qamarğa
/qamarʁa/
1. to be dazzled, to be blinded by a bright light
- künden közlerim qamaydıla — the sun dazzles my eyes
- asırı bek jarıqdan közlering qamaydıla — a very bright light dazzles your eyes
- qardan közüm qamadı — my eyes were dazzled by the snow
2. to be blunted, to lose its edge
- bıçaqnı awuzu qamağandı — the blade of the knife has gone blunt
- balta qamağandı — the axe has lost its edge
- bıçaq terk qamaydı — the knife blunts quickly
3. to be set on edge (of the teeth)
- tişlerim qamağandıla — my teeth are set on edge
- çiy almadan tişlerim qamadıla — the green apple set my teeth on edge
- tişi qamadı — his teeth were set on edge
4. to go off something, to lose interest, to sicken of
- bir zatdan qamarğa — to go off something
- işden qamadı — he lost his taste for the work
- oquwdan qamadı — he went off his studies
Conjugation
Common forms
- qamaydıhe is being dazzled
- qamadıhe was dazzled
- qamağandıhe has been dazzled
- qamarhe will be dazzled
- qamarıqdıhe is going to be dazzled
- qamay edihe was being dazzled
- qamasaif he is dazzled
- qama!be dazzled!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being dazzled | menqamayma | senqamaysa | olqamaydı | bizqamaybız | sizqamaysız | alaqamaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not being dazzled | menqamamayma | senqamamaysa | olqamamaydı | bizqamamaybız | sizqamamaysız | alaqamamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being dazzled? | menqamaymıma? qamaymamı? | senqamaymısa? | olqamaymıdı? | bizqamaymıbız? qamaybızmı? | sizqamaymısız? | alaqamaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being dazzled? | menqamamaymıma? qamamaymamı? | senqamamaymısa? | olqamamaymıdı? | bizqamamaymıbız? qamamaybızmı? | sizqamamaymısız? | alaqamamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually dazzled | menqamawçanma | senqamawçansa | olqamawçandı | bizqamawçanbız | sizqamawçansız | alaqamawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually dazzled | menqamawçan tülme | senqamawçan tülse | olqamawçan tüldü | bizqamawçan tülbüz | sizqamawçan tülsüz | alaqamawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually dazzled? | menqamawçanmıma? qamawçanmamı? | senqamawçanmısa? | olqamawçanmıdı? | bizqamawçanmıbız? qamawçanbızmı? | sizqamawçanmısız? | alaqamawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually dazzled? | menqamawçan tülmüme? | senqamawçan tülmüse? | olqamawçan tülmüdü? | bizqamawçan tülmübüz? | sizqamawçan tülmüsüz? | alaqamawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been dazzled and remains so | olqamabdı | alaqamabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been dazzled? | olqamabmıdı? | alaqamabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being dazzled | menqamay turama | senqamay turasa | olqamay turadı | bizqamay turabız | sizqamay turasız | alaqamay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being dazzled | menqamay turmayma | senqamay turmaysa | olqamay turmaydı | bizqamay turmaybız | sizqamay turmaysız | alaqamay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being dazzled? | menqamay turamıma? qamay turamamı? | senqamay turamısa? | olqamay turamıdı? | bizqamay turamıbız? qamay turabızmı? | sizqamay turamısız? | alaqamay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being dazzled? | menqamay turmaymıma? qamay turmaymamı? | senqamay turmaymısa? | olqamay turmaymıdı? | bizqamay turmaymıbız? qamay turmaybızmı? | sizqamay turmaymısız? | alaqamay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was dazzled | menqamadım | senqamadıng | olqamadı | bizqamadıq | sizqamadığız | alaqamadıla |
| Simple past (definite)he wasn't dazzled | menqamamadım | senqamamadıng | olqamamadı | bizqamamadıq | sizqamamadığız | alaqamamadıla |
| Simple past (definite)was he dazzled? | menqamadımmı? | senqamadıngmı? | olqamadımı? | bizqamadıqmı? | sizqamadığızmı? | alaqamadılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he dazzled? | menqamamadımmı? | senqamamadıngmı? | olqamamadımı? | bizqamamadıqmı? | sizqamamadığızmı? | alaqamamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been dazzled | menqamağanma | senqamağansa | olqamağandı | bizqamağanbız | sizqamağansız | alaqamağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been dazzled | menqamamağanma | senqamamağansa | olqamamağandı | bizqamamağanbız | sizqamamağansız | alaqamamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been dazzled? | menqamağanmıma? qamağanmamı? | senqamağanmısa? | olqamağanmıdı? | bizqamağanmıbız? qamağanbızmı? | sizqamağanmısız? | alaqamağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been dazzled? | menqamamağanmıma? qamamağanmamı? | senqamamağanmısa? | olqamamağanmıdı? | bizqamamağanmıbız? qamamağanbızmı? | sizqamamağanmısız? | alaqamamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be dazzled | menqamarma | senqamarsa | olqamar | bizqamarbız | sizqamarsız | alaqamarla |
| Indefinite future (future I)he won't be dazzled | menqamamazma | senqamamazsa | olqamamaz | bizqamamazbız | sizqamamazsız | alaqamamazla |
| Indefinite future (future I)will he be dazzled? | menqamarmıma? qamarmamı? | senqamarmısa? | olqamarmı? | bizqamarmıbız? qamarbızmı? | sizqamarmısız? | alaqamarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be dazzled? | menqamamazmıma? qamamazmamı? | senqamamazmısa? | olqamamazmı? | bizqamamazmıbız? qamamazbızmı? | sizqamamazmısız? | alaqamamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be dazzled | menqamarıqma | senqamarıqsa | olqamarıqdı | bizqamarıqbız | sizqamarıqsız | alaqamarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be dazzled | menqamarıq tülme | senqamarıq tülse | olqamarıq tüldü | bizqamarıq tülbüz | sizqamarıq tülsüz | alaqamarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be dazzled? | menqamarıqmıma? qamarıqmamı? | senqamarıqmısa? | olqamarıqmıdı? | bizqamarıqmıbız? qamarıqbızmı? | sizqamarıqmısız? | alaqamarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be dazzled? | menqamarıq tülmüme? | senqamarıq tülmüse? | olqamarıq tülmüdü? | bizqamarıq tülmübüz? | sizqamarıq tülmüsüz? | alaqamarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been dazzled | menqamağan edimqamağanem | senqamağan edingqamağaneng | olqamağan ediqamağaned | bizqamağan edikqamağanek | sizqamağan edigizqamağanegiz | alaqamağan edileqamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been dazzled | menqamamağan edimqamamağanem | senqamamağan edingqamamağaneng | olqamamağan ediqamamağaned | bizqamamağan edikqamamağanek | sizqamamağan edigizqamamağanegiz | alaqamamağan edileqamamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being dazzled | menqamay edimqamayem | senqamay edingqamayeng | olqamay ediqamayed | bizqamay edikqamayek | sizqamay edigizqamayegiz | alaqamay edileqamayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being dazzled | menqamamay edimqamamayem | senqamamay edingqamamayeng | olqamamay ediqamamayed | bizqamamay edikqamamayek | sizqamamay edigizqamamayegiz | alaqamamay edileqamamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be dazzled | menqamawçan edimqamawçanem | senqamawçan edingqamawçaneng | olqamawçan ediqamawçaned | bizqamawçan edikqamawçanek | sizqamawçan edigizqamawçanegiz | alaqamawçan edileqamawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be dazzled | menqamawçan tül edimqamawçan tül em | senqamawçan tül edingqamawçan tül eng | olqamawçan tül ediqamawçan tül ed | bizqamawçan tül edikqamawçan tül ek | sizqamawçan tül edigizqamawçan tül egiz | alaqamawçan tül edileqamawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been dazzled and remained so | olqamab edi | alaqamab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been dazzled | olqamab tül edi | alaqamab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being dazzled | menqamay tura edimqamay turaem | senqamay tura edingqamay turaeng | olqamay tura ediqamay turaed | bizqamay tura edikqamay turaek | sizqamay tura edigizqamay turaegiz | alaqamay tura edileqamay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being dazzled | menqamay turmay edimqamay turmayem | senqamay turmay edingqamay turmayeng | olqamay turmay ediqamay turmayed | bizqamay turmay edikqamay turmayek | sizqamay turmay edigizqamay turmayegiz | alaqamay turmay edileqamay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be dazzled | menqamar edimqamar em | senqamar edingqamar eng | olqamar ediqamar ed | bizqamar edikqamar ek | sizqamar edigizqamar egiz | alaqamar edileqamar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be dazzled | menqamamaz edimqamamaz em | senqamamaz edingqamamaz eng | olqamamaz ediqamamaz ed | bizqamamaz edikqamamaz ek | sizqamamaz edigizqamamaz egiz | alaqamamaz edileqamamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been dazzled | menqamarıq edimqamarıq em | senqamarıq edingqamarıq eng | olqamarıq ediqamarıq ed | bizqamarıq edikqamarıq ek | sizqamarıq edigizqamarıq egiz | alaqamarıq edileqamarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been dazzled | menqamarıq tül edimqamarıq tül em | senqamarıq tül edingqamarıq tül eng | olqamarıq tül ediqamarıq tül ed | bizqamarıq tül edikqamarıq tül ek | sizqamarıq tül edigizqamarıq tül egiz | alaqamarıq tül edileqamarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is dazzled | menqamasam | senqamasang | olqamasa | bizqamasaq | sizqamasağız | alaqamasala |
| Conditionalif he is not dazzled | menqamamasam | senqamamasang | olqamamasa | bizqamamasaq | sizqamamasağız | alaqamamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being dazzled | menqamay esem | senqamay eseng | olqamay ese | bizqamay esek | sizqamay esegiz | alaqamay esele |
| Conditional, present realif he is not being dazzled | menqamamay esem | senqamamay eseng | olqamamay ese | bizqamamay esek | sizqamamay esegiz | alaqamamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was dazzled | menqamasam ediqamasam ed | senqamasang ediqamasang ed | olqamasa ediqamasaed | bizqamasaq ediqamasaq ed | sizqamasağız ediqamasağız ed | alaqamasala ediqamasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be dazzled | menqamamasam ediqamamasam ed | senqamamasang ediqamamasang ed | olqamamasa ediqamamasaed | bizqamamasaq ediqamamasaq ed | sizqamamasağız ediqamamasağız ed | alaqamamasala ediqamamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was dazzled | menqamadım esem | senqamadıng eseng | olqamadı ese | bizqamadıq esek | sizqamadığız esegiz | alaqamadıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't dazzled | menqamamadım esem | senqamamadıng eseng | olqamamadı ese | bizqamamadıq esek | sizqamamadığız esegiz | alaqamamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was dazzled (indeed) | menqamağan esem | senqamağan eseng | olqamağan ese | bizqamağan esek | sizqamağan esegiz | alaqamağan esele |
| Conditional, past realif he wasn't dazzled (indeed) | menqamamağan esem | senqamamağan eseng | olqamamağan ese | bizqamamağan esek | sizqamamağan esegiz | alaqamamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been dazzled | menqamağan bolsam | senqamağan bolsang | olqamağan bolsa | bizqamağan bolsaq | sizqamağan bolsağız | alaqamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been dazzled | menqamamağan bolsam | senqamamağan bolsang | olqamamağan bolsa | bizqamamağan bolsaq | sizqamamağan bolsağız | alaqamamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been dazzled | menqamağan bolsam ediqamağan bolsam ed | senqamağan bolsang ediqamağan bolsang ed | olqamağan bolsa ediqamağan bolsaed | bizqamağan bolsaq ediqamağan bolsaq ed | sizqamağan bolsağız ediqamağan bolsağız ed | alaqamağan bolsala ediqamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been dazzled | menqamamağan bolsam ediqamamağan bolsam ed | senqamamağan bolsang ediqamamağan bolsang ed | olqamamağan bolsa ediqamamağan bolsaed | bizqamamağan bolsaq ediqamamağan bolsaq ed | sizqamamağan bolsağız ediqamamağan bolsağız ed | alaqamamağan bolsala ediqamamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be dazzled | menqamar esem | senqamar eseng | olqamar ese | bizqamar esek | sizqamar esegiz | alaqamar esele |
| Conditional, aoristif he won't be dazzled | menqamamaz esem | senqamamaz eseng | olqamamaz ese | bizqamamaz esek | sizqamamaz esegiz | alaqamamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be dazzled | menqamarıq esem | senqamarıq eseng | olqamarıq ese | bizqamarıq esek | sizqamarıq esegiz | alaqamarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be dazzled | menqamarıq tül esem | senqamarıq tül eseng | olqamarıq tül ese | bizqamarıq tül esek | sizqamarıq tül esegiz | alaqamarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be dazzled | menqamarıq bolsam | senqamarıq bolsang | olqamarıq bolsa | bizqamarıq bolsaq | sizqamarıq bolsağız | alaqamarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be dazzled | menqamamazlıq bolsam | senqamamazlıq bolsang | olqamamazlıq bolsa | bizqamamazlıq bolsaq | sizqamamazlıq bolsağız | alaqamamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qamadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being dazzled | menqamay bolurma | senqamay bolursa | olqamay bolur | bizqamay bolurbuz | sizqamay bolursuz | alaqamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being dazzled | menqamamay bolurma | senqamamay bolursa | olqamamay bolur | bizqamamay bolurbuz | sizqamamay bolursuz | alaqamamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being dazzled | menqamay tura bolurma | senqamay tura bolursa | olqamay tura bolur | bizqamay tura bolurbuz | sizqamay tura bolursuz | alaqamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being dazzled | menqamamay tura bolurma | senqamamay tura bolursa | olqamamay tura bolur | bizqamamay tura bolurbuz | sizqamamay tura bolursuz | alaqamamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been dazzled | menqamağan bolurma | senqamağan bolursa | olqamağan bolur | bizqamağan bolurbuz | sizqamağan bolursuz | alaqamağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been dazzled | menqamamağan bolurma | senqamamağan bolursa | olqamamağan bolur | bizqamamağan bolurbuz | sizqamamağan bolursuz | alaqamamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be dazzled | menqamarıq bolurma | senqamarıq bolursa | olqamarıq bolur | bizqamarıq bolurbuz | sizqamarıq bolursuz | alaqamarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be dazzled | menqamamazlıq bolurma | senqamamazlıq bolursa | olqamamazlıq bolur | bizqamamazlıq bolurbuz | sizqamamazlıq bolursuz | alaqamamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be dazzled | menqamayım | senqama! | olqamasın | bizqamayıq | sizqamağız! | alaqamasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be dazzled | menqamamayım | senqamama! | olqamamasın | bizqamamayıq | sizqamamağız! | alaqamamasınla |
| Commands & suggestionsshould he be dazzled? | menqamayımmı? | olqamasınmı? | bizqamayıqmı? | alaqamasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be dazzled? | menqamamayımmı? | olqamamasınmı? | bizqamamayıqmı? | alaqamamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be dazzled | senqamaçı2 | olqamasınçı | sizqamaçığız | alaqamasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be dazzled | senqamamaçı2 | olqamamasınçı | sizqamamaçığız | alaqamamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be dazzled | senqamağınqamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be dazzled | senqamamağınqamamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were dazzled | menqamağay edim qamağa edim | senqamağay eding qamağa eding | olqamağay edi qamağa edi | bizqamağay edik qamağa edik | sizqamağay edigiz qamağa edigiz | alaqamağay edile qamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not dazzled | menqamamağay edim qamamağa edim | senqamamağay eding qamamağa eding | olqamamağay edi qamamağa edi | bizqamamağay edik qamamağa edik | sizqamamağay edigiz qamamağa edigiz | alaqamamağay edile qamamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be dazzled | menqamamağa qoyayımqamama qoyayım | senqamamağa qoy!qamama qoy! | olqamamağa qoysunqamama qoysun | bizqamamağa qoyayıqqamama qoyayıq | sizqamamağa qoyuğuz!qamama qoyuğuz! | alaqamamağa qoysunlaqamama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be dazzled | menqamamağa qoymayımqamama qoymayım | senqamamağa qoyma!qamama qoyma! | olqamamağa qoymasınqamama qoymasın | bizqamamağa qoymayıqqamama qoymayıq | sizqamamağa qoymağız!qamama qoymağız! | alaqamamağa qoymasınlaqamama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be dazzled? | menqamamağa qoyayımmı?qamama qoyayımmı? | olqamamağa qoysunmu?qamama qoysunmu? | bizqamamağa qoyayıqmı?qamama qoyayıqmı? | alaqamamağa qoysunlamı?qamama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be dazzled? | menqamamağa qoymayımmı?qamama qoymayımmı? | olqamamağa qoymasınmı?qamama qoymasınmı? | bizqamamağa qoymayıqmı?qamama qoymayıqmı? | alaqamamağa qoymasınlamı?qamama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be dazzled | menqamamağa qoyamaqamama qoyama | senqamamağa qoyasaqamama qoyasa | olqamamağa qoyadıqamama qoyadı | bizqamamağa qoyabızqamama qoyabız | sizqamamağa qoyasızqamama qoyasız | alaqamamağa qoyadılaqamama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be dazzled | menqamamağa qoymaymaqamama qoymayma | senqamamağa qoymaysaqamama qoymaysa | olqamamağa qoymaydıqamama qoymaydı | bizqamamağa qoymaybızqamama qoymaybız | sizqamamağa qoymaysızqamama qoymaysız | alaqamamağa qoymaydılaqamama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be dazzled? | menqamamağa qoyamıma?qamama qoyamıma? | senqamamağa qoyamısa?qamama qoyamısa? | olqamamağa qoyamıdı?qamama qoyamıdı? | bizqamamağa qoyamıbız?qamama qoyamıbız? | sizqamamağa qoyamısız?qamama qoyamısız? | alaqamamağa qoyamıdıla?qamama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be dazzled? | menqamamağa qoymaymıma?qamama qoymaymıma? | senqamamağa qoymaymısa?qamama qoymaymısa? | olqamamağa qoymaymıdı?qamama qoymaymıdı? | bizqamamağa qoymaymıbız?qamama qoymaymıbız? | sizqamamağa qoymaymısız?qamama qoymaymısız? | alaqamamağa qoymaymıdıla?qamama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be dazzled | menqamamağa qoydumqamama qoydum | senqamamağa qoydungqamama qoydung | olqamamağa qoyduqamama qoydu | bizqamamağa qoyduqqamama qoyduq | sizqamamağa qoyduğuzqamama qoyduğuz | alaqamamağa qoydulaqamama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be dazzled | menqamamağa qoymadımqamama qoymadım | senqamamağa qoymadıngqamama qoymadıng | olqamamağa qoymadıqamama qoymadı | bizqamamağa qoymadıqqamama qoymadıq | sizqamamağa qoymadığızqamama qoymadığız | alaqamamağa qoymadılaqamama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be dazzled? | menqamamağa qoydummu?qamama qoydummu? | senqamamağa qoydungmu?qamama qoydungmu? | olqamamağa qoydumu?qamama qoydumu? | bizqamamağa qoyduqmu?qamama qoyduqmu? | sizqamamağa qoyduğuzmu?qamama qoyduğuzmu? | alaqamamağa qoydulamı?qamama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be dazzled? | menqamamağa qoymadımmı?qamama qoymadımmı? | senqamamağa qoymadıngmı?qamama qoymadıngmı? | olqamamağa qoymadımı?qamama qoymadımı? | bizqamamağa qoymadıqmı?qamama qoymadıqmı? | sizqamamağa qoymadığızmı?qamama qoymadığızmı? | alaqamamağa qoymadılamı?qamama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be dazzled | menqamayalama | senqamayalasa | olqamayaladı | bizqamayalabız | sizqamayalasız | alaqamayaladıla |
| Ability — presenthe can't be dazzled | menqamayalmayma | senqamayalmaysa | olqamayalmaydı | bizqamayalmaybız | sizqamayalmaysız | alaqamayalmaydıla |
| Ability — presentcan he be dazzled? | menqamayalamıma? qamayalamamı? | senqamayalamısa? | olqamayalamıdı? | bizqamayalamıbız? qamayalabızmı? | sizqamayalamısız? | alaqamayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be dazzled? | menqamayalmaymıma? qamayalmaymamı? | senqamayalmaymısa? | olqamayalmaymıdı? | bizqamayalmaymıbız? qamayalmaybızmı? | sizqamayalmaymısız? | alaqamayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be dazzled | menqamayalsam | senqamayalsang | olqamayalsa | bizqamayalsaq | sizqamayalsağız | alaqamayalsala |
| Ability — if I can…if he can't be dazzled | menqamayalmasam | senqamayalmasang | olqamayalmasa | bizqamayalmasaq | sizqamayalmasağız | alaqamayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be dazzled | menqamayaldım | senqamayaldıng | olqamayaldı | bizqamayaldıq | sizqamayaldığız | alaqamayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be dazzled | menqamayalmadım | senqamayalmadıng | olqamayalmadı | bizqamayalmadıq | sizqamayalmadığız | alaqamayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be dazzled? | menqamayaldımmı? | senqamayaldıngmı? | olqamayaldımı? | bizqamayaldıqmı? | sizqamayaldığızmı? | alaqamayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be dazzled? | menqamayalmadımmı? | senqamayalmadıngmı? | olqamayalmadımı? | bizqamayalmadıqmı? | sizqamayalmadığızmı? | alaqamayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be dazzled | menqamayalğanma | senqamayalğansa | olqamayalğandı | bizqamayalğanbız | sizqamayalğansız | alaqamayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be dazzled | menqamayalmağanma | senqamayalmağansa | olqamayalmağandı | bizqamayalmağanbız | sizqamayalmağansız | alaqamayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be dazzled? | menqamayalğanmıma? qamayalğanmamı? | senqamayalğanmısa? | olqamayalğanmıdı? | bizqamayalğanmıbız? qamayalğanbızmı? | sizqamayalğanmısız? | alaqamayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be dazzled? | menqamayalmağanmıma? qamayalmağanmamı? | senqamayalmağanmısa? | olqamayalmağanmıdı? | bizqamayalmağanmıbız? qamayalmağanbızmı? | sizqamayalmağanmısız? | alaqamayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be dazzled | menqamayalğan edimqamayalğanem | senqamayalğan edingqamayalğaneng | olqamayalğan ediqamayalğaned | bizqamayalğan edikqamayalğanek | sizqamayalğan edigizqamayalğanegiz | alaqamayalğan edileqamayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be dazzled | menqamayalmağan edimqamayalmağanem | senqamayalmağan edingqamayalmağaneng | olqamayalmağan ediqamayalmağaned | bizqamayalmağan edikqamayalmağanek | sizqamayalmağan edigizqamayalmağanegiz | alaqamayalmağan edileqamayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be dazzled | menqamayala edimqamayalaem | senqamayala edingqamayalaeng | olqamayala ediqamayalaed | bizqamayala edikqamayalaek | sizqamayala edigizqamayalaegiz | alaqamayala edileqamayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be dazzled | menqamayalmay edimqamayalmayem | senqamayalmay edingqamayalmayeng | olqamayalmay ediqamayalmayed | bizqamayalmay edikqamayalmayek | sizqamayalmay edigizqamayalmayegiz | alaqamayalmay edileqamayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be dazzled | menqamayalırma | senqamayalırsa | olqamayalır | bizqamayalırbız | sizqamayalırsız | alaqamayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be dazzled | menqamayalmazma | senqamayalmazsa | olqamayalmaz | bizqamayalmazbız | sizqamayalmazsız | alaqamayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be dazzled? | menqamayalırmıma? qamayalırmamı? | senqamayalırmısa? | olqamayalırmı? | bizqamayalırmıbız? qamayalırbızmı? | sizqamayalırmısız? | alaqamayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be dazzled? | menqamayalmazmıma? qamayalmazmamı? | senqamayalmazmısa? | olqamayalmazmı? | bizqamayalmazmıbız? qamayalmazbızmı? | sizqamayalmazmısız? | alaqamayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be dazzled | menqamayallıqma | senqamayallıqsa | olqamayallıqdı | bizqamayallıqbız | sizqamayallıqsız | alaqamayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be dazzled | menqamayallıq tülme | senqamayallıq tülse | olqamayallıq tüldü | bizqamayallıq tülbüz | sizqamayallıq tülsüz | alaqamayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be dazzled? | menqamayallıqmıma? qamayallıqmamı? | senqamayallıqmısa? | olqamayallıqmıdı? | bizqamayallıqmıbız? qamayallıqbızmı? | sizqamayallıqmısız? | alaqamayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be dazzled? | menqamayallıq tülmüme? | senqamayallıq tülmüse? | olqamayallıq tülmüdü? | bizqamayallıq tülmübüz? | sizqamayallıq tülmüsüz? | alaqamayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be dazzled | menqamayalır edimqamayalır em | senqamayalır edingqamayalır eng | olqamayalır ediqamayalır ed | bizqamayalır edikqamayalır ek | sizqamayalır edigizqamayalır egiz | alaqamayalır edileqamayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be dazzled | menqamayalmaz edimqamayalmaz em | senqamayalmaz edingqamayalmaz eng | olqamayalmaz ediqamayalmaz ed | bizqamayalmaz edikqamayalmaz ek | sizqamayalmaz edigizqamayalmaz egiz | alaqamayalmaz edileqamayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be dazzled | senqamayalğınqamayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be dazzled | senqamayalmağınqamayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being dazzled | menqamay bolmazma | senqamay bolmazsa | olqamay bolmaz | bizqamay bolmazbız | sizqamay bolmazsız | alaqamay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being dazzled (emphatic) | menqamamay bolmazma | senqamamay bolmazsa | olqamamay bolmaz | bizqamamay bolmazbız | sizqamamay bolmazsız | alaqamamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being dazzled | menqamay tura bolmazma | senqamay tura bolmazsa | olqamay tura bolmaz | bizqamay tura bolmazbız | sizqamay tura bolmazsız | alaqamay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being dazzled (emphatic) | menqamamay tura bolmazma | senqamamay tura bolmazsa | olqamamay tura bolmaz | bizqamamay tura bolmazbız | sizqamamay tura bolmazsız | alaqamamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being dazzled | menqamamay turama | senqamamay turasa | olqamamay turadı | bizqamamay turabız | sizqamamay turasız | alaqamamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being dazzled | menqamamay turmayma | senqamamay turmaysa | olqamamay turmaydı | bizqamamay turmaybız | sizqamamay turmaysız | alaqamamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being dazzled? | menqamamay turmaymıma | senqamamay turmaymısa | olqamamay turmaymıdı | bizqamamay turmaymıbız | sizqamamay turmaymısız | alaqamamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been dazzled | menqamağan bolmazma | senqamağan bolmazsa | olqamağan bolmaz | bizqamağan bolmazbız | sizqamağan bolmazsız | alaqamağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been dazzled (emphatic) | menqamamağan bolmazma | senqamamağan bolmazsa | olqamamağan bolmaz | bizqamamağan bolmazbız | sizqamamağan bolmazsız | alaqamamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been dazzled | menqamağan bolmasam | senqamağan bolmasang | olqamağan bolmasa | bizqamağan bolmasaq | sizqamağan bolmasağız | alaqamağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been dazzled | menqamamağan bolmasam | senqamamağan bolmasang | olqamamağan bolmasa | bizqamamağan bolmasaq | sizqamamağan bolmasağız | alaqamamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be dazzled | menqamarıq bolmazma | senqamarıq bolmazsa | olqamarıq bolmaz | bizqamarıq bolmazbız | sizqamarıq bolmazsız | alaqamarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be dazzled (emphatic) | menqamamazlıq bolmazma | senqamamazlıq bolmazsa | olqamamazlıq bolmaz | bizqamamazlıq bolmazbız | sizqamamazlıq bolmazsız | alaqamamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be dazzled | menqamarıq bolmasam | senqamarıq bolmasang | olqamarıq bolmasa | bizqamarıq bolmasaq | sizqamarıq bolmasağız | alaqamarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be dazzled | menqamamazlıq bolmasam | senqamamazlıq bolmasang | olqamamazlıq bolmasa | bizqamamazlıq bolmasaq | sizqamamazlıq bolmasağız | alaqamamazlıq bolmasala |