qısılırğa
/qɯsɯlɯrʁa/
1. to be squeezed, to be pressed, to be tied tight
- qısılğan qol — a clamped hand
- eşik igi qısılmaydı — the door does not shut tight
- jük jıjım bla qısılğandı — the load is tied on with a cord
2. to press oneself against, to huddle up, to shrink back
- qabırğağa qısılırğa — to press oneself to the wall
- qatına qısılırğa — to draw closer to him
- qısıla-qısıla barırğa — to steal up unnoticed
3. to crowd together, to stand close packed
- bir biringe qısılırğa — to press close to one another
- adamla qısılıb turadıla — the people are standing packed close
- qısılıb olturdula — they sat close-packed
4. to be drawing close, to be closing (of the eyes, of the sun toward setting)
- közlerim qısılıb baradıla — my eyes are closing
- kün batarğa qısılıb baradı — the sun is drawing towards setting
- közü qısıldı — his eye closed
Conjugation
Common forms
- qısıladıhe is being squeezed
- qısıldıhe was squeezed
- qısılğandıhe has been squeezed
- qısılırhe will be squeezed
- qısıllıqdıhe is going to be squeezed
- qısıla edihe was being squeezed
- qısılsaif he is squeezed
- qısıl!be squeezed!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being squeezed | menqısılama | senqısılasa | olqısıladı | bizqısılabız | sizqısılasız | alaqısıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not being squeezed | menqısılmayma | senqısılmaysa | olqısılmaydı | bizqısılmaybız | sizqısılmaysız | alaqısılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being squeezed? | menqısılamıma? qısılamamı? | senqısılamısa? | olqısılamıdı? | bizqısılamıbız? qısılabızmı? | sizqısılamısız? | alaqısılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being squeezed? | menqısılmaymıma? qısılmaymamı? | senqısılmaymısa? | olqısılmaymıdı? | bizqısılmaymıbız? qısılmaybızmı? | sizqısılmaymısız? | alaqısılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually squeezed | menqısılıwçanma | senqısılıwçansa | olqısılıwçandı | bizqısılıwçanbız | sizqısılıwçansız | alaqısılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually squeezed | menqısılıwçan tülme | senqısılıwçan tülse | olqısılıwçan tüldü | bizqısılıwçan tülbüz | sizqısılıwçan tülsüz | alaqısılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually squeezed? | menqısılıwçanmıma? qısılıwçanmamı? | senqısılıwçanmısa? | olqısılıwçanmıdı? | bizqısılıwçanmıbız? qısılıwçanbızmı? | sizqısılıwçanmısız? | alaqısılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually squeezed? | menqısılıwçan tülmüme? | senqısılıwçan tülmüse? | olqısılıwçan tülmüdü? | bizqısılıwçan tülmübüz? | sizqısılıwçan tülmüsüz? | alaqısılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been squeezed and remains so | olqısılıbdı | alaqısılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been squeezed? | olqısılıbmıdı? | alaqısılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being squeezed | menqısıla turama | senqısıla turasa | olqısıla turadı | bizqısıla turabız | sizqısıla turasız | alaqısıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being squeezed | menqısıla turmayma | senqısıla turmaysa | olqısıla turmaydı | bizqısıla turmaybız | sizqısıla turmaysız | alaqısıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being squeezed? | menqısıla turamıma? qısıla turamamı? | senqısıla turamısa? | olqısıla turamıdı? | bizqısıla turamıbız? qısıla turabızmı? | sizqısıla turamısız? | alaqısıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being squeezed? | menqısıla turmaymıma? qısıla turmaymamı? | senqısıla turmaymısa? | olqısıla turmaymıdı? | bizqısıla turmaymıbız? qısıla turmaybızmı? | sizqısıla turmaymısız? | alaqısıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was squeezed | menqısıldım | senqısıldıng | olqısıldı | bizqısıldıq | sizqısıldığız | alaqısıldıla |
| Simple past (definite)he wasn't squeezed | menqısılmadım | senqısılmadıng | olqısılmadı | bizqısılmadıq | sizqısılmadığız | alaqısılmadıla |
| Simple past (definite)was he squeezed? | menqısıldımmı? | senqısıldıngmı? | olqısıldımı? | bizqısıldıqmı? | sizqısıldığızmı? | alaqısıldılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he squeezed? | menqısılmadımmı? | senqısılmadıngmı? | olqısılmadımı? | bizqısılmadıqmı? | sizqısılmadığızmı? | alaqısılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been squeezed | menqısılğanma | senqısılğansa | olqısılğandı | bizqısılğanbız | sizqısılğansız | alaqısılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been squeezed | menqısılmağanma | senqısılmağansa | olqısılmağandı | bizqısılmağanbız | sizqısılmağansız | alaqısılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been squeezed? | menqısılğanmıma? qısılğanmamı? | senqısılğanmısa? | olqısılğanmıdı? | bizqısılğanmıbız? qısılğanbızmı? | sizqısılğanmısız? | alaqısılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been squeezed? | menqısılmağanmıma? qısılmağanmamı? | senqısılmağanmısa? | olqısılmağanmıdı? | bizqısılmağanmıbız? qısılmağanbızmı? | sizqısılmağanmısız? | alaqısılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be squeezed | menqısılırma | senqısılırsa | olqısılır | bizqısılırbız | sizqısılırsız | alaqısılırla |
| Indefinite future (future I)he won't be squeezed | menqısılmazma | senqısılmazsa | olqısılmaz | bizqısılmazbız | sizqısılmazsız | alaqısılmazla |
| Indefinite future (future I)will he be squeezed? | menqısılırmıma? qısılırmamı? | senqısılırmısa? | olqısılırmı? | bizqısılırmıbız? qısılırbızmı? | sizqısılırmısız? | alaqısılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be squeezed? | menqısılmazmıma? qısılmazmamı? | senqısılmazmısa? | olqısılmazmı? | bizqısılmazmıbız? qısılmazbızmı? | sizqısılmazmısız? | alaqısılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be squeezed | menqısıllıqma | senqısıllıqsa | olqısıllıqdı | bizqısıllıqbız | sizqısıllıqsız | alaqısıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be squeezed | menqısıllıq tülme | senqısıllıq tülse | olqısıllıq tüldü | bizqısıllıq tülbüz | sizqısıllıq tülsüz | alaqısıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be squeezed? | menqısıllıqmıma? qısıllıqmamı? | senqısıllıqmısa? | olqısıllıqmıdı? | bizqısıllıqmıbız? qısıllıqbızmı? | sizqısıllıqmısız? | alaqısıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be squeezed? | menqısıllıq tülmüme? | senqısıllıq tülmüse? | olqısıllıq tülmüdü? | bizqısıllıq tülmübüz? | sizqısıllıq tülmüsüz? | alaqısıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been squeezed | menqısılğan edimqısılğanem | senqısılğan edingqısılğaneng | olqısılğan ediqısılğaned | bizqısılğan edikqısılğanek | sizqısılğan edigizqısılğanegiz | alaqısılğan edileqısılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been squeezed | menqısılmağan edimqısılmağanem | senqısılmağan edingqısılmağaneng | olqısılmağan ediqısılmağaned | bizqısılmağan edikqısılmağanek | sizqısılmağan edigizqısılmağanegiz | alaqısılmağan edileqısılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being squeezed | menqısıla edimqısılaem | senqısıla edingqısılaeng | olqısıla ediqısılaed | bizqısıla edikqısılaek | sizqısıla edigizqısılaegiz | alaqısıla edileqısılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being squeezed | menqısılmay edimqısılmayem | senqısılmay edingqısılmayeng | olqısılmay ediqısılmayed | bizqısılmay edikqısılmayek | sizqısılmay edigizqısılmayegiz | alaqısılmay edileqısılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be squeezed | menqısılıwçan edimqısılıwçanem | senqısılıwçan edingqısılıwçaneng | olqısılıwçan ediqısılıwçaned | bizqısılıwçan edikqısılıwçanek | sizqısılıwçan edigizqısılıwçanegiz | alaqısılıwçan edileqısılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be squeezed | menqısılıwçan tül edimqısılıwçan tül em | senqısılıwçan tül edingqısılıwçan tül eng | olqısılıwçan tül ediqısılıwçan tül ed | bizqısılıwçan tül edikqısılıwçan tül ek | sizqısılıwçan tül edigizqısılıwçan tül egiz | alaqısılıwçan tül edileqısılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been squeezed and remained so | olqısılıb edi | alaqısılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been squeezed | olqısılıb tül edi | alaqısılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being squeezed | menqısıla tura edimqısıla turaem | senqısıla tura edingqısıla turaeng | olqısıla tura ediqısıla turaed | bizqısıla tura edikqısıla turaek | sizqısıla tura edigizqısıla turaegiz | alaqısıla tura edileqısıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being squeezed | menqısıla turmay edimqısıla turmayem | senqısıla turmay edingqısıla turmayeng | olqısıla turmay ediqısıla turmayed | bizqısıla turmay edikqısıla turmayek | sizqısıla turmay edigizqısıla turmayegiz | alaqısıla turmay edileqısıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be squeezed | menqısılır edimqısılır em | senqısılır edingqısılır eng | olqısılır ediqısılır ed | bizqısılır edikqısılır ek | sizqısılır edigizqısılır egiz | alaqısılır edileqısılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be squeezed | menqısılmaz edimqısılmaz em | senqısılmaz edingqısılmaz eng | olqısılmaz ediqısılmaz ed | bizqısılmaz edikqısılmaz ek | sizqısılmaz edigizqısılmaz egiz | alaqısılmaz edileqısılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been squeezed | menqısıllıq edimqısıllıq em | senqısıllıq edingqısıllıq eng | olqısıllıq ediqısıllıq ed | bizqısıllıq edikqısıllıq ek | sizqısıllıq edigizqısıllıq egiz | alaqısıllıq edileqısıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been squeezed | menqısıllıq tül edimqısıllıq tül em | senqısıllıq tül edingqısıllıq tül eng | olqısıllıq tül ediqısıllıq tül ed | bizqısıllıq tül edikqısıllıq tül ek | sizqısıllıq tül edigizqısıllıq tül egiz | alaqısıllıq tül edileqısıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is squeezed | menqısılsam | senqısılsang | olqısılsa | bizqısılsaq | sizqısılsağız | alaqısılsala |
| Conditionalif he is not squeezed | menqısılmasam | senqısılmasang | olqısılmasa | bizqısılmasaq | sizqısılmasağız | alaqısılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being squeezed | menqısıla esem | senqısıla eseng | olqısıla ese | bizqısıla esek | sizqısıla esegiz | alaqısıla esele |
| Conditional, present realif he is not being squeezed | menqısılmay esem | senqısılmay eseng | olqısılmay ese | bizqısılmay esek | sizqısılmay esegiz | alaqısılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was squeezed | menqısılsam ediqısılsam ed | senqısılsang ediqısılsang ed | olqısılsa ediqısılsaed | bizqısılsaq ediqısılsaq ed | sizqısılsağız ediqısılsağız ed | alaqısılsala ediqısılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be squeezed | menqısılmasam ediqısılmasam ed | senqısılmasang ediqısılmasang ed | olqısılmasa ediqısılmasaed | bizqısılmasaq ediqısılmasaq ed | sizqısılmasağız ediqısılmasağız ed | alaqısılmasala ediqısılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was squeezed | menqısıldım esem | senqısıldıng eseng | olqısıldı ese | bizqısıldıq esek | sizqısıldığız esegiz | alaqısıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't squeezed | menqısılmadım esem | senqısılmadıng eseng | olqısılmadı ese | bizqısılmadıq esek | sizqısılmadığız esegiz | alaqısılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was squeezed (indeed) | menqısılğan esem | senqısılğan eseng | olqısılğan ese | bizqısılğan esek | sizqısılğan esegiz | alaqısılğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't squeezed (indeed) | menqısılmağan esem | senqısılmağan eseng | olqısılmağan ese | bizqısılmağan esek | sizqısılmağan esegiz | alaqısılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been squeezed | menqısılğan bolsam | senqısılğan bolsang | olqısılğan bolsa | bizqısılğan bolsaq | sizqısılğan bolsağız | alaqısılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been squeezed | menqısılmağan bolsam | senqısılmağan bolsang | olqısılmağan bolsa | bizqısılmağan bolsaq | sizqısılmağan bolsağız | alaqısılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been squeezed | menqısılğan bolsam ediqısılğan bolsam ed | senqısılğan bolsang ediqısılğan bolsang ed | olqısılğan bolsa ediqısılğan bolsaed | bizqısılğan bolsaq ediqısılğan bolsaq ed | sizqısılğan bolsağız ediqısılğan bolsağız ed | alaqısılğan bolsala ediqısılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been squeezed | menqısılmağan bolsam ediqısılmağan bolsam ed | senqısılmağan bolsang ediqısılmağan bolsang ed | olqısılmağan bolsa ediqısılmağan bolsaed | bizqısılmağan bolsaq ediqısılmağan bolsaq ed | sizqısılmağan bolsağız ediqısılmağan bolsağız ed | alaqısılmağan bolsala ediqısılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be squeezed | menqısılır esem | senqısılır eseng | olqısılır ese | bizqısılır esek | sizqısılır esegiz | alaqısılır esele |
| Conditional, aoristif he won't be squeezed | menqısılmaz esem | senqısılmaz eseng | olqısılmaz ese | bizqısılmaz esek | sizqısılmaz esegiz | alaqısılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be squeezed | menqısıllıq esem | senqısıllıq eseng | olqısıllıq ese | bizqısıllıq esek | sizqısıllıq esegiz | alaqısıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be squeezed | menqısıllıq tül esem | senqısıllıq tül eseng | olqısıllıq tül ese | bizqısıllıq tül esek | sizqısıllıq tül esegiz | alaqısıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be squeezed | menqısıllıq bolsam | senqısıllıq bolsang | olqısıllıq bolsa | bizqısıllıq bolsaq | sizqısıllıq bolsağız | alaqısıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be squeezed | menqısılmazlıq bolsam | senqısılmazlıq bolsang | olqısılmazlıq bolsa | bizqısılmazlıq bolsaq | sizqısılmazlıq bolsağız | alaqısılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qısıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being squeezed | menqısıla bolurma | senqısıla bolursa | olqısıla bolur | bizqısıla bolurbuz | sizqısıla bolursuz | alaqısıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being squeezed | menqısılmay bolurma | senqısılmay bolursa | olqısılmay bolur | bizqısılmay bolurbuz | sizqısılmay bolursuz | alaqısılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being squeezed | menqısıla tura bolurma | senqısıla tura bolursa | olqısıla tura bolur | bizqısıla tura bolurbuz | sizqısıla tura bolursuz | alaqısıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being squeezed | menqısılmay tura bolurma | senqısılmay tura bolursa | olqısılmay tura bolur | bizqısılmay tura bolurbuz | sizqısılmay tura bolursuz | alaqısılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been squeezed | menqısılğan bolurma | senqısılğan bolursa | olqısılğan bolur | bizqısılğan bolurbuz | sizqısılğan bolursuz | alaqısılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been squeezed | menqısılmağan bolurma | senqısılmağan bolursa | olqısılmağan bolur | bizqısılmağan bolurbuz | sizqısılmağan bolursuz | alaqısılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be squeezed | menqısıllıq bolurma | senqısıllıq bolursa | olqısıllıq bolur | bizqısıllıq bolurbuz | sizqısıllıq bolursuz | alaqısıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be squeezed | menqısılmazlıq bolurma | senqısılmazlıq bolursa | olqısılmazlıq bolur | bizqısılmazlıq bolurbuz | sizqısılmazlıq bolursuz | alaqısılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be squeezed | menqısılayım | senqısıl! | olqısılsın | bizqısılayıq | sizqısılığız! | alaqısılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be squeezed | menqısılmayım | senqısılma! | olqısılmasın | bizqısılmayıq | sizqısılmağız! | alaqısılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be squeezed? | menqısılayımmı? | olqısılsınmı? | bizqısılayıqmı? | alaqısılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be squeezed? | menqısılmayımmı? | olqısılmasınmı? | bizqısılmayıqmı? | alaqısılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be squeezed | senqısılçı2 | olqısılsınçı | sizqısılçığız | alaqısılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be squeezed | senqısılmaçı2 | olqısılmasınçı | sizqısılmaçığız | alaqısılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be squeezed | senqısılğınqısılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be squeezed | senqısılmağınqısılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were squeezed | menqısılğay edim qısılğa edim | senqısılğay eding qısılğa eding | olqısılğay edi qısılğa edi | bizqısılğay edik qısılğa edik | sizqısılğay edigiz qısılğa edigiz | alaqısılğay edile qısılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not squeezed | menqısılmağay edim qısılmağa edim | senqısılmağay eding qısılmağa eding | olqısılmağay edi qısılmağa edi | bizqısılmağay edik qısılmağa edik | sizqısılmağay edigiz qısılmağa edigiz | alaqısılmağay edile qısılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be squeezed | menqısılmağa qoyayımqısılma qoyayım | senqısılmağa qoy!qısılma qoy! | olqısılmağa qoysunqısılma qoysun | bizqısılmağa qoyayıqqısılma qoyayıq | sizqısılmağa qoyuğuz!qısılma qoyuğuz! | alaqısılmağa qoysunlaqısılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be squeezed | menqısılmağa qoymayımqısılma qoymayım | senqısılmağa qoyma!qısılma qoyma! | olqısılmağa qoymasınqısılma qoymasın | bizqısılmağa qoymayıqqısılma qoymayıq | sizqısılmağa qoymağız!qısılma qoymağız! | alaqısılmağa qoymasınlaqısılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be squeezed? | menqısılmağa qoyayımmı?qısılma qoyayımmı? | olqısılmağa qoysunmu?qısılma qoysunmu? | bizqısılmağa qoyayıqmı?qısılma qoyayıqmı? | alaqısılmağa qoysunlamı?qısılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be squeezed? | menqısılmağa qoymayımmı?qısılma qoymayımmı? | olqısılmağa qoymasınmı?qısılma qoymasınmı? | bizqısılmağa qoymayıqmı?qısılma qoymayıqmı? | alaqısılmağa qoymasınlamı?qısılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be squeezed | menqısılmağa qoyamaqısılma qoyama | senqısılmağa qoyasaqısılma qoyasa | olqısılmağa qoyadıqısılma qoyadı | bizqısılmağa qoyabızqısılma qoyabız | sizqısılmağa qoyasızqısılma qoyasız | alaqısılmağa qoyadılaqısılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be squeezed | menqısılmağa qoymaymaqısılma qoymayma | senqısılmağa qoymaysaqısılma qoymaysa | olqısılmağa qoymaydıqısılma qoymaydı | bizqısılmağa qoymaybızqısılma qoymaybız | sizqısılmağa qoymaysızqısılma qoymaysız | alaqısılmağa qoymaydılaqısılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be squeezed? | menqısılmağa qoyamıma?qısılma qoyamıma? | senqısılmağa qoyamısa?qısılma qoyamısa? | olqısılmağa qoyamıdı?qısılma qoyamıdı? | bizqısılmağa qoyamıbız?qısılma qoyamıbız? | sizqısılmağa qoyamısız?qısılma qoyamısız? | alaqısılmağa qoyamıdıla?qısılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be squeezed? | menqısılmağa qoymaymıma?qısılma qoymaymıma? | senqısılmağa qoymaymısa?qısılma qoymaymısa? | olqısılmağa qoymaymıdı?qısılma qoymaymıdı? | bizqısılmağa qoymaymıbız?qısılma qoymaymıbız? | sizqısılmağa qoymaymısız?qısılma qoymaymısız? | alaqısılmağa qoymaymıdıla?qısılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be squeezed | menqısılmağa qoydumqısılma qoydum | senqısılmağa qoydungqısılma qoydung | olqısılmağa qoyduqısılma qoydu | bizqısılmağa qoyduqqısılma qoyduq | sizqısılmağa qoyduğuzqısılma qoyduğuz | alaqısılmağa qoydulaqısılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be squeezed | menqısılmağa qoymadımqısılma qoymadım | senqısılmağa qoymadıngqısılma qoymadıng | olqısılmağa qoymadıqısılma qoymadı | bizqısılmağa qoymadıqqısılma qoymadıq | sizqısılmağa qoymadığızqısılma qoymadığız | alaqısılmağa qoymadılaqısılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be squeezed? | menqısılmağa qoydummu?qısılma qoydummu? | senqısılmağa qoydungmu?qısılma qoydungmu? | olqısılmağa qoydumu?qısılma qoydumu? | bizqısılmağa qoyduqmu?qısılma qoyduqmu? | sizqısılmağa qoyduğuzmu?qısılma qoyduğuzmu? | alaqısılmağa qoydulamı?qısılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be squeezed? | menqısılmağa qoymadımmı?qısılma qoymadımmı? | senqısılmağa qoymadıngmı?qısılma qoymadıngmı? | olqısılmağa qoymadımı?qısılma qoymadımı? | bizqısılmağa qoymadıqmı?qısılma qoymadıqmı? | sizqısılmağa qoymadığızmı?qısılma qoymadığızmı? | alaqısılmağa qoymadılamı?qısılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be squeezed | menqısılalama | senqısılalasa | olqısılaladı | bizqısılalabız | sizqısılalasız | alaqısılaladıla |
| Ability — presenthe can't be squeezed | menqısılalmayma | senqısılalmaysa | olqısılalmaydı | bizqısılalmaybız | sizqısılalmaysız | alaqısılalmaydıla |
| Ability — presentcan he be squeezed? | menqısılalamıma? qısılalamamı? | senqısılalamısa? | olqısılalamıdı? | bizqısılalamıbız? qısılalabızmı? | sizqısılalamısız? | alaqısılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be squeezed? | menqısılalmaymıma? qısılalmaymamı? | senqısılalmaymısa? | olqısılalmaymıdı? | bizqısılalmaymıbız? qısılalmaybızmı? | sizqısılalmaymısız? | alaqısılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be squeezed | menqısılalsam | senqısılalsang | olqısılalsa | bizqısılalsaq | sizqısılalsağız | alaqısılalsala |
| Ability — if I can…if he can't be squeezed | menqısılalmasam | senqısılalmasang | olqısılalmasa | bizqısılalmasaq | sizqısılalmasağız | alaqısılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be squeezed | menqısılaldım | senqısılaldıng | olqısılaldı | bizqısılaldıq | sizqısılaldığız | alaqısılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be squeezed | menqısılalmadım | senqısılalmadıng | olqısılalmadı | bizqısılalmadıq | sizqısılalmadığız | alaqısılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be squeezed? | menqısılaldımmı? | senqısılaldıngmı? | olqısılaldımı? | bizqısılaldıqmı? | sizqısılaldığızmı? | alaqısılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be squeezed? | menqısılalmadımmı? | senqısılalmadıngmı? | olqısılalmadımı? | bizqısılalmadıqmı? | sizqısılalmadığızmı? | alaqısılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be squeezed | menqısılalğanma | senqısılalğansa | olqısılalğandı | bizqısılalğanbız | sizqısılalğansız | alaqısılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be squeezed | menqısılalmağanma | senqısılalmağansa | olqısılalmağandı | bizqısılalmağanbız | sizqısılalmağansız | alaqısılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be squeezed? | menqısılalğanmıma? qısılalğanmamı? | senqısılalğanmısa? | olqısılalğanmıdı? | bizqısılalğanmıbız? qısılalğanbızmı? | sizqısılalğanmısız? | alaqısılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be squeezed? | menqısılalmağanmıma? qısılalmağanmamı? | senqısılalmağanmısa? | olqısılalmağanmıdı? | bizqısılalmağanmıbız? qısılalmağanbızmı? | sizqısılalmağanmısız? | alaqısılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be squeezed | menqısılalğan edimqısılalğanem | senqısılalğan edingqısılalğaneng | olqısılalğan ediqısılalğaned | bizqısılalğan edikqısılalğanek | sizqısılalğan edigizqısılalğanegiz | alaqısılalğan edileqısılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be squeezed | menqısılalmağan edimqısılalmağanem | senqısılalmağan edingqısılalmağaneng | olqısılalmağan ediqısılalmağaned | bizqısılalmağan edikqısılalmağanek | sizqısılalmağan edigizqısılalmağanegiz | alaqısılalmağan edileqısılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be squeezed | menqısılala edimqısılalaem | senqısılala edingqısılalaeng | olqısılala ediqısılalaed | bizqısılala edikqısılalaek | sizqısılala edigizqısılalaegiz | alaqısılala edileqısılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be squeezed | menqısılalmay edimqısılalmayem | senqısılalmay edingqısılalmayeng | olqısılalmay ediqısılalmayed | bizqısılalmay edikqısılalmayek | sizqısılalmay edigizqısılalmayegiz | alaqısılalmay edileqısılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be squeezed | menqısılalırma | senqısılalırsa | olqısılalır | bizqısılalırbız | sizqısılalırsız | alaqısılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be squeezed | menqısılalmazma | senqısılalmazsa | olqısılalmaz | bizqısılalmazbız | sizqısılalmazsız | alaqısılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be squeezed? | menqısılalırmıma? qısılalırmamı? | senqısılalırmısa? | olqısılalırmı? | bizqısılalırmıbız? qısılalırbızmı? | sizqısılalırmısız? | alaqısılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be squeezed? | menqısılalmazmıma? qısılalmazmamı? | senqısılalmazmısa? | olqısılalmazmı? | bizqısılalmazmıbız? qısılalmazbızmı? | sizqısılalmazmısız? | alaqısılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be squeezed | menqısılallıqma | senqısılallıqsa | olqısılallıqdı | bizqısılallıqbız | sizqısılallıqsız | alaqısılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be squeezed | menqısılallıq tülme | senqısılallıq tülse | olqısılallıq tüldü | bizqısılallıq tülbüz | sizqısılallıq tülsüz | alaqısılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be squeezed? | menqısılallıqmıma? qısılallıqmamı? | senqısılallıqmısa? | olqısılallıqmıdı? | bizqısılallıqmıbız? qısılallıqbızmı? | sizqısılallıqmısız? | alaqısılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be squeezed? | menqısılallıq tülmüme? | senqısılallıq tülmüse? | olqısılallıq tülmüdü? | bizqısılallıq tülmübüz? | sizqısılallıq tülmüsüz? | alaqısılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be squeezed | menqısılalır edimqısılalır em | senqısılalır edingqısılalır eng | olqısılalır ediqısılalır ed | bizqısılalır edikqısılalır ek | sizqısılalır edigizqısılalır egiz | alaqısılalır edileqısılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be squeezed | menqısılalmaz edimqısılalmaz em | senqısılalmaz edingqısılalmaz eng | olqısılalmaz ediqısılalmaz ed | bizqısılalmaz edikqısılalmaz ek | sizqısılalmaz edigizqısılalmaz egiz | alaqısılalmaz edileqısılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be squeezed | senqısılalğınqısılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be squeezed | senqısılalmağınqısılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being squeezed | menqısıla bolmazma | senqısıla bolmazsa | olqısıla bolmaz | bizqısıla bolmazbız | sizqısıla bolmazsız | alaqısıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being squeezed (emphatic) | menqısılmay bolmazma | senqısılmay bolmazsa | olqısılmay bolmaz | bizqısılmay bolmazbız | sizqısılmay bolmazsız | alaqısılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being squeezed | menqısıla tura bolmazma | senqısıla tura bolmazsa | olqısıla tura bolmaz | bizqısıla tura bolmazbız | sizqısıla tura bolmazsız | alaqısıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being squeezed (emphatic) | menqısılmay tura bolmazma | senqısılmay tura bolmazsa | olqısılmay tura bolmaz | bizqısılmay tura bolmazbız | sizqısılmay tura bolmazsız | alaqısılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being squeezed | menqısılmay turama | senqısılmay turasa | olqısılmay turadı | bizqısılmay turabız | sizqısılmay turasız | alaqısılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being squeezed | menqısılmay turmayma | senqısılmay turmaysa | olqısılmay turmaydı | bizqısılmay turmaybız | sizqısılmay turmaysız | alaqısılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being squeezed? | menqısılmay turmaymıma | senqısılmay turmaymısa | olqısılmay turmaymıdı | bizqısılmay turmaymıbız | sizqısılmay turmaymısız | alaqısılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been squeezed | menqısılğan bolmazma | senqısılğan bolmazsa | olqısılğan bolmaz | bizqısılğan bolmazbız | sizqısılğan bolmazsız | alaqısılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been squeezed (emphatic) | menqısılmağan bolmazma | senqısılmağan bolmazsa | olqısılmağan bolmaz | bizqısılmağan bolmazbız | sizqısılmağan bolmazsız | alaqısılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been squeezed | menqısılğan bolmasam | senqısılğan bolmasang | olqısılğan bolmasa | bizqısılğan bolmasaq | sizqısılğan bolmasağız | alaqısılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been squeezed | menqısılmağan bolmasam | senqısılmağan bolmasang | olqısılmağan bolmasa | bizqısılmağan bolmasaq | sizqısılmağan bolmasağız | alaqısılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be squeezed | menqısıllıq bolmazma | senqısıllıq bolmazsa | olqısıllıq bolmaz | bizqısıllıq bolmazbız | sizqısıllıq bolmazsız | alaqısıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be squeezed (emphatic) | menqısılmazlıq bolmazma | senqısılmazlıq bolmazsa | olqısılmazlıq bolmaz | bizqısılmazlıq bolmazbız | sizqısılmazlıq bolmazsız | alaqısılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be squeezed | menqısıllıq bolmasam | senqısıllıq bolmasang | olqısıllıq bolmasa | bizqısıllıq bolmasaq | sizqısıllıq bolmasağız | alaqısıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be squeezed | menqısılmazlıq bolmasam | senqısılmazlıq bolmasang | olqısılmazlıq bolmasa | bizqısılmazlıq bolmasaq | sizqısılmazlıq bolmasağız | alaqısılmazlıq bolmasala |