qayğırılırğa
/qajʁɯrɯlɯrʁa/
1. to worry, to be anxious
- qayğırılmağız — do not worry
- ol bek qayğırıladı — he worries a great deal
- men boşuna qayğırılama — I am worrying for nothing
2. to take care of someone, to look after someone
- ol üydegisine qayğırıladı — he looks after his family
- jaş tölüge qayğırılırğa kerekdi — the young must be cared for
- qartlağa qayğırılırğa kerekdi — the old people must be looked after
3. to grieve over someone or something
- ölgennge qayğırılabız — we grieve over the one who has died
- jarlığa qayğırıladı — he grieves for the poor man
- bolğan işge qayğırılama — I grieve over what has happened
Conjugation
Common forms
- qayğırıladıhe is worrying
- qayğırıldıhe worried
- qayğırılğandıhe has worried
- qayğırılırhe will worry
- qayğırıllıqdıhe is going to worry
- qayğırıla edihe was worrying
- qayğırılsaif he worries
- qayğırıl!worry!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is worrying | menqayğırılama | senqayğırılasa | olqayğırıladı | bizqayğırılabız | sizqayğırılasız | alaqayğırıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not worrying | menqayğırılmayma | senqayğırılmaysa | olqayğırılmaydı | bizqayğırılmaybız | sizqayğırılmaysız | alaqayğırılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he worrying? | menqayğırılamıma? qayğırılamamı? | senqayğırılamısa? | olqayğırılamıdı? | bizqayğırılamıbız? qayğırılabızmı? | sizqayğırılamısız? | alaqayğırılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he worrying? | menqayğırılmaymıma? qayğırılmaymamı? | senqayğırılmaymısa? | olqayğırılmaymıdı? | bizqayğırılmaymıbız? qayğırılmaybızmı? | sizqayğırılmaymısız? | alaqayğırılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually worries | menqayğırılıwçanma | senqayğırılıwçansa | olqayğırılıwçandı | bizqayğırılıwçanbız | sizqayğırılıwçansız | alaqayğırılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually worry | menqayğırılıwçan tülme | senqayğırılıwçan tülse | olqayğırılıwçan tüldü | bizqayğırılıwçan tülbüz | sizqayğırılıwçan tülsüz | alaqayğırılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually worry? | menqayğırılıwçanmıma? qayğırılıwçanmamı? | senqayğırılıwçanmısa? | olqayğırılıwçanmıdı? | bizqayğırılıwçanmıbız? qayğırılıwçanbızmı? | sizqayğırılıwçanmısız? | alaqayğırılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually worry? | menqayğırılıwçan tülmüme? | senqayğırılıwçan tülmüse? | olqayğırılıwçan tülmüdü? | bizqayğırılıwçan tülmübüz? | sizqayğırılıwçan tülmüsüz? | alaqayğırılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has worried and remains so | olqayğırılıbdı | alaqayğırılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he worried? | olqayğırılıbmıdı? | alaqayğırılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of worrying | menqayğırıla turama | senqayğırıla turasa | olqayğırıla turadı | bizqayğırıla turabız | sizqayğırıla turasız | alaqayğırıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of worrying | menqayğırıla turmayma | senqayğırıla turmaysa | olqayğırıla turmaydı | bizqayğırıla turmaybız | sizqayğırıla turmaysız | alaqayğırıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of worrying? | menqayğırıla turamıma? qayğırıla turamamı? | senqayğırıla turamısa? | olqayğırıla turamıdı? | bizqayğırıla turamıbız? qayğırıla turabızmı? | sizqayğırıla turamısız? | alaqayğırıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of worrying? | menqayğırıla turmaymıma? qayğırıla turmaymamı? | senqayğırıla turmaymısa? | olqayğırıla turmaymıdı? | bizqayğırıla turmaymıbız? qayğırıla turmaybızmı? | sizqayğırıla turmaymısız? | alaqayğırıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he worried | menqayğırıldım | senqayğırıldıng | olqayğırıldı | bizqayğırıldıq | sizqayğırıldığız | alaqayğırıldıla |
| Simple past (definite)he didn't worry | menqayğırılmadım | senqayğırılmadıng | olqayğırılmadı | bizqayğırılmadıq | sizqayğırılmadığız | alaqayğırılmadıla |
| Simple past (definite)did he worry? | menqayğırıldımmı? | senqayğırıldıngmı? | olqayğırıldımı? | bizqayğırıldıqmı? | sizqayğırıldığızmı? | alaqayğırıldılamı? |
| Simple past (definite)didn't he worry? | menqayğırılmadımmı? | senqayğırılmadıngmı? | olqayğırılmadımı? | bizqayğırılmadıqmı? | sizqayğırılmadığızmı? | alaqayğırılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has worried | menqayğırılğanma | senqayğırılğansa | olqayğırılğandı | bizqayğırılğanbız | sizqayğırılğansız | alaqayğırılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't worried | menqayğırılmağanma | senqayğırılmağansa | olqayğırılmağandı | bizqayğırılmağanbız | sizqayğırılmağansız | alaqayğırılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he worried? | menqayğırılğanmıma? qayğırılğanmamı? | senqayğırılğanmısa? | olqayğırılğanmıdı? | bizqayğırılğanmıbız? qayğırılğanbızmı? | sizqayğırılğanmısız? | alaqayğırılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he worried? | menqayğırılmağanmıma? qayğırılmağanmamı? | senqayğırılmağanmısa? | olqayğırılmağanmıdı? | bizqayğırılmağanmıbız? qayğırılmağanbızmı? | sizqayğırılmağanmısız? | alaqayğırılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will worry | menqayğırılırma | senqayğırılırsa | olqayğırılır | bizqayğırılırbız | sizqayğırılırsız | alaqayğırılırla |
| Indefinite future (future I)he won't worry | menqayğırılmazma | senqayğırılmazsa | olqayğırılmaz | bizqayğırılmazbız | sizqayğırılmazsız | alaqayğırılmazla |
| Indefinite future (future I)will he worry? | menqayğırılırmıma? qayğırılırmamı? | senqayğırılırmısa? | olqayğırılırmı? | bizqayğırılırmıbız? qayğırılırbızmı? | sizqayğırılırmısız? | alaqayğırılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he worry? | menqayğırılmazmıma? qayğırılmazmamı? | senqayğırılmazmısa? | olqayğırılmazmı? | bizqayğırılmazmıbız? qayğırılmazbızmı? | sizqayğırılmazmısız? | alaqayğırılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to worry | menqayğırıllıqma | senqayğırıllıqsa | olqayğırıllıqdı | bizqayğırıllıqbız | sizqayğırıllıqsız | alaqayğırıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to worry | menqayğırıllıq tülme | senqayğırıllıq tülse | olqayğırıllıq tüldü | bizqayğırıllıq tülbüz | sizqayğırıllıq tülsüz | alaqayğırıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to worry? | menqayğırıllıqmıma? qayğırıllıqmamı? | senqayğırıllıqmısa? | olqayğırıllıqmıdı? | bizqayğırıllıqmıbız? qayğırıllıqbızmı? | sizqayğırıllıqmısız? | alaqayğırıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to worry? | menqayğırıllıq tülmüme? | senqayğırıllıq tülmüse? | olqayğırıllıq tülmüdü? | bizqayğırıllıq tülmübüz? | sizqayğırıllıq tülmüsüz? | alaqayğırıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had worried | menqayğırılğan edimqayğırılğanem | senqayğırılğan edingqayğırılğaneng | olqayğırılğan ediqayğırılğaned | bizqayğırılğan edikqayğırılğanek | sizqayğırılğan edigizqayğırılğanegiz | alaqayğırılğan edileqayğırılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't worried | menqayğırılmağan edimqayğırılmağanem | senqayğırılmağan edingqayğırılmağaneng | olqayğırılmağan ediqayğırılmağaned | bizqayğırılmağan edikqayğırılmağanek | sizqayğırılmağan edigizqayğırılmağanegiz | alaqayğırılmağan edileqayğırılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was worrying | menqayğırıla edimqayğırılaem | senqayğırıla edingqayğırılaeng | olqayğırıla ediqayğırılaed | bizqayğırıla edikqayğırılaek | sizqayğırıla edigizqayğırılaegiz | alaqayğırıla edileqayğırılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't worrying | menqayğırılmay edimqayğırılmayem | senqayğırılmay edingqayğırılmayeng | olqayğırılmay ediqayğırılmayed | bizqayğırılmay edikqayğırılmayek | sizqayğırılmay edigizqayğırılmayegiz | alaqayğırılmay edileqayğırılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to worry | menqayğırılıwçan edimqayğırılıwçanem | senqayğırılıwçan edingqayğırılıwçaneng | olqayğırılıwçan ediqayğırılıwçaned | bizqayğırılıwçan edikqayğırılıwçanek | sizqayğırılıwçan edigizqayğırılıwçanegiz | alaqayğırılıwçan edileqayğırılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to worry | menqayğırılıwçan tül edimqayğırılıwçan tül em | senqayğırılıwçan tül edingqayğırılıwçan tül eng | olqayğırılıwçan tül ediqayğırılıwçan tül ed | bizqayğırılıwçan tül edikqayğırılıwçan tül ek | sizqayğırılıwçan tül edigizqayğırılıwçan tül egiz | alaqayğırılıwçan tül edileqayğırılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had worried and remained so | olqayğırılıb edi | alaqayğırılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't worried | olqayğırılıb tül edi | alaqayğırılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of worrying | menqayğırıla tura edimqayğırıla turaem | senqayğırıla tura edingqayğırıla turaeng | olqayğırıla tura ediqayğırıla turaed | bizqayğırıla tura edikqayğırıla turaek | sizqayğırıla tura edigizqayğırıla turaegiz | alaqayğırıla tura edileqayğırıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of worrying | menqayğırıla turmay edimqayğırıla turmayem | senqayğırıla turmay edingqayğırıla turmayeng | olqayğırıla turmay ediqayğırıla turmayed | bizqayğırıla turmay edikqayğırıla turmayek | sizqayğırıla turmay edigizqayğırıla turmayegiz | alaqayğırıla turmay edileqayğırıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would worry | menqayğırılır edimqayğırılır em | senqayğırılır edingqayğırılır eng | olqayğırılır ediqayğırılır ed | bizqayğırılır edikqayğırılır ek | sizqayğırılır edigizqayğırılır egiz | alaqayğırılır edileqayğırılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't worry | menqayğırılmaz edimqayğırılmaz em | senqayğırılmaz edingqayğırılmaz eng | olqayğırılmaz ediqayğırılmaz ed | bizqayğırılmaz edikqayğırılmaz ek | sizqayğırılmaz edigizqayğırılmaz egiz | alaqayğırılmaz edileqayğırılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have worried | menqayğırıllıq edimqayğırıllıq em | senqayğırıllıq edingqayğırıllıq eng | olqayğırıllıq ediqayğırıllıq ed | bizqayğırıllıq edikqayğırıllıq ek | sizqayğırıllıq edigizqayğırıllıq egiz | alaqayğırıllıq edileqayğırıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have worried | menqayğırıllıq tül edimqayğırıllıq tül em | senqayğırıllıq tül edingqayğırıllıq tül eng | olqayğırıllıq tül ediqayğırıllıq tül ed | bizqayğırıllıq tül edikqayğırıllıq tül ek | sizqayğırıllıq tül edigizqayğırıllıq tül egiz | alaqayğırıllıq tül edileqayğırıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he worries | menqayğırılsam | senqayğırılsang | olqayğırılsa | bizqayğırılsaq | sizqayğırılsağız | alaqayğırılsala |
| Conditionalif he doesn't worry | menqayğırılmasam | senqayğırılmasang | olqayğırılmasa | bizqayğırılmasaq | sizqayğırılmasağız | alaqayğırılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is worrying | menqayğırıla esem | senqayğırıla eseng | olqayğırıla ese | bizqayğırıla esek | sizqayğırıla esegiz | alaqayğırıla esele |
| Conditional, present realif he is not worrying | menqayğırılmay esem | senqayğırılmay eseng | olqayğırılmay ese | bizqayğırılmay esek | sizqayğırılmay esegiz | alaqayğırılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he worried | menqayğırılsam ediqayğırılsam ed | senqayğırılsang ediqayğırılsang ed | olqayğırılsa ediqayğırılsaed | bizqayğırılsaq ediqayğırılsaq ed | sizqayğırılsağız ediqayğırılsağız ed | alaqayğırılsala ediqayğırılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't worry | menqayğırılmasam ediqayğırılmasam ed | senqayğırılmasang ediqayğırılmasang ed | olqayğırılmasa ediqayğırılmasaed | bizqayğırılmasaq ediqayğırılmasaq ed | sizqayğırılmasağız ediqayğırılmasağız ed | alaqayğırılmasala ediqayğırılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he worried | menqayğırıldım esem | senqayğırıldıng eseng | olqayğırıldı ese | bizqayğırıldıq esek | sizqayğırıldığız esegiz | alaqayğırıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't worry | menqayğırılmadım esem | senqayğırılmadıng eseng | olqayğırılmadı ese | bizqayğırılmadıq esek | sizqayğırılmadığız esegiz | alaqayğırılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did worry (indeed) | menqayğırılğan esem | senqayğırılğan eseng | olqayğırılğan ese | bizqayğırılğan esek | sizqayğırılğan esegiz | alaqayğırılğan esele |
| Conditional, past realif he didn't worry (indeed) | menqayğırılmağan esem | senqayğırılmağan eseng | olqayğırılmağan ese | bizqayğırılmağan esek | sizqayğırılmağan esegiz | alaqayğırılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had worried | menqayğırılğan bolsam | senqayğırılğan bolsang | olqayğırılğan bolsa | bizqayğırılğan bolsaq | sizqayğırılğan bolsağız | alaqayğırılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't worried | menqayğırılmağan bolsam | senqayğırılmağan bolsang | olqayğırılmağan bolsa | bizqayğırılmağan bolsaq | sizqayğırılmağan bolsağız | alaqayğırılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had worried | menqayğırılğan bolsam ediqayğırılğan bolsam ed | senqayğırılğan bolsang ediqayğırılğan bolsang ed | olqayğırılğan bolsa ediqayğırılğan bolsaed | bizqayğırılğan bolsaq ediqayğırılğan bolsaq ed | sizqayğırılğan bolsağız ediqayğırılğan bolsağız ed | alaqayğırılğan bolsala ediqayğırılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't worried | menqayğırılmağan bolsam ediqayğırılmağan bolsam ed | senqayğırılmağan bolsang ediqayğırılmağan bolsang ed | olqayğırılmağan bolsa ediqayğırılmağan bolsaed | bizqayğırılmağan bolsaq ediqayğırılmağan bolsaq ed | sizqayğırılmağan bolsağız ediqayğırılmağan bolsağız ed | alaqayğırılmağan bolsala ediqayğırılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will worry | menqayğırılır esem | senqayğırılır eseng | olqayğırılır ese | bizqayğırılır esek | sizqayğırılır esegiz | alaqayğırılır esele |
| Conditional, aoristif he won't worry | menqayğırılmaz esem | senqayğırılmaz eseng | olqayğırılmaz ese | bizqayğırılmaz esek | sizqayğırılmaz esegiz | alaqayğırılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to worry | menqayğırıllıq esem | senqayğırıllıq eseng | olqayğırıllıq ese | bizqayğırıllıq esek | sizqayğırıllıq esegiz | alaqayğırıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to worry | menqayğırıllıq tül esem | senqayğırıllıq tül eseng | olqayğırıllıq tül ese | bizqayğırıllıq tül esek | sizqayğırıllıq tül esegiz | alaqayğırıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to worry | menqayğırıllıq bolsam | senqayğırıllıq bolsang | olqayğırıllıq bolsa | bizqayğırıllıq bolsaq | sizqayğırıllıq bolsağız | alaqayğırıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to worry | menqayğırılmazlıq bolsam | senqayğırılmazlıq bolsang | olqayğırılmazlıq bolsa | bizqayğırılmazlıq bolsaq | sizqayğırılmazlıq bolsağız | alaqayğırılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qayğırıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be worrying | menqayğırıla bolurma | senqayğırıla bolursa | olqayğırıla bolur | bizqayğırıla bolurbuz | sizqayğırıla bolursuz | alaqayğırıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be worrying | menqayğırılmay bolurma | senqayğırılmay bolursa | olqayğırılmay bolur | bizqayğırılmay bolurbuz | sizqayğırılmay bolursuz | alaqayğırılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of worrying | menqayğırıla tura bolurma | senqayğırıla tura bolursa | olqayğırıla tura bolur | bizqayğırıla tura bolurbuz | sizqayğırıla tura bolursuz | alaqayğırıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not worrying | menqayğırılmay tura bolurma | senqayğırılmay tura bolursa | olqayğırılmay tura bolur | bizqayğırılmay tura bolurbuz | sizqayğırılmay tura bolursuz | alaqayğırılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have worried | menqayğırılğan bolurma | senqayğırılğan bolursa | olqayğırılğan bolur | bizqayğırılğan bolurbuz | sizqayğırılğan bolursuz | alaqayğırılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have worried | menqayğırılmağan bolurma | senqayğırılmağan bolursa | olqayğırılmağan bolur | bizqayğırılmağan bolurbuz | sizqayğırılmağan bolursuz | alaqayğırılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to worry | menqayğırıllıq bolurma | senqayğırıllıq bolursa | olqayğırıllıq bolur | bizqayğırıllıq bolurbuz | sizqayğırıllıq bolursuz | alaqayğırıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to worry | menqayğırılmazlıq bolurma | senqayğırılmazlıq bolursa | olqayğırılmazlıq bolur | bizqayğırılmazlıq bolurbuz | sizqayğırılmazlıq bolursuz | alaqayğırılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it worry | menqayğırılayım | senqayğırıl! | olqayğırılsın | bizqayğırılayıq | sizqayğırılığız! | alaqayğırılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not worry | menqayğırılmayım | senqayğırılma! | olqayğırılmasın | bizqayğırılmayıq | sizqayğırılmağız! | alaqayğırılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he worry? | menqayğırılayımmı? | olqayğırılsınmı? | bizqayğırılayıqmı? | alaqayğırılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not worry? | menqayğırılmayımmı? | olqayğırılmasınmı? | bizqayğırılmayıqmı? | alaqayğırılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it worry | senqayğırılçı2 | olqayğırılsınçı | sizqayğırılçığız | alaqayğırılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not worry | senqayğırılmaçı2 | olqayğırılmasınçı | sizqayğırılmaçığız | alaqayğırılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you worry | senqayğırılğınqayğırılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not worry | senqayğırılmağınqayğırılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he worried | menqayğırılğay edim qayğırılğa edim | senqayğırılğay eding qayğırılğa eding | olqayğırılğay edi qayğırılğa edi | bizqayğırılğay edik qayğırılğa edik | sizqayğırılğay edigiz qayğırılğa edigiz | alaqayğırılğay edile qayğırılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not worry | menqayğırılmağay edim qayğırılmağa edim | senqayğırılmağay eding qayğırılmağa eding | olqayğırılmağay edi qayğırılmağa edi | bizqayğırılmağay edik qayğırılmağa edik | sizqayğırılmağay edigiz qayğırılmağa edigiz | alaqayğırılmağay edile qayğırılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to worry | menqayğırılmağa qoyayımqayğırılma qoyayım | senqayğırılmağa qoy!qayğırılma qoy! | olqayğırılmağa qoysunqayğırılma qoysun | bizqayğırılmağa qoyayıqqayğırılma qoyayıq | sizqayğırılmağa qoyuğuz!qayğırılma qoyuğuz! | alaqayğırılmağa qoysunlaqayğırılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to worry | menqayğırılmağa qoymayımqayğırılma qoymayım | senqayğırılmağa qoyma!qayğırılma qoyma! | olqayğırılmağa qoymasınqayğırılma qoymasın | bizqayğırılmağa qoymayıqqayğırılma qoymayıq | sizqayğırılmağa qoymağız!qayğırılma qoymağız! | alaqayğırılmağa qoymasınlaqayğırılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to worry? | menqayğırılmağa qoyayımmı?qayğırılma qoyayımmı? | olqayğırılmağa qoysunmu?qayğırılma qoysunmu? | bizqayğırılmağa qoyayıqmı?qayğırılma qoyayıqmı? | alaqayğırılmağa qoysunlamı?qayğırılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to worry? | menqayğırılmağa qoymayımmı?qayğırılma qoymayımmı? | olqayğırılmağa qoymasınmı?qayğırılma qoymasınmı? | bizqayğırılmağa qoymayıqmı?qayğırılma qoymayıqmı? | alaqayğırılmağa qoymasınlamı?qayğırılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to worry | menqayğırılmağa qoyamaqayğırılma qoyama | senqayğırılmağa qoyasaqayğırılma qoyasa | olqayğırılmağa qoyadıqayğırılma qoyadı | bizqayğırılmağa qoyabızqayğırılma qoyabız | sizqayğırılmağa qoyasızqayğırılma qoyasız | alaqayğırılmağa qoyadılaqayğırılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to worry | menqayğırılmağa qoymaymaqayğırılma qoymayma | senqayğırılmağa qoymaysaqayğırılma qoymaysa | olqayğırılmağa qoymaydıqayğırılma qoymaydı | bizqayğırılmağa qoymaybızqayğırılma qoymaybız | sizqayğırılmağa qoymaysızqayğırılma qoymaysız | alaqayğırılmağa qoymaydılaqayğırılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to worry? | menqayğırılmağa qoyamıma?qayğırılma qoyamıma? | senqayğırılmağa qoyamısa?qayğırılma qoyamısa? | olqayğırılmağa qoyamıdı?qayğırılma qoyamıdı? | bizqayğırılmağa qoyamıbız?qayğırılma qoyamıbız? | sizqayğırılmağa qoyamısız?qayğırılma qoyamısız? | alaqayğırılmağa qoyamıdıla?qayğırılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to worry? | menqayğırılmağa qoymaymıma?qayğırılma qoymaymıma? | senqayğırılmağa qoymaymısa?qayğırılma qoymaymısa? | olqayğırılmağa qoymaymıdı?qayğırılma qoymaymıdı? | bizqayğırılmağa qoymaymıbız?qayğırılma qoymaymıbız? | sizqayğırılmağa qoymaymısız?qayğırılma qoymaymısız? | alaqayğırılmağa qoymaymıdıla?qayğırılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to worry | menqayğırılmağa qoydumqayğırılma qoydum | senqayğırılmağa qoydungqayğırılma qoydung | olqayğırılmağa qoyduqayğırılma qoydu | bizqayğırılmağa qoyduqqayğırılma qoyduq | sizqayğırılmağa qoyduğuzqayğırılma qoyduğuz | alaqayğırılmağa qoydulaqayğırılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to worry | menqayğırılmağa qoymadımqayğırılma qoymadım | senqayğırılmağa qoymadıngqayğırılma qoymadıng | olqayğırılmağa qoymadıqayğırılma qoymadı | bizqayğırılmağa qoymadıqqayğırılma qoymadıq | sizqayğırılmağa qoymadığızqayğırılma qoymadığız | alaqayğırılmağa qoymadılaqayğırılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to worry? | menqayğırılmağa qoydummu?qayğırılma qoydummu? | senqayğırılmağa qoydungmu?qayğırılma qoydungmu? | olqayğırılmağa qoydumu?qayğırılma qoydumu? | bizqayğırılmağa qoyduqmu?qayğırılma qoyduqmu? | sizqayğırılmağa qoyduğuzmu?qayğırılma qoyduğuzmu? | alaqayğırılmağa qoydulamı?qayğırılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to worry? | menqayğırılmağa qoymadımmı?qayğırılma qoymadımmı? | senqayğırılmağa qoymadıngmı?qayğırılma qoymadıngmı? | olqayğırılmağa qoymadımı?qayğırılma qoymadımı? | bizqayğırılmağa qoymadıqmı?qayğırılma qoymadıqmı? | sizqayğırılmağa qoymadığızmı?qayğırılma qoymadığızmı? | alaqayğırılmağa qoymadılamı?qayğırılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can worry | menqayğırılalama | senqayğırılalasa | olqayğırılaladı | bizqayğırılalabız | sizqayğırılalasız | alaqayğırılaladıla |
| Ability — presenthe can't worry | menqayğırılalmayma | senqayğırılalmaysa | olqayğırılalmaydı | bizqayğırılalmaybız | sizqayğırılalmaysız | alaqayğırılalmaydıla |
| Ability — presentcan he worry? | menqayğırılalamıma? qayğırılalamamı? | senqayğırılalamısa? | olqayğırılalamıdı? | bizqayğırılalamıbız? qayğırılalabızmı? | sizqayğırılalamısız? | alaqayğırılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he worry? | menqayğırılalmaymıma? qayğırılalmaymamı? | senqayğırılalmaymısa? | olqayğırılalmaymıdı? | bizqayğırılalmaymıbız? qayğırılalmaybızmı? | sizqayğırılalmaymısız? | alaqayğırılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can worry | menqayğırılalsam | senqayğırılalsang | olqayğırılalsa | bizqayğırılalsaq | sizqayğırılalsağız | alaqayğırılalsala |
| Ability — if I can…if he can't worry | menqayğırılalmasam | senqayğırılalmasang | olqayğırılalmasa | bizqayğırılalmasaq | sizqayğırılalmasağız | alaqayğırılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to worry | menqayğırılaldım | senqayğırılaldıng | olqayğırılaldı | bizqayğırılaldıq | sizqayğırılaldığız | alaqayğırılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not worry | menqayğırılalmadım | senqayğırılalmadıng | olqayğırılalmadı | bizqayğırılalmadıq | sizqayğırılalmadığız | alaqayğırılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to worry? | menqayğırılaldımmı? | senqayğırılaldıngmı? | olqayğırılaldımı? | bizqayğırılaldıqmı? | sizqayğırılaldığızmı? | alaqayğırılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he worry? | menqayğırılalmadımmı? | senqayğırılalmadıngmı? | olqayğırılalmadımı? | bizqayğırılalmadıqmı? | sizqayğırılalmadığızmı? | alaqayğırılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to worry | menqayğırılalğanma | senqayğırılalğansa | olqayğırılalğandı | bizqayğırılalğanbız | sizqayğırılalğansız | alaqayğırılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to worry | menqayğırılalmağanma | senqayğırılalmağansa | olqayğırılalmağandı | bizqayğırılalmağanbız | sizqayğırılalmağansız | alaqayğırılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to worry? | menqayğırılalğanmıma? qayğırılalğanmamı? | senqayğırılalğanmısa? | olqayğırılalğanmıdı? | bizqayğırılalğanmıbız? qayğırılalğanbızmı? | sizqayğırılalğanmısız? | alaqayğırılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to worry? | menqayğırılalmağanmıma? qayğırılalmağanmamı? | senqayğırılalmağanmısa? | olqayğırılalmağanmıdı? | bizqayğırılalmağanmıbız? qayğırılalmağanbızmı? | sizqayğırılalmağanmısız? | alaqayğırılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to worry | menqayğırılalğan edimqayğırılalğanem | senqayğırılalğan edingqayğırılalğaneng | olqayğırılalğan ediqayğırılalğaned | bizqayğırılalğan edikqayğırılalğanek | sizqayğırılalğan edigizqayğırılalğanegiz | alaqayğırılalğan edileqayğırılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to worry | menqayğırılalmağan edimqayğırılalmağanem | senqayğırılalmağan edingqayğırılalmağaneng | olqayğırılalmağan ediqayğırılalmağaned | bizqayğırılalmağan edikqayğırılalmağanek | sizqayğırılalmağan edigizqayğırılalmağanegiz | alaqayğırılalmağan edileqayğırılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could worry | menqayğırılala edimqayğırılalaem | senqayğırılala edingqayğırılalaeng | olqayğırılala ediqayğırılalaed | bizqayğırılala edikqayğırılalaek | sizqayğırılala edigizqayğırılalaegiz | alaqayğırılala edileqayğırılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not worry | menqayğırılalmay edimqayğırılalmayem | senqayğırılalmay edingqayğırılalmayeng | olqayğırılalmay ediqayğırılalmayed | bizqayğırılalmay edikqayğırılalmayek | sizqayğırılalmay edigizqayğırılalmayegiz | alaqayğırılalmay edileqayğırılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to worry | menqayğırılalırma | senqayğırılalırsa | olqayğırılalır | bizqayğırılalırbız | sizqayğırılalırsız | alaqayğırılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to worry | menqayğırılalmazma | senqayğırılalmazsa | olqayğırılalmaz | bizqayğırılalmazbız | sizqayğırılalmazsız | alaqayğırılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to worry? | menqayğırılalırmıma? qayğırılalırmamı? | senqayğırılalırmısa? | olqayğırılalırmı? | bizqayğırılalırmıbız? qayğırılalırbızmı? | sizqayğırılalırmısız? | alaqayğırılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to worry? | menqayğırılalmazmıma? qayğırılalmazmamı? | senqayğırılalmazmısa? | olqayğırılalmazmı? | bizqayğırılalmazmıbız? qayğırılalmazbızmı? | sizqayğırılalmazmısız? | alaqayğırılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to worry | menqayğırılallıqma | senqayğırılallıqsa | olqayğırılallıqdı | bizqayğırılallıqbız | sizqayğırılallıqsız | alaqayğırılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to worry | menqayğırılallıq tülme | senqayğırılallıq tülse | olqayğırılallıq tüldü | bizqayğırılallıq tülbüz | sizqayğırılallıq tülsüz | alaqayğırılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to worry? | menqayğırılallıqmıma? qayğırılallıqmamı? | senqayğırılallıqmısa? | olqayğırılallıqmıdı? | bizqayğırılallıqmıbız? qayğırılallıqbızmı? | sizqayğırılallıqmısız? | alaqayğırılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to worry? | menqayğırılallıq tülmüme? | senqayğırılallıq tülmüse? | olqayğırılallıq tülmüdü? | bizqayğırılallıq tülmübüz? | sizqayğırılallıq tülmüsüz? | alaqayğırılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to worry | menqayğırılalır edimqayğırılalır em | senqayğırılalır edingqayğırılalır eng | olqayğırılalır ediqayğırılalır ed | bizqayğırılalır edikqayğırılalır ek | sizqayğırılalır edigizqayğırılalır egiz | alaqayğırılalır edileqayğırılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to worry | menqayğırılalmaz edimqayğırılalmaz em | senqayğırılalmaz edingqayğırılalmaz eng | olqayğırılalmaz ediqayğırılalmaz ed | bizqayğırılalmaz edikqayğırılalmaz ek | sizqayğırılalmaz edigizqayğırılalmaz egiz | alaqayğırılalmaz edileqayğırılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to worry | senqayğırılalğınqayğırılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to worry | senqayğırılalmağınqayğırılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be worrying | menqayğırıla bolmazma | senqayğırıla bolmazsa | olqayğırıla bolmaz | bizqayğırıla bolmazbız | sizqayğırıla bolmazsız | alaqayğırıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be worrying (emphatic) | menqayğırılmay bolmazma | senqayğırılmay bolmazsa | olqayğırılmay bolmaz | bizqayğırılmay bolmazbız | sizqayğırılmay bolmazsız | alaqayğırılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of worrying | menqayğırıla tura bolmazma | senqayğırıla tura bolmazsa | olqayğırıla tura bolmaz | bizqayğırıla tura bolmazbız | sizqayğırıla tura bolmazsız | alaqayğırıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not worrying (emphatic) | menqayğırılmay tura bolmazma | senqayğırılmay tura bolmazsa | olqayğırılmay tura bolmaz | bizqayğırılmay tura bolmazbız | sizqayğırılmay tura bolmazsız | alaqayğırılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not worrying | menqayğırılmay turama | senqayğırılmay turasa | olqayğırılmay turadı | bizqayğırılmay turabız | sizqayğırılmay turasız | alaqayğırılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not worrying | menqayğırılmay turmayma | senqayğırılmay turmaysa | olqayğırılmay turmaydı | bizqayğırılmay turmaybız | sizqayğırılmay turmaysız | alaqayğırılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not worrying? | menqayğırılmay turmaymıma | senqayğırılmay turmaymısa | olqayğırılmay turmaymıdı | bizqayğırılmay turmaymıbız | sizqayğırılmay turmaymısız | alaqayğırılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have worried | menqayğırılğan bolmazma | senqayğırılğan bolmazsa | olqayğırılğan bolmaz | bizqayğırılğan bolmazbız | sizqayğırılğan bolmazsız | alaqayğırılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have worried (emphatic) | menqayğırılmağan bolmazma | senqayğırılmağan bolmazsa | olqayğırılmağan bolmaz | bizqayğırılmağan bolmazbız | sizqayğırılmağan bolmazsız | alaqayğırılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had worried | menqayğırılğan bolmasam | senqayğırılğan bolmasang | olqayğırılğan bolmasa | bizqayğırılğan bolmasaq | sizqayğırılğan bolmasağız | alaqayğırılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't worried | menqayğırılmağan bolmasam | senqayğırılmağan bolmasang | olqayğırılmağan bolmasa | bizqayğırılmağan bolmasaq | sizqayğırılmağan bolmasağız | alaqayğırılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to worry | menqayğırıllıq bolmazma | senqayğırıllıq bolmazsa | olqayğırıllıq bolmaz | bizqayğırıllıq bolmazbız | sizqayğırıllıq bolmazsız | alaqayğırıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to worry (emphatic) | menqayğırılmazlıq bolmazma | senqayğırılmazlıq bolmazsa | olqayğırılmazlıq bolmaz | bizqayğırılmazlıq bolmazbız | sizqayğırılmazlıq bolmazsız | alaqayğırılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to worry | menqayğırıllıq bolmasam | senqayğırıllıq bolmasang | olqayğırıllıq bolmasa | bizqayğırıllıq bolmasaq | sizqayğırıllıq bolmasağız | alaqayğırıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to worry | menqayğırılmazlıq bolmasam | senqayğırılmazlıq bolmasang | olqayğırılmazlıq bolmasa | bizqayğırılmazlıq bolmasaq | sizqayğırılmazlıq bolmasağız | alaqayğırılmazlıq bolmasala |