qayır
/qajɯr/
1. fierce, angry, hard, harsh
- qayır it — a fierce dog
- qayır tişirıw — an angry woman
- qayır söleşirge — to speak harshly
2. bold, unafraid, game
- qayır jaş — a bold young man
- ol qayır adamdı — he is a fearless man
- qayır jürekli — of a bold heart
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are fierce | menqayırma | senqayırsa | olqayırdı | bizqayırbız | sizqayırsız | alaqayırdıla |
| comparative — moream/is/are fiercer | menqayırıraqma | senqayırıraqsa | olqayırıraqdı | bizqayırıraqbız | sizqayırıraqsız | alaqayırıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very fierce | menbek qayırma | senbek qayırsa | olbek qayırdı | bizbek qayırbız | sizbek qayırsız | alabek qayırdıla |
| superlative — mostam/is/are the fiercest | menem qayırma | senem qayırsa | olem qayırdı | bizem qayırbız | sizem qayırsız | alaem qayırdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden qayırdı — "compared to me, he is fierce."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are fierce | menikimeniki qayırdı | senikiseniki qayırdı | anıqıanıqı qayırdı | biznikibizniki qayırdı | siznikisizniki qayırdı | alanıqıalanıqı qayırdı |
| comparative — moreis / are fiercer | menikimeniki qayırıraqdı | senikiseniki qayırıraqdı | anıqıanıqı qayırıraqdı | biznikibizniki qayırıraqdı | siznikisizniki qayırıraqdı | alanıqıalanıqı qayırıraqdı |
| intensifier — veryis / are very fierce | menikimeniki bek qayırdı | senikiseniki bek qayırdı | anıqıanıqı bek qayırdı | biznikibizniki bek qayırdı | siznikisizniki bek qayırdı | alanıqıalanıqı bek qayırdı |
| superlative — mostis / are the fiercest | menikimeniki em qayırdı | senikiseniki em qayırdı | anıqıanıqı em qayırdı | biznikibizniki em qayırdı | siznikisizniki em qayırdı | alanıqıalanıqı em qayırdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are fierce | menikilemenikile qayırdıla | senikilesenikile qayırdıla | anıqılaanıqıla qayırdıla | biznikilebiznikile qayırdıla | siznikilesiznikile qayırdıla | alanıqılaalanıqıla qayırdıla |
| comparative — moreis / are fiercer | menikilemenikile qayırıraqdıla | senikilesenikile qayırıraqdıla | anıqılaanıqıla qayırıraqdıla | biznikilebiznikile qayırıraqdıla | siznikilesiznikile qayırıraqdıla | alanıqılaalanıqıla qayırıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very fierce | menikilemenikile bek qayırdıla | senikilesenikile bek qayırdıla | anıqılaanıqıla bek qayırdıla | biznikilebiznikile bek qayırdıla | siznikilesiznikile bek qayırdıla | alanıqılaalanıqıla bek qayırdıla |
| superlative — mostis / are the fiercest | menikilemenikile em qayırdıla | senikilesenikile em qayırdıla | anıqılaanıqıla em qayırdıla | biznikilebiznikile em qayırdıla | siznikilesiznikile em qayırdıla | alanıqılaalanıqıla em qayırdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu qayırdı, bıla qayırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".