qısdırırğa
/qɯsdɯrɯrʁa/
1. to press, to squeeze, to clamp, to pin
- qolungu qısdırırğa — to pinch your hand
- barmağın eşikge qısdırdı — he caught his finger in the door
- ayağın qısdırdı — he got his foot pinned
2. to push right up against, to set flush with
- stolnu terezege qısdırırğa — to push the table up to the window
- şintikleni hunağa qısdırdıla — they pushed the chairs up against the wall
- arbanı eşikge qısdırdı — he backed the cart up to the door
3. to lay in, to put by, to store up
- bir kölek qısdırıb turama — I have a shirt put by
- qışha aş qısdırdıla — they laid in food for the winter
- ahçasın qısdırıb turadı — he keeps his money put by
4. to frighten, to scare, to cow
- anı qısdırdı — he gave him a fright
- jaşçıqnı qısdırma — do not frighten the boy
- haparı bla qısdırdı — he scared them with his story
Conjugation
Common forms
- qısdıradıhe is pressing
- qısdırdıhe pressed
- qısdırğandıhe has pressed
- qısdırırhe will press
- qısdırlıqdıhe is going to press
- qısdıra edihe was pressing
- qısdırsaif he presses
- qısdır!press!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is pressing | menqısdırama | senqısdırasa | olqısdıradı | bizqısdırabız | sizqısdırasız | alaqısdıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not pressing | menqısdırmayma | senqısdırmaysa | olqısdırmaydı | bizqısdırmaybız | sizqısdırmaysız | alaqısdırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he pressing? | menqısdıramıma? qısdıramamı? | senqısdıramısa? | olqısdıramıdı? | bizqısdıramıbız? qısdırabızmı? | sizqısdıramısız? | alaqısdıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he pressing? | menqısdırmaymıma? qısdırmaymamı? | senqısdırmaymısa? | olqısdırmaymıdı? | bizqısdırmaymıbız? qısdırmaybızmı? | sizqısdırmaymısız? | alaqısdırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually presses | menqısdırıwçanma | senqısdırıwçansa | olqısdırıwçandı | bizqısdırıwçanbız | sizqısdırıwçansız | alaqısdırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually press | menqısdırıwçan tülme | senqısdırıwçan tülse | olqısdırıwçan tüldü | bizqısdırıwçan tülbüz | sizqısdırıwçan tülsüz | alaqısdırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually press? | menqısdırıwçanmıma? qısdırıwçanmamı? | senqısdırıwçanmısa? | olqısdırıwçanmıdı? | bizqısdırıwçanmıbız? qısdırıwçanbızmı? | sizqısdırıwçanmısız? | alaqısdırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually press? | menqısdırıwçan tülmüme? | senqısdırıwçan tülmüse? | olqısdırıwçan tülmüdü? | bizqısdırıwçan tülmübüz? | sizqısdırıwçan tülmüsüz? | alaqısdırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has pressed and remains so | olqısdırıbdı | alaqısdırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he pressed? | olqısdırıbmıdı? | alaqısdırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of pressing | menqısdıra turama | senqısdıra turasa | olqısdıra turadı | bizqısdıra turabız | sizqısdıra turasız | alaqısdıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of pressing | menqısdıra turmayma | senqısdıra turmaysa | olqısdıra turmaydı | bizqısdıra turmaybız | sizqısdıra turmaysız | alaqısdıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of pressing? | menqısdıra turamıma? qısdıra turamamı? | senqısdıra turamısa? | olqısdıra turamıdı? | bizqısdıra turamıbız? qısdıra turabızmı? | sizqısdıra turamısız? | alaqısdıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of pressing? | menqısdıra turmaymıma? qısdıra turmaymamı? | senqısdıra turmaymısa? | olqısdıra turmaymıdı? | bizqısdıra turmaymıbız? qısdıra turmaybızmı? | sizqısdıra turmaymısız? | alaqısdıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he pressed | menqısdırdım | senqısdırdıng | olqısdırdı | bizqısdırdıq | sizqısdırdığız | alaqısdırdıla |
| Simple past (definite)he didn't press | menqısdırmadım | senqısdırmadıng | olqısdırmadı | bizqısdırmadıq | sizqısdırmadığız | alaqısdırmadıla |
| Simple past (definite)did he press? | menqısdırdımmı? | senqısdırdıngmı? | olqısdırdımı? | bizqısdırdıqmı? | sizqısdırdığızmı? | alaqısdırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he press? | menqısdırmadımmı? | senqısdırmadıngmı? | olqısdırmadımı? | bizqısdırmadıqmı? | sizqısdırmadığızmı? | alaqısdırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has pressed | menqısdırğanma | senqısdırğansa | olqısdırğandı | bizqısdırğanbız | sizqısdırğansız | alaqısdırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't pressed | menqısdırmağanma | senqısdırmağansa | olqısdırmağandı | bizqısdırmağanbız | sizqısdırmağansız | alaqısdırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he pressed? | menqısdırğanmıma? qısdırğanmamı? | senqısdırğanmısa? | olqısdırğanmıdı? | bizqısdırğanmıbız? qısdırğanbızmı? | sizqısdırğanmısız? | alaqısdırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he pressed? | menqısdırmağanmıma? qısdırmağanmamı? | senqısdırmağanmısa? | olqısdırmağanmıdı? | bizqısdırmağanmıbız? qısdırmağanbızmı? | sizqısdırmağanmısız? | alaqısdırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will press | menqısdırırma | senqısdırırsa | olqısdırır | bizqısdırırbız | sizqısdırırsız | alaqısdırırla |
| Indefinite future (future I)he won't press | menqısdırmazma | senqısdırmazsa | olqısdırmaz | bizqısdırmazbız | sizqısdırmazsız | alaqısdırmazla |
| Indefinite future (future I)will he press? | menqısdırırmıma? qısdırırmamı? | senqısdırırmısa? | olqısdırırmı? | bizqısdırırmıbız? qısdırırbızmı? | sizqısdırırmısız? | alaqısdırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he press? | menqısdırmazmıma? qısdırmazmamı? | senqısdırmazmısa? | olqısdırmazmı? | bizqısdırmazmıbız? qısdırmazbızmı? | sizqısdırmazmısız? | alaqısdırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to press | menqısdırlıqma1 | senqısdırlıqsa1 | olqısdırlıqdı1 | bizqısdırlıqbız1 | sizqısdırlıqsız1 | alaqısdırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to press | menqısdırlıq tülme1 | senqısdırlıq tülse1 | olqısdırlıq tüldü1 | bizqısdırlıq tülbüz1 | sizqısdırlıq tülsüz1 | alaqısdırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to press? | menqısdırlıqmıma?1 qısdırlıqmamı? | senqısdırlıqmısa?1 | olqısdırlıqmıdı?1 | bizqısdırlıqmıbız?1 qısdırlıqbızmı? | sizqısdırlıqmısız?1 | alaqısdırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to press? | menqısdırlıq tülmüme?1 | senqısdırlıq tülmüse?1 | olqısdırlıq tülmüdü?1 | bizqısdırlıq tülmübüz?1 | sizqısdırlıq tülmüsüz?1 | alaqısdırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısdırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had pressed | menqısdırğan edimqısdırğanem | senqısdırğan edingqısdırğaneng | olqısdırğan ediqısdırğaned | bizqısdırğan edikqısdırğanek | sizqısdırğan edigizqısdırğanegiz | alaqısdırğan edileqısdırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't pressed | menqısdırmağan edimqısdırmağanem | senqısdırmağan edingqısdırmağaneng | olqısdırmağan ediqısdırmağaned | bizqısdırmağan edikqısdırmağanek | sizqısdırmağan edigizqısdırmağanegiz | alaqısdırmağan edileqısdırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was pressing | menqısdıra edimqısdıraem | senqısdıra edingqısdıraeng | olqısdıra ediqısdıraed | bizqısdıra edikqısdıraek | sizqısdıra edigizqısdıraegiz | alaqısdıra edileqısdıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't pressing | menqısdırmay edimqısdırmayem | senqısdırmay edingqısdırmayeng | olqısdırmay ediqısdırmayed | bizqısdırmay edikqısdırmayek | sizqısdırmay edigizqısdırmayegiz | alaqısdırmay edileqısdırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to press | menqısdırıwçan edimqısdırıwçanem | senqısdırıwçan edingqısdırıwçaneng | olqısdırıwçan ediqısdırıwçaned | bizqısdırıwçan edikqısdırıwçanek | sizqısdırıwçan edigizqısdırıwçanegiz | alaqısdırıwçan edileqısdırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to press | menqısdırıwçan tül edimqısdırıwçan tül em | senqısdırıwçan tül edingqısdırıwçan tül eng | olqısdırıwçan tül ediqısdırıwçan tül ed | bizqısdırıwçan tül edikqısdırıwçan tül ek | sizqısdırıwçan tül edigizqısdırıwçan tül egiz | alaqısdırıwçan tül edileqısdırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had pressed and remained so | olqısdırıb edi | alaqısdırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't pressed | olqısdırıb tül edi | alaqısdırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of pressing | menqısdıra tura edimqısdıra turaem | senqısdıra tura edingqısdıra turaeng | olqısdıra tura ediqısdıra turaed | bizqısdıra tura edikqısdıra turaek | sizqısdıra tura edigizqısdıra turaegiz | alaqısdıra tura edileqısdıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of pressing | menqısdıra turmay edimqısdıra turmayem | senqısdıra turmay edingqısdıra turmayeng | olqısdıra turmay ediqısdıra turmayed | bizqısdıra turmay edikqısdıra turmayek | sizqısdıra turmay edigizqısdıra turmayegiz | alaqısdıra turmay edileqısdıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would press | menqısdırır edimqısdırır em | senqısdırır edingqısdırır eng | olqısdırır ediqısdırır ed | bizqısdırır edikqısdırır ek | sizqısdırır edigizqısdırır egiz | alaqısdırır edileqısdırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't press | menqısdırmaz edimqısdırmaz em | senqısdırmaz edingqısdırmaz eng | olqısdırmaz ediqısdırmaz ed | bizqısdırmaz edikqısdırmaz ek | sizqısdırmaz edigizqısdırmaz egiz | alaqısdırmaz edileqısdırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have pressed | menqısdırlıq edim2qısdırlıq em | senqısdırlıq eding2qısdırlıq eng | olqısdırlıq edi2qısdırlıq ed | bizqısdırlıq edik2qısdırlıq ek | sizqısdırlıq edigiz2qısdırlıq egiz | alaqısdırlıq edile2qısdırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have pressed | menqısdırlıq tül edim2qısdırlıq tül em | senqısdırlıq tül eding2qısdırlıq tül eng | olqısdırlıq tül edi2qısdırlıq tül ed | bizqısdırlıq tül edik2qısdırlıq tül ek | sizqısdırlıq tül edigiz2qısdırlıq tül egiz | alaqısdırlıq tül edile2qısdırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısdırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he presses | menqısdırsam | senqısdırsang | olqısdırsa | bizqısdırsaq | sizqısdırsağız | alaqısdırsala |
| Conditionalif he doesn't press | menqısdırmasam | senqısdırmasang | olqısdırmasa | bizqısdırmasaq | sizqısdırmasağız | alaqısdırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is pressing | menqısdıra esem | senqısdıra eseng | olqısdıra ese | bizqısdıra esek | sizqısdıra esegiz | alaqısdıra esele |
| Conditional, present realif he is not pressing | menqısdırmay esem | senqısdırmay eseng | olqısdırmay ese | bizqısdırmay esek | sizqısdırmay esegiz | alaqısdırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he pressed | menqısdırsam ediqısdırsam ed | senqısdırsang ediqısdırsang ed | olqısdırsa ediqısdırsaed | bizqısdırsaq ediqısdırsaq ed | sizqısdırsağız ediqısdırsağız ed | alaqısdırsala ediqısdırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't press | menqısdırmasam ediqısdırmasam ed | senqısdırmasang ediqısdırmasang ed | olqısdırmasa ediqısdırmasaed | bizqısdırmasaq ediqısdırmasaq ed | sizqısdırmasağız ediqısdırmasağız ed | alaqısdırmasala ediqısdırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he pressed | menqısdırdım esem | senqısdırdıng eseng | olqısdırdı ese | bizqısdırdıq esek | sizqısdırdığız esegiz | alaqısdırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't press | menqısdırmadım esem | senqısdırmadıng eseng | olqısdırmadı ese | bizqısdırmadıq esek | sizqısdırmadığız esegiz | alaqısdırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did press (indeed) | menqısdırğan esem | senqısdırğan eseng | olqısdırğan ese | bizqısdırğan esek | sizqısdırğan esegiz | alaqısdırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't press (indeed) | menqısdırmağan esem | senqısdırmağan eseng | olqısdırmağan ese | bizqısdırmağan esek | sizqısdırmağan esegiz | alaqısdırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had pressed | menqısdırğan bolsam | senqısdırğan bolsang | olqısdırğan bolsa | bizqısdırğan bolsaq | sizqısdırğan bolsağız | alaqısdırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't pressed | menqısdırmağan bolsam | senqısdırmağan bolsang | olqısdırmağan bolsa | bizqısdırmağan bolsaq | sizqısdırmağan bolsağız | alaqısdırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had pressed | menqısdırğan bolsam ediqısdırğan bolsam ed | senqısdırğan bolsang ediqısdırğan bolsang ed | olqısdırğan bolsa ediqısdırğan bolsaed | bizqısdırğan bolsaq ediqısdırğan bolsaq ed | sizqısdırğan bolsağız ediqısdırğan bolsağız ed | alaqısdırğan bolsala ediqısdırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't pressed | menqısdırmağan bolsam ediqısdırmağan bolsam ed | senqısdırmağan bolsang ediqısdırmağan bolsang ed | olqısdırmağan bolsa ediqısdırmağan bolsaed | bizqısdırmağan bolsaq ediqısdırmağan bolsaq ed | sizqısdırmağan bolsağız ediqısdırmağan bolsağız ed | alaqısdırmağan bolsala ediqısdırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will press | menqısdırır esem | senqısdırır eseng | olqısdırır ese | bizqısdırır esek | sizqısdırır esegiz | alaqısdırır esele |
| Conditional, aoristif he won't press | menqısdırmaz esem | senqısdırmaz eseng | olqısdırmaz ese | bizqısdırmaz esek | sizqısdırmaz esegiz | alaqısdırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to press | menqısdırlıq esem4 | senqısdırlıq eseng4 | olqısdırlıq ese4 | bizqısdırlıq esek4 | sizqısdırlıq esegiz4 | alaqısdırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to press | menqısdırlıq tül esem4 | senqısdırlıq tül eseng4 | olqısdırlıq tül ese4 | bizqısdırlıq tül esek4 | sizqısdırlıq tül esegiz4 | alaqısdırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to press | menqısdırlıq bolsam5 | senqısdırlıq bolsang5 | olqısdırlıq bolsa5 | bizqısdırlıq bolsaq5 | sizqısdırlıq bolsağız5 | alaqısdırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to press | menqısdırmazlıq bolsam | senqısdırmazlıq bolsang | olqısdırmazlıq bolsa | bizqısdırmazlıq bolsaq | sizqısdırmazlıq bolsağız | alaqısdırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qısdırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısdırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısdırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be pressing | menqısdıra bolurma | senqısdıra bolursa | olqısdıra bolur | bizqısdıra bolurbuz | sizqısdıra bolursuz | alaqısdıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be pressing | menqısdırmay bolurma | senqısdırmay bolursa | olqısdırmay bolur | bizqısdırmay bolurbuz | sizqısdırmay bolursuz | alaqısdırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of pressing | menqısdıra tura bolurma | senqısdıra tura bolursa | olqısdıra tura bolur | bizqısdıra tura bolurbuz | sizqısdıra tura bolursuz | alaqısdıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not pressing | menqısdırmay tura bolurma | senqısdırmay tura bolursa | olqısdırmay tura bolur | bizqısdırmay tura bolurbuz | sizqısdırmay tura bolursuz | alaqısdırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have pressed | menqısdırğan bolurma | senqısdırğan bolursa | olqısdırğan bolur | bizqısdırğan bolurbuz | sizqısdırğan bolursuz | alaqısdırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have pressed | menqısdırmağan bolurma | senqısdırmağan bolursa | olqısdırmağan bolur | bizqısdırmağan bolurbuz | sizqısdırmağan bolursuz | alaqısdırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to press | menqısdırlıq bolurma6 | senqısdırlıq bolursa6 | olqısdırlıq bolur6 | bizqısdırlıq bolurbuz6 | sizqısdırlıq bolursuz6 | alaqısdırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to press | menqısdırmazlıq bolurma | senqısdırmazlıq bolursa | olqısdırmazlıq bolur | bizqısdırmazlıq bolurbuz | sizqısdırmazlıq bolursuz | alaqısdırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısdırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it press | menqısdırayım | senqısdır! | olqısdırsın | bizqısdırayıq | sizqısdırığız! | alaqısdırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not press | menqısdırmayım | senqısdırma! | olqısdırmasın | bizqısdırmayıq | sizqısdırmağız! | alaqısdırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he press? | menqısdırayımmı? | olqısdırsınmı? | bizqısdırayıqmı? | alaqısdırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not press? | menqısdırmayımmı? | olqısdırmasınmı? | bizqısdırmayıqmı? | alaqısdırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it press | senqısdırçı7 | olqısdırsınçı | sizqısdırçığız | alaqısdırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not press | senqısdırmaçı7 | olqısdırmasınçı | sizqısdırmaçığız | alaqısdırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you press | senqısdırğınqısdırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not press | senqısdırmağınqısdırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he pressed | menqısdırğay edim qısdırğa edim | senqısdırğay eding qısdırğa eding | olqısdırğay edi qısdırğa edi | bizqısdırğay edik qısdırğa edik | sizqısdırğay edigiz qısdırğa edigiz | alaqısdırğay edile qısdırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not press | menqısdırmağay edim qısdırmağa edim | senqısdırmağay eding qısdırmağa eding | olqısdırmağay edi qısdırmağa edi | bizqısdırmağay edik qısdırmağa edik | sizqısdırmağay edigiz qısdırmağa edigiz | alaqısdırmağay edile qısdırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to press | menqısdırmağa qoyayımqısdırma qoyayım | senqısdırmağa qoy!qısdırma qoy! | olqısdırmağa qoysunqısdırma qoysun | bizqısdırmağa qoyayıqqısdırma qoyayıq | sizqısdırmağa qoyuğuz!qısdırma qoyuğuz! | alaqısdırmağa qoysunlaqısdırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to press | menqısdırmağa qoymayımqısdırma qoymayım | senqısdırmağa qoyma!qısdırma qoyma! | olqısdırmağa qoymasınqısdırma qoymasın | bizqısdırmağa qoymayıqqısdırma qoymayıq | sizqısdırmağa qoymağız!qısdırma qoymağız! | alaqısdırmağa qoymasınlaqısdırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to press? | menqısdırmağa qoyayımmı?qısdırma qoyayımmı? | olqısdırmağa qoysunmu?qısdırma qoysunmu? | bizqısdırmağa qoyayıqmı?qısdırma qoyayıqmı? | alaqısdırmağa qoysunlamı?qısdırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to press? | menqısdırmağa qoymayımmı?qısdırma qoymayımmı? | olqısdırmağa qoymasınmı?qısdırma qoymasınmı? | bizqısdırmağa qoymayıqmı?qısdırma qoymayıqmı? | alaqısdırmağa qoymasınlamı?qısdırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to press | menqısdırmağa qoyamaqısdırma qoyama | senqısdırmağa qoyasaqısdırma qoyasa | olqısdırmağa qoyadıqısdırma qoyadı | bizqısdırmağa qoyabızqısdırma qoyabız | sizqısdırmağa qoyasızqısdırma qoyasız | alaqısdırmağa qoyadılaqısdırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to press | menqısdırmağa qoymaymaqısdırma qoymayma | senqısdırmağa qoymaysaqısdırma qoymaysa | olqısdırmağa qoymaydıqısdırma qoymaydı | bizqısdırmağa qoymaybızqısdırma qoymaybız | sizqısdırmağa qoymaysızqısdırma qoymaysız | alaqısdırmağa qoymaydılaqısdırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to press? | menqısdırmağa qoyamıma?qısdırma qoyamıma? | senqısdırmağa qoyamısa?qısdırma qoyamısa? | olqısdırmağa qoyamıdı?qısdırma qoyamıdı? | bizqısdırmağa qoyamıbız?qısdırma qoyamıbız? | sizqısdırmağa qoyamısız?qısdırma qoyamısız? | alaqısdırmağa qoyamıdıla?qısdırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to press? | menqısdırmağa qoymaymıma?qısdırma qoymaymıma? | senqısdırmağa qoymaymısa?qısdırma qoymaymısa? | olqısdırmağa qoymaymıdı?qısdırma qoymaymıdı? | bizqısdırmağa qoymaymıbız?qısdırma qoymaymıbız? | sizqısdırmağa qoymaymısız?qısdırma qoymaymısız? | alaqısdırmağa qoymaymıdıla?qısdırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to press | menqısdırmağa qoydumqısdırma qoydum | senqısdırmağa qoydungqısdırma qoydung | olqısdırmağa qoyduqısdırma qoydu | bizqısdırmağa qoyduqqısdırma qoyduq | sizqısdırmağa qoyduğuzqısdırma qoyduğuz | alaqısdırmağa qoydulaqısdırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to press | menqısdırmağa qoymadımqısdırma qoymadım | senqısdırmağa qoymadıngqısdırma qoymadıng | olqısdırmağa qoymadıqısdırma qoymadı | bizqısdırmağa qoymadıqqısdırma qoymadıq | sizqısdırmağa qoymadığızqısdırma qoymadığız | alaqısdırmağa qoymadılaqısdırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to press? | menqısdırmağa qoydummu?qısdırma qoydummu? | senqısdırmağa qoydungmu?qısdırma qoydungmu? | olqısdırmağa qoydumu?qısdırma qoydumu? | bizqısdırmağa qoyduqmu?qısdırma qoyduqmu? | sizqısdırmağa qoyduğuzmu?qısdırma qoyduğuzmu? | alaqısdırmağa qoydulamı?qısdırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to press? | menqısdırmağa qoymadımmı?qısdırma qoymadımmı? | senqısdırmağa qoymadıngmı?qısdırma qoymadıngmı? | olqısdırmağa qoymadımı?qısdırma qoymadımı? | bizqısdırmağa qoymadıqmı?qısdırma qoymadıqmı? | sizqısdırmağa qoymadığızmı?qısdırma qoymadığızmı? | alaqısdırmağa qoymadılamı?qısdırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can press | menqısdıralama | senqısdıralasa | olqısdıraladı | bizqısdıralabız | sizqısdıralasız | alaqısdıraladıla |
| Ability — presenthe can't press | menqısdıralmayma | senqısdıralmaysa | olqısdıralmaydı | bizqısdıralmaybız | sizqısdıralmaysız | alaqısdıralmaydıla |
| Ability — presentcan he press? | menqısdıralamıma? qısdıralamamı? | senqısdıralamısa? | olqısdıralamıdı? | bizqısdıralamıbız? qısdıralabızmı? | sizqısdıralamısız? | alaqısdıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he press? | menqısdıralmaymıma? qısdıralmaymamı? | senqısdıralmaymısa? | olqısdıralmaymıdı? | bizqısdıralmaymıbız? qısdıralmaybızmı? | sizqısdıralmaymısız? | alaqısdıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can press | menqısdıralsam | senqısdıralsang | olqısdıralsa | bizqısdıralsaq | sizqısdıralsağız | alaqısdıralsala |
| Ability — if I can…if he can't press | menqısdıralmasam | senqısdıralmasang | olqısdıralmasa | bizqısdıralmasaq | sizqısdıralmasağız | alaqısdıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to press | menqısdıraldım | senqısdıraldıng | olqısdıraldı | bizqısdıraldıq | sizqısdıraldığız | alaqısdıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not press | menqısdıralmadım | senqısdıralmadıng | olqısdıralmadı | bizqısdıralmadıq | sizqısdıralmadığız | alaqısdıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to press? | menqısdıraldımmı? | senqısdıraldıngmı? | olqısdıraldımı? | bizqısdıraldıqmı? | sizqısdıraldığızmı? | alaqısdıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he press? | menqısdıralmadımmı? | senqısdıralmadıngmı? | olqısdıralmadımı? | bizqısdıralmadıqmı? | sizqısdıralmadığızmı? | alaqısdıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to press | menqısdıralğanma | senqısdıralğansa | olqısdıralğandı | bizqısdıralğanbız | sizqısdıralğansız | alaqısdıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to press | menqısdıralmağanma | senqısdıralmağansa | olqısdıralmağandı | bizqısdıralmağanbız | sizqısdıralmağansız | alaqısdıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to press? | menqısdıralğanmıma? qısdıralğanmamı? | senqısdıralğanmısa? | olqısdıralğanmıdı? | bizqısdıralğanmıbız? qısdıralğanbızmı? | sizqısdıralğanmısız? | alaqısdıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to press? | menqısdıralmağanmıma? qısdıralmağanmamı? | senqısdıralmağanmısa? | olqısdıralmağanmıdı? | bizqısdıralmağanmıbız? qısdıralmağanbızmı? | sizqısdıralmağanmısız? | alaqısdıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to press | menqısdıralğan edimqısdıralğanem | senqısdıralğan edingqısdıralğaneng | olqısdıralğan ediqısdıralğaned | bizqısdıralğan edikqısdıralğanek | sizqısdıralğan edigizqısdıralğanegiz | alaqısdıralğan edileqısdıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to press | menqısdıralmağan edimqısdıralmağanem | senqısdıralmağan edingqısdıralmağaneng | olqısdıralmağan ediqısdıralmağaned | bizqısdıralmağan edikqısdıralmağanek | sizqısdıralmağan edigizqısdıralmağanegiz | alaqısdıralmağan edileqısdıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could press | menqısdırala edimqısdıralaem | senqısdırala edingqısdıralaeng | olqısdırala ediqısdıralaed | bizqısdırala edikqısdıralaek | sizqısdırala edigizqısdıralaegiz | alaqısdırala edileqısdıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not press | menqısdıralmay edimqısdıralmayem | senqısdıralmay edingqısdıralmayeng | olqısdıralmay ediqısdıralmayed | bizqısdıralmay edikqısdıralmayek | sizqısdıralmay edigizqısdıralmayegiz | alaqısdıralmay edileqısdıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to press | menqısdıralırma | senqısdıralırsa | olqısdıralır | bizqısdıralırbız | sizqısdıralırsız | alaqısdıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to press | menqısdıralmazma | senqısdıralmazsa | olqısdıralmaz | bizqısdıralmazbız | sizqısdıralmazsız | alaqısdıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to press? | menqısdıralırmıma? qısdıralırmamı? | senqısdıralırmısa? | olqısdıralırmı? | bizqısdıralırmıbız? qısdıralırbızmı? | sizqısdıralırmısız? | alaqısdıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to press? | menqısdıralmazmıma? qısdıralmazmamı? | senqısdıralmazmısa? | olqısdıralmazmı? | bizqısdıralmazmıbız? qısdıralmazbızmı? | sizqısdıralmazmısız? | alaqısdıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to press | menqısdırallıqma | senqısdırallıqsa | olqısdırallıqdı | bizqısdırallıqbız | sizqısdırallıqsız | alaqısdırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to press | menqısdırallıq tülme | senqısdırallıq tülse | olqısdırallıq tüldü | bizqısdırallıq tülbüz | sizqısdırallıq tülsüz | alaqısdırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to press? | menqısdırallıqmıma? qısdırallıqmamı? | senqısdırallıqmısa? | olqısdırallıqmıdı? | bizqısdırallıqmıbız? qısdırallıqbızmı? | sizqısdırallıqmısız? | alaqısdırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to press? | menqısdırallıq tülmüme? | senqısdırallıq tülmüse? | olqısdırallıq tülmüdü? | bizqısdırallıq tülmübüz? | sizqısdırallıq tülmüsüz? | alaqısdırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to press | menqısdıralır edimqısdıralır em | senqısdıralır edingqısdıralır eng | olqısdıralır ediqısdıralır ed | bizqısdıralır edikqısdıralır ek | sizqısdıralır edigizqısdıralır egiz | alaqısdıralır edileqısdıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to press | menqısdıralmaz edimqısdıralmaz em | senqısdıralmaz edingqısdıralmaz eng | olqısdıralmaz ediqısdıralmaz ed | bizqısdıralmaz edikqısdıralmaz ek | sizqısdıralmaz edigizqısdıralmaz egiz | alaqısdıralmaz edileqısdıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to press | senqısdıralğınqısdıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to press | senqısdıralmağınqısdıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be pressing | menqısdıra bolmazma | senqısdıra bolmazsa | olqısdıra bolmaz | bizqısdıra bolmazbız | sizqısdıra bolmazsız | alaqısdıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be pressing (emphatic) | menqısdırmay bolmazma | senqısdırmay bolmazsa | olqısdırmay bolmaz | bizqısdırmay bolmazbız | sizqısdırmay bolmazsız | alaqısdırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of pressing | menqısdıra tura bolmazma | senqısdıra tura bolmazsa | olqısdıra tura bolmaz | bizqısdıra tura bolmazbız | sizqısdıra tura bolmazsız | alaqısdıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not pressing (emphatic) | menqısdırmay tura bolmazma | senqısdırmay tura bolmazsa | olqısdırmay tura bolmaz | bizqısdırmay tura bolmazbız | sizqısdırmay tura bolmazsız | alaqısdırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not pressing | menqısdırmay turama | senqısdırmay turasa | olqısdırmay turadı | bizqısdırmay turabız | sizqısdırmay turasız | alaqısdırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not pressing | menqısdırmay turmayma | senqısdırmay turmaysa | olqısdırmay turmaydı | bizqısdırmay turmaybız | sizqısdırmay turmaysız | alaqısdırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not pressing? | menqısdırmay turmaymıma | senqısdırmay turmaymısa | olqısdırmay turmaymıdı | bizqısdırmay turmaymıbız | sizqısdırmay turmaymısız | alaqısdırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have pressed | menqısdırğan bolmazma | senqısdırğan bolmazsa | olqısdırğan bolmaz | bizqısdırğan bolmazbız | sizqısdırğan bolmazsız | alaqısdırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have pressed (emphatic) | menqısdırmağan bolmazma | senqısdırmağan bolmazsa | olqısdırmağan bolmaz | bizqısdırmağan bolmazbız | sizqısdırmağan bolmazsız | alaqısdırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had pressed | menqısdırğan bolmasam | senqısdırğan bolmasang | olqısdırğan bolmasa | bizqısdırğan bolmasaq | sizqısdırğan bolmasağız | alaqısdırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't pressed | menqısdırmağan bolmasam | senqısdırmağan bolmasang | olqısdırmağan bolmasa | bizqısdırmağan bolmasaq | sizqısdırmağan bolmasağız | alaqısdırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to press | menqısdırlıq bolmazma | senqısdırlıq bolmazsa | olqısdırlıq bolmaz | bizqısdırlıq bolmazbız | sizqısdırlıq bolmazsız | alaqısdırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to press (emphatic) | menqısdırmazlıq bolmazma | senqısdırmazlıq bolmazsa | olqısdırmazlıq bolmaz | bizqısdırmazlıq bolmazbız | sizqısdırmazlıq bolmazsız | alaqısdırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to press | menqısdırlıq bolmasam | senqısdırlıq bolmasang | olqısdırlıq bolmasa | bizqısdırlıq bolmasaq | sizqısdırlıq bolmasağız | alaqısdırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to press | menqısdırmazlıq bolmasam | senqısdırmazlıq bolmasang | olqısdırmazlıq bolmasa | bizqısdırmazlıq bolmasaq | sizqısdırmazlıq bolmasağız | alaqısdırmazlıq bolmasala |