaz edikqıshartmaz ek	sizqıshartmaz edigizqıshartmaz egiz	alaqıshartmaz edileqıshartmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have shortened	menqıshartırıq edimqıshartırıq em	senqıshartırıq edingqıshartırıq eng	olqıshartırıq ediqıshartırıq ed	bizqıshartırıq edikqıshartırıq ek	sizqıshartırıq edigizqıshartırıq egiz	alaqıshartırıq edileqıshartırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have shortened	menqıshartırıq tül edimqıshartırıq tül em	senqıshartırıq tül edingqıshartırıq tül eng	olqıshartırıq tül ediqıshartırıq tül ed	bizqıshartırıq tül edikqıshartırıq tül ek	sizqıshartırıq tül edigizqıshartırıq tül egiz	alaqıshartırıq tül edileqıshartırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qıshartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he shortens	menqıshartsam	senqıshartsang	olqıshartsa	bizqıshartsaq	sizqıshartsağız	alaqıshartsala
Conditionalif he doesn't shorten	menqıshartmasam	senqıshartmasang	olqıshartmasa	bizqıshartmasaq	sizqıshartmasağız	alaqıshartmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is shortening	menqısharta esem	senqısharta eseng	olqısharta ese	bizqısharta esek	sizqısharta esegiz	alaqısharta esele
Conditional, present realif he is not shortening	menqıshartmay esem	senqıshartmay eseng	olqıshartmay ese	bizqıshartmay esek	sizqıshartmay esegiz	alaqıshartmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he shortened	menqıshartsam ediqıshartsam ed	senqıshartsang ediqıshartsang ed	olqıshartsa ediqıshartsaed	bizqıshartsaq ediqıshartsaq ed	sizqıshartsağız ediqıshartsağız ed	alaqıshartsala ediqıshartsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't shorten	menqıshartmasam ediqıshartmasam ed	senqıshartmasang ediqıshartmasang ed	olqıshartmasa ediqıshartmasaed	bizqıshartmasaq ediqıshartmasaq ed	sizqıshartmasağız ediqıshartmasağız ed	alaqıshartmasala ediqıshartmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he shortened	menqıshartdım esem	senqıshartdıng eseng	olqıshartdı ese	bizqıshartdıq esek	sizqıshartdığız esegiz	alaqıshartdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't shorten	menqıshartmadım esem	senqıshartmadıng eseng	olqıshartmadı ese	bizqıshartmadıq esek	sizqıshartmadığız esegiz	alaqıshartmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did shorten (indeed)	menqısharthan esem	senqısharthan eseng	olqısharthan ese	bizqısharthan esek	sizqısharthan esegiz	alaqısharthan esele
Conditional, past realif he didn't shorten (indeed)	menqıshartmağan esem	senqıshartmağan eseng	olqıshartmağan ese	bizqıshartmağan esek	sizqıshartmağan esegiz	alaqıshartmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had shortened	menqısharthan bolsam	senqısharthan bolsang	olqısharthan bolsa	bizqısharthan bolsaq	sizqısharthan bolsağız	alaqısharthan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't shortened	menqıshartmağan bolsam	senqıshartmağan bolsang	olqıshartmağan bolsa	bizqıshartmağan bolsaq	sizqıshartmağan bolsağız	alaqıshartmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had shortened	menqısharthan bolsam ediqısharthan bolsam ed	senqısharthan bolsang ediqısharthan bolsang ed	olqısharthan bolsa ediqısharthan bolsaed	bizqısharthan bolsaq ediqısharthan bolsaq ed	sizqısharthan bolsağız ediqısharthan bolsağız ed	alaqısharthan bolsala ediqısharthan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't shortened	menqıshartmağan bolsam ediqıshartmağan bolsam ed	senqıshartmağan bolsang ediqıshartmağan bolsang ed	olqıshartmağan bolsa ediqıshartmağan bolsaed	bizqıshartmağan bolsaq ediqıshartmağan bolsaq ed	sizqıshartmağan bolsağız ediqıshartmağan bolsağız ed	alaqıshartmağan bolsala ediqıshartmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will shorten	menqıshartır esem	senqıshartır eseng	olqıshartır ese	bizqıshartır esek	sizqıshartır esegiz	alaqıshartır esele
Conditional, aoristif he won't shorten	menqıshartmaz esem	senqıshartmaz eseng	olqıshartmaz ese	bizqıshartmaz esek	sizqıshartmaz esegiz	alaqıshartmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to shorten	menqıshartırıq esem	senqıshartırıq eseng	olqıshartırıq ese	bizqıshartırıq esek	sizqıshartırıq esegiz	alaqıshartırıq esele
Conditional, futureif he is not going to shorten	menqıshartırıq tül esem	senqıshartırıq tül eseng	olqıshartırıq tül ese	bizqıshartırıq tül esek	sizqıshartırıq tül esegiz	alaqıshartırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to shorten	menqıshartırıq bolsam	senqıshartırıq bolsang	olqıshartırıq bolsa	bizqıshartırıq bolsaq	sizqıshartırıq bolsağız	alaqıshartırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to shorten	menqıshartmazlıq bolsam	senqıshartmazlıq bolsang	olqıshartmazlıq bolsa	bizqıshartmazlıq bolsaq	sizqıshartmazlıq bolsağız	alaqıshartmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qıshartdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qıshartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be shortening	menqısharta bolurma	senqısharta bolursa	olqısharta bolur	bizqısharta bolurbuz	sizqısharta bolursuz	alaqısharta bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be shortening	menqıshartmay bolurma	senqıshartmay bolursa	olqıshartmay bolur	bizqıshartmay bolurbuz	sizqıshartmay bolursuz	alaqıshartmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of shortening	menqısharta tura bolurma	senqısharta tura bolursa	olqısharta tura bolur	bizqısharta tura bolurbuz	sizqısharta tura bolursuz	alaqısharta tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not shortening	menqıshartmay tura bolurma	senqıshartmay tura bolursa	olqıshartmay tura bolur	bizqıshartmay tura bolurbuz	sizqıshartmay tura bolursuz	alaqıshartmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have shortened	menqısharthan bolurma	senqısharthan bolursa	olqısharthan bolur	bizqısharthan bolurbuz	sizqısharthan bolursuz	alaqısharthan bolurla
Inference (must have)he must not have shortened	menqıshartmağan bolurma	senqıshartmağan bolursa	olqıshartmağan bolur	bizqıshartmağan bolurbuz	sizqıshartmağan bolursuz	alaqıshartmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to shorten	menqıshartırıq bolurma	senqıshartırıq bolursa	olqıshartırıq bolur	bizqıshartırıq bolurbuz	sizqıshartırıq bolursuz	alaqıshartırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to shorten	menqıshartmazlıq bolurma	senqıshartmazlıq bolursa	olqıshartmazlıq bolur	bizqıshartmazlıq bolurbuz	sizqıshartmazlıq bolursuz	alaqıshartmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qıshartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it shorten	menqıshartayım	senqıshart!	olqıshartsın	bizqıshartayıq	sizqıshartığız!	alaqıshartsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not shorten	menqıshartmayım	senqıshartma!	olqıshartmasın	bizqıshartmayıq	sizqıshartmağız!	alaqıshartmasınla
Commands & suggestionsshould he shorten?	menqıshartayımmı?		olqıshartsınmı?	bizqıshartayıqmı?		alaqıshartsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not shorten?	menqıshartmayımmı?		olqıshartmasınmı?	bizqıshartmayıqmı?		alaqıshartmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it shorten		senqıshartçı²	olqıshartsınçı		sizqıshartçığız	alaqıshartsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not shorten		senqıshartmaçı²	olqıshartmasınçı		sizqıshartmaçığız	alaqıshartmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you shorten		senqısharthınqısharthı
Blessings & curses — may you…may you not shorten		senqıshartmağınqıshartmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he shortened	menqısharthay edim qıshartha edim	senqısharthay eding qıshartha eding	olqısharthay edi qıshartha edi	bizqısharthay edik qıshartha edik	sizqısharthay edigiz qıshartha edigiz	alaqısharthay edile qıshartha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not shorten	menqıshartmağay edim qıshartmağa edim	senqıshartmağay eding qıshartmağa eding	olqıshartmağay edi qıshartmağa edi	bizqıshartmağay edik qıshartmağa edik	sizqıshartmağay edigiz qıshartmağa edigiz	alaqıshartmağay edile qıshartmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to shorten	menqıshartmağa qoyayımqıshartma qoyayım	senqıshartmağa qoy!qıshartma qoy!	olqıshartmağa qoysunqıshartma qoysun	bizqıshartmağa qoyayıqqıshartma qoyayıq	sizqıshartmağa qoyuğuz!qıshartma qoyuğuz!	alaqıshartmağa qoysunlaqıshartma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to shorten	menqıshartmağa qoymayımqıshartma qoymayım	senqıshartmağa qoyma!qıshartma qoyma!	olqıshartmağa qoymasınqıshartma qoymasın	bizqıshartmağa qoymayıqqıshartma qoymayıq	sizqıshartmağa qoymağız!qıshartma qoymağız!	alaqıshartmağa qoymasınlaqıshartma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to shorten?	menqıshartmağa qoyayımmı?qıshartma qoyayımmı?		olqıshartmağa qoysunmu?qıshartma qoysunmu?	bizqıshartmağa qoyayıqmı?qıshartma qoyayıqmı?		alaqıshartmağa qoysunlamı?qıshartma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to shorten?	menqıshartmağa qoymayımmı?qıshartma qoymayımmı?		olqıshartmağa qoymasınmı?qıshartma qoymasınmı?	bizqıshartmağa qoymayıqmı?qıshartma qoymayıqmı?		alaqıshartmağa qoymasınlamı?qıshartma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to shorten	menqıshartmağa qoyamaqıshartma qoyama	senqıshartmağa qoyasaqıshartma qoyasa	olqıshartmağa qoyadıqıshartma qoyadı	bizqıshartmağa qoyabızqıshartma qoyabız	sizqıshartmağa qoyasızqıshartma qoyasız	alaqıshartmağa qoyadılaqıshartma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to shorten	menqıshartmağa qoymaymaqıshartma qoymayma	senqıshartmağa qoymaysaqıshartma qoymaysa	olqıshartmağa qoymaydıqıshartma qoymaydı	bizqıshartmağa qoymaybızqıshartma qoymaybız	sizqıshartmağa qoymaysızqıshartma qoymaysız	alaqıshartmağa qoymaydılaqıshartma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to shorten?	menqıshartmağa qoyamıma?qıshartma qoyamıma?	senqıshartmağa qoyamısa?qıshartma qoyamısa?	olqıshartmağa qoyamıdı?qıshartma qoyamıdı?	bizqıshartmağa qoyamıbız?qıshartma qoyamıbız?	sizqıshartmağa qoyamısız?qıshartma qoyamısız?	alaqıshartmağa qoyamıdıla?qıshartma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to shorten?	menqıshartmağa qoymaymıma?qıshartma qoymaymıma?	senqıshartmağa qoymaymısa?qıshartma qoymaymısa?	olqıshartmağa qoymaymıdı?qıshartma qoymaymıdı?	bizqıshartmağa qoymaymıbız?qıshartma qoymaymıbız?	sizqıshartmağa qoymaymısız?qıshartma qoymaymısız?	alaqıshartmağa qoymaymıdıla?qıshartma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to shorten	menqıshartmağa qoydumqıshartma qoydum	senqıshartmağa qoydungqıshartma qoydung	olqıshartmağa qoyduqıshartma qoydu	bizqıshartmağa qoyduqqıshartma qoyduq	sizqıshartmağa qoyduğuzqıshartma qoyduğuz	alaqıshartmağa qoydulaqıshartma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to shorten	menqıshartmağa qoymadımqıshartma qoymadım	senqıshartmağa qoymadıngqıshartma qoymadıng	olqıshartmağa qoymadıqıshartma qoymadı	bizqıshartmağa qoymadıqqıshartma qoymadıq	sizqıshartmağa qoymadığızqıshartma qoymadığız	alaqıshartmağa qoymadılaqıshartma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to shorten?	menqıshartmağa qoydummu?qıshartma qoydummu?	senqıshartmağa qoydungmu?qıshartma qoydungmu?	olqıshartmağa qoydumu?qıshartma qoydumu?	bizqıshartmağa qoyduqmu?qıshartma qoyduqmu?	sizqıshartmağa qoyduğuzmu?qıshartma qoyduğuzmu?	alaqıshartmağa qoydulamı?qıshartma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to shorten?	menqıshartmağa qoymadımmı?qıshartma qoymadımmı?	senqıshartmağa qoymadıngmı?qıshartma qoymadıngmı?	olqıshartmağa qoymadımı?qıshartma qoymadımı?	bizqıshartmağa qoymadıqmı?qıshartma qoymadıqmı?	sizqıshartmağa qoymadığızmı?qıshartma qoymadığızmı?	alaqıshartmağa qoymadılamı?qıshartma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qıshartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can shorten	menqıshartalama	senqıshartalasa	olqıshartaladı	bizqıshartalabız	sizqıshartalasız	alaqıshartaladıla
Ability — presenthe can't shorten	menqıshartalmayma	senqıshartalmaysa	olqıshartalmaydı	bizqıshartalmaybız	sizqıshartalmaysız	alaqıshartalmaydıla
Ability — presentcan he shorten?	menqıshartalamıma? qıshartalamamı?	senqıshartalamısa?	olqıshartalamıdı?	bizqıshartalamıbız? qıshartalabızmı?	sizqıshartalamısız?	alaqıshartalamıdıla?
Ability — presentcan't he shorten?	menqıshartalmaymıma? qıshartalmaymamı?	senqıshartalmaymısa?	olqıshartalmaymıdı?	bizqıshartalmaymıbız? qıshartalmaybızmı?	sizqıshartalmaymısız?	alaqıshartalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can shorten	menqıshartalsam	senqıshartalsang	olqıshartalsa	bizqıshartalsaq	sizqıshartalsağız	alaqıshartalsala
Ability — if I can…if he can't shorten	menqıshartalmasam	senqıshartalmasang	olqıshartalmasa	bizqıshartalmasaq	sizqıshartalmasağız	alaqıshartalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to shorten	menqıshartaldım	senqıshartaldıng	olqıshartaldı	bizqıshartaldıq	sizqıshartaldığız	alaqıshartaldıla
Ability — simple pasthe could not shorten	menqıshartalmadım	senqıshartalmadıng	olqıshartalmadı	bizqıshartalmadıq	sizqıshartalmadığız	alaqıshartalmadıla
Ability — simple pastwas he able to shorten?	menqıshartaldımmı?	senqıshartaldıngmı?	olqıshartaldımı?	bizqıshartaldıqmı?	sizqıshartaldığızmı?	alaqıshartaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he shorten?	menqıshartalmadımmı?	senqıshartalmadıngmı?	olqıshartalmadımı?	bizqıshartalmadıqmı?	sizqıshartalmadığızmı?	alaqıshartalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to shorten	menqıshartalğanma	senqıshartalğansa	olqıshartalğandı	bizqıshartalğanbız	sizqıshartalğansız	alaqıshartalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to shorten	menqıshartalmağanma	senqıshartalmağansa	olqıshartalmağandı	bizqıshartalmağanbız	sizqıshartalmağansız	alaqıshartalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to shorten?	menqıshartalğanmıma? qıshartalğanmamı?	senqıshartalğanmısa?	olqıshartalğanmıdı?	bizqıshartalğanmıbız? qıshartalğanbızmı?	sizqıshartalğanmısız?	alaqıshartalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to shorten?	menqıshartalmağanmıma? qıshartalmağanmamı?	senqıshartalmağanmısa?	olqıshartalmağanmıdı?	bizqıshartalmağanmıbız? qıshartalmağanbızmı?	sizqıshartalmağanmısız?	alaqıshartalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to shorten	menqıshartalğan edimqıshartalğanem	senqıshartalğan edingqıshartalğaneng	olqıshartalğan ediqıshartalğaned	bizqıshartalğan edikqıshartalğanek	sizqıshartalğan edigizqıshartalğanegiz	alaqıshartalğan edileqıshartalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to shorten	menqıshartalmağan edimqıshartalmağanem	senqıshartalmağan edingqıshartalmağaneng	olqıshartalmağan ediqıshartalmağaned	bizqıshartalmağan edikqıshartalmağanek	sizqıshartalmağan edigizqıshartalmağanegiz	alaqıshartalmağan edileqıshartalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could shorten	menqıshartala edimqıshartalaem	senqıshartala edingqıshartalaeng	olqıshartala ediqıshartalaed	bizqıshartala edikqıshartalaek	sizqıshartala edigizqıshartalaegiz	alaqıshartala edileqıshartalaelle
Ability — past backgroundhe could not shorten	menqıshartalmay edimqıshartalmayem	senqıshartalmay edingqıshartalmayeng	olqıshartalmay ediqıshartalmayed	bizqıshartalmay edikqıshartalmayek	sizqıshartalmay edigizqıshartalmayegiz	alaqıshartalmay edileqıshartalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to shorten	menqıshartalırma	senqıshartalırsa	olqıshartalır	bizqıshartalırbız	sizqıshartalırsız	alaqıshartalırla
Ability — future Ihe won't be able to shorten	menqıshartalmazma	senqıshartalmazsa	olqıshartalmaz	bizqıshartalmazbız	sizqıshartalmazsız	alaqıshartalmazla
Ability — future Iwill he be able to shorten?	menqıshartalırmıma? qıshartalırmamı?	senqıshartalırmısa?	olqıshartalırmı?	bizqıshartalırmıbız? qıshartalırbızmı?	sizqıshartalırmısız?	alaqıshartalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to shorten?	menqıshartalmazmıma? qıshartalmazmamı?	senqıshartalmazmısa?	olqıshartalmazmı?	bizqıshartalmazmıbız? qıshartalmazbızmı?	sizqıshartalmazmısız?	alaqıshartalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to shorten	menqıshartallıqma	senqıshartallıqsa	olqıshartallıqdı	bizqıshartallıqbız	sizqıshartallıqsız	alaqıshartallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to shorten	menqıshartallıq tülme	senqıshartallıq tülse	olqıshartallıq tüldü	bizqıshartallıq tülbüz	sizqıshartallıq tülsüz	alaqıshartallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to shorten?	menqıshartallıqmıma? qıshartallıqmamı?	senqıshartallıqmısa?	olqıshartallıqmıdı?	bizqıshartallıqmıbız? qıshartallıqbızmı?	sizqıshartallıqmısız?	alaqıshartallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to shorten?	menqıshartallıq tülmüme?	senqıshartallıq tülmüse?	olqıshartallıq tülmüdü?	bizqıshartallıq tülmübüz?	sizqıshartallıq tülmüsüz?	alaqıshartallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to shorten	menqıshartalır edimqıshartalır em	senqıshartalır edingqıshartalır eng	olqıshartalır ediqıshartalır ed	bizqıshartalır edikqıshartalır ek	sizqıshartalır edigizqıshartalır egiz	alaqıshartalır edileqıshartalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to shorten	menqıshartalmaz edimqıshartalmaz em	senqıshartalmaz edingqıshartalmaz eng	olqıshartalmaz ediqıshartalmaz ed	bizqıshartalmaz edikqıshartalmaz ek	sizqıshartalmaz edigizqıshartalmaz egiz	alaqıshartalmaz edileqıshartalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to shorten		senqıshartalğınqıshartalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to shorten		senqıshartalmağınqıshartalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qıshartırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be shortening	menqısharta bolmazma	senqısharta bolmazsa	olqısharta bolmaz	bizqısharta bolmazbız	sizqısharta bolmazsız	alaqısharta bolmazla
Inference, present — double negationhe must be shortening (emphatic)	menqıshartmay bolmazma	senqıshartmay bolmazsa	olqıshartmay bolmaz	bizqıshartmay bolmazbız	sizqıshartmay bolmazsız	alaqıshartmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of shortening	menqısharta tura bolmazma	senqısharta tura bolmazsa	olqısharta tura bolmaz	bizqısharta tura bolmazbız	sizqısharta tura bolmazsız	alaqısharta tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not shortening (emphatic)	menqıshartmay tura bolmazma	senqıshartmay tura bolmazsa	olqıshartmay tura bolmaz	bizqıshartmay tura bolmazbız	sizqıshartmay tura bolmazsız	alaqıshartmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not shortening	menqıshartmay turama	senqıshartmay turasa	olqıshartmay turadı	bizqıshartmay turabız	sizqıshartmay turasız	alaqıshartmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not shortening	menqıshartmay turmayma	senqıshartmay turmaysa	olqıshartmay turmaydı	bizqıshartmay turmaybız	sizqıshartmay turmaysız	alaqıshartmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not shortening?	menqıshartmay turmaymıma	senqıshartmay turmaymısa	olqıshartmay turmaymıdı	bizqıshartmay turmaymıbız	sizqıshartmay turmaymısız	alaqıshartmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have shortened	menqısharthan bolmazma	senqısharthan bolmazsa	olqısharthan bolmaz	bizqısharthan bolmazbız	sizqısharthan bolmazsız	alaqısharthan bolmazla
Inference — double negationhe must have shortened (emphatic)	menqıshartmağan bolmazma	senqıshartmağan bolmazsa	olqıshartmağan bolmaz	bizqıshartmağan bolmazbız	sizqıshartmağan bolmazsız	alaqıshartmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had shortened	menqısharthan bolmasam	senqısharthan bolmasang	olqısharthan bolmasa	bizqısharthan bolmasaq	sizqısharthan bolmasağız	alaqısharthan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't shortened	menqıshartmağan bolmasam	senqıshartmağan bolmasang	olqıshartmağan bolmasa	bizqıshartmağan bolmasaq	sizqıshartmağan bolmasağız	alaqıshartmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to shorten	menqıshartırıq bolmazma	senqıshartırıq bolmazsa	olqıshartırıq bolmaz	bizqıshartırıq bolmazbız	sizqıshartırıq bolmazsız	alaqıshartırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to shorten (emphatic)	menqıshartmazlıq bolmazma	senqıshartmazlıq bolmazsa	olqıshartmazlıq bolmaz	bizqıshartmazlıq bolmazbız	sizqıshartmazlıq bolmazsız	alaqıshartmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to shorten	menqıshartırıq bolmasam	senqıshartırıq bolmasang	olqıshartırıq bolmasa	bizqıshartırıq bolmasaq	sizqıshartırıq bolmasağız	alaqıshartırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to shorten	menqıshartmazlıq bolmasam	senqıshartmazlıq bolmasang	olqıshartmazlıq bolmasa	bizqıshartmazlıq bolmasaq	sizqıshartmazlıq bolmasağız	alaqıshartmazlıq bolmasala