qartayırğa
/qartajɯrʁa/
to grow old, to age, to get on in years
- ol qartayğandı — he has grown old
- qartayğan adam — an elderly man
- terekle qartayğandıla — the trees have grown old
Conjugation
Common forms
- qartayadıhe is growing old
- qartaydıhe grew old
- qartayğandıhe has grown old
- qartayırhe will grow old
- qartayırıqdıhe is going to grow old
- qartaya edihe was growing old
- qartaysaif he grows old
- qartay!grow old!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is growing old | menqartayama | senqartayasa | olqartayadı | bizqartayabız | sizqartayasız | alaqartayadıla |
| Present (simple & continuous)he is not growing old | menqartaymayma | senqartaymaysa | olqartaymaydı | bizqartaymaybız | sizqartaymaysız | alaqartaymaydıla |
| Present (simple & continuous)is he growing old? | menqartayamıma? qartayamamı? | senqartayamısa? | olqartayamıdı? | bizqartayamıbız? qartayabızmı? | sizqartayamısız? | alaqartayamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he growing old? | menqartaymaymıma? qartaymaymamı? | senqartaymaymısa? | olqartaymaymıdı? | bizqartaymaymıbız? qartaymaybızmı? | sizqartaymaymısız? | alaqartaymaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually grows old | menqartayıwçanma | senqartayıwçansa | olqartayıwçandı | bizqartayıwçanbız | sizqartayıwçansız | alaqartayıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually grow old | menqartayıwçan tülme | senqartayıwçan tülse | olqartayıwçan tüldü | bizqartayıwçan tülbüz | sizqartayıwçan tülsüz | alaqartayıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually grow old? | menqartayıwçanmıma? qartayıwçanmamı? | senqartayıwçanmısa? | olqartayıwçanmıdı? | bizqartayıwçanmıbız? qartayıwçanbızmı? | sizqartayıwçanmısız? | alaqartayıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually grow old? | menqartayıwçan tülmüme? | senqartayıwçan tülmüse? | olqartayıwçan tülmüdü? | bizqartayıwçan tülmübüz? | sizqartayıwçan tülmüsüz? | alaqartayıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has grown old and remains so | olqartayıbdı | alaqartayıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he grown old? | olqartayıbmıdı? | alaqartayıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of growing old | menqartaya turama | senqartaya turasa | olqartaya turadı | bizqartaya turabız | sizqartaya turasız | alaqartaya turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of growing old | menqartaya turmayma | senqartaya turmaysa | olqartaya turmaydı | bizqartaya turmaybız | sizqartaya turmaysız | alaqartaya turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of growing old? | menqartaya turamıma? qartaya turamamı? | senqartaya turamısa? | olqartaya turamıdı? | bizqartaya turamıbız? qartaya turabızmı? | sizqartaya turamısız? | alaqartaya turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of growing old? | menqartaya turmaymıma? qartaya turmaymamı? | senqartaya turmaymısa? | olqartaya turmaymıdı? | bizqartaya turmaymıbız? qartaya turmaybızmı? | sizqartaya turmaymısız? | alaqartaya turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he grew old | menqartaydım | senqartaydıng | olqartaydı | bizqartaydıq | sizqartaydığız | alaqartaydıla |
| Simple past (definite)he didn't grow old | menqartaymadım | senqartaymadıng | olqartaymadı | bizqartaymadıq | sizqartaymadığız | alaqartaymadıla |
| Simple past (definite)did he grow old? | menqartaydımmı? | senqartaydıngmı? | olqartaydımı? | bizqartaydıqmı? | sizqartaydığızmı? | alaqartaydılamı? |
| Simple past (definite)didn't he grow old? | menqartaymadımmı? | senqartaymadıngmı? | olqartaymadımı? | bizqartaymadıqmı? | sizqartaymadığızmı? | alaqartaymadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has grown old | menqartayğanma | senqartayğansa | olqartayğandı | bizqartayğanbız | sizqartayğansız | alaqartayğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't grown old | menqartaymağanma | senqartaymağansa | olqartaymağandı | bizqartaymağanbız | sizqartaymağansız | alaqartaymağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he grown old? | menqartayğanmıma? qartayğanmamı? | senqartayğanmısa? | olqartayğanmıdı? | bizqartayğanmıbız? qartayğanbızmı? | sizqartayğanmısız? | alaqartayğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he grown old? | menqartaymağanmıma? qartaymağanmamı? | senqartaymağanmısa? | olqartaymağanmıdı? | bizqartaymağanmıbız? qartaymağanbızmı? | sizqartaymağanmısız? | alaqartaymağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will grow old | menqartayırma | senqartayırsa | olqartayır | bizqartayırbız | sizqartayırsız | alaqartayırla |
| Indefinite future (future I)he won't grow old | menqartaymazma | senqartaymazsa | olqartaymaz | bizqartaymazbız | sizqartaymazsız | alaqartaymazla |
| Indefinite future (future I)will he grow old? | menqartayırmıma? qartayırmamı? | senqartayırmısa? | olqartayırmı? | bizqartayırmıbız? qartayırbızmı? | sizqartayırmısız? | alaqartayırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he grow old? | menqartaymazmıma? qartaymazmamı? | senqartaymazmısa? | olqartaymazmı? | bizqartaymazmıbız? qartaymazbızmı? | sizqartaymazmısız? | alaqartaymazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to grow old | menqartayırıqma | senqartayırıqsa | olqartayırıqdı | bizqartayırıqbız | sizqartayırıqsız | alaqartayırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to grow old | menqartayırıq tülme | senqartayırıq tülse | olqartayırıq tüldü | bizqartayırıq tülbüz | sizqartayırıq tülsüz | alaqartayırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to grow old? | menqartayırıqmıma? qartayırıqmamı? | senqartayırıqmısa? | olqartayırıqmıdı? | bizqartayırıqmıbız? qartayırıqbızmı? | sizqartayırıqmısız? | alaqartayırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to grow old? | menqartayırıq tülmüme? | senqartayırıq tülmüse? | olqartayırıq tülmüdü? | bizqartayırıq tülmübüz? | sizqartayırıq tülmüsüz? | alaqartayırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had grown old | menqartayğan edimqartayğanem | senqartayğan edingqartayğaneng | olqartayğan ediqartayğaned | bizqartayğan edikqartayğanek | sizqartayğan edigizqartayğanegiz | alaqartayğan edileqartayğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't grown old | menqartaymağan edimqartaymağanem | senqartaymağan edingqartaymağaneng | olqartaymağan ediqartaymağaned | bizqartaymağan edikqartaymağanek | sizqartaymağan edigizqartaymağanegiz | alaqartaymağan edileqartaymağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was growing old | menqartaya edimqartayaem | senqartaya edingqartayaeng | olqartaya ediqartayaed | bizqartaya edikqartayaek | sizqartaya edigizqartayaegiz | alaqartaya edileqartayaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't growing old | menqartaymay edimqartaymayem | senqartaymay edingqartaymayeng | olqartaymay ediqartaymayed | bizqartaymay edikqartaymayek | sizqartaymay edigizqartaymayegiz | alaqartaymay edileqartaymayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to grow old | menqartayıwçan edimqartayıwçanem | senqartayıwçan edingqartayıwçaneng | olqartayıwçan ediqartayıwçaned | bizqartayıwçan edikqartayıwçanek | sizqartayıwçan edigizqartayıwçanegiz | alaqartayıwçan edileqartayıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to grow old | menqartayıwçan tül edimqartayıwçan tül em | senqartayıwçan tül edingqartayıwçan tül eng | olqartayıwçan tül ediqartayıwçan tül ed | bizqartayıwçan tül edikqartayıwçan tül ek | sizqartayıwçan tül edigizqartayıwçan tül egiz | alaqartayıwçan tül edileqartayıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had grown old and remained so | olqartayıb edi | alaqartayıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't grown old | olqartayıb tül edi | alaqartayıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of growing old | menqartaya tura edimqartaya turaem | senqartaya tura edingqartaya turaeng | olqartaya tura ediqartaya turaed | bizqartaya tura edikqartaya turaek | sizqartaya tura edigizqartaya turaegiz | alaqartaya tura edileqartaya turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of growing old | menqartaya turmay edimqartaya turmayem | senqartaya turmay edingqartaya turmayeng | olqartaya turmay ediqartaya turmayed | bizqartaya turmay edikqartaya turmayek | sizqartaya turmay edigizqartaya turmayegiz | alaqartaya turmay edileqartaya turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would grow old | menqartayır edimqartayır em | senqartayır edingqartayır eng | olqartayır ediqartayır ed | bizqartayır edikqartayır ek | sizqartayır edigizqartayır egiz | alaqartayır edileqartayır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't grow old | menqartaymaz edimqartaymaz em | senqartaymaz edingqartaymaz eng | olqartaymaz ediqartaymaz ed | bizqartaymaz edikqartaymaz ek | sizqartaymaz edigizqartaymaz egiz | alaqartaymaz edileqartaymaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have grown old | menqartayırıq edimqartayırıq em | senqartayırıq edingqartayırıq eng | olqartayırıq ediqartayırıq ed | bizqartayırıq edikqartayırıq ek | sizqartayırıq edigizqartayırıq egiz | alaqartayırıq edileqartayırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have grown old | menqartayırıq tül edimqartayırıq tül em | senqartayırıq tül edingqartayırıq tül eng | olqartayırıq tül ediqartayırıq tül ed | bizqartayırıq tül edikqartayırıq tül ek | sizqartayırıq tül edigizqartayırıq tül egiz | alaqartayırıq tül edileqartayırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he grows old | menqartaysam | senqartaysang | olqartaysa | bizqartaysaq | sizqartaysağız | alaqartaysala |
| Conditionalif he doesn't grow old | menqartaymasam | senqartaymasang | olqartaymasa | bizqartaymasaq | sizqartaymasağız | alaqartaymasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is growing old | menqartaya esem | senqartaya eseng | olqartaya ese | bizqartaya esek | sizqartaya esegiz | alaqartaya esele |
| Conditional, present realif he is not growing old | menqartaymay esem | senqartaymay eseng | olqartaymay ese | bizqartaymay esek | sizqartaymay esegiz | alaqartaymay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he grew old | menqartaysam ediqartaysam ed | senqartaysang ediqartaysang ed | olqartaysa ediqartaysaed | bizqartaysaq ediqartaysaq ed | sizqartaysağız ediqartaysağız ed | alaqartaysala ediqartaysalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't grow old | menqartaymasam ediqartaymasam ed | senqartaymasang ediqartaymasang ed | olqartaymasa ediqartaymasaed | bizqartaymasaq ediqartaymasaq ed | sizqartaymasağız ediqartaymasağız ed | alaqartaymasala ediqartaymasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he grew old | menqartaydım esem | senqartaydıng eseng | olqartaydı ese | bizqartaydıq esek | sizqartaydığız esegiz | alaqartaydıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't grow old | menqartaymadım esem | senqartaymadıng eseng | olqartaymadı ese | bizqartaymadıq esek | sizqartaymadığız esegiz | alaqartaymadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did grow old (indeed) | menqartayğan esem | senqartayğan eseng | olqartayğan ese | bizqartayğan esek | sizqartayğan esegiz | alaqartayğan esele |
| Conditional, past realif he didn't grow old (indeed) | menqartaymağan esem | senqartaymağan eseng | olqartaymağan ese | bizqartaymağan esek | sizqartaymağan esegiz | alaqartaymağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had grown old | menqartayğan bolsam | senqartayğan bolsang | olqartayğan bolsa | bizqartayğan bolsaq | sizqartayğan bolsağız | alaqartayğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't grown old | menqartaymağan bolsam | senqartaymağan bolsang | olqartaymağan bolsa | bizqartaymağan bolsaq | sizqartaymağan bolsağız | alaqartaymağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had grown old | menqartayğan bolsam ediqartayğan bolsam ed | senqartayğan bolsang ediqartayğan bolsang ed | olqartayğan bolsa ediqartayğan bolsaed | bizqartayğan bolsaq ediqartayğan bolsaq ed | sizqartayğan bolsağız ediqartayğan bolsağız ed | alaqartayğan bolsala ediqartayğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't grown old | menqartaymağan bolsam ediqartaymağan bolsam ed | senqartaymağan bolsang ediqartaymağan bolsang ed | olqartaymağan bolsa ediqartaymağan bolsaed | bizqartaymağan bolsaq ediqartaymağan bolsaq ed | sizqartaymağan bolsağız ediqartaymağan bolsağız ed | alaqartaymağan bolsala ediqartaymağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will grow old | menqartayır esem | senqartayır eseng | olqartayır ese | bizqartayır esek | sizqartayır esegiz | alaqartayır esele |
| Conditional, aoristif he won't grow old | menqartaymaz esem | senqartaymaz eseng | olqartaymaz ese | bizqartaymaz esek | sizqartaymaz esegiz | alaqartaymaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to grow old | menqartayırıq esem | senqartayırıq eseng | olqartayırıq ese | bizqartayırıq esek | sizqartayırıq esegiz | alaqartayırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to grow old | menqartayırıq tül esem | senqartayırıq tül eseng | olqartayırıq tül ese | bizqartayırıq tül esek | sizqartayırıq tül esegiz | alaqartayırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to grow old | menqartayırıq bolsam | senqartayırıq bolsang | olqartayırıq bolsa | bizqartayırıq bolsaq | sizqartayırıq bolsağız | alaqartayırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to grow old | menqartaymazlıq bolsam | senqartaymazlıq bolsang | olqartaymazlıq bolsa | bizqartaymazlıq bolsaq | sizqartaymazlıq bolsağız | alaqartaymazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qartaydıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be growing old | menqartaya bolurma | senqartaya bolursa | olqartaya bolur | bizqartaya bolurbuz | sizqartaya bolursuz | alaqartaya bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be growing old | menqartaymay bolurma | senqartaymay bolursa | olqartaymay bolur | bizqartaymay bolurbuz | sizqartaymay bolursuz | alaqartaymay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of growing old | menqartaya tura bolurma | senqartaya tura bolursa | olqartaya tura bolur | bizqartaya tura bolurbuz | sizqartaya tura bolursuz | alaqartaya tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not growing old | menqartaymay tura bolurma | senqartaymay tura bolursa | olqartaymay tura bolur | bizqartaymay tura bolurbuz | sizqartaymay tura bolursuz | alaqartaymay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have grown old | menqartayğan bolurma | senqartayğan bolursa | olqartayğan bolur | bizqartayğan bolurbuz | sizqartayğan bolursuz | alaqartayğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have grown old | menqartaymağan bolurma | senqartaymağan bolursa | olqartaymağan bolur | bizqartaymağan bolurbuz | sizqartaymağan bolursuz | alaqartaymağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to grow old | menqartayırıq bolurma | senqartayırıq bolursa | olqartayırıq bolur | bizqartayırıq bolurbuz | sizqartayırıq bolursuz | alaqartayırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to grow old | menqartaymazlıq bolurma | senqartaymazlıq bolursa | olqartaymazlıq bolur | bizqartaymazlıq bolurbuz | sizqartaymazlıq bolursuz | alaqartaymazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it grow old | menqartayayım | senqartay! | olqartaysın | bizqartayayıq | sizqartayığız! | alaqartaysınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not grow old | menqartaymayım | senqartayma! | olqartaymasın | bizqartaymayıq | sizqartaymağız! | alaqartaymasınla |
| Commands & suggestionsshould he grow old? | menqartayayımmı? | olqartaysınmı? | bizqartayayıqmı? | alaqartaysınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not grow old? | menqartaymayımmı? | olqartaymasınmı? | bizqartaymayıqmı? | alaqartaymasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it grow old | senqartayçı2 | olqartaysınçı | sizqartayçığız | alaqartaysınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not grow old | senqartaymaçı2 | olqartaymasınçı | sizqartaymaçığız | alaqartaymasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you grow old | senqartayğınqartayğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not grow old | senqartaymağınqartaymağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he grew old | menqartayğay edim qartayğa edim | senqartayğay eding qartayğa eding | olqartayğay edi qartayğa edi | bizqartayğay edik qartayğa edik | sizqartayğay edigiz qartayğa edigiz | alaqartayğay edile qartayğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not grow old | menqartaymağay edim qartaymağa edim | senqartaymağay eding qartaymağa eding | olqartaymağay edi qartaymağa edi | bizqartaymağay edik qartaymağa edik | sizqartaymağay edigiz qartaymağa edigiz | alaqartaymağay edile qartaymağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to grow old | menqartaymağa qoyayımqartayma qoyayım | senqartaymağa qoy!qartayma qoy! | olqartaymağa qoysunqartayma qoysun | bizqartaymağa qoyayıqqartayma qoyayıq | sizqartaymağa qoyuğuz!qartayma qoyuğuz! | alaqartaymağa qoysunlaqartayma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to grow old | menqartaymağa qoymayımqartayma qoymayım | senqartaymağa qoyma!qartayma qoyma! | olqartaymağa qoymasınqartayma qoymasın | bizqartaymağa qoymayıqqartayma qoymayıq | sizqartaymağa qoymağız!qartayma qoymağız! | alaqartaymağa qoymasınlaqartayma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to grow old? | menqartaymağa qoyayımmı?qartayma qoyayımmı? | olqartaymağa qoysunmu?qartayma qoysunmu? | bizqartaymağa qoyayıqmı?qartayma qoyayıqmı? | alaqartaymağa qoysunlamı?qartayma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to grow old? | menqartaymağa qoymayımmı?qartayma qoymayımmı? | olqartaymağa qoymasınmı?qartayma qoymasınmı? | bizqartaymağa qoymayıqmı?qartayma qoymayıqmı? | alaqartaymağa qoymasınlamı?qartayma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to grow old | menqartaymağa qoyamaqartayma qoyama | senqartaymağa qoyasaqartayma qoyasa | olqartaymağa qoyadıqartayma qoyadı | bizqartaymağa qoyabızqartayma qoyabız | sizqartaymağa qoyasızqartayma qoyasız | alaqartaymağa qoyadılaqartayma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to grow old | menqartaymağa qoymaymaqartayma qoymayma | senqartaymağa qoymaysaqartayma qoymaysa | olqartaymağa qoymaydıqartayma qoymaydı | bizqartaymağa qoymaybızqartayma qoymaybız | sizqartaymağa qoymaysızqartayma qoymaysız | alaqartaymağa qoymaydılaqartayma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to grow old? | menqartaymağa qoyamıma?qartayma qoyamıma? | senqartaymağa qoyamısa?qartayma qoyamısa? | olqartaymağa qoyamıdı?qartayma qoyamıdı? | bizqartaymağa qoyamıbız?qartayma qoyamıbız? | sizqartaymağa qoyamısız?qartayma qoyamısız? | alaqartaymağa qoyamıdıla?qartayma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to grow old? | menqartaymağa qoymaymıma?qartayma qoymaymıma? | senqartaymağa qoymaymısa?qartayma qoymaymısa? | olqartaymağa qoymaymıdı?qartayma qoymaymıdı? | bizqartaymağa qoymaymıbız?qartayma qoymaymıbız? | sizqartaymağa qoymaymısız?qartayma qoymaymısız? | alaqartaymağa qoymaymıdıla?qartayma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to grow old | menqartaymağa qoydumqartayma qoydum | senqartaymağa qoydungqartayma qoydung | olqartaymağa qoyduqartayma qoydu | bizqartaymağa qoyduqqartayma qoyduq | sizqartaymağa qoyduğuzqartayma qoyduğuz | alaqartaymağa qoydulaqartayma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to grow old | menqartaymağa qoymadımqartayma qoymadım | senqartaymağa qoymadıngqartayma qoymadıng | olqartaymağa qoymadıqartayma qoymadı | bizqartaymağa qoymadıqqartayma qoymadıq | sizqartaymağa qoymadığızqartayma qoymadığız | alaqartaymağa qoymadılaqartayma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to grow old? | menqartaymağa qoydummu?qartayma qoydummu? | senqartaymağa qoydungmu?qartayma qoydungmu? | olqartaymağa qoydumu?qartayma qoydumu? | bizqartaymağa qoyduqmu?qartayma qoyduqmu? | sizqartaymağa qoyduğuzmu?qartayma qoyduğuzmu? | alaqartaymağa qoydulamı?qartayma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to grow old? | menqartaymağa qoymadımmı?qartayma qoymadımmı? | senqartaymağa qoymadıngmı?qartayma qoymadıngmı? | olqartaymağa qoymadımı?qartayma qoymadımı? | bizqartaymağa qoymadıqmı?qartayma qoymadıqmı? | sizqartaymağa qoymadığızmı?qartayma qoymadığızmı? | alaqartaymağa qoymadılamı?qartayma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can grow old | menqartayalama | senqartayalasa | olqartayaladı | bizqartayalabız | sizqartayalasız | alaqartayaladıla |
| Ability — presenthe can't grow old | menqartayalmayma | senqartayalmaysa | olqartayalmaydı | bizqartayalmaybız | sizqartayalmaysız | alaqartayalmaydıla |
| Ability — presentcan he grow old? | menqartayalamıma? qartayalamamı? | senqartayalamısa? | olqartayalamıdı? | bizqartayalamıbız? qartayalabızmı? | sizqartayalamısız? | alaqartayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he grow old? | menqartayalmaymıma? qartayalmaymamı? | senqartayalmaymısa? | olqartayalmaymıdı? | bizqartayalmaymıbız? qartayalmaybızmı? | sizqartayalmaymısız? | alaqartayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can grow old | menqartayalsam | senqartayalsang | olqartayalsa | bizqartayalsaq | sizqartayalsağız | alaqartayalsala |
| Ability — if I can…if he can't grow old | menqartayalmasam | senqartayalmasang | olqartayalmasa | bizqartayalmasaq | sizqartayalmasağız | alaqartayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to grow old | menqartayaldım | senqartayaldıng | olqartayaldı | bizqartayaldıq | sizqartayaldığız | alaqartayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not grow old | menqartayalmadım | senqartayalmadıng | olqartayalmadı | bizqartayalmadıq | sizqartayalmadığız | alaqartayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to grow old? | menqartayaldımmı? | senqartayaldıngmı? | olqartayaldımı? | bizqartayaldıqmı? | sizqartayaldığızmı? | alaqartayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he grow old? | menqartayalmadımmı? | senqartayalmadıngmı? | olqartayalmadımı? | bizqartayalmadıqmı? | sizqartayalmadığızmı? | alaqartayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to grow old | menqartayalğanma | senqartayalğansa | olqartayalğandı | bizqartayalğanbız | sizqartayalğansız | alaqartayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to grow old | menqartayalmağanma | senqartayalmağansa | olqartayalmağandı | bizqartayalmağanbız | sizqartayalmağansız | alaqartayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to grow old? | menqartayalğanmıma? qartayalğanmamı? | senqartayalğanmısa? | olqartayalğanmıdı? | bizqartayalğanmıbız? qartayalğanbızmı? | sizqartayalğanmısız? | alaqartayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to grow old? | menqartayalmağanmıma? qartayalmağanmamı? | senqartayalmağanmısa? | olqartayalmağanmıdı? | bizqartayalmağanmıbız? qartayalmağanbızmı? | sizqartayalmağanmısız? | alaqartayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to grow old | menqartayalğan edimqartayalğanem | senqartayalğan edingqartayalğaneng | olqartayalğan ediqartayalğaned | bizqartayalğan edikqartayalğanek | sizqartayalğan edigizqartayalğanegiz | alaqartayalğan edileqartayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to grow old | menqartayalmağan edimqartayalmağanem | senqartayalmağan edingqartayalmağaneng | olqartayalmağan ediqartayalmağaned | bizqartayalmağan edikqartayalmağanek | sizqartayalmağan edigizqartayalmağanegiz | alaqartayalmağan edileqartayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could grow old | menqartayala edimqartayalaem | senqartayala edingqartayalaeng | olqartayala ediqartayalaed | bizqartayala edikqartayalaek | sizqartayala edigizqartayalaegiz | alaqartayala edileqartayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not grow old | menqartayalmay edimqartayalmayem | senqartayalmay edingqartayalmayeng | olqartayalmay ediqartayalmayed | bizqartayalmay edikqartayalmayek | sizqartayalmay edigizqartayalmayegiz | alaqartayalmay edileqartayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to grow old | menqartayalırma | senqartayalırsa | olqartayalır | bizqartayalırbız | sizqartayalırsız | alaqartayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to grow old | menqartayalmazma | senqartayalmazsa | olqartayalmaz | bizqartayalmazbız | sizqartayalmazsız | alaqartayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to grow old? | menqartayalırmıma? qartayalırmamı? | senqartayalırmısa? | olqartayalırmı? | bizqartayalırmıbız? qartayalırbızmı? | sizqartayalırmısız? | alaqartayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to grow old? | menqartayalmazmıma? qartayalmazmamı? | senqartayalmazmısa? | olqartayalmazmı? | bizqartayalmazmıbız? qartayalmazbızmı? | sizqartayalmazmısız? | alaqartayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to grow old | menqartayallıqma | senqartayallıqsa | olqartayallıqdı | bizqartayallıqbız | sizqartayallıqsız | alaqartayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to grow old | menqartayallıq tülme | senqartayallıq tülse | olqartayallıq tüldü | bizqartayallıq tülbüz | sizqartayallıq tülsüz | alaqartayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to grow old? | menqartayallıqmıma? qartayallıqmamı? | senqartayallıqmısa? | olqartayallıqmıdı? | bizqartayallıqmıbız? qartayallıqbızmı? | sizqartayallıqmısız? | alaqartayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to grow old? | menqartayallıq tülmüme? | senqartayallıq tülmüse? | olqartayallıq tülmüdü? | bizqartayallıq tülmübüz? | sizqartayallıq tülmüsüz? | alaqartayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to grow old | menqartayalır edimqartayalır em | senqartayalır edingqartayalır eng | olqartayalır ediqartayalır ed | bizqartayalır edikqartayalır ek | sizqartayalır edigizqartayalır egiz | alaqartayalır edileqartayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to grow old | menqartayalmaz edimqartayalmaz em | senqartayalmaz edingqartayalmaz eng | olqartayalmaz ediqartayalmaz ed | bizqartayalmaz edikqartayalmaz ek | sizqartayalmaz edigizqartayalmaz egiz | alaqartayalmaz edileqartayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to grow old | senqartayalğınqartayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to grow old | senqartayalmağınqartayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be growing old | menqartaya bolmazma | senqartaya bolmazsa | olqartaya bolmaz | bizqartaya bolmazbız | sizqartaya bolmazsız | alaqartaya bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be growing old (emphatic) | menqartaymay bolmazma | senqartaymay bolmazsa | olqartaymay bolmaz | bizqartaymay bolmazbız | sizqartaymay bolmazsız | alaqartaymay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of growing old | menqartaya tura bolmazma | senqartaya tura bolmazsa | olqartaya tura bolmaz | bizqartaya tura bolmazbız | sizqartaya tura bolmazsız | alaqartaya tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not growing old (emphatic) | menqartaymay tura bolmazma | senqartaymay tura bolmazsa | olqartaymay tura bolmaz | bizqartaymay tura bolmazbız | sizqartaymay tura bolmazsız | alaqartaymay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not growing old | menqartaymay turama | senqartaymay turasa | olqartaymay turadı | bizqartaymay turabız | sizqartaymay turasız | alaqartaymay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not growing old | menqartaymay turmayma | senqartaymay turmaysa | olqartaymay turmaydı | bizqartaymay turmaybız | sizqartaymay turmaysız | alaqartaymay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not growing old? | menqartaymay turmaymıma | senqartaymay turmaymısa | olqartaymay turmaymıdı | bizqartaymay turmaymıbız | sizqartaymay turmaymısız | alaqartaymay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have grown old | menqartayğan bolmazma | senqartayğan bolmazsa | olqartayğan bolmaz | bizqartayğan bolmazbız | sizqartayğan bolmazsız | alaqartayğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have grown old (emphatic) | menqartaymağan bolmazma | senqartaymağan bolmazsa | olqartaymağan bolmaz | bizqartaymağan bolmazbız | sizqartaymağan bolmazsız | alaqartaymağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had grown old | menqartayğan bolmasam | senqartayğan bolmasang | olqartayğan bolmasa | bizqartayğan bolmasaq | sizqartayğan bolmasağız | alaqartayğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't grown old | menqartaymağan bolmasam | senqartaymağan bolmasang | olqartaymağan bolmasa | bizqartaymağan bolmasaq | sizqartaymağan bolmasağız | alaqartaymağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to grow old | menqartayırıq bolmazma | senqartayırıq bolmazsa | olqartayırıq bolmaz | bizqartayırıq bolmazbız | sizqartayırıq bolmazsız | alaqartayırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to grow old (emphatic) | menqartaymazlıq bolmazma | senqartaymazlıq bolmazsa | olqartaymazlıq bolmaz | bizqartaymazlıq bolmazbız | sizqartaymazlıq bolmazsız | alaqartaymazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to grow old | menqartayırıq bolmasam | senqartayırıq bolmasang | olqartayırıq bolmasa | bizqartayırıq bolmasaq | sizqartayırıq bolmasağız | alaqartayırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to grow old | menqartaymazlıq bolmasam | senqartaymazlıq bolmasang | olqartaymazlıq bolmasa | bizqartaymazlıq bolmasaq | sizqartaymazlıq bolmasağız | alaqartaymazlıq bolmasala |