qamatırğa

/qamatɯrʁa/

1. (v.) to dazzle, to blind, to make the eyes smart

köz qamatırğa — to dazzle the eyes
köz qamathan jarıq — a dazzling light
künnü tayaqları közlerimi qamatadıla — the sun's rays dazzle my eyes

2. (v.) to set the teeth on edge, to give someone a sour twinge

tişlerimi qamatdım — I set my teeth on edge
çiy alma tişleringi qamatadı — a green apple sets your teeth on edge
qamathan alma — an apple that sets the teeth on edge

3. (v.) to blunt, to take the edge off

bıçaqnı awuzun qamatırğa — to blunt the blade of the knife
baltanı qamatdı — he blunted the axe
bıçaqnı qamatma — do not blunt the knife

4. (v.) to shame someone, to take the wind out of someone (fig. )

bir zat bla qamatırğa — to cool someone's ardour with something
sözü bla qamatdı — he took the wind out of him with a word
anı qamatdı — he shamed him

Conjugation

Common forms

qamatadıhe is dazzling
qamatdıhe dazzled
qamathandıhe has dazzled
qamatırhe will dazzle
qamatırıqdıhe is going to dazzle
qamata edihe was dazzling
qamatsaif he dazzles
qamat!dazzle!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qamatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is dazzling	menqamatama	senqamatasa	olqamatadı	bizqamatabız	sizqamatasız	alaqamatadıla
Present (simple & continuous)he is not dazzling	menqamatmayma	senqamatmaysa	olqamatmaydı	bizqamatmaybız	sizqamatmaysız	alaqamatmaydıla
Present (simple & continuous)is he dazzling?	menqamatamıma? qamatamamı?	senqamatamısa?	olqamatamıdı?	bizqamatamıbız? qamatabızmı?	sizqamatamısız?	alaqamatamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he dazzling?	menqamatmaymıma? qamatmaymamı?	senqamatmaymısa?	olqamatmaymıdı?	bizqamatmaymıbız? qamatmaybızmı?	sizqamatmaymısız?	alaqamatmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually dazzles	menqamatıwçanma	senqamatıwçansa	olqamatıwçandı	bizqamatıwçanbız	sizqamatıwçansız	alaqamatıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually dazzle	menqamatıwçan tülme	senqamatıwçan tülse	olqamatıwçan tüldü	bizqamatıwçan tülbüz	sizqamatıwçan tülsüz	alaqamatıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually dazzle?	menqamatıwçanmıma? qamatıwçanmamı?	senqamatıwçanmısa?	olqamatıwçanmıdı?	bizqamatıwçanmıbız? qamatıwçanbızmı?	sizqamatıwçanmısız?	alaqamatıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually dazzle?	menqamatıwçan tülmüme?	senqamatıwçan tülmüse?	olqamatıwçan tülmüdü?	bizqamatıwçan tülmübüz?	sizqamatıwçan tülmüsüz?	alaqamatıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has dazzled and remains so			olqamatıbdı			alaqamatıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he dazzled?			olqamatıbmıdı?			alaqamatıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of dazzling	menqamata turama	senqamata turasa	olqamata turadı	bizqamata turabız	sizqamata turasız	alaqamata turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of dazzling	menqamata turmayma	senqamata turmaysa	olqamata turmaydı	bizqamata turmaybız	sizqamata turmaysız	alaqamata turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of dazzling?	menqamata turamıma? qamata turamamı?	senqamata turamısa?	olqamata turamıdı?	bizqamata turamıbız? qamata turabızmı?	sizqamata turamısız?	alaqamata turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of dazzling?	menqamata turmaymıma? qamata turmaymamı?	senqamata turmaymısa?	olqamata turmaymıdı?	bizqamata turmaymıbız? qamata turmaybızmı?	sizqamata turmaymısız?	alaqamata turmaymıdıla?
Simple past (definite)he dazzled	menqamatdım	senqamatdıng	olqamatdı	bizqamatdıq	sizqamatdığız	alaqamatdıla
Simple past (definite)he didn't dazzle	menqamatmadım	senqamatmadıng	olqamatmadı	bizqamatmadıq	sizqamatmadığız	alaqamatmadıla
Simple past (definite)did he dazzle?	menqamatdımmı?	senqamatdıngmı?	olqamatdımı?	bizqamatdıqmı?	sizqamatdığızmı?	alaqamatdılamı?
Simple past (definite)didn't he dazzle?	menqamatmadımmı?	senqamatmadıngmı?	olqamatmadımı?	bizqamatmadıqmı?	sizqamatmadığızmı?	alaqamatmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has dazzled	menqamathanma	senqamathansa	olqamathandı	bizqamathanbız	sizqamathansız	alaqamathandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't dazzled	menqamatmağanma	senqamatmağansa	olqamatmağandı	bizqamatmağanbız	sizqamatmağansız	alaqamatmağandıla
Perfect (past indefinite)has he dazzled?	menqamathanmıma? qamathanmamı?	senqamathanmısa?	olqamathanmıdı?	bizqamathanmıbız? qamathanbızmı?	sizqamathanmısız?	alaqamathanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he dazzled?	menqamatmağanmıma? qamatmağanmamı?	senqamatmağanmısa?	olqamatmağanmıdı?	bizqamatmağanmıbız? qamatmağanbızmı?	sizqamatmağanmısız?	alaqamatmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will dazzle	menqamatırma	senqamatırsa	olqamatır	bizqamatırbız	sizqamatırsız	alaqamatırla
Indefinite future (future I)he won't dazzle	menqamatmazma	senqamatmazsa	olqamatmaz	bizqamatmazbız	sizqamatmazsız	alaqamatmazla
Indefinite future (future I)will he dazzle?	menqamatırmıma? qamatırmamı?	senqamatırmısa?	olqamatırmı?	bizqamatırmıbız? qamatırbızmı?	sizqamatırmısız?	alaqamatırmıla?
Indefinite future (future I)won't he dazzle?	menqamatmazmıma? qamatmazmamı?	senqamatmazmısa?	olqamatmazmı?	bizqamatmazmıbız? qamatmazbızmı?	sizqamatmazmısız?	alaqamatmazmıla?
Definite future (future II)he is going to dazzle	menqamatırıqma	senqamatırıqsa	olqamatırıqdı	bizqamatırıqbız	sizqamatırıqsız	alaqamatırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to dazzle	menqamatırıq tülme	senqamatırıq tülse	olqamatırıq tüldü	bizqamatırıq tülbüz	sizqamatırıq tülsüz	alaqamatırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to dazzle?	menqamatırıqmıma? qamatırıqmamı?	senqamatırıqmısa?	olqamatırıqmıdı?	bizqamatırıqmıbız? qamatırıqbızmı?	sizqamatırıqmısız?	alaqamatırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to dazzle?	menqamatırıq tülmüme?	senqamatırıq tülmüse?	olqamatırıq tülmüdü?	bizqamatırıq tülmübüz?	sizqamatırıq tülmüsüz?	alaqamatırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qamatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had dazzled	menqamathan edimqamathanem	senqamathan edingqamathaneng	olqamathan ediqamathaned	bizqamathan edikqamathanek	sizqamathan edigizqamathanegiz	alaqamathan edileqamathanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't dazzled	menqamatmağan edimqamatmağanem	senqamatmağan edingqamatmağaneng	olqamatmağan ediqamatmağaned	bizqamatmağan edikqamatmağanek	sizqamatmağan edigizqamatmağanegiz	alaqamatmağan edileqamatmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was dazzling	menqamata edimqamataem	senqamata edingqamataeng	olqamata ediqamataed	bizqamata edikqamataek	sizqamata edigizqamataegiz	alaqamata edileqamataelle
Past continuous (imperfect)he wasn't dazzling	menqamatmay edimqamatmayem	senqamatmay edingqamatmayeng	olqamatmay ediqamatmayed	bizqamatmay edikqamatmayek	sizqamatmay edigizqamatmayegiz	alaqamatmay edileqamatmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to dazzle	menqamatıwçan edimqamatıwçanem	senqamatıwçan edingqamatıwçaneng	olqamatıwçan ediqamatıwçaned	bizqamatıwçan edikqamatıwçanek	sizqamatıwçan edigizqamatıwçanegiz	alaqamatıwçan edileqamatıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to dazzle	menqamatıwçan tül edimqamatıwçan tül em	senqamatıwçan tül edingqamatıwçan tül eng	olqamatıwçan tül ediqamatıwçan tül ed	bizqamatıwçan tül edikqamatıwçan tül ek	sizqamatıwçan tül edigizqamatıwçan tül egiz	alaqamatıwçan tül edileqamatıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had dazzled and remained so			olqamatıb edi			alaqamatıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't dazzled			olqamatıb tül edi			alaqamatıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of dazzling	menqamata tura edimqamata turaem	senqamata tura edingqamata turaeng	olqamata tura ediqamata turaed	bizqamata tura edikqamata turaek	sizqamata tura edigizqamata turaegiz	alaqamata tura edileqamata turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of dazzling	menqamata turmay edimqamata turmayem	senqamata turmay edingqamata turmayeng	olqamata turmay ediqamata turmayed	bizqamata turmay edikqamata turmayek	sizqamata turmay edigizqamata turmayegiz	alaqamata turmay edileqamata turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would dazzle	menqamatır edimqamatır em	senqamatır edingqamatır eng	olqamatır ediqamatır ed	bizqamatır edikqamatır ek	sizqamatır edigizqamatır egiz	alaqamatır edileqamatır elle
Conditional result (would)he wouldn't dazzle	menqamatmaz edimqamatmaz em	senqamatmaz edingqamatmaz eng	olqamatmaz ediqamatmaz ed	bizqamatmaz edikqamatmaz ek	sizqamatmaz edigizqamatmaz egiz	alaqamatmaz edileqamatmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have dazzled	menqamatırıq edimqamatırıq em	senqamatırıq edingqamatırıq eng	olqamatırıq ediqamatırıq ed	bizqamatırıq edikqamatırıq ek	sizqamatırıq edigizqamatırıq egiz	alaqamatırıq edileqamatırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have dazzled	menqamatırıq tül edimqamatırıq tül em	senqamatırıq tül edingqamatırıq tül eng	olqamatırıq tül ediqamatırıq tül ed	bizqamatırıq tül edikqamatırıq tül ek	sizqamatırıq tül edigizqamatırıq tül egiz	alaqamatırıq tül edileqamatırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qamatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he dazzles	menqamatsam	senqamatsang	olqamatsa	bizqamatsaq	sizqamatsağız	alaqamatsala
Conditionalif he doesn't dazzle	menqamatmasam	senqamatmasang	olqamatmasa	bizqamatmasaq	sizqamatmasağız	alaqamatmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is dazzling	menqamata esem	senqamata eseng	olqamata ese	bizqamata esek	sizqamata esegiz	alaqamata esele
Conditional, present realif he is not dazzling	menqamatmay esem	senqamatmay eseng	olqamatmay ese	bizqamatmay esek	sizqamatmay esegiz	alaqamatmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he dazzled	menqamatsam ediqamatsam ed	senqamatsang ediqamatsang ed	olqamatsa ediqamatsaed	bizqamatsaq ediqamatsaq ed	sizqamatsağız ediqamatsağız ed	alaqamatsala ediqamatsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't dazzle	menqamatmasam ediqamatmasam ed	senqamatmasang ediqamatmasang ed	olqamatmasa ediqamatmasaed	bizqamatmasaq ediqamatmasaq ed	sizqamatmasağız ediqamatmasağız ed	alaqamatmasala ediqamatmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he dazzled	menqamatdım esem	senqamatdıng eseng	olqamatdı ese	bizqamatdıq esek	sizqamatdığız esegiz	alaqamatdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't dazzle	menqamatmadım esem	senqamatmadıng eseng	olqamatmadı ese	bizqamatmadıq esek	sizqamatmadığız esegiz	alaqamatmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did dazzle (indeed)	menqamathan esem	senqamathan eseng	olqamathan ese	bizqamathan esek	sizqamathan esegiz	alaqamathan esele
Conditional, past realif he didn't dazzle (indeed)	menqamatmağan esem	senqamatmağan eseng	olqamatmağan ese	bizqamatmağan esek	sizqamatmağan esegiz	alaqamatmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had dazzled	menqamathan bolsam	senqamathan bolsang	olqamathan bolsa	bizqamathan bolsaq	sizqamathan bolsağız	alaqamathan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't dazzled	menqamatmağan bolsam	senqamatmağan bolsang	olqamatmağan bolsa	bizqamatmağan bolsaq	sizqamatmağan bolsağız	alaqamatmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had dazzled	menqamathan bolsam ediqamathan bolsam ed	senqamathan bolsang ediqamathan bolsang ed	olqamathan bolsa ediqamathan bolsaed	bizqamathan bolsaq ediqamathan bolsaq ed	sizqamathan bolsağız ediqamathan bolsağız ed	alaqamathan bolsala ediqamathan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't dazzled	menqamatmağan bolsam ediqamatmağan bolsam ed	senqamatmağan bolsang ediqamatmağan bolsang ed	olqamatmağan bolsa ediqamatmağan bolsaed	bizqamatmağan bolsaq ediqamatmağan bolsaq ed	sizqamatmağan bolsağız ediqamatmağan bolsağız ed	alaqamatmağan bolsala ediqamatmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will dazzle	menqamatır esem	senqamatır eseng	olqamatır ese	bizqamatır esek	sizqamatır esegiz	alaqamatır esele
Conditional, aoristif he won't dazzle	menqamatmaz esem	senqamatmaz eseng	olqamatmaz ese	bizqamatmaz esek	sizqamatmaz esegiz	alaqamatmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to dazzle	menqamatırıq esem	senqamatırıq eseng	olqamatırıq ese	bizqamatırıq esek	sizqamatırıq esegiz	alaqamatırıq esele
Conditional, futureif he is not going to dazzle	menqamatırıq tül esem	senqamatırıq tül eseng	olqamatırıq tül ese	bizqamatırıq tül esek	sizqamatırıq tül esegiz	alaqamatırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to dazzle	menqamatırıq bolsam	senqamatırıq bolsang	olqamatırıq bolsa	bizqamatırıq bolsaq	sizqamatırıq bolsağız	alaqamatırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to dazzle	menqamatmazlıq bolsam	senqamatmazlıq bolsang	olqamatmazlıq bolsa	bizqamatmazlıq bolsaq	sizqamatmazlıq bolsağız	alaqamatmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qamatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qamatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be dazzling	menqamata bolurma	senqamata bolursa	olqamata bolur	bizqamata bolurbuz	sizqamata bolursuz	alaqamata bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be dazzling	menqamatmay bolurma	senqamatmay bolursa	olqamatmay bolur	bizqamatmay bolurbuz	sizqamatmay bolursuz	alaqamatmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of dazzling	menqamata tura bolurma	senqamata tura bolursa	olqamata tura bolur	bizqamata tura bolurbuz	sizqamata tura bolursuz	alaqamata tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not dazzling	menqamatmay tura bolurma	senqamatmay tura bolursa	olqamatmay tura bolur	bizqamatmay tura bolurbuz	sizqamatmay tura bolursuz	alaqamatmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have dazzled	menqamathan bolurma	senqamathan bolursa	olqamathan bolur	bizqamathan bolurbuz	sizqamathan bolursuz	alaqamathan bolurla
Inference (must have)he must not have dazzled	menqamatmağan bolurma	senqamatmağan bolursa	olqamatmağan bolur	bizqamatmağan bolurbuz	sizqamatmağan bolursuz	alaqamatmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to dazzle	menqamatırıq bolurma	senqamatırıq bolursa	olqamatırıq bolur	bizqamatırıq bolurbuz	sizqamatırıq bolursuz	alaqamatırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to dazzle	menqamatmazlıq bolurma	senqamatmazlıq bolursa	olqamatmazlıq bolur	bizqamatmazlıq bolurbuz	sizqamatmazlıq bolursuz	alaqamatmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qamatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it dazzle	menqamatayım	senqamat!	olqamatsın	bizqamatayıq	sizqamatığız!	alaqamatsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not dazzle	menqamatmayım	senqamatma!	olqamatmasın	bizqamatmayıq	sizqamatmağız!	alaqamatmasınla
Commands & suggestionsshould he dazzle?	menqamatayımmı?		olqamatsınmı?	bizqamatayıqmı?		alaqamatsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not dazzle?	menqamatmayımmı?		olqamatmasınmı?	bizqamatmayıqmı?		alaqamatmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it dazzle		senqamatçı²	olqamatsınçı		sizqamatçığız	alaqamatsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not dazzle		senqamatmaçı²	olqamatmasınçı		sizqamatmaçığız	alaqamatmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you dazzle		senqamathınqamathı
Blessings & curses — may you…may you not dazzle		senqamatmağınqamatmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he dazzled	menqamathay edim qamatha edim	senqamathay eding qamatha eding	olqamathay edi qamatha edi	bizqamathay edik qamatha edik	sizqamathay edigiz qamatha edigiz	alaqamathay edile qamatha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not dazzle	menqamatmağay edim qamatmağa edim	senqamatmağay eding qamatmağa eding	olqamatmağay edi qamatmağa edi	bizqamatmağay edik qamatmağa edik	sizqamatmağay edigiz qamatmağa edigiz	alaqamatmağay edile qamatmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to dazzle	menqamatmağa qoyayımqamatma qoyayım	senqamatmağa qoy!qamatma qoy!	olqamatmağa qoysunqamatma qoysun	bizqamatmağa qoyayıqqamatma qoyayıq	sizqamatmağa qoyuğuz!qamatma qoyuğuz!	alaqamatmağa qoysunlaqamatma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to dazzle	menqamatmağa qoymayımqamatma qoymayım	senqamatmağa qoyma!qamatma qoyma!	olqamatmağa qoymasınqamatma qoymasın	bizqamatmağa qoymayıqqamatma qoymayıq	sizqamatmağa qoymağız!qamatma qoymağız!	alaqamatmağa qoymasınlaqamatma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to dazzle?	menqamatmağa qoyayımmı?qamatma qoyayımmı?		olqamatmağa qoysunmu?qamatma qoysunmu?	bizqamatmağa qoyayıqmı?qamatma qoyayıqmı?		alaqamatmağa qoysunlamı?qamatma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to dazzle?	menqamatmağa qoymayımmı?qamatma qoymayımmı?		olqamatmağa qoymasınmı?qamatma qoymasınmı?	bizqamatmağa qoymayıqmı?qamatma qoymayıqmı?		alaqamatmağa qoymasınlamı?qamatma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to dazzle	menqamatmağa qoyamaqamatma qoyama	senqamatmağa qoyasaqamatma qoyasa	olqamatmağa qoyadıqamatma qoyadı	bizqamatmağa qoyabızqamatma qoyabız	sizqamatmağa qoyasızqamatma qoyasız	alaqamatmağa qoyadılaqamatma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to dazzle	menqamatmağa qoymaymaqamatma qoymayma	senqamatmağa qoymaysaqamatma qoymaysa	olqamatmağa qoymaydıqamatma qoymaydı	bizqamatmağa qoymaybızqamatma qoymaybız	sizqamatmağa qoymaysızqamatma qoymaysız	alaqamatmağa qoymaydılaqamatma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to dazzle?	menqamatmağa qoyamıma?qamatma qoyamıma?	senqamatmağa qoyamısa?qamatma qoyamısa?	olqamatmağa qoyamıdı?qamatma qoyamıdı?	bizqamatmağa qoyamıbız?qamatma qoyamıbız?	sizqamatmağa qoyamısız?qamatma qoyamısız?	alaqamatmağa qoyamıdıla?qamatma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to dazzle?	menqamatmağa qoymaymıma?qamatma qoymaymıma?	senqamatmağa qoymaymısa?qamatma qoymaymısa?	olqamatmağa qoymaymıdı?qamatma qoymaymıdı?	bizqamatmağa qoymaymıbız?qamatma qoymaymıbız?	sizqamatmağa qoymaymısız?qamatma qoymaymısız?	alaqamatmağa qoymaymıdıla?qamatma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to dazzle	menqamatmağa qoydumqamatma qoydum	senqamatmağa qoydungqamatma qoydung	olqamatmağa qoyduqamatma qoydu	bizqamatmağa qoyduqqamatma qoyduq	sizqamatmağa qoyduğuzqamatma qoyduğuz	alaqamatmağa qoydulaqamatma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to dazzle	menqamatmağa qoymadımqamatma qoymadım	senqamatmağa qoymadıngqamatma qoymadıng	olqamatmağa qoymadıqamatma qoymadı	bizqamatmağa qoymadıqqamatma qoymadıq	sizqamatmağa qoymadığızqamatma qoymadığız	alaqamatmağa qoymadılaqamatma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to dazzle?	menqamatmağa qoydummu?qamatma qoydummu?	senqamatmağa qoydungmu?qamatma qoydungmu?	olqamatmağa qoydumu?qamatma qoydumu?	bizqamatmağa qoyduqmu?qamatma qoyduqmu?	sizqamatmağa qoyduğuzmu?qamatma qoyduğuzmu?	alaqamatmağa qoydulamı?qamatma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to dazzle?	menqamatmağa qoymadımmı?qamatma qoymadımmı?	senqamatmağa qoymadıngmı?qamatma qoymadıngmı?	olqamatmağa qoymadımı?qamatma qoymadımı?	bizqamatmağa qoymadıqmı?qamatma qoymadıqmı?	sizqamatmağa qoymadığızmı?qamatma qoymadığızmı?	alaqamatmağa qoymadılamı?qamatma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qamatırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can dazzle	menqamatalama	senqamatalasa	olqamataladı	bizqamatalabız	sizqamatalasız	alaqamataladıla
Ability — presenthe can't dazzle	menqamatalmayma	senqamatalmaysa	olqamatalmaydı	bizqamatalmaybız	sizqamatalmaysız	alaqamatalmaydıla
Ability — presentcan he dazzle?	menqamatalamıma? qamatalamamı?	senqamatalamısa?	olqamatalamıdı?	bizqamatalamıbız? qamatalabızmı?	sizqamatalamısız?	alaqamatalamıdıla?
Ability — presentcan't he dazzle?	menqamatalmaymıma? qamatalmaymamı?	senqamatalmaymısa?	olqamatalmaymıdı?	bizqamatalmaymıbız? qamatalmaybızmı?	sizqamatalmaymısız?	alaqamatalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can dazzle	menqamatalsam	senqamatalsang	olqamatalsa	bizqamatalsaq	sizqamatalsağız	alaqamatalsala
Ability — if I can…if he can't dazzle	menqamatalmasam	senqamatalmasang	olqamatalmasa	bizqamatalmasaq	sizqamatalmasağız	alaqamatalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to dazzle	menqamataldım	senqamataldıng	olqamataldı	bizqamataldıq	sizqamataldığız	alaqamataldıla
Ability — simple pasthe could not dazzle	menqamatalmadım	senqamatalmadıng	olqamatalmadı	bizqamatalmadıq	sizqamatalmadığız	alaqamatalmadıla
Ability — simple pastwas he able to dazzle?	menqamataldımmı?	senqamataldıngmı?	olqamataldımı?	bizqamataldıqmı?	sizqamataldığızmı?	alaqamataldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he dazzle?	menqamatalmadımmı?	senqamatalmadıngmı?	olqamatalmadımı?	bizqamatalmadıqmı?	sizqamatalmadığızmı?	alaqamatalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to dazzle	menqamatalğanma	senqamatalğansa	olqamatalğandı	bizqamatalğanbız	sizqamatalğansız	alaqamatalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to dazzle	menqamatalmağanma	senqamatalmağansa	olqamatalmağandı	bizqamatalmağanbız	sizqamatalmağansız	alaqamatalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to dazzle?	menqamatalğanmıma? qamatalğanmamı?	senqamatalğanmısa?	olqamatalğanmıdı?	bizqamatalğanmıbız? qamatalğanbızmı?	sizqamatalğanmısız?	alaqamatalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to dazzle?	menqamatalmağanmıma? qamatalmağanmamı?	senqamatalmağanmısa?	olqamatalmağanmıdı?	bizqamatalmağanmıbız? qamatalmağanbızmı?	sizqamatalmağanmısız?	alaqamatalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to dazzle	menqamatalğan edimqamatalğanem	senqamatalğan edingqamatalğaneng	olqamatalğan ediqamatalğaned	bizqamatalğan edikqamatalğanek	sizqamatalğan edigizqamatalğanegiz	alaqamatalğan edileqamatalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to dazzle	menqamatalmağan edimqamatalmağanem	senqamatalmağan edingqamatalmağaneng	olqamatalmağan ediqamatalmağaned	bizqamatalmağan edikqamatalmağanek	sizqamatalmağan edigizqamatalmağanegiz	alaqamatalmağan edileqamatalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could dazzle	menqamatala edimqamatalaem	senqamatala edingqamatalaeng	olqamatala ediqamatalaed	bizqamatala edikqamatalaek	sizqamatala edigizqamatalaegiz	alaqamatala edileqamatalaelle
Ability — past backgroundhe could not dazzle	menqamatalmay edimqamatalmayem	senqamatalmay edingqamatalmayeng	olqamatalmay ediqamatalmayed	bizqamatalmay edikqamatalmayek	sizqamatalmay edigizqamatalmayegiz	alaqamatalmay edileqamatalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to dazzle	menqamatalırma	senqamatalırsa	olqamatalır	bizqamatalırbız	sizqamatalırsız	alaqamatalırla
Ability — future Ihe won't be able to dazzle	menqamatalmazma	senqamatalmazsa	olqamatalmaz	bizqamatalmazbız	sizqamatalmazsız	alaqamatalmazla
Ability — future Iwill he be able to dazzle?	menqamatalırmıma? qamatalırmamı?	senqamatalırmısa?	olqamatalırmı?	bizqamatalırmıbız? qamatalırbızmı?	sizqamatalırmısız?	alaqamatalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to dazzle?	menqamatalmazmıma? qamatalmazmamı?	senqamatalmazmısa?	olqamatalmazmı?	bizqamatalmazmıbız? qamatalmazbızmı?	sizqamatalmazmısız?	alaqamatalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to dazzle	menqamatallıqma	senqamatallıqsa	olqamatallıqdı	bizqamatallıqbız	sizqamatallıqsız	alaqamatallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to dazzle	menqamatallıq tülme	senqamatallıq tülse	olqamatallıq tüldü	bizqamatallıq tülbüz	sizqamatallıq tülsüz	alaqamatallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to dazzle?	menqamatallıqmıma? qamatallıqmamı?	senqamatallıqmısa?	olqamatallıqmıdı?	bizqamatallıqmıbız? qamatallıqbızmı?	sizqamatallıqmısız?	alaqamatallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to dazzle?	menqamatallıq tülmüme?	senqamatallıq tülmüse?	olqamatallıq tülmüdü?	bizqamatallıq tülmübüz?	sizqamatallıq tülmüsüz?	alaqamatallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to dazzle	menqamatalır edimqamatalır em	senqamatalır edingqamatalır eng	olqamatalır ediqamatalır ed	bizqamatalır edikqamatalır ek	sizqamatalır edigizqamatalır egiz	alaqamatalır edileqamatalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to dazzle	menqamatalmaz edimqamatalmaz em	senqamatalmaz edingqamatalmaz eng	olqamatalmaz ediqamatalmaz ed	bizqamatalmaz edikqamatalmaz ek	sizqamatalmaz edigizqamatalmaz egiz	alaqamatalmaz edileqamatalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to dazzle		senqamatalğınqamatalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to dazzle		senqamatalmağınqamatalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qamatırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be dazzling	menqamata bolmazma	senqamata bolmazsa	olqamata bolmaz	bizqamata bolmazbız	sizqamata bolmazsız	alaqamata bolmazla
Inference, present — double negationhe must be dazzling (emphatic)	menqamatmay bolmazma	senqamatmay bolmazsa	olqamatmay bolmaz	bizqamatmay bolmazbız	sizqamatmay bolmazsız	alaqamatmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of dazzling	menqamata tura bolmazma	senqamata tura bolmazsa	olqamata tura bolmaz	bizqamata tura bolmazbız	sizqamata tura bolmazsız	alaqamata tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not dazzling (emphatic)	menqamatmay tura bolmazma	senqamatmay tura bolmazsa	olqamatmay tura bolmaz	bizqamatmay tura bolmazbız	sizqamatmay tura bolmazsız	alaqamatmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not dazzling	menqamatmay turama	senqamatmay turasa	olqamatmay turadı	bizqamatmay turabız	sizqamatmay turasız	alaqamatmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not dazzling	menqamatmay turmayma	senqamatmay turmaysa	olqamatmay turmaydı	bizqamatmay turmaybız	sizqamatmay turmaysız	alaqamatmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not dazzling?	menqamatmay turmaymıma	senqamatmay turmaymısa	olqamatmay turmaymıdı	bizqamatmay turmaymıbız	sizqamatmay turmaymısız	alaqamatmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have dazzled	menqamathan bolmazma	senqamathan bolmazsa	olqamathan bolmaz	bizqamathan bolmazbız	sizqamathan bolmazsız	alaqamathan bolmazla
Inference — double negationhe must have dazzled (emphatic)	menqamatmağan bolmazma	senqamatmağan bolmazsa	olqamatmağan bolmaz	bizqamatmağan bolmazbız	sizqamatmağan bolmazsız	alaqamatmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had dazzled	menqamathan bolmasam	senqamathan bolmasang	olqamathan bolmasa	bizqamathan bolmasaq	sizqamathan bolmasağız	alaqamathan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't dazzled	menqamatmağan bolmasam	senqamatmağan bolmasang	olqamatmağan bolmasa	bizqamatmağan bolmasaq	sizqamatmağan bolmasağız	alaqamatmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to dazzle	menqamatırıq bolmazma	senqamatırıq bolmazsa	olqamatırıq bolmaz	bizqamatırıq bolmazbız	sizqamatırıq bolmazsız	alaqamatırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to dazzle (emphatic)	menqamatmazlıq bolmazma	senqamatmazlıq bolmazsa	olqamatmazlıq bolmaz	bizqamatmazlıq bolmazbız	sizqamatmazlıq bolmazsız	alaqamatmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to dazzle	menqamatırıq bolmasam	senqamatırıq bolmasang	olqamatırıq bolmasa	bizqamatırıq bolmasaq	sizqamatırıq bolmasağız	alaqamatırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to dazzle	menqamatmazlıq bolmasam	senqamatmazlıq bolmasang	olqamatmazlıq bolmasa	bizqamatmazlıq bolmasaq	sizqamatmazlıq bolmasağız	alaqamatmazlıq bolmasala