qurşalarğa
/qurʃalarʁa/
1. to surround, to encircle, to ring round
- jawnu qurşalarğa — to surround the enemy
- terekle kölnü qurşalaydıla — the trees ring the lake round
- şaharnı qurşalağan asker — the army besieging the town
- tengiz ayrımkannı qurşalab turadı — the sea encircles the island
2. to subdue, to conquer, to bring under
- elni qurşalarğa — to bring the village under
- halqnı qurşalarğa — to subdue a people
- ala köb jerni qurşalağandıla — they conquered many lands
Conjugation
Common forms
- qurşalaydıhe is surrounding
- qurşaladıhe surrounded
- qurşalağandıhe has surrounded
- qurşalarhe will surround
- qurşalarıqdıhe is going to surround
- qurşalay edihe was surrounding
- qurşalasaif he surrounds
- qurşala!surround!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is surrounding | menqurşalayma | senqurşalaysa | olqurşalaydı | bizqurşalaybız | sizqurşalaysız | alaqurşalaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not surrounding | menqurşalamayma | senqurşalamaysa | olqurşalamaydı | bizqurşalamaybız | sizqurşalamaysız | alaqurşalamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he surrounding? | menqurşalaymıma? qurşalaymamı? | senqurşalaymısa? | olqurşalaymıdı? | bizqurşalaymıbız? qurşalaybızmı? | sizqurşalaymısız? | alaqurşalaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he surrounding? | menqurşalamaymıma? qurşalamaymamı? | senqurşalamaymısa? | olqurşalamaymıdı? | bizqurşalamaymıbız? qurşalamaybızmı? | sizqurşalamaymısız? | alaqurşalamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually surrounds | menqurşalawçanma | senqurşalawçansa | olqurşalawçandı | bizqurşalawçanbız | sizqurşalawçansız | alaqurşalawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually surround | menqurşalawçan tülme | senqurşalawçan tülse | olqurşalawçan tüldü | bizqurşalawçan tülbüz | sizqurşalawçan tülsüz | alaqurşalawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually surround? | menqurşalawçanmıma? qurşalawçanmamı? | senqurşalawçanmısa? | olqurşalawçanmıdı? | bizqurşalawçanmıbız? qurşalawçanbızmı? | sizqurşalawçanmısız? | alaqurşalawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually surround? | menqurşalawçan tülmüme? | senqurşalawçan tülmüse? | olqurşalawçan tülmüdü? | bizqurşalawçan tülmübüz? | sizqurşalawçan tülmüsüz? | alaqurşalawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has surrounded and remains so | olqurşalabdı | alaqurşalabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he surrounded? | olqurşalabmıdı? | alaqurşalabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of surrounding | menqurşalay turama | senqurşalay turasa | olqurşalay turadı | bizqurşalay turabız | sizqurşalay turasız | alaqurşalay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of surrounding | menqurşalay turmayma | senqurşalay turmaysa | olqurşalay turmaydı | bizqurşalay turmaybız | sizqurşalay turmaysız | alaqurşalay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of surrounding? | menqurşalay turamıma? qurşalay turamamı? | senqurşalay turamısa? | olqurşalay turamıdı? | bizqurşalay turamıbız? qurşalay turabızmı? | sizqurşalay turamısız? | alaqurşalay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of surrounding? | menqurşalay turmaymıma? qurşalay turmaymamı? | senqurşalay turmaymısa? | olqurşalay turmaymıdı? | bizqurşalay turmaymıbız? qurşalay turmaybızmı? | sizqurşalay turmaymısız? | alaqurşalay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he surrounded | menqurşaladım | senqurşaladıng | olqurşaladı | bizqurşaladıq | sizqurşaladığız | alaqurşaladıla |
| Simple past (definite)he didn't surround | menqurşalamadım | senqurşalamadıng | olqurşalamadı | bizqurşalamadıq | sizqurşalamadığız | alaqurşalamadıla |
| Simple past (definite)did he surround? | menqurşaladımmı? | senqurşaladıngmı? | olqurşaladımı? | bizqurşaladıqmı? | sizqurşaladığızmı? | alaqurşaladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he surround? | menqurşalamadımmı? | senqurşalamadıngmı? | olqurşalamadımı? | bizqurşalamadıqmı? | sizqurşalamadığızmı? | alaqurşalamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has surrounded | menqurşalağanma | senqurşalağansa | olqurşalağandı | bizqurşalağanbız | sizqurşalağansız | alaqurşalağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't surrounded | menqurşalamağanma | senqurşalamağansa | olqurşalamağandı | bizqurşalamağanbız | sizqurşalamağansız | alaqurşalamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he surrounded? | menqurşalağanmıma? qurşalağanmamı? | senqurşalağanmısa? | olqurşalağanmıdı? | bizqurşalağanmıbız? qurşalağanbızmı? | sizqurşalağanmısız? | alaqurşalağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he surrounded? | menqurşalamağanmıma? qurşalamağanmamı? | senqurşalamağanmısa? | olqurşalamağanmıdı? | bizqurşalamağanmıbız? qurşalamağanbızmı? | sizqurşalamağanmısız? | alaqurşalamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will surround | menqurşalarma | senqurşalarsa | olqurşalar | bizqurşalarbız | sizqurşalarsız | alaqurşalarla |
| Indefinite future (future I)he won't surround | menqurşalamazma | senqurşalamazsa | olqurşalamaz | bizqurşalamazbız | sizqurşalamazsız | alaqurşalamazla |
| Indefinite future (future I)will he surround? | menqurşalarmıma? qurşalarmamı? | senqurşalarmısa? | olqurşalarmı? | bizqurşalarmıbız? qurşalarbızmı? | sizqurşalarmısız? | alaqurşalarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he surround? | menqurşalamazmıma? qurşalamazmamı? | senqurşalamazmısa? | olqurşalamazmı? | bizqurşalamazmıbız? qurşalamazbızmı? | sizqurşalamazmısız? | alaqurşalamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to surround | menqurşalarıqma | senqurşalarıqsa | olqurşalarıqdı | bizqurşalarıqbız | sizqurşalarıqsız | alaqurşalarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to surround | menqurşalarıq tülme | senqurşalarıq tülse | olqurşalarıq tüldü | bizqurşalarıq tülbüz | sizqurşalarıq tülsüz | alaqurşalarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to surround? | menqurşalarıqmıma? qurşalarıqmamı? | senqurşalarıqmısa? | olqurşalarıqmıdı? | bizqurşalarıqmıbız? qurşalarıqbızmı? | sizqurşalarıqmısız? | alaqurşalarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to surround? | menqurşalarıq tülmüme? | senqurşalarıq tülmüse? | olqurşalarıq tülmüdü? | bizqurşalarıq tülmübüz? | sizqurşalarıq tülmüsüz? | alaqurşalarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had surrounded | menqurşalağan edimqurşalağanem | senqurşalağan edingqurşalağaneng | olqurşalağan ediqurşalağaned | bizqurşalağan edikqurşalağanek | sizqurşalağan edigizqurşalağanegiz | alaqurşalağan edilequrşalağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't surrounded | menqurşalamağan edimqurşalamağanem | senqurşalamağan edingqurşalamağaneng | olqurşalamağan ediqurşalamağaned | bizqurşalamağan edikqurşalamağanek | sizqurşalamağan edigizqurşalamağanegiz | alaqurşalamağan edilequrşalamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was surrounding | menqurşalay edimqurşalayem | senqurşalay edingqurşalayeng | olqurşalay ediqurşalayed | bizqurşalay edikqurşalayek | sizqurşalay edigizqurşalayegiz | alaqurşalay edilequrşalayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't surrounding | menqurşalamay edimqurşalamayem | senqurşalamay edingqurşalamayeng | olqurşalamay ediqurşalamayed | bizqurşalamay edikqurşalamayek | sizqurşalamay edigizqurşalamayegiz | alaqurşalamay edilequrşalamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to surround | menqurşalawçan edimqurşalawçanem | senqurşalawçan edingqurşalawçaneng | olqurşalawçan ediqurşalawçaned | bizqurşalawçan edikqurşalawçanek | sizqurşalawçan edigizqurşalawçanegiz | alaqurşalawçan edilequrşalawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to surround | menqurşalawçan tül edimqurşalawçan tül em | senqurşalawçan tül edingqurşalawçan tül eng | olqurşalawçan tül ediqurşalawçan tül ed | bizqurşalawçan tül edikqurşalawçan tül ek | sizqurşalawçan tül edigizqurşalawçan tül egiz | alaqurşalawçan tül edilequrşalawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had surrounded and remained so | olqurşalab edi | alaqurşalab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't surrounded | olqurşalab tül edi | alaqurşalab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of surrounding | menqurşalay tura edimqurşalay turaem | senqurşalay tura edingqurşalay turaeng | olqurşalay tura ediqurşalay turaed | bizqurşalay tura edikqurşalay turaek | sizqurşalay tura edigizqurşalay turaegiz | alaqurşalay tura edilequrşalay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of surrounding | menqurşalay turmay edimqurşalay turmayem | senqurşalay turmay edingqurşalay turmayeng | olqurşalay turmay ediqurşalay turmayed | bizqurşalay turmay edikqurşalay turmayek | sizqurşalay turmay edigizqurşalay turmayegiz | alaqurşalay turmay edilequrşalay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would surround | menqurşalar edimqurşalar em | senqurşalar edingqurşalar eng | olqurşalar ediqurşalar ed | bizqurşalar edikqurşalar ek | sizqurşalar edigizqurşalar egiz | alaqurşalar edilequrşalar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't surround | menqurşalamaz edimqurşalamaz em | senqurşalamaz edingqurşalamaz eng | olqurşalamaz ediqurşalamaz ed | bizqurşalamaz edikqurşalamaz ek | sizqurşalamaz edigizqurşalamaz egiz | alaqurşalamaz edilequrşalamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have surrounded | menqurşalarıq edimqurşalarıq em | senqurşalarıq edingqurşalarıq eng | olqurşalarıq ediqurşalarıq ed | bizqurşalarıq edikqurşalarıq ek | sizqurşalarıq edigizqurşalarıq egiz | alaqurşalarıq edilequrşalarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have surrounded | menqurşalarıq tül edimqurşalarıq tül em | senqurşalarıq tül edingqurşalarıq tül eng | olqurşalarıq tül ediqurşalarıq tül ed | bizqurşalarıq tül edikqurşalarıq tül ek | sizqurşalarıq tül edigizqurşalarıq tül egiz | alaqurşalarıq tül edilequrşalarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he surrounds | menqurşalasam | senqurşalasang | olqurşalasa | bizqurşalasaq | sizqurşalasağız | alaqurşalasala |
| Conditionalif he doesn't surround | menqurşalamasam | senqurşalamasang | olqurşalamasa | bizqurşalamasaq | sizqurşalamasağız | alaqurşalamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is surrounding | menqurşalay esem | senqurşalay eseng | olqurşalay ese | bizqurşalay esek | sizqurşalay esegiz | alaqurşalay esele |
| Conditional, present realif he is not surrounding | menqurşalamay esem | senqurşalamay eseng | olqurşalamay ese | bizqurşalamay esek | sizqurşalamay esegiz | alaqurşalamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he surrounded | menqurşalasam ediqurşalasam ed | senqurşalasang ediqurşalasang ed | olqurşalasa ediqurşalasaed | bizqurşalasaq ediqurşalasaq ed | sizqurşalasağız ediqurşalasağız ed | alaqurşalasala ediqurşalasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't surround | menqurşalamasam ediqurşalamasam ed | senqurşalamasang ediqurşalamasang ed | olqurşalamasa ediqurşalamasaed | bizqurşalamasaq ediqurşalamasaq ed | sizqurşalamasağız ediqurşalamasağız ed | alaqurşalamasala ediqurşalamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he surrounded | menqurşaladım esem | senqurşaladıng eseng | olqurşaladı ese | bizqurşaladıq esek | sizqurşaladığız esegiz | alaqurşaladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't surround | menqurşalamadım esem | senqurşalamadıng eseng | olqurşalamadı ese | bizqurşalamadıq esek | sizqurşalamadığız esegiz | alaqurşalamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did surround (indeed) | menqurşalağan esem | senqurşalağan eseng | olqurşalağan ese | bizqurşalağan esek | sizqurşalağan esegiz | alaqurşalağan esele |
| Conditional, past realif he didn't surround (indeed) | menqurşalamağan esem | senqurşalamağan eseng | olqurşalamağan ese | bizqurşalamağan esek | sizqurşalamağan esegiz | alaqurşalamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had surrounded | menqurşalağan bolsam | senqurşalağan bolsang | olqurşalağan bolsa | bizqurşalağan bolsaq | sizqurşalağan bolsağız | alaqurşalağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't surrounded | menqurşalamağan bolsam | senqurşalamağan bolsang | olqurşalamağan bolsa | bizqurşalamağan bolsaq | sizqurşalamağan bolsağız | alaqurşalamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had surrounded | menqurşalağan bolsam ediqurşalağan bolsam ed | senqurşalağan bolsang ediqurşalağan bolsang ed | olqurşalağan bolsa ediqurşalağan bolsaed | bizqurşalağan bolsaq ediqurşalağan bolsaq ed | sizqurşalağan bolsağız ediqurşalağan bolsağız ed | alaqurşalağan bolsala ediqurşalağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't surrounded | menqurşalamağan bolsam ediqurşalamağan bolsam ed | senqurşalamağan bolsang ediqurşalamağan bolsang ed | olqurşalamağan bolsa ediqurşalamağan bolsaed | bizqurşalamağan bolsaq ediqurşalamağan bolsaq ed | sizqurşalamağan bolsağız ediqurşalamağan bolsağız ed | alaqurşalamağan bolsala ediqurşalamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will surround | menqurşalar esem | senqurşalar eseng | olqurşalar ese | bizqurşalar esek | sizqurşalar esegiz | alaqurşalar esele |
| Conditional, aoristif he won't surround | menqurşalamaz esem | senqurşalamaz eseng | olqurşalamaz ese | bizqurşalamaz esek | sizqurşalamaz esegiz | alaqurşalamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to surround | menqurşalarıq esem | senqurşalarıq eseng | olqurşalarıq ese | bizqurşalarıq esek | sizqurşalarıq esegiz | alaqurşalarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to surround | menqurşalarıq tül esem | senqurşalarıq tül eseng | olqurşalarıq tül ese | bizqurşalarıq tül esek | sizqurşalarıq tül esegiz | alaqurşalarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to surround | menqurşalarıq bolsam | senqurşalarıq bolsang | olqurşalarıq bolsa | bizqurşalarıq bolsaq | sizqurşalarıq bolsağız | alaqurşalarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to surround | menqurşalamazlıq bolsam | senqurşalamazlıq bolsang | olqurşalamazlıq bolsa | bizqurşalamazlıq bolsaq | sizqurşalamazlıq bolsağız | alaqurşalamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qurşaladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be surrounding | menqurşalay bolurma | senqurşalay bolursa | olqurşalay bolur | bizqurşalay bolurbuz | sizqurşalay bolursuz | alaqurşalay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be surrounding | menqurşalamay bolurma | senqurşalamay bolursa | olqurşalamay bolur | bizqurşalamay bolurbuz | sizqurşalamay bolursuz | alaqurşalamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of surrounding | menqurşalay tura bolurma | senqurşalay tura bolursa | olqurşalay tura bolur | bizqurşalay tura bolurbuz | sizqurşalay tura bolursuz | alaqurşalay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not surrounding | menqurşalamay tura bolurma | senqurşalamay tura bolursa | olqurşalamay tura bolur | bizqurşalamay tura bolurbuz | sizqurşalamay tura bolursuz | alaqurşalamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have surrounded | menqurşalağan bolurma | senqurşalağan bolursa | olqurşalağan bolur | bizqurşalağan bolurbuz | sizqurşalağan bolursuz | alaqurşalağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have surrounded | menqurşalamağan bolurma | senqurşalamağan bolursa | olqurşalamağan bolur | bizqurşalamağan bolurbuz | sizqurşalamağan bolursuz | alaqurşalamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to surround | menqurşalarıq bolurma | senqurşalarıq bolursa | olqurşalarıq bolur | bizqurşalarıq bolurbuz | sizqurşalarıq bolursuz | alaqurşalarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to surround | menqurşalamazlıq bolurma | senqurşalamazlıq bolursa | olqurşalamazlıq bolur | bizqurşalamazlıq bolurbuz | sizqurşalamazlıq bolursuz | alaqurşalamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it surround | menqurşalayım | senqurşala! | olqurşalasın | bizqurşalayıq | sizqurşalağız! | alaqurşalasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not surround | menqurşalamayım | senqurşalama! | olqurşalamasın | bizqurşalamayıq | sizqurşalamağız! | alaqurşalamasınla |
| Commands & suggestionsshould he surround? | menqurşalayımmı? | olqurşalasınmı? | bizqurşalayıqmı? | alaqurşalasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not surround? | menqurşalamayımmı? | olqurşalamasınmı? | bizqurşalamayıqmı? | alaqurşalamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it surround | senqurşalaçı2 | olqurşalasınçı | sizqurşalaçığız | alaqurşalasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not surround | senqurşalamaçı2 | olqurşalamasınçı | sizqurşalamaçığız | alaqurşalamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you surround | senqurşalağınqurşalağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not surround | senqurşalamağınqurşalamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he surrounded | menqurşalağay edim qurşalağa edim | senqurşalağay eding qurşalağa eding | olqurşalağay edi qurşalağa edi | bizqurşalağay edik qurşalağa edik | sizqurşalağay edigiz qurşalağa edigiz | alaqurşalağay edile qurşalağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not surround | menqurşalamağay edim qurşalamağa edim | senqurşalamağay eding qurşalamağa eding | olqurşalamağay edi qurşalamağa edi | bizqurşalamağay edik qurşalamağa edik | sizqurşalamağay edigiz qurşalamağa edigiz | alaqurşalamağay edile qurşalamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to surround | menqurşalamağa qoyayımqurşalama qoyayım | senqurşalamağa qoy!qurşalama qoy! | olqurşalamağa qoysunqurşalama qoysun | bizqurşalamağa qoyayıqqurşalama qoyayıq | sizqurşalamağa qoyuğuz!qurşalama qoyuğuz! | alaqurşalamağa qoysunlaqurşalama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to surround | menqurşalamağa qoymayımqurşalama qoymayım | senqurşalamağa qoyma!qurşalama qoyma! | olqurşalamağa qoymasınqurşalama qoymasın | bizqurşalamağa qoymayıqqurşalama qoymayıq | sizqurşalamağa qoymağız!qurşalama qoymağız! | alaqurşalamağa qoymasınlaqurşalama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to surround? | menqurşalamağa qoyayımmı?qurşalama qoyayımmı? | olqurşalamağa qoysunmu?qurşalama qoysunmu? | bizqurşalamağa qoyayıqmı?qurşalama qoyayıqmı? | alaqurşalamağa qoysunlamı?qurşalama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to surround? | menqurşalamağa qoymayımmı?qurşalama qoymayımmı? | olqurşalamağa qoymasınmı?qurşalama qoymasınmı? | bizqurşalamağa qoymayıqmı?qurşalama qoymayıqmı? | alaqurşalamağa qoymasınlamı?qurşalama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to surround | menqurşalamağa qoyamaqurşalama qoyama | senqurşalamağa qoyasaqurşalama qoyasa | olqurşalamağa qoyadıqurşalama qoyadı | bizqurşalamağa qoyabızqurşalama qoyabız | sizqurşalamağa qoyasızqurşalama qoyasız | alaqurşalamağa qoyadılaqurşalama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to surround | menqurşalamağa qoymaymaqurşalama qoymayma | senqurşalamağa qoymaysaqurşalama qoymaysa | olqurşalamağa qoymaydıqurşalama qoymaydı | bizqurşalamağa qoymaybızqurşalama qoymaybız | sizqurşalamağa qoymaysızqurşalama qoymaysız | alaqurşalamağa qoymaydılaqurşalama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to surround? | menqurşalamağa qoyamıma?qurşalama qoyamıma? | senqurşalamağa qoyamısa?qurşalama qoyamısa? | olqurşalamağa qoyamıdı?qurşalama qoyamıdı? | bizqurşalamağa qoyamıbız?qurşalama qoyamıbız? | sizqurşalamağa qoyamısız?qurşalama qoyamısız? | alaqurşalamağa qoyamıdıla?qurşalama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to surround? | menqurşalamağa qoymaymıma?qurşalama qoymaymıma? | senqurşalamağa qoymaymısa?qurşalama qoymaymısa? | olqurşalamağa qoymaymıdı?qurşalama qoymaymıdı? | bizqurşalamağa qoymaymıbız?qurşalama qoymaymıbız? | sizqurşalamağa qoymaymısız?qurşalama qoymaymısız? | alaqurşalamağa qoymaymıdıla?qurşalama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to surround | menqurşalamağa qoydumqurşalama qoydum | senqurşalamağa qoydungqurşalama qoydung | olqurşalamağa qoyduqurşalama qoydu | bizqurşalamağa qoyduqqurşalama qoyduq | sizqurşalamağa qoyduğuzqurşalama qoyduğuz | alaqurşalamağa qoydulaqurşalama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to surround | menqurşalamağa qoymadımqurşalama qoymadım | senqurşalamağa qoymadıngqurşalama qoymadıng | olqurşalamağa qoymadıqurşalama qoymadı | bizqurşalamağa qoymadıqqurşalama qoymadıq | sizqurşalamağa qoymadığızqurşalama qoymadığız | alaqurşalamağa qoymadılaqurşalama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to surround? | menqurşalamağa qoydummu?qurşalama qoydummu? | senqurşalamağa qoydungmu?qurşalama qoydungmu? | olqurşalamağa qoydumu?qurşalama qoydumu? | bizqurşalamağa qoyduqmu?qurşalama qoyduqmu? | sizqurşalamağa qoyduğuzmu?qurşalama qoyduğuzmu? | alaqurşalamağa qoydulamı?qurşalama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to surround? | menqurşalamağa qoymadımmı?qurşalama qoymadımmı? | senqurşalamağa qoymadıngmı?qurşalama qoymadıngmı? | olqurşalamağa qoymadımı?qurşalama qoymadımı? | bizqurşalamağa qoymadıqmı?qurşalama qoymadıqmı? | sizqurşalamağa qoymadığızmı?qurşalama qoymadığızmı? | alaqurşalamağa qoymadılamı?qurşalama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can surround | menqurşalayalama | senqurşalayalasa | olqurşalayaladı | bizqurşalayalabız | sizqurşalayalasız | alaqurşalayaladıla |
| Ability — presenthe can't surround | menqurşalayalmayma | senqurşalayalmaysa | olqurşalayalmaydı | bizqurşalayalmaybız | sizqurşalayalmaysız | alaqurşalayalmaydıla |
| Ability — presentcan he surround? | menqurşalayalamıma? qurşalayalamamı? | senqurşalayalamısa? | olqurşalayalamıdı? | bizqurşalayalamıbız? qurşalayalabızmı? | sizqurşalayalamısız? | alaqurşalayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he surround? | menqurşalayalmaymıma? qurşalayalmaymamı? | senqurşalayalmaymısa? | olqurşalayalmaymıdı? | bizqurşalayalmaymıbız? qurşalayalmaybızmı? | sizqurşalayalmaymısız? | alaqurşalayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can surround | menqurşalayalsam | senqurşalayalsang | olqurşalayalsa | bizqurşalayalsaq | sizqurşalayalsağız | alaqurşalayalsala |
| Ability — if I can…if he can't surround | menqurşalayalmasam | senqurşalayalmasang | olqurşalayalmasa | bizqurşalayalmasaq | sizqurşalayalmasağız | alaqurşalayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to surround | menqurşalayaldım | senqurşalayaldıng | olqurşalayaldı | bizqurşalayaldıq | sizqurşalayaldığız | alaqurşalayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not surround | menqurşalayalmadım | senqurşalayalmadıng | olqurşalayalmadı | bizqurşalayalmadıq | sizqurşalayalmadığız | alaqurşalayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to surround? | menqurşalayaldımmı? | senqurşalayaldıngmı? | olqurşalayaldımı? | bizqurşalayaldıqmı? | sizqurşalayaldığızmı? | alaqurşalayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he surround? | menqurşalayalmadımmı? | senqurşalayalmadıngmı? | olqurşalayalmadımı? | bizqurşalayalmadıqmı? | sizqurşalayalmadığızmı? | alaqurşalayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to surround | menqurşalayalğanma | senqurşalayalğansa | olqurşalayalğandı | bizqurşalayalğanbız | sizqurşalayalğansız | alaqurşalayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to surround | menqurşalayalmağanma | senqurşalayalmağansa | olqurşalayalmağandı | bizqurşalayalmağanbız | sizqurşalayalmağansız | alaqurşalayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to surround? | menqurşalayalğanmıma? qurşalayalğanmamı? | senqurşalayalğanmısa? | olqurşalayalğanmıdı? | bizqurşalayalğanmıbız? qurşalayalğanbızmı? | sizqurşalayalğanmısız? | alaqurşalayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to surround? | menqurşalayalmağanmıma? qurşalayalmağanmamı? | senqurşalayalmağanmısa? | olqurşalayalmağanmıdı? | bizqurşalayalmağanmıbız? qurşalayalmağanbızmı? | sizqurşalayalmağanmısız? | alaqurşalayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to surround | menqurşalayalğan edimqurşalayalğanem | senqurşalayalğan edingqurşalayalğaneng | olqurşalayalğan ediqurşalayalğaned | bizqurşalayalğan edikqurşalayalğanek | sizqurşalayalğan edigizqurşalayalğanegiz | alaqurşalayalğan edilequrşalayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to surround | menqurşalayalmağan edimqurşalayalmağanem | senqurşalayalmağan edingqurşalayalmağaneng | olqurşalayalmağan ediqurşalayalmağaned | bizqurşalayalmağan edikqurşalayalmağanek | sizqurşalayalmağan edigizqurşalayalmağanegiz | alaqurşalayalmağan edilequrşalayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could surround | menqurşalayala edimqurşalayalaem | senqurşalayala edingqurşalayalaeng | olqurşalayala ediqurşalayalaed | bizqurşalayala edikqurşalayalaek | sizqurşalayala edigizqurşalayalaegiz | alaqurşalayala edilequrşalayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not surround | menqurşalayalmay edimqurşalayalmayem | senqurşalayalmay edingqurşalayalmayeng | olqurşalayalmay ediqurşalayalmayed | bizqurşalayalmay edikqurşalayalmayek | sizqurşalayalmay edigizqurşalayalmayegiz | alaqurşalayalmay edilequrşalayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to surround | menqurşalayalırma | senqurşalayalırsa | olqurşalayalır | bizqurşalayalırbız | sizqurşalayalırsız | alaqurşalayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to surround | menqurşalayalmazma | senqurşalayalmazsa | olqurşalayalmaz | bizqurşalayalmazbız | sizqurşalayalmazsız | alaqurşalayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to surround? | menqurşalayalırmıma? qurşalayalırmamı? | senqurşalayalırmısa? | olqurşalayalırmı? | bizqurşalayalırmıbız? qurşalayalırbızmı? | sizqurşalayalırmısız? | alaqurşalayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to surround? | menqurşalayalmazmıma? qurşalayalmazmamı? | senqurşalayalmazmısa? | olqurşalayalmazmı? | bizqurşalayalmazmıbız? qurşalayalmazbızmı? | sizqurşalayalmazmısız? | alaqurşalayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to surround | menqurşalayallıqma | senqurşalayallıqsa | olqurşalayallıqdı | bizqurşalayallıqbız | sizqurşalayallıqsız | alaqurşalayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to surround | menqurşalayallıq tülme | senqurşalayallıq tülse | olqurşalayallıq tüldü | bizqurşalayallıq tülbüz | sizqurşalayallıq tülsüz | alaqurşalayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to surround? | menqurşalayallıqmıma? qurşalayallıqmamı? | senqurşalayallıqmısa? | olqurşalayallıqmıdı? | bizqurşalayallıqmıbız? qurşalayallıqbızmı? | sizqurşalayallıqmısız? | alaqurşalayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to surround? | menqurşalayallıq tülmüme? | senqurşalayallıq tülmüse? | olqurşalayallıq tülmüdü? | bizqurşalayallıq tülmübüz? | sizqurşalayallıq tülmüsüz? | alaqurşalayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to surround | menqurşalayalır edimqurşalayalır em | senqurşalayalır edingqurşalayalır eng | olqurşalayalır ediqurşalayalır ed | bizqurşalayalır edikqurşalayalır ek | sizqurşalayalır edigizqurşalayalır egiz | alaqurşalayalır edilequrşalayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to surround | menqurşalayalmaz edimqurşalayalmaz em | senqurşalayalmaz edingqurşalayalmaz eng | olqurşalayalmaz ediqurşalayalmaz ed | bizqurşalayalmaz edikqurşalayalmaz ek | sizqurşalayalmaz edigizqurşalayalmaz egiz | alaqurşalayalmaz edilequrşalayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to surround | senqurşalayalğınqurşalayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to surround | senqurşalayalmağınqurşalayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be surrounding | menqurşalay bolmazma | senqurşalay bolmazsa | olqurşalay bolmaz | bizqurşalay bolmazbız | sizqurşalay bolmazsız | alaqurşalay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be surrounding (emphatic) | menqurşalamay bolmazma | senqurşalamay bolmazsa | olqurşalamay bolmaz | bizqurşalamay bolmazbız | sizqurşalamay bolmazsız | alaqurşalamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of surrounding | menqurşalay tura bolmazma | senqurşalay tura bolmazsa | olqurşalay tura bolmaz | bizqurşalay tura bolmazbız | sizqurşalay tura bolmazsız | alaqurşalay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not surrounding (emphatic) | menqurşalamay tura bolmazma | senqurşalamay tura bolmazsa | olqurşalamay tura bolmaz | bizqurşalamay tura bolmazbız | sizqurşalamay tura bolmazsız | alaqurşalamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not surrounding | menqurşalamay turama | senqurşalamay turasa | olqurşalamay turadı | bizqurşalamay turabız | sizqurşalamay turasız | alaqurşalamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not surrounding | menqurşalamay turmayma | senqurşalamay turmaysa | olqurşalamay turmaydı | bizqurşalamay turmaybız | sizqurşalamay turmaysız | alaqurşalamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not surrounding? | menqurşalamay turmaymıma | senqurşalamay turmaymısa | olqurşalamay turmaymıdı | bizqurşalamay turmaymıbız | sizqurşalamay turmaymısız | alaqurşalamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have surrounded | menqurşalağan bolmazma | senqurşalağan bolmazsa | olqurşalağan bolmaz | bizqurşalağan bolmazbız | sizqurşalağan bolmazsız | alaqurşalağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have surrounded (emphatic) | menqurşalamağan bolmazma | senqurşalamağan bolmazsa | olqurşalamağan bolmaz | bizqurşalamağan bolmazbız | sizqurşalamağan bolmazsız | alaqurşalamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had surrounded | menqurşalağan bolmasam | senqurşalağan bolmasang | olqurşalağan bolmasa | bizqurşalağan bolmasaq | sizqurşalağan bolmasağız | alaqurşalağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't surrounded | menqurşalamağan bolmasam | senqurşalamağan bolmasang | olqurşalamağan bolmasa | bizqurşalamağan bolmasaq | sizqurşalamağan bolmasağız | alaqurşalamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to surround | menqurşalarıq bolmazma | senqurşalarıq bolmazsa | olqurşalarıq bolmaz | bizqurşalarıq bolmazbız | sizqurşalarıq bolmazsız | alaqurşalarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to surround (emphatic) | menqurşalamazlıq bolmazma | senqurşalamazlıq bolmazsa | olqurşalamazlıq bolmaz | bizqurşalamazlıq bolmazbız | sizqurşalamazlıq bolmazsız | alaqurşalamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to surround | menqurşalarıq bolmasam | senqurşalarıq bolmasang | olqurşalarıq bolmasa | bizqurşalarıq bolmasaq | sizqurşalarıq bolmasağız | alaqurşalarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to surround | menqurşalamazlıq bolmasam | senqurşalamazlıq bolmasang | olqurşalamazlıq bolmasa | bizqurşalamazlıq bolmasaq | sizqurşalamazlıq bolmasağız | alaqurşalamazlıq bolmasala |