qutulurğa
/qutulurʁa/
1. to escape, to get free of, to be rid of
- qıyınlıqdan qutulurğa — to get free of the trouble
- türmeden qutulurğa — to escape prison
- qaçıb qutulurğa — to escape by fleeing
- bilimi bar ming palahdan qutulur — the one who has knowledge will escape a thousand misfortunes
2. to be done with something, to get a thing finished
- bu işden qutulduq — we are done with this business
- borçdan qutulurğa — to be done with the debt
- etib qutulurğa — to get a thing done and be rid of it
3. to be delivered of a child, to give birth — a spoken-language use
- qozlawdan qutulurğa — to be delivered of a child
- ol qozlawdan qutulğandı — she has been delivered
- qıyın awruwdan qutulurğa — to come through a hard illness
Conjugation
Common forms
- qutuladıhe is escaping
- qutulduhe escaped
- qutulğandıhe has escaped
- qutulurhe will escape
- qutulluqduhe is going to escape
- qutula edihe was escaping
- qutulsaif he escapes
- qutul!escape!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is escaping | menqutulama | senqutulasa | olqutuladı | bizqutulabız | sizqutulasız | alaqutuladıla |
| Present (simple & continuous)he is not escaping | menqutulmayma | senqutulmaysa | olqutulmaydı | bizqutulmaybız | sizqutulmaysız | alaqutulmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he escaping? | menqutulamıma? qutulamamı? | senqutulamısa? | olqutulamıdı? | bizqutulamıbız? qutulabızmı? | sizqutulamısız? | alaqutulamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he escaping? | menqutulmaymıma? qutulmaymamı? | senqutulmaymısa? | olqutulmaymıdı? | bizqutulmaymıbız? qutulmaybızmı? | sizqutulmaymısız? | alaqutulmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually escapes | menqutuluwçanma | senqutuluwçansa | olqutuluwçandı | bizqutuluwçanbız | sizqutuluwçansız | alaqutuluwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually escape | menqutuluwçan tülme | senqutuluwçan tülse | olqutuluwçan tüldü | bizqutuluwçan tülbüz | sizqutuluwçan tülsüz | alaqutuluwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually escape? | menqutuluwçanmıma? qutuluwçanmamı? | senqutuluwçanmısa? | olqutuluwçanmıdı? | bizqutuluwçanmıbız? qutuluwçanbızmı? | sizqutuluwçanmısız? | alaqutuluwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually escape? | menqutuluwçan tülmüme? | senqutuluwçan tülmüse? | olqutuluwçan tülmüdü? | bizqutuluwçan tülmübüz? | sizqutuluwçan tülmüsüz? | alaqutuluwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has escaped and remains so | olqutulubdu | alaqutulubdula | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he escaped? | olqutulubmudu? | alaqutulubmudula? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of escaping | menqutula turama | senqutula turasa | olqutula turadı | bizqutula turabız | sizqutula turasız | alaqutula turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of escaping | menqutula turmayma | senqutula turmaysa | olqutula turmaydı | bizqutula turmaybız | sizqutula turmaysız | alaqutula turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of escaping? | menqutula turamıma? qutula turamamı? | senqutula turamısa? | olqutula turamıdı? | bizqutula turamıbız? qutula turabızmı? | sizqutula turamısız? | alaqutula turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of escaping? | menqutula turmaymıma? qutula turmaymamı? | senqutula turmaymısa? | olqutula turmaymıdı? | bizqutula turmaymıbız? qutula turmaybızmı? | sizqutula turmaymısız? | alaqutula turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he escaped | menqutuldum | senqutuldung | olqutuldu | bizqutulduq | sizqutulduğuz | alaqutuldula |
| Simple past (definite)he didn't escape | menqutulmadım | senqutulmadıng | olqutulmadı | bizqutulmadıq | sizqutulmadığız | alaqutulmadıla |
| Simple past (definite)did he escape? | menqutuldummu? | senqutuldungmu? | olqutuldumu? | bizqutulduqmu? | sizqutulduğuzmu? | alaqutuldulamı? |
| Simple past (definite)didn't he escape? | menqutulmadımmı? | senqutulmadıngmı? | olqutulmadımı? | bizqutulmadıqmı? | sizqutulmadığızmı? | alaqutulmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has escaped | menqutulğanma | senqutulğansa | olqutulğandı | bizqutulğanbız | sizqutulğansız | alaqutulğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't escaped | menqutulmağanma | senqutulmağansa | olqutulmağandı | bizqutulmağanbız | sizqutulmağansız | alaqutulmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he escaped? | menqutulğanmıma? qutulğanmamı? | senqutulğanmısa? | olqutulğanmıdı? | bizqutulğanmıbız? qutulğanbızmı? | sizqutulğanmısız? | alaqutulğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he escaped? | menqutulmağanmıma? qutulmağanmamı? | senqutulmağanmısa? | olqutulmağanmıdı? | bizqutulmağanmıbız? qutulmağanbızmı? | sizqutulmağanmısız? | alaqutulmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will escape | menqutulurma | senqutulursa | olqutulur | bizqutulurbuz | sizqutulursuz | alaqutulurla |
| Indefinite future (future I)he won't escape | menqutulmazma | senqutulmazsa | olqutulmaz | bizqutulmazbız | sizqutulmazsız | alaqutulmazla |
| Indefinite future (future I)will he escape? | menqutulurmuma? qutulurmamı? | senqutulurmusa? | olqutulurmu? | bizqutulurmubuz? qutulurbuzmu? | sizqutulurmusuz? | alaqutulurmula? |
| Indefinite future (future I)won't he escape? | menqutulmazmıma? qutulmazmamı? | senqutulmazmısa? | olqutulmazmı? | bizqutulmazmıbız? qutulmazbızmı? | sizqutulmazmısız? | alaqutulmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to escape | menqutulluqma | senqutulluqsa | olqutulluqdu | bizqutulluqbuz | sizqutulluqsuz | alaqutulluqdula |
| Definite future (future II)he is not going to escape | menqutulluq tülme | senqutulluq tülse | olqutulluq tüldü | bizqutulluq tülbüz | sizqutulluq tülsüz | alaqutulluq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to escape? | menqutulluqmuma? qutulluqmamı? | senqutulluqmusa? | olqutulluqmudu? | bizqutulluqmubuz? qutulluqbuzmu? | sizqutulluqmusuz? | alaqutulluqmudula? |
| Definite future (future II)isn't he going to escape? | menqutulluq tülmüme? | senqutulluq tülmüse? | olqutulluq tülmüdü? | bizqutulluq tülmübüz? | sizqutulluq tülmüsüz? | alaqutulluq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had escaped | menqutulğan edimqutulğanem | senqutulğan edingqutulğaneng | olqutulğan ediqutulğaned | bizqutulğan edikqutulğanek | sizqutulğan edigizqutulğanegiz | alaqutulğan edilequtulğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't escaped | menqutulmağan edimqutulmağanem | senqutulmağan edingqutulmağaneng | olqutulmağan ediqutulmağaned | bizqutulmağan edikqutulmağanek | sizqutulmağan edigizqutulmağanegiz | alaqutulmağan edilequtulmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was escaping | menqutula edimqutulaem | senqutula edingqutulaeng | olqutula ediqutulaed | bizqutula edikqutulaek | sizqutula edigizqutulaegiz | alaqutula edilequtulaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't escaping | menqutulmay edimqutulmayem | senqutulmay edingqutulmayeng | olqutulmay ediqutulmayed | bizqutulmay edikqutulmayek | sizqutulmay edigizqutulmayegiz | alaqutulmay edilequtulmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to escape | menqutuluwçan edimqutuluwçanem | senqutuluwçan edingqutuluwçaneng | olqutuluwçan ediqutuluwçaned | bizqutuluwçan edikqutuluwçanek | sizqutuluwçan edigizqutuluwçanegiz | alaqutuluwçan edilequtuluwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to escape | menqutuluwçan tül edimqutuluwçan tül em | senqutuluwçan tül edingqutuluwçan tül eng | olqutuluwçan tül ediqutuluwçan tül ed | bizqutuluwçan tül edikqutuluwçan tül ek | sizqutuluwçan tül edigizqutuluwçan tül egiz | alaqutuluwçan tül edilequtuluwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had escaped and remained so | olqutulub edi | alaqutulub edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't escaped | olqutulub tül edi | alaqutulub tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of escaping | menqutula tura edimqutula turaem | senqutula tura edingqutula turaeng | olqutula tura ediqutula turaed | bizqutula tura edikqutula turaek | sizqutula tura edigizqutula turaegiz | alaqutula tura edilequtula turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of escaping | menqutula turmay edimqutula turmayem | senqutula turmay edingqutula turmayeng | olqutula turmay ediqutula turmayed | bizqutula turmay edikqutula turmayek | sizqutula turmay edigizqutula turmayegiz | alaqutula turmay edilequtula turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would escape | menqutulur edimqutulur em | senqutulur edingqutulur eng | olqutulur ediqutulur ed | bizqutulur edikqutulur ek | sizqutulur edigizqutulur egiz | alaqutulur edilequtulur elle |
| Conditional result (would)he wouldn't escape | menqutulmaz edimqutulmaz em | senqutulmaz edingqutulmaz eng | olqutulmaz ediqutulmaz ed | bizqutulmaz edikqutulmaz ek | sizqutulmaz edigizqutulmaz egiz | alaqutulmaz edilequtulmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have escaped | menqutulluq edimqutulluq em | senqutulluq edingqutulluq eng | olqutulluq ediqutulluq ed | bizqutulluq edikqutulluq ek | sizqutulluq edigizqutulluq egiz | alaqutulluq edilequtulluq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have escaped | menqutulluq tül edimqutulluq tül em | senqutulluq tül edingqutulluq tül eng | olqutulluq tül ediqutulluq tül ed | bizqutulluq tül edikqutulluq tül ek | sizqutulluq tül edigizqutulluq tül egiz | alaqutulluq tül edilequtulluq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he escapes | menqutulsam | senqutulsang | olqutulsa | bizqutulsaq | sizqutulsağız | alaqutulsala |
| Conditionalif he doesn't escape | menqutulmasam | senqutulmasang | olqutulmasa | bizqutulmasaq | sizqutulmasağız | alaqutulmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is escaping | menqutula esem | senqutula eseng | olqutula ese | bizqutula esek | sizqutula esegiz | alaqutula esele |
| Conditional, present realif he is not escaping | menqutulmay esem | senqutulmay eseng | olqutulmay ese | bizqutulmay esek | sizqutulmay esegiz | alaqutulmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he escaped | menqutulsam ediqutulsam ed | senqutulsang ediqutulsang ed | olqutulsa ediqutulsaed | bizqutulsaq ediqutulsaq ed | sizqutulsağız ediqutulsağız ed | alaqutulsala ediqutulsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't escape | menqutulmasam ediqutulmasam ed | senqutulmasang ediqutulmasang ed | olqutulmasa ediqutulmasaed | bizqutulmasaq ediqutulmasaq ed | sizqutulmasağız ediqutulmasağız ed | alaqutulmasala ediqutulmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he escaped | menqutuldum esem | senqutuldung eseng | olqutuldu ese | bizqutulduq esek | sizqutulduğuz esegiz | alaqutuldula esele |
| Conditional, definite past1if he didn't escape | menqutulmadım esem | senqutulmadıng eseng | olqutulmadı ese | bizqutulmadıq esek | sizqutulmadığız esegiz | alaqutulmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did escape (indeed) | menqutulğan esem | senqutulğan eseng | olqutulğan ese | bizqutulğan esek | sizqutulğan esegiz | alaqutulğan esele |
| Conditional, past realif he didn't escape (indeed) | menqutulmağan esem | senqutulmağan eseng | olqutulmağan ese | bizqutulmağan esek | sizqutulmağan esegiz | alaqutulmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had escaped | menqutulğan bolsam | senqutulğan bolsang | olqutulğan bolsa | bizqutulğan bolsaq | sizqutulğan bolsağız | alaqutulğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't escaped | menqutulmağan bolsam | senqutulmağan bolsang | olqutulmağan bolsa | bizqutulmağan bolsaq | sizqutulmağan bolsağız | alaqutulmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had escaped | menqutulğan bolsam ediqutulğan bolsam ed | senqutulğan bolsang ediqutulğan bolsang ed | olqutulğan bolsa ediqutulğan bolsaed | bizqutulğan bolsaq ediqutulğan bolsaq ed | sizqutulğan bolsağız ediqutulğan bolsağız ed | alaqutulğan bolsala ediqutulğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't escaped | menqutulmağan bolsam ediqutulmağan bolsam ed | senqutulmağan bolsang ediqutulmağan bolsang ed | olqutulmağan bolsa ediqutulmağan bolsaed | bizqutulmağan bolsaq ediqutulmağan bolsaq ed | sizqutulmağan bolsağız ediqutulmağan bolsağız ed | alaqutulmağan bolsala ediqutulmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will escape | menqutulur esem | senqutulur eseng | olqutulur ese | bizqutulur esek | sizqutulur esegiz | alaqutulur esele |
| Conditional, aoristif he won't escape | menqutulmaz esem | senqutulmaz eseng | olqutulmaz ese | bizqutulmaz esek | sizqutulmaz esegiz | alaqutulmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to escape | menqutulluq esem | senqutulluq eseng | olqutulluq ese | bizqutulluq esek | sizqutulluq esegiz | alaqutulluq esele |
| Conditional, futureif he is not going to escape | menqutulluq tül esem | senqutulluq tül eseng | olqutulluq tül ese | bizqutulluq tül esek | sizqutulluq tül esegiz | alaqutulluq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to escape | menqutulluq bolsam | senqutulluq bolsang | olqutulluq bolsa | bizqutulluq bolsaq | sizqutulluq bolsağız | alaqutulluq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to escape | menqutulmazlıq bolsam | senqutulmazlıq bolsang | olqutulmazlıq bolsa | bizqutulmazlıq bolsaq | sizqutulmazlıq bolsağız | alaqutulmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qutuldung ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be escaping | menqutula bolurma | senqutula bolursa | olqutula bolur | bizqutula bolurbuz | sizqutula bolursuz | alaqutula bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be escaping | menqutulmay bolurma | senqutulmay bolursa | olqutulmay bolur | bizqutulmay bolurbuz | sizqutulmay bolursuz | alaqutulmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of escaping | menqutula tura bolurma | senqutula tura bolursa | olqutula tura bolur | bizqutula tura bolurbuz | sizqutula tura bolursuz | alaqutula tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not escaping | menqutulmay tura bolurma | senqutulmay tura bolursa | olqutulmay tura bolur | bizqutulmay tura bolurbuz | sizqutulmay tura bolursuz | alaqutulmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have escaped | menqutulğan bolurma | senqutulğan bolursa | olqutulğan bolur | bizqutulğan bolurbuz | sizqutulğan bolursuz | alaqutulğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have escaped | menqutulmağan bolurma | senqutulmağan bolursa | olqutulmağan bolur | bizqutulmağan bolurbuz | sizqutulmağan bolursuz | alaqutulmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to escape | menqutulluq bolurma | senqutulluq bolursa | olqutulluq bolur | bizqutulluq bolurbuz | sizqutulluq bolursuz | alaqutulluq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to escape | menqutulmazlıq bolurma | senqutulmazlıq bolursa | olqutulmazlıq bolur | bizqutulmazlıq bolurbuz | sizqutulmazlıq bolursuz | alaqutulmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it escape | menqutulayım | senqutul! | olqutulsun | bizqutulayıq | sizqutuluğuz! | alaqutulsunla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not escape | menqutulmayım | senqutulma! | olqutulmasın | bizqutulmayıq | sizqutulmağız! | alaqutulmasınla |
| Commands & suggestionsshould he escape? | menqutulayımmı? | olqutulsunmu? | bizqutulayıqmı? | alaqutulsunlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not escape? | menqutulmayımmı? | olqutulmasınmı? | bizqutulmayıqmı? | alaqutulmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it escape | senqutulçu2 | olqutulsunçu | sizqutulçuğuz | alaqutulsunlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not escape | senqutulmaçı2 | olqutulmasınçı | sizqutulmaçığız | alaqutulmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you escape | senqutulğunqutulğu | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not escape | senqutulmağınqutulmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he escaped | menqutulğay edim qutulğa edim | senqutulğay eding qutulğa eding | olqutulğay edi qutulğa edi | bizqutulğay edik qutulğa edik | sizqutulğay edigiz qutulğa edigiz | alaqutulğay edile qutulğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not escape | menqutulmağay edim qutulmağa edim | senqutulmağay eding qutulmağa eding | olqutulmağay edi qutulmağa edi | bizqutulmağay edik qutulmağa edik | sizqutulmağay edigiz qutulmağa edigiz | alaqutulmağay edile qutulmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to escape | menqutulmağa qoyayımqutulma qoyayım | senqutulmağa qoy!qutulma qoy! | olqutulmağa qoysunqutulma qoysun | bizqutulmağa qoyayıqqutulma qoyayıq | sizqutulmağa qoyuğuz!qutulma qoyuğuz! | alaqutulmağa qoysunlaqutulma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to escape | menqutulmağa qoymayımqutulma qoymayım | senqutulmağa qoyma!qutulma qoyma! | olqutulmağa qoymasınqutulma qoymasın | bizqutulmağa qoymayıqqutulma qoymayıq | sizqutulmağa qoymağız!qutulma qoymağız! | alaqutulmağa qoymasınlaqutulma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to escape? | menqutulmağa qoyayımmı?qutulma qoyayımmı? | olqutulmağa qoysunmu?qutulma qoysunmu? | bizqutulmağa qoyayıqmı?qutulma qoyayıqmı? | alaqutulmağa qoysunlamı?qutulma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to escape? | menqutulmağa qoymayımmı?qutulma qoymayımmı? | olqutulmağa qoymasınmı?qutulma qoymasınmı? | bizqutulmağa qoymayıqmı?qutulma qoymayıqmı? | alaqutulmağa qoymasınlamı?qutulma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to escape | menqutulmağa qoyamaqutulma qoyama | senqutulmağa qoyasaqutulma qoyasa | olqutulmağa qoyadıqutulma qoyadı | bizqutulmağa qoyabızqutulma qoyabız | sizqutulmağa qoyasızqutulma qoyasız | alaqutulmağa qoyadılaqutulma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to escape | menqutulmağa qoymaymaqutulma qoymayma | senqutulmağa qoymaysaqutulma qoymaysa | olqutulmağa qoymaydıqutulma qoymaydı | bizqutulmağa qoymaybızqutulma qoymaybız | sizqutulmağa qoymaysızqutulma qoymaysız | alaqutulmağa qoymaydılaqutulma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to escape? | menqutulmağa qoyamıma?qutulma qoyamıma? | senqutulmağa qoyamısa?qutulma qoyamısa? | olqutulmağa qoyamıdı?qutulma qoyamıdı? | bizqutulmağa qoyamıbız?qutulma qoyamıbız? | sizqutulmağa qoyamısız?qutulma qoyamısız? | alaqutulmağa qoyamıdıla?qutulma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to escape? | menqutulmağa qoymaymıma?qutulma qoymaymıma? | senqutulmağa qoymaymısa?qutulma qoymaymısa? | olqutulmağa qoymaymıdı?qutulma qoymaymıdı? | bizqutulmağa qoymaymıbız?qutulma qoymaymıbız? | sizqutulmağa qoymaymısız?qutulma qoymaymısız? | alaqutulmağa qoymaymıdıla?qutulma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to escape | menqutulmağa qoydumqutulma qoydum | senqutulmağa qoydungqutulma qoydung | olqutulmağa qoyduqutulma qoydu | bizqutulmağa qoyduqqutulma qoyduq | sizqutulmağa qoyduğuzqutulma qoyduğuz | alaqutulmağa qoydulaqutulma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to escape | menqutulmağa qoymadımqutulma qoymadım | senqutulmağa qoymadıngqutulma qoymadıng | olqutulmağa qoymadıqutulma qoymadı | bizqutulmağa qoymadıqqutulma qoymadıq | sizqutulmağa qoymadığızqutulma qoymadığız | alaqutulmağa qoymadılaqutulma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to escape? | menqutulmağa qoydummu?qutulma qoydummu? | senqutulmağa qoydungmu?qutulma qoydungmu? | olqutulmağa qoydumu?qutulma qoydumu? | bizqutulmağa qoyduqmu?qutulma qoyduqmu? | sizqutulmağa qoyduğuzmu?qutulma qoyduğuzmu? | alaqutulmağa qoydulamı?qutulma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to escape? | menqutulmağa qoymadımmı?qutulma qoymadımmı? | senqutulmağa qoymadıngmı?qutulma qoymadıngmı? | olqutulmağa qoymadımı?qutulma qoymadımı? | bizqutulmağa qoymadıqmı?qutulma qoymadıqmı? | sizqutulmağa qoymadığızmı?qutulma qoymadığızmı? | alaqutulmağa qoymadılamı?qutulma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can escape | menqutulalama | senqutulalasa | olqutulaladı | bizqutulalabız | sizqutulalasız | alaqutulaladıla |
| Ability — presenthe can't escape | menqutulalmayma | senqutulalmaysa | olqutulalmaydı | bizqutulalmaybız | sizqutulalmaysız | alaqutulalmaydıla |
| Ability — presentcan he escape? | menqutulalamıma? qutulalamamı? | senqutulalamısa? | olqutulalamıdı? | bizqutulalamıbız? qutulalabızmı? | sizqutulalamısız? | alaqutulalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he escape? | menqutulalmaymıma? qutulalmaymamı? | senqutulalmaymısa? | olqutulalmaymıdı? | bizqutulalmaymıbız? qutulalmaybızmı? | sizqutulalmaymısız? | alaqutulalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can escape | menqutulalsam | senqutulalsang | olqutulalsa | bizqutulalsaq | sizqutulalsağız | alaqutulalsala |
| Ability — if I can…if he can't escape | menqutulalmasam | senqutulalmasang | olqutulalmasa | bizqutulalmasaq | sizqutulalmasağız | alaqutulalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to escape | menqutulaldım | senqutulaldıng | olqutulaldı | bizqutulaldıq | sizqutulaldığız | alaqutulaldıla |
| Ability — simple pasthe could not escape | menqutulalmadım | senqutulalmadıng | olqutulalmadı | bizqutulalmadıq | sizqutulalmadığız | alaqutulalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to escape? | menqutulaldımmı? | senqutulaldıngmı? | olqutulaldımı? | bizqutulaldıqmı? | sizqutulaldığızmı? | alaqutulaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he escape? | menqutulalmadımmı? | senqutulalmadıngmı? | olqutulalmadımı? | bizqutulalmadıqmı? | sizqutulalmadığızmı? | alaqutulalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to escape | menqutulalğanma | senqutulalğansa | olqutulalğandı | bizqutulalğanbız | sizqutulalğansız | alaqutulalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to escape | menqutulalmağanma | senqutulalmağansa | olqutulalmağandı | bizqutulalmağanbız | sizqutulalmağansız | alaqutulalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to escape? | menqutulalğanmıma? qutulalğanmamı? | senqutulalğanmısa? | olqutulalğanmıdı? | bizqutulalğanmıbız? qutulalğanbızmı? | sizqutulalğanmısız? | alaqutulalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to escape? | menqutulalmağanmıma? qutulalmağanmamı? | senqutulalmağanmısa? | olqutulalmağanmıdı? | bizqutulalmağanmıbız? qutulalmağanbızmı? | sizqutulalmağanmısız? | alaqutulalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to escape | menqutulalğan edimqutulalğanem | senqutulalğan edingqutulalğaneng | olqutulalğan ediqutulalğaned | bizqutulalğan edikqutulalğanek | sizqutulalğan edigizqutulalğanegiz | alaqutulalğan edilequtulalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to escape | menqutulalmağan edimqutulalmağanem | senqutulalmağan edingqutulalmağaneng | olqutulalmağan ediqutulalmağaned | bizqutulalmağan edikqutulalmağanek | sizqutulalmağan edigizqutulalmağanegiz | alaqutulalmağan edilequtulalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could escape | menqutulala edimqutulalaem | senqutulala edingqutulalaeng | olqutulala ediqutulalaed | bizqutulala edikqutulalaek | sizqutulala edigizqutulalaegiz | alaqutulala edilequtulalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not escape | menqutulalmay edimqutulalmayem | senqutulalmay edingqutulalmayeng | olqutulalmay ediqutulalmayed | bizqutulalmay edikqutulalmayek | sizqutulalmay edigizqutulalmayegiz | alaqutulalmay edilequtulalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to escape | menqutulalırma | senqutulalırsa | olqutulalır | bizqutulalırbız | sizqutulalırsız | alaqutulalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to escape | menqutulalmazma | senqutulalmazsa | olqutulalmaz | bizqutulalmazbız | sizqutulalmazsız | alaqutulalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to escape? | menqutulalırmıma? qutulalırmamı? | senqutulalırmısa? | olqutulalırmı? | bizqutulalırmıbız? qutulalırbızmı? | sizqutulalırmısız? | alaqutulalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to escape? | menqutulalmazmıma? qutulalmazmamı? | senqutulalmazmısa? | olqutulalmazmı? | bizqutulalmazmıbız? qutulalmazbızmı? | sizqutulalmazmısız? | alaqutulalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to escape | menqutulallıqma | senqutulallıqsa | olqutulallıqdı | bizqutulallıqbız | sizqutulallıqsız | alaqutulallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to escape | menqutulallıq tülme | senqutulallıq tülse | olqutulallıq tüldü | bizqutulallıq tülbüz | sizqutulallıq tülsüz | alaqutulallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to escape? | menqutulallıqmıma? qutulallıqmamı? | senqutulallıqmısa? | olqutulallıqmıdı? | bizqutulallıqmıbız? qutulallıqbızmı? | sizqutulallıqmısız? | alaqutulallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to escape? | menqutulallıq tülmüme? | senqutulallıq tülmüse? | olqutulallıq tülmüdü? | bizqutulallıq tülmübüz? | sizqutulallıq tülmüsüz? | alaqutulallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to escape | menqutulalır edimqutulalır em | senqutulalır edingqutulalır eng | olqutulalır ediqutulalır ed | bizqutulalır edikqutulalır ek | sizqutulalır edigizqutulalır egiz | alaqutulalır edilequtulalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to escape | menqutulalmaz edimqutulalmaz em | senqutulalmaz edingqutulalmaz eng | olqutulalmaz ediqutulalmaz ed | bizqutulalmaz edikqutulalmaz ek | sizqutulalmaz edigizqutulalmaz egiz | alaqutulalmaz edilequtulalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to escape | senqutulalğınqutulalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to escape | senqutulalmağınqutulalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be escaping | menqutula bolmazma | senqutula bolmazsa | olqutula bolmaz | bizqutula bolmazbız | sizqutula bolmazsız | alaqutula bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be escaping (emphatic) | menqutulmay bolmazma | senqutulmay bolmazsa | olqutulmay bolmaz | bizqutulmay bolmazbız | sizqutulmay bolmazsız | alaqutulmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of escaping | menqutula tura bolmazma | senqutula tura bolmazsa | olqutula tura bolmaz | bizqutula tura bolmazbız | sizqutula tura bolmazsız | alaqutula tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not escaping (emphatic) | menqutulmay tura bolmazma | senqutulmay tura bolmazsa | olqutulmay tura bolmaz | bizqutulmay tura bolmazbız | sizqutulmay tura bolmazsız | alaqutulmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not escaping | menqutulmay turama | senqutulmay turasa | olqutulmay turadı | bizqutulmay turabız | sizqutulmay turasız | alaqutulmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not escaping | menqutulmay turmayma | senqutulmay turmaysa | olqutulmay turmaydı | bizqutulmay turmaybız | sizqutulmay turmaysız | alaqutulmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not escaping? | menqutulmay turmaymıma | senqutulmay turmaymısa | olqutulmay turmaymıdı | bizqutulmay turmaymıbız | sizqutulmay turmaymısız | alaqutulmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have escaped | menqutulğan bolmazma | senqutulğan bolmazsa | olqutulğan bolmaz | bizqutulğan bolmazbız | sizqutulğan bolmazsız | alaqutulğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have escaped (emphatic) | menqutulmağan bolmazma | senqutulmağan bolmazsa | olqutulmağan bolmaz | bizqutulmağan bolmazbız | sizqutulmağan bolmazsız | alaqutulmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had escaped | menqutulğan bolmasam | senqutulğan bolmasang | olqutulğan bolmasa | bizqutulğan bolmasaq | sizqutulğan bolmasağız | alaqutulğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't escaped | menqutulmağan bolmasam | senqutulmağan bolmasang | olqutulmağan bolmasa | bizqutulmağan bolmasaq | sizqutulmağan bolmasağız | alaqutulmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to escape | menqutulluq bolmazma | senqutulluq bolmazsa | olqutulluq bolmaz | bizqutulluq bolmazbız | sizqutulluq bolmazsız | alaqutulluq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to escape (emphatic) | menqutulmazlıq bolmazma | senqutulmazlıq bolmazsa | olqutulmazlıq bolmaz | bizqutulmazlıq bolmazbız | sizqutulmazlıq bolmazsız | alaqutulmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to escape | menqutulluq bolmasam | senqutulluq bolmasang | olqutulluq bolmasa | bizqutulluq bolmasaq | sizqutulluq bolmasağız | alaqutulluq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to escape | menqutulmazlıq bolmasam | senqutulmazlıq bolmasang | olqutulmazlıq bolmasa | bizqutulmazlıq bolmasaq | sizqutulmazlıq bolmasağız | alaqutulmazlıq bolmasala |