qırqarğa
/qɯrqarʁa/
1. to shear, to clip, to cut (hair, wool)
- qoy qırqarğa — to shear the sheep
- baş qırqarğa — to cut the hair on the head
- terek qırqarğa — to prune a tree
2. to snap off, to break off (a thread, a chain)
- çınjırnı qırqdıla — they broke the chain
- arqannı qırqdı — he snapped the rope
- arqannı qırqmağız — do not snap the rope
3. to break, to snap
- tayaqnı qırqarğa — to break the stick
- çıbıqnı qırqdıla — they snapped the switch
- terekleni butaqların qırqdı — he broke the branches off the trees
4. to eat away, to make holes in (of moths)
- küe jamıçını qırqğandı — the moth has eaten holes in the felt cloak
- küele jünnü qırqadıla — moths eat away the wool
- qurt ağaçnı qırqadı — the grub eats into the wood
5. to beat, to flog — figurative and coarse in register
- hataçını qırqarğa — to give the mischief-maker a hiding
- anı qırqdıla — they gave him a beating
- atası anı qırqdı — his father flogged him
6. to have a bite to eat, to snatch a mouthful
- keligiz bir juq qırqayıq — come, let us have a bite to eat
- kırdık qırqarğa — to nibble at the grass
- malla kırdıknı qırqadıla — the livestock crop the grass
7. to cut across, to intersect
- oramnı qırqarğa — to cut straight across the street
- suwnu qırqıb ötdü — he crossed straight over the river
- jolnu qırqdıla — they cut across the road
8. to shear
Conjugation
Common forms
- qırqadıhe is shearing
- qırqdıhe sheared
- qırqğandıhe has sheared
- qırqarhe will shear
- qırqarıqdıhe is going to shear
- qırqa edihe was shearing
- qırqsaif he shears
- qırq!shear!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is shearing | menqırqama | senqırqasa | olqırqadı | bizqırqabız | sizqırqasız | alaqırqadıla |
| Present (simple & continuous)he is not shearing | menqırqmayma | senqırqmaysa | olqırqmaydı | bizqırqmaybız | sizqırqmaysız | alaqırqmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he shearing? | menqırqamıma? qırqamamı? | senqırqamısa? | olqırqamıdı? | bizqırqamıbız? qırqabızmı? | sizqırqamısız? | alaqırqamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he shearing? | menqırqmaymıma? qırqmaymamı? | senqırqmaymısa? | olqırqmaymıdı? | bizqırqmaymıbız? qırqmaybızmı? | sizqırqmaymısız? | alaqırqmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually shears | menqırqıwçanma | senqırqıwçansa | olqırqıwçandı | bizqırqıwçanbız | sizqırqıwçansız | alaqırqıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually shear | menqırqıwçan tülme | senqırqıwçan tülse | olqırqıwçan tüldü | bizqırqıwçan tülbüz | sizqırqıwçan tülsüz | alaqırqıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually shear? | menqırqıwçanmıma? qırqıwçanmamı? | senqırqıwçanmısa? | olqırqıwçanmıdı? | bizqırqıwçanmıbız? qırqıwçanbızmı? | sizqırqıwçanmısız? | alaqırqıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually shear? | menqırqıwçan tülmüme? | senqırqıwçan tülmüse? | olqırqıwçan tülmüdü? | bizqırqıwçan tülmübüz? | sizqırqıwçan tülmüsüz? | alaqırqıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has sheared and remains so | olqırqıbdı | alaqırqıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he sheared? | olqırqıbmıdı? | alaqırqıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of shearing | menqırqa turama | senqırqa turasa | olqırqa turadı | bizqırqa turabız | sizqırqa turasız | alaqırqa turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of shearing | menqırqa turmayma | senqırqa turmaysa | olqırqa turmaydı | bizqırqa turmaybız | sizqırqa turmaysız | alaqırqa turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of shearing? | menqırqa turamıma? qırqa turamamı? | senqırqa turamısa? | olqırqa turamıdı? | bizqırqa turamıbız? qırqa turabızmı? | sizqırqa turamısız? | alaqırqa turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of shearing? | menqırqa turmaymıma? qırqa turmaymamı? | senqırqa turmaymısa? | olqırqa turmaymıdı? | bizqırqa turmaymıbız? qırqa turmaybızmı? | sizqırqa turmaymısız? | alaqırqa turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he sheared | menqırqdım | senqırqdıng | olqırqdı | bizqırqdıq | sizqırqdığız | alaqırqdıla |
| Simple past (definite)he didn't shear | menqırqmadım | senqırqmadıng | olqırqmadı | bizqırqmadıq | sizqırqmadığız | alaqırqmadıla |
| Simple past (definite)did he shear? | menqırqdımmı? | senqırqdıngmı? | olqırqdımı? | bizqırqdıqmı? | sizqırqdığızmı? | alaqırqdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he shear? | menqırqmadımmı? | senqırqmadıngmı? | olqırqmadımı? | bizqırqmadıqmı? | sizqırqmadığızmı? | alaqırqmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has sheared | menqırqğanma | senqırqğansa | olqırqğandı | bizqırqğanbız | sizqırqğansız | alaqırqğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't sheared | menqırqmağanma | senqırqmağansa | olqırqmağandı | bizqırqmağanbız | sizqırqmağansız | alaqırqmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he sheared? | menqırqğanmıma? qırqğanmamı? | senqırqğanmısa? | olqırqğanmıdı? | bizqırqğanmıbız? qırqğanbızmı? | sizqırqğanmısız? | alaqırqğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he sheared? | menqırqmağanmıma? qırqmağanmamı? | senqırqmağanmısa? | olqırqmağanmıdı? | bizqırqmağanmıbız? qırqmağanbızmı? | sizqırqmağanmısız? | alaqırqmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will shear | menqırqarma | senqırqarsa | olqırqar | bizqırqarbız | sizqırqarsız | alaqırqarla |
| Indefinite future (future I)he won't shear | menqırqmazma | senqırqmazsa | olqırqmaz | bizqırqmazbız | sizqırqmazsız | alaqırqmazla |
| Indefinite future (future I)will he shear? | menqırqarmıma? qırqarmamı? | senqırqarmısa? | olqırqarmı? | bizqırqarmıbız? qırqarbızmı? | sizqırqarmısız? | alaqırqarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he shear? | menqırqmazmıma? qırqmazmamı? | senqırqmazmısa? | olqırqmazmı? | bizqırqmazmıbız? qırqmazbızmı? | sizqırqmazmısız? | alaqırqmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to shear | menqırqarıqma | senqırqarıqsa | olqırqarıqdı | bizqırqarıqbız | sizqırqarıqsız | alaqırqarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to shear | menqırqarıq tülme | senqırqarıq tülse | olqırqarıq tüldü | bizqırqarıq tülbüz | sizqırqarıq tülsüz | alaqırqarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to shear? | menqırqarıqmıma? qırqarıqmamı? | senqırqarıqmısa? | olqırqarıqmıdı? | bizqırqarıqmıbız? qırqarıqbızmı? | sizqırqarıqmısız? | alaqırqarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to shear? | menqırqarıq tülmüme? | senqırqarıq tülmüse? | olqırqarıq tülmüdü? | bizqırqarıq tülmübüz? | sizqırqarıq tülmüsüz? | alaqırqarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had sheared | menqırqğan edimqırqğanem | senqırqğan edingqırqğaneng | olqırqğan ediqırqğaned | bizqırqğan edikqırqğanek | sizqırqğan edigizqırqğanegiz | alaqırqğan edileqırqğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't sheared | menqırqmağan edimqırqmağanem | senqırqmağan edingqırqmağaneng | olqırqmağan ediqırqmağaned | bizqırqmağan edikqırqmağanek | sizqırqmağan edigizqırqmağanegiz | alaqırqmağan edileqırqmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was shearing | menqırqa edimqırqaem | senqırqa edingqırqaeng | olqırqa ediqırqaed | bizqırqa edikqırqaek | sizqırqa edigizqırqaegiz | alaqırqa edileqırqaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't shearing | menqırqmay edimqırqmayem | senqırqmay edingqırqmayeng | olqırqmay ediqırqmayed | bizqırqmay edikqırqmayek | sizqırqmay edigizqırqmayegiz | alaqırqmay edileqırqmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to shear | menqırqıwçan edimqırqıwçanem | senqırqıwçan edingqırqıwçaneng | olqırqıwçan ediqırqıwçaned | bizqırqıwçan edikqırqıwçanek | sizqırqıwçan edigizqırqıwçanegiz | alaqırqıwçan edileqırqıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to shear | menqırqıwçan tül edimqırqıwçan tül em | senqırqıwçan tül edingqırqıwçan tül eng | olqırqıwçan tül ediqırqıwçan tül ed | bizqırqıwçan tül edikqırqıwçan tül ek | sizqırqıwçan tül edigizqırqıwçan tül egiz | alaqırqıwçan tül edileqırqıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had sheared and remained so | olqırqıb edi | alaqırqıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't sheared | olqırqıb tül edi | alaqırqıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of shearing | menqırqa tura edimqırqa turaem | senqırqa tura edingqırqa turaeng | olqırqa tura ediqırqa turaed | bizqırqa tura edikqırqa turaek | sizqırqa tura edigizqırqa turaegiz | alaqırqa tura edileqırqa turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of shearing | menqırqa turmay edimqırqa turmayem | senqırqa turmay edingqırqa turmayeng | olqırqa turmay ediqırqa turmayed | bizqırqa turmay edikqırqa turmayek | sizqırqa turmay edigizqırqa turmayegiz | alaqırqa turmay edileqırqa turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would shear | menqırqar edimqırqar em | senqırqar edingqırqar eng | olqırqar ediqırqar ed | bizqırqar edikqırqar ek | sizqırqar edigizqırqar egiz | alaqırqar edileqırqar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't shear | menqırqmaz edimqırqmaz em | senqırqmaz edingqırqmaz eng | olqırqmaz ediqırqmaz ed | bizqırqmaz edikqırqmaz ek | sizqırqmaz edigizqırqmaz egiz | alaqırqmaz edileqırqmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have sheared | menqırqarıq edimqırqarıq em | senqırqarıq edingqırqarıq eng | olqırqarıq ediqırqarıq ed | bizqırqarıq edikqırqarıq ek | sizqırqarıq edigizqırqarıq egiz | alaqırqarıq edileqırqarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have sheared | menqırqarıq tül edimqırqarıq tül em | senqırqarıq tül edingqırqarıq tül eng | olqırqarıq tül ediqırqarıq tül ed | bizqırqarıq tül edikqırqarıq tül ek | sizqırqarıq tül edigizqırqarıq tül egiz | alaqırqarıq tül edileqırqarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he shears | menqırqsam | senqırqsang | olqırqsa | bizqırqsaq | sizqırqsağız | alaqırqsala |
| Conditionalif he doesn't shear | menqırqmasam | senqırqmasang | olqırqmasa | bizqırqmasaq | sizqırqmasağız | alaqırqmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is shearing | menqırqa esem | senqırqa eseng | olqırqa ese | bizqırqa esek | sizqırqa esegiz | alaqırqa esele |
| Conditional, present realif he is not shearing | menqırqmay esem | senqırqmay eseng | olqırqmay ese | bizqırqmay esek | sizqırqmay esegiz | alaqırqmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he sheared | menqırqsam ediqırqsam ed | senqırqsang ediqırqsang ed | olqırqsa ediqırqsaed | bizqırqsaq ediqırqsaq ed | sizqırqsağız ediqırqsağız ed | alaqırqsala ediqırqsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't shear | menqırqmasam ediqırqmasam ed | senqırqmasang ediqırqmasang ed | olqırqmasa ediqırqmasaed | bizqırqmasaq ediqırqmasaq ed | sizqırqmasağız ediqırqmasağız ed | alaqırqmasala ediqırqmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he sheared | menqırqdım esem | senqırqdıng eseng | olqırqdı ese | bizqırqdıq esek | sizqırqdığız esegiz | alaqırqdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't shear | menqırqmadım esem | senqırqmadıng eseng | olqırqmadı ese | bizqırqmadıq esek | sizqırqmadığız esegiz | alaqırqmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did shear (indeed) | menqırqğan esem | senqırqğan eseng | olqırqğan ese | bizqırqğan esek | sizqırqğan esegiz | alaqırqğan esele |
| Conditional, past realif he didn't shear (indeed) | menqırqmağan esem | senqırqmağan eseng | olqırqmağan ese | bizqırqmağan esek | sizqırqmağan esegiz | alaqırqmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had sheared | menqırqğan bolsam | senqırqğan bolsang | olqırqğan bolsa | bizqırqğan bolsaq | sizqırqğan bolsağız | alaqırqğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't sheared | menqırqmağan bolsam | senqırqmağan bolsang | olqırqmağan bolsa | bizqırqmağan bolsaq | sizqırqmağan bolsağız | alaqırqmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had sheared | menqırqğan bolsam ediqırqğan bolsam ed | senqırqğan bolsang ediqırqğan bolsang ed | olqırqğan bolsa ediqırqğan bolsaed | bizqırqğan bolsaq ediqırqğan bolsaq ed | sizqırqğan bolsağız ediqırqğan bolsağız ed | alaqırqğan bolsala ediqırqğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't sheared | menqırqmağan bolsam ediqırqmağan bolsam ed | senqırqmağan bolsang ediqırqmağan bolsang ed | olqırqmağan bolsa ediqırqmağan bolsaed | bizqırqmağan bolsaq ediqırqmağan bolsaq ed | sizqırqmağan bolsağız ediqırqmağan bolsağız ed | alaqırqmağan bolsala ediqırqmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will shear | menqırqar esem | senqırqar eseng | olqırqar ese | bizqırqar esek | sizqırqar esegiz | alaqırqar esele |
| Conditional, aoristif he won't shear | menqırqmaz esem | senqırqmaz eseng | olqırqmaz ese | bizqırqmaz esek | sizqırqmaz esegiz | alaqırqmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to shear | menqırqarıq esem | senqırqarıq eseng | olqırqarıq ese | bizqırqarıq esek | sizqırqarıq esegiz | alaqırqarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to shear | menqırqarıq tül esem | senqırqarıq tül eseng | olqırqarıq tül ese | bizqırqarıq tül esek | sizqırqarıq tül esegiz | alaqırqarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to shear | menqırqarıq bolsam | senqırqarıq bolsang | olqırqarıq bolsa | bizqırqarıq bolsaq | sizqırqarıq bolsağız | alaqırqarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to shear | menqırqmazlıq bolsam | senqırqmazlıq bolsang | olqırqmazlıq bolsa | bizqırqmazlıq bolsaq | sizqırqmazlıq bolsağız | alaqırqmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qırqdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be shearing | menqırqa bolurma | senqırqa bolursa | olqırqa bolur | bizqırqa bolurbuz | sizqırqa bolursuz | alaqırqa bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be shearing | menqırqmay bolurma | senqırqmay bolursa | olqırqmay bolur | bizqırqmay bolurbuz | sizqırqmay bolursuz | alaqırqmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of shearing | menqırqa tura bolurma | senqırqa tura bolursa | olqırqa tura bolur | bizqırqa tura bolurbuz | sizqırqa tura bolursuz | alaqırqa tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not shearing | menqırqmay tura bolurma | senqırqmay tura bolursa | olqırqmay tura bolur | bizqırqmay tura bolurbuz | sizqırqmay tura bolursuz | alaqırqmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have sheared | menqırqğan bolurma | senqırqğan bolursa | olqırqğan bolur | bizqırqğan bolurbuz | sizqırqğan bolursuz | alaqırqğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have sheared | menqırqmağan bolurma | senqırqmağan bolursa | olqırqmağan bolur | bizqırqmağan bolurbuz | sizqırqmağan bolursuz | alaqırqmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to shear | menqırqarıq bolurma | senqırqarıq bolursa | olqırqarıq bolur | bizqırqarıq bolurbuz | sizqırqarıq bolursuz | alaqırqarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to shear | menqırqmazlıq bolurma | senqırqmazlıq bolursa | olqırqmazlıq bolur | bizqırqmazlıq bolurbuz | sizqırqmazlıq bolursuz | alaqırqmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it shear | menqırqayım | senqırq! | olqırqsın | bizqırqayıq | sizqırqığız! | alaqırqsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not shear | menqırqmayım | senqırqma! | olqırqmasın | bizqırqmayıq | sizqırqmağız! | alaqırqmasınla |
| Commands & suggestionsshould he shear? | menqırqayımmı? | olqırqsınmı? | bizqırqayıqmı? | alaqırqsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not shear? | menqırqmayımmı? | olqırqmasınmı? | bizqırqmayıqmı? | alaqırqmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it shear | senqırqçı2 | olqırqsınçı | sizqırqçığız | alaqırqsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not shear | senqırqmaçı2 | olqırqmasınçı | sizqırqmaçığız | alaqırqmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you shear | senqırqğınqırqğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not shear | senqırqmağınqırqmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he sheared | menqırqğay edim qırqğa edim | senqırqğay eding qırqğa eding | olqırqğay edi qırqğa edi | bizqırqğay edik qırqğa edik | sizqırqğay edigiz qırqğa edigiz | alaqırqğay edile qırqğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not shear | menqırqmağay edim qırqmağa edim | senqırqmağay eding qırqmağa eding | olqırqmağay edi qırqmağa edi | bizqırqmağay edik qırqmağa edik | sizqırqmağay edigiz qırqmağa edigiz | alaqırqmağay edile qırqmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to shear | menqırqmağa qoyayımqırqma qoyayım | senqırqmağa qoy!qırqma qoy! | olqırqmağa qoysunqırqma qoysun | bizqırqmağa qoyayıqqırqma qoyayıq | sizqırqmağa qoyuğuz!qırqma qoyuğuz! | alaqırqmağa qoysunlaqırqma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to shear | menqırqmağa qoymayımqırqma qoymayım | senqırqmağa qoyma!qırqma qoyma! | olqırqmağa qoymasınqırqma qoymasın | bizqırqmağa qoymayıqqırqma qoymayıq | sizqırqmağa qoymağız!qırqma qoymağız! | alaqırqmağa qoymasınlaqırqma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to shear? | menqırqmağa qoyayımmı?qırqma qoyayımmı? | olqırqmağa qoysunmu?qırqma qoysunmu? | bizqırqmağa qoyayıqmı?qırqma qoyayıqmı? | alaqırqmağa qoysunlamı?qırqma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to shear? | menqırqmağa qoymayımmı?qırqma qoymayımmı? | olqırqmağa qoymasınmı?qırqma qoymasınmı? | bizqırqmağa qoymayıqmı?qırqma qoymayıqmı? | alaqırqmağa qoymasınlamı?qırqma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to shear | menqırqmağa qoyamaqırqma qoyama | senqırqmağa qoyasaqırqma qoyasa | olqırqmağa qoyadıqırqma qoyadı | bizqırqmağa qoyabızqırqma qoyabız | sizqırqmağa qoyasızqırqma qoyasız | alaqırqmağa qoyadılaqırqma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to shear | menqırqmağa qoymaymaqırqma qoymayma | senqırqmağa qoymaysaqırqma qoymaysa | olqırqmağa qoymaydıqırqma qoymaydı | bizqırqmağa qoymaybızqırqma qoymaybız | sizqırqmağa qoymaysızqırqma qoymaysız | alaqırqmağa qoymaydılaqırqma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to shear? | menqırqmağa qoyamıma?qırqma qoyamıma? | senqırqmağa qoyamısa?qırqma qoyamısa? | olqırqmağa qoyamıdı?qırqma qoyamıdı? | bizqırqmağa qoyamıbız?qırqma qoyamıbız? | sizqırqmağa qoyamısız?qırqma qoyamısız? | alaqırqmağa qoyamıdıla?qırqma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to shear? | menqırqmağa qoymaymıma?qırqma qoymaymıma? | senqırqmağa qoymaymısa?qırqma qoymaymısa? | olqırqmağa qoymaymıdı?qırqma qoymaymıdı? | bizqırqmağa qoymaymıbız?qırqma qoymaymıbız? | sizqırqmağa qoymaymısız?qırqma qoymaymısız? | alaqırqmağa qoymaymıdıla?qırqma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to shear | menqırqmağa qoydumqırqma qoydum | senqırqmağa qoydungqırqma qoydung | olqırqmağa qoyduqırqma qoydu | bizqırqmağa qoyduqqırqma qoyduq | sizqırqmağa qoyduğuzqırqma qoyduğuz | alaqırqmağa qoydulaqırqma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to shear | menqırqmağa qoymadımqırqma qoymadım | senqırqmağa qoymadıngqırqma qoymadıng | olqırqmağa qoymadıqırqma qoymadı | bizqırqmağa qoymadıqqırqma qoymadıq | sizqırqmağa qoymadığızqırqma qoymadığız | alaqırqmağa qoymadılaqırqma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to shear? | menqırqmağa qoydummu?qırqma qoydummu? | senqırqmağa qoydungmu?qırqma qoydungmu? | olqırqmağa qoydumu?qırqma qoydumu? | bizqırqmağa qoyduqmu?qırqma qoyduqmu? | sizqırqmağa qoyduğuzmu?qırqma qoyduğuzmu? | alaqırqmağa qoydulamı?qırqma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to shear? | menqırqmağa qoymadımmı?qırqma qoymadımmı? | senqırqmağa qoymadıngmı?qırqma qoymadıngmı? | olqırqmağa qoymadımı?qırqma qoymadımı? | bizqırqmağa qoymadıqmı?qırqma qoymadıqmı? | sizqırqmağa qoymadığızmı?qırqma qoymadığızmı? | alaqırqmağa qoymadılamı?qırqma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can shear | menqırqalama | senqırqalasa | olqırqaladı | bizqırqalabız | sizqırqalasız | alaqırqaladıla |
| Ability — presenthe can't shear | menqırqalmayma | senqırqalmaysa | olqırqalmaydı | bizqırqalmaybız | sizqırqalmaysız | alaqırqalmaydıla |
| Ability — presentcan he shear? | menqırqalamıma? qırqalamamı? | senqırqalamısa? | olqırqalamıdı? | bizqırqalamıbız? qırqalabızmı? | sizqırqalamısız? | alaqırqalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he shear? | menqırqalmaymıma? qırqalmaymamı? | senqırqalmaymısa? | olqırqalmaymıdı? | bizqırqalmaymıbız? qırqalmaybızmı? | sizqırqalmaymısız? | alaqırqalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can shear | menqırqalsam | senqırqalsang | olqırqalsa | bizqırqalsaq | sizqırqalsağız | alaqırqalsala |
| Ability — if I can…if he can't shear | menqırqalmasam | senqırqalmasang | olqırqalmasa | bizqırqalmasaq | sizqırqalmasağız | alaqırqalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to shear | menqırqaldım | senqırqaldıng | olqırqaldı | bizqırqaldıq | sizqırqaldığız | alaqırqaldıla |
| Ability — simple pasthe could not shear | menqırqalmadım | senqırqalmadıng | olqırqalmadı | bizqırqalmadıq | sizqırqalmadığız | alaqırqalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to shear? | menqırqaldımmı? | senqırqaldıngmı? | olqırqaldımı? | bizqırqaldıqmı? | sizqırqaldığızmı? | alaqırqaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he shear? | menqırqalmadımmı? | senqırqalmadıngmı? | olqırqalmadımı? | bizqırqalmadıqmı? | sizqırqalmadığızmı? | alaqırqalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to shear | menqırqalğanma | senqırqalğansa | olqırqalğandı | bizqırqalğanbız | sizqırqalğansız | alaqırqalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to shear | menqırqalmağanma | senqırqalmağansa | olqırqalmağandı | bizqırqalmağanbız | sizqırqalmağansız | alaqırqalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to shear? | menqırqalğanmıma? qırqalğanmamı? | senqırqalğanmısa? | olqırqalğanmıdı? | bizqırqalğanmıbız? qırqalğanbızmı? | sizqırqalğanmısız? | alaqırqalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to shear? | menqırqalmağanmıma? qırqalmağanmamı? | senqırqalmağanmısa? | olqırqalmağanmıdı? | bizqırqalmağanmıbız? qırqalmağanbızmı? | sizqırqalmağanmısız? | alaqırqalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to shear | menqırqalğan edimqırqalğanem | senqırqalğan edingqırqalğaneng | olqırqalğan ediqırqalğaned | bizqırqalğan edikqırqalğanek | sizqırqalğan edigizqırqalğanegiz | alaqırqalğan edileqırqalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to shear | menqırqalmağan edimqırqalmağanem | senqırqalmağan edingqırqalmağaneng | olqırqalmağan ediqırqalmağaned | bizqırqalmağan edikqırqalmağanek | sizqırqalmağan edigizqırqalmağanegiz | alaqırqalmağan edileqırqalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could shear | menqırqala edimqırqalaem | senqırqala edingqırqalaeng | olqırqala ediqırqalaed | bizqırqala edikqırqalaek | sizqırqala edigizqırqalaegiz | alaqırqala edileqırqalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not shear | menqırqalmay edimqırqalmayem | senqırqalmay edingqırqalmayeng | olqırqalmay ediqırqalmayed | bizqırqalmay edikqırqalmayek | sizqırqalmay edigizqırqalmayegiz | alaqırqalmay edileqırqalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to shear | menqırqalırma | senqırqalırsa | olqırqalır | bizqırqalırbız | sizqırqalırsız | alaqırqalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to shear | menqırqalmazma | senqırqalmazsa | olqırqalmaz | bizqırqalmazbız | sizqırqalmazsız | alaqırqalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to shear? | menqırqalırmıma? qırqalırmamı? | senqırqalırmısa? | olqırqalırmı? | bizqırqalırmıbız? qırqalırbızmı? | sizqırqalırmısız? | alaqırqalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to shear? | menqırqalmazmıma? qırqalmazmamı? | senqırqalmazmısa? | olqırqalmazmı? | bizqırqalmazmıbız? qırqalmazbızmı? | sizqırqalmazmısız? | alaqırqalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to shear | menqırqallıqma | senqırqallıqsa | olqırqallıqdı | bizqırqallıqbız | sizqırqallıqsız | alaqırqallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to shear | menqırqallıq tülme | senqırqallıq tülse | olqırqallıq tüldü | bizqırqallıq tülbüz | sizqırqallıq tülsüz | alaqırqallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to shear? | menqırqallıqmıma? qırqallıqmamı? | senqırqallıqmısa? | olqırqallıqmıdı? | bizqırqallıqmıbız? qırqallıqbızmı? | sizqırqallıqmısız? | alaqırqallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to shear? | menqırqallıq tülmüme? | senqırqallıq tülmüse? | olqırqallıq tülmüdü? | bizqırqallıq tülmübüz? | sizqırqallıq tülmüsüz? | alaqırqallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to shear | menqırqalır edimqırqalır em | senqırqalır edingqırqalır eng | olqırqalır ediqırqalır ed | bizqırqalır edikqırqalır ek | sizqırqalır edigizqırqalır egiz | alaqırqalır edileqırqalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to shear | menqırqalmaz edimqırqalmaz em | senqırqalmaz edingqırqalmaz eng | olqırqalmaz ediqırqalmaz ed | bizqırqalmaz edikqırqalmaz ek | sizqırqalmaz edigizqırqalmaz egiz | alaqırqalmaz edileqırqalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to shear | senqırqalğınqırqalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to shear | senqırqalmağınqırqalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be shearing | menqırqa bolmazma | senqırqa bolmazsa | olqırqa bolmaz | bizqırqa bolmazbız | sizqırqa bolmazsız | alaqırqa bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be shearing (emphatic) | menqırqmay bolmazma | senqırqmay bolmazsa | olqırqmay bolmaz | bizqırqmay bolmazbız | sizqırqmay bolmazsız | alaqırqmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of shearing | menqırqa tura bolmazma | senqırqa tura bolmazsa | olqırqa tura bolmaz | bizqırqa tura bolmazbız | sizqırqa tura bolmazsız | alaqırqa tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not shearing (emphatic) | menqırqmay tura bolmazma | senqırqmay tura bolmazsa | olqırqmay tura bolmaz | bizqırqmay tura bolmazbız | sizqırqmay tura bolmazsız | alaqırqmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not shearing | menqırqmay turama | senqırqmay turasa | olqırqmay turadı | bizqırqmay turabız | sizqırqmay turasız | alaqırqmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not shearing | menqırqmay turmayma | senqırqmay turmaysa | olqırqmay turmaydı | bizqırqmay turmaybız | sizqırqmay turmaysız | alaqırqmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not shearing? | menqırqmay turmaymıma | senqırqmay turmaymısa | olqırqmay turmaymıdı | bizqırqmay turmaymıbız | sizqırqmay turmaymısız | alaqırqmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have sheared | menqırqğan bolmazma | senqırqğan bolmazsa | olqırqğan bolmaz | bizqırqğan bolmazbız | sizqırqğan bolmazsız | alaqırqğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have sheared (emphatic) | menqırqmağan bolmazma | senqırqmağan bolmazsa | olqırqmağan bolmaz | bizqırqmağan bolmazbız | sizqırqmağan bolmazsız | alaqırqmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had sheared | menqırqğan bolmasam | senqırqğan bolmasang | olqırqğan bolmasa | bizqırqğan bolmasaq | sizqırqğan bolmasağız | alaqırqğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't sheared | menqırqmağan bolmasam | senqırqmağan bolmasang | olqırqmağan bolmasa | bizqırqmağan bolmasaq | sizqırqmağan bolmasağız | alaqırqmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to shear | menqırqarıq bolmazma | senqırqarıq bolmazsa | olqırqarıq bolmaz | bizqırqarıq bolmazbız | sizqırqarıq bolmazsız | alaqırqarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to shear (emphatic) | menqırqmazlıq bolmazma | senqırqmazlıq bolmazsa | olqırqmazlıq bolmaz | bizqırqmazlıq bolmazbız | sizqırqmazlıq bolmazsız | alaqırqmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to shear | menqırqarıq bolmasam | senqırqarıq bolmasang | olqırqarıq bolmasa | bizqırqarıq bolmasaq | sizqırqarıq bolmasağız | alaqırqarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to shear | menqırqmazlıq bolmasam | senqırqmazlıq bolmasang | olqırqmazlıq bolmasa | bizqırqmazlıq bolmasaq | sizqırqmazlıq bolmasağız | alaqırqmazlıq bolmasala |