juqlarğa
/dʒuqlarʁa/
1. to sleep
- qatı juqlaydı — he sleeps soundly
- tatlı juqlarğa — to sleep sweetly
- bala juqlaydı — the child sleeps
2. to fall asleep, to get to sleep
- jathanlıqğa juqlayalmayma — I lie down but cannot get to sleep
- juqlağan ayünü uyatma — do not wake a sleeping bear
- börü bir közü bla juqlar — a wolf sleeps with one eye open
3. to sit idle, to let things drift, to be indifferent
- juqlab tururğa — to sit idle and let things be
- ol işinde juqlab turadı — he is asleep at his work
- halq juqlab turmadı — the people did not sit idle
Conjugation
Common forms
- juqlaydıhe is sleeping
- juqladıhe slept
- juqlağandıhe has slept
- juqlarhe will sleep
- juqlarıqdıhe is going to sleep
- juqlay edihe was sleeping
- juqlasaif he sleeps
- juqla!sleep!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is sleeping | menjuqlayma | senjuqlaysa | oljuqlaydı | bizjuqlaybız | sizjuqlaysız | alajuqlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not sleeping | menjuqlamayma | senjuqlamaysa | oljuqlamaydı | bizjuqlamaybız | sizjuqlamaysız | alajuqlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he sleeping? | menjuqlaymıma? juqlaymamı? | senjuqlaymısa? | oljuqlaymıdı? | bizjuqlaymıbız? juqlaybızmı? | sizjuqlaymısız? | alajuqlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he sleeping? | menjuqlamaymıma? juqlamaymamı? | senjuqlamaymısa? | oljuqlamaymıdı? | bizjuqlamaymıbız? juqlamaybızmı? | sizjuqlamaymısız? | alajuqlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually sleeps | menjuqlawçanma | senjuqlawçansa | oljuqlawçandı | bizjuqlawçanbız | sizjuqlawçansız | alajuqlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually sleep | menjuqlawçan tülme | senjuqlawçan tülse | oljuqlawçan tüldü | bizjuqlawçan tülbüz | sizjuqlawçan tülsüz | alajuqlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually sleep? | menjuqlawçanmıma? juqlawçanmamı? | senjuqlawçanmısa? | oljuqlawçanmıdı? | bizjuqlawçanmıbız? juqlawçanbızmı? | sizjuqlawçanmısız? | alajuqlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually sleep? | menjuqlawçan tülmüme? | senjuqlawçan tülmüse? | oljuqlawçan tülmüdü? | bizjuqlawçan tülmübüz? | sizjuqlawçan tülmüsüz? | alajuqlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has slept and remains so | oljuqlabdı | alajuqlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he slept? | oljuqlabmıdı? | alajuqlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of sleeping | menjuqlay turama | senjuqlay turasa | oljuqlay turadı | bizjuqlay turabız | sizjuqlay turasız | alajuqlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of sleeping | menjuqlay turmayma | senjuqlay turmaysa | oljuqlay turmaydı | bizjuqlay turmaybız | sizjuqlay turmaysız | alajuqlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of sleeping? | menjuqlay turamıma? juqlay turamamı? | senjuqlay turamısa? | oljuqlay turamıdı? | bizjuqlay turamıbız? juqlay turabızmı? | sizjuqlay turamısız? | alajuqlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of sleeping? | menjuqlay turmaymıma? juqlay turmaymamı? | senjuqlay turmaymısa? | oljuqlay turmaymıdı? | bizjuqlay turmaymıbız? juqlay turmaybızmı? | sizjuqlay turmaymısız? | alajuqlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he slept | menjuqladım | senjuqladıng | oljuqladı | bizjuqladıq | sizjuqladığız | alajuqladıla |
| Simple past (definite)he didn't sleep | menjuqlamadım | senjuqlamadıng | oljuqlamadı | bizjuqlamadıq | sizjuqlamadığız | alajuqlamadıla |
| Simple past (definite)did he sleep? | menjuqladımmı? | senjuqladıngmı? | oljuqladımı? | bizjuqladıqmı? | sizjuqladığızmı? | alajuqladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he sleep? | menjuqlamadımmı? | senjuqlamadıngmı? | oljuqlamadımı? | bizjuqlamadıqmı? | sizjuqlamadığızmı? | alajuqlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has slept | menjuqlağanma | senjuqlağansa | oljuqlağandı | bizjuqlağanbız | sizjuqlağansız | alajuqlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't slept | menjuqlamağanma | senjuqlamağansa | oljuqlamağandı | bizjuqlamağanbız | sizjuqlamağansız | alajuqlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he slept? | menjuqlağanmıma? juqlağanmamı? | senjuqlağanmısa? | oljuqlağanmıdı? | bizjuqlağanmıbız? juqlağanbızmı? | sizjuqlağanmısız? | alajuqlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he slept? | menjuqlamağanmıma? juqlamağanmamı? | senjuqlamağanmısa? | oljuqlamağanmıdı? | bizjuqlamağanmıbız? juqlamağanbızmı? | sizjuqlamağanmısız? | alajuqlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will sleep | menjuqlarma | senjuqlarsa | oljuqlar | bizjuqlarbız | sizjuqlarsız | alajuqlarla |
| Indefinite future (future I)he won't sleep | menjuqlamazma | senjuqlamazsa | oljuqlamaz | bizjuqlamazbız | sizjuqlamazsız | alajuqlamazla |
| Indefinite future (future I)will he sleep? | menjuqlarmıma? juqlarmamı? | senjuqlarmısa? | oljuqlarmı? | bizjuqlarmıbız? juqlarbızmı? | sizjuqlarmısız? | alajuqlarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he sleep? | menjuqlamazmıma? juqlamazmamı? | senjuqlamazmısa? | oljuqlamazmı? | bizjuqlamazmıbız? juqlamazbızmı? | sizjuqlamazmısız? | alajuqlamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to sleep | menjuqlarıqma | senjuqlarıqsa | oljuqlarıqdı | bizjuqlarıqbız | sizjuqlarıqsız | alajuqlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to sleep | menjuqlarıq tülme | senjuqlarıq tülse | oljuqlarıq tüldü | bizjuqlarıq tülbüz | sizjuqlarıq tülsüz | alajuqlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to sleep? | menjuqlarıqmıma? juqlarıqmamı? | senjuqlarıqmısa? | oljuqlarıqmıdı? | bizjuqlarıqmıbız? juqlarıqbızmı? | sizjuqlarıqmısız? | alajuqlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to sleep? | menjuqlarıq tülmüme? | senjuqlarıq tülmüse? | oljuqlarıq tülmüdü? | bizjuqlarıq tülmübüz? | sizjuqlarıq tülmüsüz? | alajuqlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had slept | menjuqlağan edimjuqlağanem | senjuqlağan edingjuqlağaneng | oljuqlağan edijuqlağaned | bizjuqlağan edikjuqlağanek | sizjuqlağan edigizjuqlağanegiz | alajuqlağan edilejuqlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't slept | menjuqlamağan edimjuqlamağanem | senjuqlamağan edingjuqlamağaneng | oljuqlamağan edijuqlamağaned | bizjuqlamağan edikjuqlamağanek | sizjuqlamağan edigizjuqlamağanegiz | alajuqlamağan edilejuqlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was sleeping | menjuqlay edimjuqlayem | senjuqlay edingjuqlayeng | oljuqlay edijuqlayed | bizjuqlay edikjuqlayek | sizjuqlay edigizjuqlayegiz | alajuqlay edilejuqlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't sleeping | menjuqlamay edimjuqlamayem | senjuqlamay edingjuqlamayeng | oljuqlamay edijuqlamayed | bizjuqlamay edikjuqlamayek | sizjuqlamay edigizjuqlamayegiz | alajuqlamay edilejuqlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to sleep | menjuqlawçan edimjuqlawçanem | senjuqlawçan edingjuqlawçaneng | oljuqlawçan edijuqlawçaned | bizjuqlawçan edikjuqlawçanek | sizjuqlawçan edigizjuqlawçanegiz | alajuqlawçan edilejuqlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to sleep | menjuqlawçan tül edimjuqlawçan tül em | senjuqlawçan tül edingjuqlawçan tül eng | oljuqlawçan tül edijuqlawçan tül ed | bizjuqlawçan tül edikjuqlawçan tül ek | sizjuqlawçan tül edigizjuqlawçan tül egiz | alajuqlawçan tül edilejuqlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had slept and remained so | oljuqlab edi | alajuqlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't slept | oljuqlab tül edi | alajuqlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of sleeping | menjuqlay tura edimjuqlay turaem | senjuqlay tura edingjuqlay turaeng | oljuqlay tura edijuqlay turaed | bizjuqlay tura edikjuqlay turaek | sizjuqlay tura edigizjuqlay turaegiz | alajuqlay tura edilejuqlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of sleeping | menjuqlay turmay edimjuqlay turmayem | senjuqlay turmay edingjuqlay turmayeng | oljuqlay turmay edijuqlay turmayed | bizjuqlay turmay edikjuqlay turmayek | sizjuqlay turmay edigizjuqlay turmayegiz | alajuqlay turmay edilejuqlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would sleep | menjuqlar edimjuqlar em | senjuqlar edingjuqlar eng | oljuqlar edijuqlar ed | bizjuqlar edikjuqlar ek | sizjuqlar edigizjuqlar egiz | alajuqlar edilejuqlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't sleep | menjuqlamaz edimjuqlamaz em | senjuqlamaz edingjuqlamaz eng | oljuqlamaz edijuqlamaz ed | bizjuqlamaz edikjuqlamaz ek | sizjuqlamaz edigizjuqlamaz egiz | alajuqlamaz edilejuqlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have slept | menjuqlarıq edimjuqlarıq em | senjuqlarıq edingjuqlarıq eng | oljuqlarıq edijuqlarıq ed | bizjuqlarıq edikjuqlarıq ek | sizjuqlarıq edigizjuqlarıq egiz | alajuqlarıq edilejuqlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have slept | menjuqlarıq tül edimjuqlarıq tül em | senjuqlarıq tül edingjuqlarıq tül eng | oljuqlarıq tül edijuqlarıq tül ed | bizjuqlarıq tül edikjuqlarıq tül ek | sizjuqlarıq tül edigizjuqlarıq tül egiz | alajuqlarıq tül edilejuqlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he sleeps | menjuqlasam | senjuqlasang | oljuqlasa | bizjuqlasaq | sizjuqlasağız | alajuqlasala |
| Conditionalif he doesn't sleep | menjuqlamasam | senjuqlamasang | oljuqlamasa | bizjuqlamasaq | sizjuqlamasağız | alajuqlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is sleeping | menjuqlay esem | senjuqlay eseng | oljuqlay ese | bizjuqlay esek | sizjuqlay esegiz | alajuqlay esele |
| Conditional, present realif he is not sleeping | menjuqlamay esem | senjuqlamay eseng | oljuqlamay ese | bizjuqlamay esek | sizjuqlamay esegiz | alajuqlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he slept | menjuqlasam edijuqlasam ed | senjuqlasang edijuqlasang ed | oljuqlasa edijuqlasaed | bizjuqlasaq edijuqlasaq ed | sizjuqlasağız edijuqlasağız ed | alajuqlasala edijuqlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't sleep | menjuqlamasam edijuqlamasam ed | senjuqlamasang edijuqlamasang ed | oljuqlamasa edijuqlamasaed | bizjuqlamasaq edijuqlamasaq ed | sizjuqlamasağız edijuqlamasağız ed | alajuqlamasala edijuqlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he slept | menjuqladım esem | senjuqladıng eseng | oljuqladı ese | bizjuqladıq esek | sizjuqladığız esegiz | alajuqladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't sleep | menjuqlamadım esem | senjuqlamadıng eseng | oljuqlamadı ese | bizjuqlamadıq esek | sizjuqlamadığız esegiz | alajuqlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did sleep (indeed) | menjuqlağan esem | senjuqlağan eseng | oljuqlağan ese | bizjuqlağan esek | sizjuqlağan esegiz | alajuqlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't sleep (indeed) | menjuqlamağan esem | senjuqlamağan eseng | oljuqlamağan ese | bizjuqlamağan esek | sizjuqlamağan esegiz | alajuqlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had slept | menjuqlağan bolsam | senjuqlağan bolsang | oljuqlağan bolsa | bizjuqlağan bolsaq | sizjuqlağan bolsağız | alajuqlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't slept | menjuqlamağan bolsam | senjuqlamağan bolsang | oljuqlamağan bolsa | bizjuqlamağan bolsaq | sizjuqlamağan bolsağız | alajuqlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had slept | menjuqlağan bolsam edijuqlağan bolsam ed | senjuqlağan bolsang edijuqlağan bolsang ed | oljuqlağan bolsa edijuqlağan bolsaed | bizjuqlağan bolsaq edijuqlağan bolsaq ed | sizjuqlağan bolsağız edijuqlağan bolsağız ed | alajuqlağan bolsala edijuqlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't slept | menjuqlamağan bolsam edijuqlamağan bolsam ed | senjuqlamağan bolsang edijuqlamağan bolsang ed | oljuqlamağan bolsa edijuqlamağan bolsaed | bizjuqlamağan bolsaq edijuqlamağan bolsaq ed | sizjuqlamağan bolsağız edijuqlamağan bolsağız ed | alajuqlamağan bolsala edijuqlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will sleep | menjuqlar esem | senjuqlar eseng | oljuqlar ese | bizjuqlar esek | sizjuqlar esegiz | alajuqlar esele |
| Conditional, aoristif he won't sleep | menjuqlamaz esem | senjuqlamaz eseng | oljuqlamaz ese | bizjuqlamaz esek | sizjuqlamaz esegiz | alajuqlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to sleep | menjuqlarıq esem | senjuqlarıq eseng | oljuqlarıq ese | bizjuqlarıq esek | sizjuqlarıq esegiz | alajuqlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to sleep | menjuqlarıq tül esem | senjuqlarıq tül eseng | oljuqlarıq tül ese | bizjuqlarıq tül esek | sizjuqlarıq tül esegiz | alajuqlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to sleep | menjuqlarıq bolsam | senjuqlarıq bolsang | oljuqlarıq bolsa | bizjuqlarıq bolsaq | sizjuqlarıq bolsağız | alajuqlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to sleep | menjuqlamazlıq bolsam | senjuqlamazlıq bolsang | oljuqlamazlıq bolsa | bizjuqlamazlıq bolsaq | sizjuqlamazlıq bolsağız | alajuqlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso juqladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be sleeping | menjuqlay bolurma | senjuqlay bolursa | oljuqlay bolur | bizjuqlay bolurbuz | sizjuqlay bolursuz | alajuqlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be sleeping | menjuqlamay bolurma | senjuqlamay bolursa | oljuqlamay bolur | bizjuqlamay bolurbuz | sizjuqlamay bolursuz | alajuqlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of sleeping | menjuqlay tura bolurma | senjuqlay tura bolursa | oljuqlay tura bolur | bizjuqlay tura bolurbuz | sizjuqlay tura bolursuz | alajuqlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not sleeping | menjuqlamay tura bolurma | senjuqlamay tura bolursa | oljuqlamay tura bolur | bizjuqlamay tura bolurbuz | sizjuqlamay tura bolursuz | alajuqlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have slept | menjuqlağan bolurma | senjuqlağan bolursa | oljuqlağan bolur | bizjuqlağan bolurbuz | sizjuqlağan bolursuz | alajuqlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have slept | menjuqlamağan bolurma | senjuqlamağan bolursa | oljuqlamağan bolur | bizjuqlamağan bolurbuz | sizjuqlamağan bolursuz | alajuqlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to sleep | menjuqlarıq bolurma | senjuqlarıq bolursa | oljuqlarıq bolur | bizjuqlarıq bolurbuz | sizjuqlarıq bolursuz | alajuqlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to sleep | menjuqlamazlıq bolurma | senjuqlamazlıq bolursa | oljuqlamazlıq bolur | bizjuqlamazlıq bolurbuz | sizjuqlamazlıq bolursuz | alajuqlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it sleep | menjuqlayım | senjuqla! | oljuqlasın | bizjuqlayıq | sizjuqlağız! | alajuqlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not sleep | menjuqlamayım | senjuqlama! | oljuqlamasın | bizjuqlamayıq | sizjuqlamağız! | alajuqlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he sleep? | menjuqlayımmı? | oljuqlasınmı? | bizjuqlayıqmı? | alajuqlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not sleep? | menjuqlamayımmı? | oljuqlamasınmı? | bizjuqlamayıqmı? | alajuqlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it sleep | senjuqlaçı2 | oljuqlasınçı | sizjuqlaçığız | alajuqlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not sleep | senjuqlamaçı2 | oljuqlamasınçı | sizjuqlamaçığız | alajuqlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you sleep | senjuqlağınjuqlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not sleep | senjuqlamağınjuqlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he slept | menjuqlağay edim juqlağa edim | senjuqlağay eding juqlağa eding | oljuqlağay edi juqlağa edi | bizjuqlağay edik juqlağa edik | sizjuqlağay edigiz juqlağa edigiz | alajuqlağay edile juqlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not sleep | menjuqlamağay edim juqlamağa edim | senjuqlamağay eding juqlamağa eding | oljuqlamağay edi juqlamağa edi | bizjuqlamağay edik juqlamağa edik | sizjuqlamağay edigiz juqlamağa edigiz | alajuqlamağay edile juqlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to sleep | menjuqlamağa qoyayımjuqlama qoyayım | senjuqlamağa qoy!juqlama qoy! | oljuqlamağa qoysunjuqlama qoysun | bizjuqlamağa qoyayıqjuqlama qoyayıq | sizjuqlamağa qoyuğuz!juqlama qoyuğuz! | alajuqlamağa qoysunlajuqlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to sleep | menjuqlamağa qoymayımjuqlama qoymayım | senjuqlamağa qoyma!juqlama qoyma! | oljuqlamağa qoymasınjuqlama qoymasın | bizjuqlamağa qoymayıqjuqlama qoymayıq | sizjuqlamağa qoymağız!juqlama qoymağız! | alajuqlamağa qoymasınlajuqlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to sleep? | menjuqlamağa qoyayımmı?juqlama qoyayımmı? | oljuqlamağa qoysunmu?juqlama qoysunmu? | bizjuqlamağa qoyayıqmı?juqlama qoyayıqmı? | alajuqlamağa qoysunlamı?juqlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to sleep? | menjuqlamağa qoymayımmı?juqlama qoymayımmı? | oljuqlamağa qoymasınmı?juqlama qoymasınmı? | bizjuqlamağa qoymayıqmı?juqlama qoymayıqmı? | alajuqlamağa qoymasınlamı?juqlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to sleep | menjuqlamağa qoyamajuqlama qoyama | senjuqlamağa qoyasajuqlama qoyasa | oljuqlamağa qoyadıjuqlama qoyadı | bizjuqlamağa qoyabızjuqlama qoyabız | sizjuqlamağa qoyasızjuqlama qoyasız | alajuqlamağa qoyadılajuqlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to sleep | menjuqlamağa qoymaymajuqlama qoymayma | senjuqlamağa qoymaysajuqlama qoymaysa | oljuqlamağa qoymaydıjuqlama qoymaydı | bizjuqlamağa qoymaybızjuqlama qoymaybız | sizjuqlamağa qoymaysızjuqlama qoymaysız | alajuqlamağa qoymaydılajuqlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to sleep? | menjuqlamağa qoyamıma?juqlama qoyamıma? | senjuqlamağa qoyamısa?juqlama qoyamısa? | oljuqlamağa qoyamıdı?juqlama qoyamıdı? | bizjuqlamağa qoyamıbız?juqlama qoyamıbız? | sizjuqlamağa qoyamısız?juqlama qoyamısız? | alajuqlamağa qoyamıdıla?juqlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to sleep? | menjuqlamağa qoymaymıma?juqlama qoymaymıma? | senjuqlamağa qoymaymısa?juqlama qoymaymısa? | oljuqlamağa qoymaymıdı?juqlama qoymaymıdı? | bizjuqlamağa qoymaymıbız?juqlama qoymaymıbız? | sizjuqlamağa qoymaymısız?juqlama qoymaymısız? | alajuqlamağa qoymaymıdıla?juqlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to sleep | menjuqlamağa qoydumjuqlama qoydum | senjuqlamağa qoydungjuqlama qoydung | oljuqlamağa qoydujuqlama qoydu | bizjuqlamağa qoyduqjuqlama qoyduq | sizjuqlamağa qoyduğuzjuqlama qoyduğuz | alajuqlamağa qoydulajuqlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to sleep | menjuqlamağa qoymadımjuqlama qoymadım | senjuqlamağa qoymadıngjuqlama qoymadıng | oljuqlamağa qoymadıjuqlama qoymadı | bizjuqlamağa qoymadıqjuqlama qoymadıq | sizjuqlamağa qoymadığızjuqlama qoymadığız | alajuqlamağa qoymadılajuqlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to sleep? | menjuqlamağa qoydummu?juqlama qoydummu? | senjuqlamağa qoydungmu?juqlama qoydungmu? | oljuqlamağa qoydumu?juqlama qoydumu? | bizjuqlamağa qoyduqmu?juqlama qoyduqmu? | sizjuqlamağa qoyduğuzmu?juqlama qoyduğuzmu? | alajuqlamağa qoydulamı?juqlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to sleep? | menjuqlamağa qoymadımmı?juqlama qoymadımmı? | senjuqlamağa qoymadıngmı?juqlama qoymadıngmı? | oljuqlamağa qoymadımı?juqlama qoymadımı? | bizjuqlamağa qoymadıqmı?juqlama qoymadıqmı? | sizjuqlamağa qoymadığızmı?juqlama qoymadığızmı? | alajuqlamağa qoymadılamı?juqlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can sleep | menjuqlayalama | senjuqlayalasa | oljuqlayaladı | bizjuqlayalabız | sizjuqlayalasız | alajuqlayaladıla |
| Ability — presenthe can't sleep | menjuqlayalmayma | senjuqlayalmaysa | oljuqlayalmaydı | bizjuqlayalmaybız | sizjuqlayalmaysız | alajuqlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he sleep? | menjuqlayalamıma? juqlayalamamı? | senjuqlayalamısa? | oljuqlayalamıdı? | bizjuqlayalamıbız? juqlayalabızmı? | sizjuqlayalamısız? | alajuqlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he sleep? | menjuqlayalmaymıma? juqlayalmaymamı? | senjuqlayalmaymısa? | oljuqlayalmaymıdı? | bizjuqlayalmaymıbız? juqlayalmaybızmı? | sizjuqlayalmaymısız? | alajuqlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can sleep | menjuqlayalsam | senjuqlayalsang | oljuqlayalsa | bizjuqlayalsaq | sizjuqlayalsağız | alajuqlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't sleep | menjuqlayalmasam | senjuqlayalmasang | oljuqlayalmasa | bizjuqlayalmasaq | sizjuqlayalmasağız | alajuqlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to sleep | menjuqlayaldım | senjuqlayaldıng | oljuqlayaldı | bizjuqlayaldıq | sizjuqlayaldığız | alajuqlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not sleep | menjuqlayalmadım | senjuqlayalmadıng | oljuqlayalmadı | bizjuqlayalmadıq | sizjuqlayalmadığız | alajuqlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to sleep? | menjuqlayaldımmı? | senjuqlayaldıngmı? | oljuqlayaldımı? | bizjuqlayaldıqmı? | sizjuqlayaldığızmı? | alajuqlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he sleep? | menjuqlayalmadımmı? | senjuqlayalmadıngmı? | oljuqlayalmadımı? | bizjuqlayalmadıqmı? | sizjuqlayalmadığızmı? | alajuqlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to sleep | menjuqlayalğanma | senjuqlayalğansa | oljuqlayalğandı | bizjuqlayalğanbız | sizjuqlayalğansız | alajuqlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to sleep | menjuqlayalmağanma | senjuqlayalmağansa | oljuqlayalmağandı | bizjuqlayalmağanbız | sizjuqlayalmağansız | alajuqlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to sleep? | menjuqlayalğanmıma? juqlayalğanmamı? | senjuqlayalğanmısa? | oljuqlayalğanmıdı? | bizjuqlayalğanmıbız? juqlayalğanbızmı? | sizjuqlayalğanmısız? | alajuqlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to sleep? | menjuqlayalmağanmıma? juqlayalmağanmamı? | senjuqlayalmağanmısa? | oljuqlayalmağanmıdı? | bizjuqlayalmağanmıbız? juqlayalmağanbızmı? | sizjuqlayalmağanmısız? | alajuqlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to sleep | menjuqlayalğan edimjuqlayalğanem | senjuqlayalğan edingjuqlayalğaneng | oljuqlayalğan edijuqlayalğaned | bizjuqlayalğan edikjuqlayalğanek | sizjuqlayalğan edigizjuqlayalğanegiz | alajuqlayalğan edilejuqlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to sleep | menjuqlayalmağan edimjuqlayalmağanem | senjuqlayalmağan edingjuqlayalmağaneng | oljuqlayalmağan edijuqlayalmağaned | bizjuqlayalmağan edikjuqlayalmağanek | sizjuqlayalmağan edigizjuqlayalmağanegiz | alajuqlayalmağan edilejuqlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could sleep | menjuqlayala edimjuqlayalaem | senjuqlayala edingjuqlayalaeng | oljuqlayala edijuqlayalaed | bizjuqlayala edikjuqlayalaek | sizjuqlayala edigizjuqlayalaegiz | alajuqlayala edilejuqlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not sleep | menjuqlayalmay edimjuqlayalmayem | senjuqlayalmay edingjuqlayalmayeng | oljuqlayalmay edijuqlayalmayed | bizjuqlayalmay edikjuqlayalmayek | sizjuqlayalmay edigizjuqlayalmayegiz | alajuqlayalmay edilejuqlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to sleep | menjuqlayalırma | senjuqlayalırsa | oljuqlayalır | bizjuqlayalırbız | sizjuqlayalırsız | alajuqlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to sleep | menjuqlayalmazma | senjuqlayalmazsa | oljuqlayalmaz | bizjuqlayalmazbız | sizjuqlayalmazsız | alajuqlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to sleep? | menjuqlayalırmıma? juqlayalırmamı? | senjuqlayalırmısa? | oljuqlayalırmı? | bizjuqlayalırmıbız? juqlayalırbızmı? | sizjuqlayalırmısız? | alajuqlayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to sleep? | menjuqlayalmazmıma? juqlayalmazmamı? | senjuqlayalmazmısa? | oljuqlayalmazmı? | bizjuqlayalmazmıbız? juqlayalmazbızmı? | sizjuqlayalmazmısız? | alajuqlayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to sleep | menjuqlayallıqma | senjuqlayallıqsa | oljuqlayallıqdı | bizjuqlayallıqbız | sizjuqlayallıqsız | alajuqlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to sleep | menjuqlayallıq tülme | senjuqlayallıq tülse | oljuqlayallıq tüldü | bizjuqlayallıq tülbüz | sizjuqlayallıq tülsüz | alajuqlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to sleep? | menjuqlayallıqmıma? juqlayallıqmamı? | senjuqlayallıqmısa? | oljuqlayallıqmıdı? | bizjuqlayallıqmıbız? juqlayallıqbızmı? | sizjuqlayallıqmısız? | alajuqlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to sleep? | menjuqlayallıq tülmüme? | senjuqlayallıq tülmüse? | oljuqlayallıq tülmüdü? | bizjuqlayallıq tülmübüz? | sizjuqlayallıq tülmüsüz? | alajuqlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to sleep | menjuqlayalır edimjuqlayalır em | senjuqlayalır edingjuqlayalır eng | oljuqlayalır edijuqlayalır ed | bizjuqlayalır edikjuqlayalır ek | sizjuqlayalır edigizjuqlayalır egiz | alajuqlayalır edilejuqlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to sleep | menjuqlayalmaz edimjuqlayalmaz em | senjuqlayalmaz edingjuqlayalmaz eng | oljuqlayalmaz edijuqlayalmaz ed | bizjuqlayalmaz edikjuqlayalmaz ek | sizjuqlayalmaz edigizjuqlayalmaz egiz | alajuqlayalmaz edilejuqlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to sleep | senjuqlayalğınjuqlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to sleep | senjuqlayalmağınjuqlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be sleeping | menjuqlay bolmazma | senjuqlay bolmazsa | oljuqlay bolmaz | bizjuqlay bolmazbız | sizjuqlay bolmazsız | alajuqlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be sleeping (emphatic) | menjuqlamay bolmazma | senjuqlamay bolmazsa | oljuqlamay bolmaz | bizjuqlamay bolmazbız | sizjuqlamay bolmazsız | alajuqlamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of sleeping | menjuqlay tura bolmazma | senjuqlay tura bolmazsa | oljuqlay tura bolmaz | bizjuqlay tura bolmazbız | sizjuqlay tura bolmazsız | alajuqlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not sleeping (emphatic) | menjuqlamay tura bolmazma | senjuqlamay tura bolmazsa | oljuqlamay tura bolmaz | bizjuqlamay tura bolmazbız | sizjuqlamay tura bolmazsız | alajuqlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not sleeping | menjuqlamay turama | senjuqlamay turasa | oljuqlamay turadı | bizjuqlamay turabız | sizjuqlamay turasız | alajuqlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not sleeping | menjuqlamay turmayma | senjuqlamay turmaysa | oljuqlamay turmaydı | bizjuqlamay turmaybız | sizjuqlamay turmaysız | alajuqlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not sleeping? | menjuqlamay turmaymıma | senjuqlamay turmaymısa | oljuqlamay turmaymıdı | bizjuqlamay turmaymıbız | sizjuqlamay turmaymısız | alajuqlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have slept | menjuqlağan bolmazma | senjuqlağan bolmazsa | oljuqlağan bolmaz | bizjuqlağan bolmazbız | sizjuqlağan bolmazsız | alajuqlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have slept (emphatic) | menjuqlamağan bolmazma | senjuqlamağan bolmazsa | oljuqlamağan bolmaz | bizjuqlamağan bolmazbız | sizjuqlamağan bolmazsız | alajuqlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had slept | menjuqlağan bolmasam | senjuqlağan bolmasang | oljuqlağan bolmasa | bizjuqlağan bolmasaq | sizjuqlağan bolmasağız | alajuqlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't slept | menjuqlamağan bolmasam | senjuqlamağan bolmasang | oljuqlamağan bolmasa | bizjuqlamağan bolmasaq | sizjuqlamağan bolmasağız | alajuqlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to sleep | menjuqlarıq bolmazma | senjuqlarıq bolmazsa | oljuqlarıq bolmaz | bizjuqlarıq bolmazbız | sizjuqlarıq bolmazsız | alajuqlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to sleep (emphatic) | menjuqlamazlıq bolmazma | senjuqlamazlıq bolmazsa | oljuqlamazlıq bolmaz | bizjuqlamazlıq bolmazbız | sizjuqlamazlıq bolmazsız | alajuqlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to sleep | menjuqlarıq bolmasam | senjuqlarıq bolmasang | oljuqlarıq bolmasa | bizjuqlarıq bolmasaq | sizjuqlarıq bolmasağız | alajuqlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to sleep | menjuqlamazlıq bolmasam | senjuqlamazlıq bolmasang | oljuqlamazlıq bolmasa | bizjuqlamazlıq bolmasaq | sizjuqlamazlıq bolmasağız | alajuqlamazlıq bolmasala |