Qaraçay
/qaratʃaj/ · plural Qaraçayla
1. Karachay; of or relating to the Karachay people, their land, or their language
- Qaraçay til bek ariwdu — the Karachay language is very beautiful
- Qaraçay elle tawla arasındadıla — the Karachay villages lie among the mountains
- Qaraçay tepsew jarıqdı — the Karachay dance is lively
2. Karachay, the homeland of the Karachay people in the northern Caucasus
- Qaraçaynı jeri tawludu — the land of Karachay is mountainous
- Qaraçayğa jaz ertten keledi — spring comes early to Karachay
3. a member of the Karachay people — The ordinary word for a person is qaraçaylı.
- Qaraçay qonaqbaylığı bla belgilidi — a Karachay is known for his hospitality
As an adjective
Saying it about someone
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are Karachay | menQaraçayma | senQaraçaysa | olQaraçaydı | bizQaraçaybız | sizQaraçaysız | alaQaraçaydıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden Qaraçaydı — "compared to me, he is Karachay."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are Karachay | menikimeniki Qaraçaydı | senikiseniki Qaraçaydı | anıqıanıqı Qaraçaydı | biznikibizniki Qaraçaydı | siznikisizniki Qaraçaydı | alanıqıalanıqı Qaraçaydı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are Karachay | menikilemenikile Qaraçaydıla | senikilesenikile Qaraçaydıla | anıqılaanıqıla Qaraçaydıla | biznikilebiznikile Qaraçaydıla | siznikilesiznikile Qaraçaydıla | alanıqılaalanıqıla Qaraçaydıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu Qaraçaydı, bıla Qaraçaydıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe Karachay | —Qaraçay | meniQaraçayım | seniQaraçayıng | anıQaraçayı | bizniQaraçayıbız | sizniQaraçayığız | alanıQaraçayları |
| Genitivethe Karachay's | —Qaraçaynı | meniQaraçayımı | seniQaraçayıngı | anıQaraçayını | bizniQaraçayıbıznı | sizniQaraçayığıznı | alanıQaraçaylarını |
| Accusativethe Karachay (as the object) | —Qaraçaynı | meniQaraçayımı | seniQaraçayıngı | anıQaraçayın | bizniQaraçayıbıznı | sizniQaraçayığıznı | alanıQaraçayların |
| Dativeto the Karachay | —Qaraçayğa | meniQaraçayıma | seniQaraçayınga | anıQaraçayına | bizniQaraçayıbızğa | sizniQaraçayığızğa | alanıQaraçaylarına |
| Locativeat / in the Karachay | —Qaraçayda | meniQaraçayımda | seniQaraçayıngda | anıQaraçayında | bizniQaraçayıbızda | sizniQaraçayığızda | alanıQaraçaylarında |
| Ablativefrom the Karachay | —Qaraçaydan | meniQaraçayımdan | seniQaraçayıngdan | anıQaraçayından | bizniQaraçayıbızdan | sizniQaraçayığızdan | alanıQaraçaylarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe Karachays | —Qaraçayla | meniQaraçaylarım | seniQaraçaylarıng | anıQaraçayları | bizniQaraçaylarıbız | sizniQaraçaylarığız | alanıQaraçayları |
| Genitivethe Karachays' | —Qaraçaylanı | meniQaraçaylarımı | seniQaraçaylarıngı | anıQaraçaylarını | bizniQaraçaylarıbıznı | sizniQaraçaylarığıznı | alanıQaraçaylarını |
| Accusativethe Karachays (as the object) | —Qaraçaylanı | meniQaraçaylarımı | seniQaraçaylarıngı | anıQaraçayların | bizniQaraçaylarıbıznı | sizniQaraçaylarığıznı | alanıQaraçayların |
| Dativeto the Karachays | —Qaraçaylağa | meniQaraçaylarıma | seniQaraçaylarınga | anıQaraçaylarına | bizniQaraçaylarıbızğa | sizniQaraçaylarığızğa | alanıQaraçaylarına |
| Locativeat / in the Karachays | —Qaraçaylada | meniQaraçaylarımda | seniQaraçaylarıngda | anıQaraçaylarında | bizniQaraçaylarıbızda | sizniQaraçaylarığızda | alanıQaraçaylarında |
| Ablativefrom the Karachays | —Qaraçayladan | meniQaraçaylarımdan | seniQaraçaylarıngdan | anıQaraçaylarından | bizniQaraçaylarıbızdan | sizniQaraçaylarığızdan | alanıQaraçaylarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: Qaraçayları can mean "his / her Karachays", "their Karachay", or "their Karachays" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.