jararğa
/dʒararʁa/
1. to be suitable, to be fit
- bu jararıqdı — this will do
- anı aythanı meni jüregime jaradı — what he said was to my liking
- bu darman jaraydı — this medicine helps
2. to influence, to have an effect on, to tell on
- aythanıbız jaramadı — our words had no effect
- sobraniede aytılğan anga jaradı — what was said at the meeting told on him
- halqğa jararğa — to be of service to the people
3. (negated) must not, is not allowed; (affirmed, colloquial) that's fine, all right, OK
- anı eterge jaramaydı — it is not allowed to do that
- jaraydı — that's fine, all right
- bu jaramazmı? — won't this do?
Conjugation
Common forms
- jaraydıhe is being suitable
- jaradıhe was suitable
- jarağandıhe has been suitable
- jararhe will be suitable
- jararıqdıhe is going to be suitable
- jaray edihe was being suitable
- jarasaif he is suitable
- jara!be suitable!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being suitable | menjarayma | senjaraysa | oljaraydı | bizjaraybız | sizjaraysız | alajaraydıla |
| Present (simple & continuous)he is not being suitable | menjaramayma | senjaramaysa | oljaramaydı | bizjaramaybız | sizjaramaysız | alajaramaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being suitable? | menjaraymıma? jaraymamı? | senjaraymısa? | oljaraymıdı? | bizjaraymıbız? jaraybızmı? | sizjaraymısız? | alajaraymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being suitable? | menjaramaymıma? jaramaymamı? | senjaramaymısa? | oljaramaymıdı? | bizjaramaymıbız? jaramaybızmı? | sizjaramaymısız? | alajaramaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually suitable | menjarawçanma | senjarawçansa | oljarawçandı | bizjarawçanbız | sizjarawçansız | alajarawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually suitable | menjarawçan tülme | senjarawçan tülse | oljarawçan tüldü | bizjarawçan tülbüz | sizjarawçan tülsüz | alajarawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually suitable? | menjarawçanmıma? jarawçanmamı? | senjarawçanmısa? | oljarawçanmıdı? | bizjarawçanmıbız? jarawçanbızmı? | sizjarawçanmısız? | alajarawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually suitable? | menjarawçan tülmüme? | senjarawçan tülmüse? | oljarawçan tülmüdü? | bizjarawçan tülmübüz? | sizjarawçan tülmüsüz? | alajarawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been suitable and remains so | oljarabdı | alajarabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been suitable? | oljarabmıdı? | alajarabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being suitable | menjaray turama | senjaray turasa | oljaray turadı | bizjaray turabız | sizjaray turasız | alajaray turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being suitable | menjaray turmayma | senjaray turmaysa | oljaray turmaydı | bizjaray turmaybız | sizjaray turmaysız | alajaray turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being suitable? | menjaray turamıma? jaray turamamı? | senjaray turamısa? | oljaray turamıdı? | bizjaray turamıbız? jaray turabızmı? | sizjaray turamısız? | alajaray turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being suitable? | menjaray turmaymıma? jaray turmaymamı? | senjaray turmaymısa? | oljaray turmaymıdı? | bizjaray turmaymıbız? jaray turmaybızmı? | sizjaray turmaymısız? | alajaray turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was suitable | menjaradım | senjaradıng | oljaradı | bizjaradıq | sizjaradığız | alajaradıla |
| Simple past (definite)he wasn't suitable | menjaramadım | senjaramadıng | oljaramadı | bizjaramadıq | sizjaramadığız | alajaramadıla |
| Simple past (definite)was he suitable? | menjaradımmı? | senjaradıngmı? | oljaradımı? | bizjaradıqmı? | sizjaradığızmı? | alajaradılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he suitable? | menjaramadımmı? | senjaramadıngmı? | oljaramadımı? | bizjaramadıqmı? | sizjaramadığızmı? | alajaramadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been suitable | menjarağanma | senjarağansa | oljarağandı | bizjarağanbız | sizjarağansız | alajarağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been suitable | menjaramağanma | senjaramağansa | oljaramağandı | bizjaramağanbız | sizjaramağansız | alajaramağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been suitable? | menjarağanmıma? jarağanmamı? | senjarağanmısa? | oljarağanmıdı? | bizjarağanmıbız? jarağanbızmı? | sizjarağanmısız? | alajarağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been suitable? | menjaramağanmıma? jaramağanmamı? | senjaramağanmısa? | oljaramağanmıdı? | bizjaramağanmıbız? jaramağanbızmı? | sizjaramağanmısız? | alajaramağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be suitable | menjararma | senjararsa | oljarar | bizjararbız | sizjararsız | alajararla |
| Indefinite future (future I)he won't be suitable | menjaramazma | senjaramazsa | oljaramaz | bizjaramazbız | sizjaramazsız | alajaramazla |
| Indefinite future (future I)will he be suitable? | menjararmıma? jararmamı? | senjararmısa? | oljararmı? | bizjararmıbız? jararbızmı? | sizjararmısız? | alajararmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be suitable? | menjaramazmıma? jaramazmamı? | senjaramazmısa? | oljaramazmı? | bizjaramazmıbız? jaramazbızmı? | sizjaramazmısız? | alajaramazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be suitable | menjararıqma | senjararıqsa | oljararıqdı | bizjararıqbız | sizjararıqsız | alajararıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be suitable | menjararıq tülme | senjararıq tülse | oljararıq tüldü | bizjararıq tülbüz | sizjararıq tülsüz | alajararıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be suitable? | menjararıqmıma? jararıqmamı? | senjararıqmısa? | oljararıqmıdı? | bizjararıqmıbız? jararıqbızmı? | sizjararıqmısız? | alajararıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be suitable? | menjararıq tülmüme? | senjararıq tülmüse? | oljararıq tülmüdü? | bizjararıq tülmübüz? | sizjararıq tülmüsüz? | alajararıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been suitable | menjarağan edimjarağanem | senjarağan edingjarağaneng | oljarağan edijarağaned | bizjarağan edikjarağanek | sizjarağan edigizjarağanegiz | alajarağan edilejarağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been suitable | menjaramağan edimjaramağanem | senjaramağan edingjaramağaneng | oljaramağan edijaramağaned | bizjaramağan edikjaramağanek | sizjaramağan edigizjaramağanegiz | alajaramağan edilejaramağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being suitable | menjaray edimjarayem | senjaray edingjarayeng | oljaray edijarayed | bizjaray edikjarayek | sizjaray edigizjarayegiz | alajaray edilejarayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being suitable | menjaramay edimjaramayem | senjaramay edingjaramayeng | oljaramay edijaramayed | bizjaramay edikjaramayek | sizjaramay edigizjaramayegiz | alajaramay edilejaramayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be suitable | menjarawçan edimjarawçanem | senjarawçan edingjarawçaneng | oljarawçan edijarawçaned | bizjarawçan edikjarawçanek | sizjarawçan edigizjarawçanegiz | alajarawçan edilejarawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be suitable | menjarawçan tül edimjarawçan tül em | senjarawçan tül edingjarawçan tül eng | oljarawçan tül edijarawçan tül ed | bizjarawçan tül edikjarawçan tül ek | sizjarawçan tül edigizjarawçan tül egiz | alajarawçan tül edilejarawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been suitable and remained so | oljarab edi | alajarab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been suitable | oljarab tül edi | alajarab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being suitable | menjaray tura edimjaray turaem | senjaray tura edingjaray turaeng | oljaray tura edijaray turaed | bizjaray tura edikjaray turaek | sizjaray tura edigizjaray turaegiz | alajaray tura edilejaray turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being suitable | menjaray turmay edimjaray turmayem | senjaray turmay edingjaray turmayeng | oljaray turmay edijaray turmayed | bizjaray turmay edikjaray turmayek | sizjaray turmay edigizjaray turmayegiz | alajaray turmay edilejaray turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be suitable | menjarar edimjarar em | senjarar edingjarar eng | oljarar edijarar ed | bizjarar edikjarar ek | sizjarar edigizjarar egiz | alajarar edilejarar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be suitable | menjaramaz edimjaramaz em | senjaramaz edingjaramaz eng | oljaramaz edijaramaz ed | bizjaramaz edikjaramaz ek | sizjaramaz edigizjaramaz egiz | alajaramaz edilejaramaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been suitable | menjararıq edimjararıq em | senjararıq edingjararıq eng | oljararıq edijararıq ed | bizjararıq edikjararıq ek | sizjararıq edigizjararıq egiz | alajararıq edilejararıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been suitable | menjararıq tül edimjararıq tül em | senjararıq tül edingjararıq tül eng | oljararıq tül edijararıq tül ed | bizjararıq tül edikjararıq tül ek | sizjararıq tül edigizjararıq tül egiz | alajararıq tül edilejararıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is suitable | menjarasam | senjarasang | oljarasa | bizjarasaq | sizjarasağız | alajarasala |
| Conditionalif he is not suitable | menjaramasam | senjaramasang | oljaramasa | bizjaramasaq | sizjaramasağız | alajaramasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being suitable | menjaray esem | senjaray eseng | oljaray ese | bizjaray esek | sizjaray esegiz | alajaray esele |
| Conditional, present realif he is not being suitable | menjaramay esem | senjaramay eseng | oljaramay ese | bizjaramay esek | sizjaramay esegiz | alajaramay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was suitable | menjarasam edijarasam ed | senjarasang edijarasang ed | oljarasa edijarasaed | bizjarasaq edijarasaq ed | sizjarasağız edijarasağız ed | alajarasala edijarasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be suitable | menjaramasam edijaramasam ed | senjaramasang edijaramasang ed | oljaramasa edijaramasaed | bizjaramasaq edijaramasaq ed | sizjaramasağız edijaramasağız ed | alajaramasala edijaramasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was suitable | menjaradım esem | senjaradıng eseng | oljaradı ese | bizjaradıq esek | sizjaradığız esegiz | alajaradıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't suitable | menjaramadım esem | senjaramadıng eseng | oljaramadı ese | bizjaramadıq esek | sizjaramadığız esegiz | alajaramadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was suitable (indeed) | menjarağan esem | senjarağan eseng | oljarağan ese | bizjarağan esek | sizjarağan esegiz | alajarağan esele |
| Conditional, past realif he wasn't suitable (indeed) | menjaramağan esem | senjaramağan eseng | oljaramağan ese | bizjaramağan esek | sizjaramağan esegiz | alajaramağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been suitable | menjarağan bolsam | senjarağan bolsang | oljarağan bolsa | bizjarağan bolsaq | sizjarağan bolsağız | alajarağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been suitable | menjaramağan bolsam | senjaramağan bolsang | oljaramağan bolsa | bizjaramağan bolsaq | sizjaramağan bolsağız | alajaramağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been suitable | menjarağan bolsam edijarağan bolsam ed | senjarağan bolsang edijarağan bolsang ed | oljarağan bolsa edijarağan bolsaed | bizjarağan bolsaq edijarağan bolsaq ed | sizjarağan bolsağız edijarağan bolsağız ed | alajarağan bolsala edijarağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been suitable | menjaramağan bolsam edijaramağan bolsam ed | senjaramağan bolsang edijaramağan bolsang ed | oljaramağan bolsa edijaramağan bolsaed | bizjaramağan bolsaq edijaramağan bolsaq ed | sizjaramağan bolsağız edijaramağan bolsağız ed | alajaramağan bolsala edijaramağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be suitable | menjarar esem | senjarar eseng | oljarar ese | bizjarar esek | sizjarar esegiz | alajarar esele |
| Conditional, aoristif he won't be suitable | menjaramaz esem | senjaramaz eseng | oljaramaz ese | bizjaramaz esek | sizjaramaz esegiz | alajaramaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be suitable | menjararıq esem | senjararıq eseng | oljararıq ese | bizjararıq esek | sizjararıq esegiz | alajararıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be suitable | menjararıq tül esem | senjararıq tül eseng | oljararıq tül ese | bizjararıq tül esek | sizjararıq tül esegiz | alajararıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be suitable | menjararıq bolsam | senjararıq bolsang | oljararıq bolsa | bizjararıq bolsaq | sizjararıq bolsağız | alajararıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be suitable | menjaramazlıq bolsam | senjaramazlıq bolsang | oljaramazlıq bolsa | bizjaramazlıq bolsaq | sizjaramazlıq bolsağız | alajaramazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso jaradıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being suitable | menjaray bolurma | senjaray bolursa | oljaray bolur | bizjaray bolurbuz | sizjaray bolursuz | alajaray bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being suitable | menjaramay bolurma | senjaramay bolursa | oljaramay bolur | bizjaramay bolurbuz | sizjaramay bolursuz | alajaramay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being suitable | menjaray tura bolurma | senjaray tura bolursa | oljaray tura bolur | bizjaray tura bolurbuz | sizjaray tura bolursuz | alajaray tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being suitable | menjaramay tura bolurma | senjaramay tura bolursa | oljaramay tura bolur | bizjaramay tura bolurbuz | sizjaramay tura bolursuz | alajaramay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been suitable | menjarağan bolurma | senjarağan bolursa | oljarağan bolur | bizjarağan bolurbuz | sizjarağan bolursuz | alajarağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been suitable | menjaramağan bolurma | senjaramağan bolursa | oljaramağan bolur | bizjaramağan bolurbuz | sizjaramağan bolursuz | alajaramağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be suitable | menjararıq bolurma | senjararıq bolursa | oljararıq bolur | bizjararıq bolurbuz | sizjararıq bolursuz | alajararıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be suitable | menjaramazlıq bolurma | senjaramazlıq bolursa | oljaramazlıq bolur | bizjaramazlıq bolurbuz | sizjaramazlıq bolursuz | alajaramazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be suitable | menjarayım | senjara! | oljarasın | bizjarayıq | sizjarağız! | alajarasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be suitable | menjaramayım | senjarama! | oljaramasın | bizjaramayıq | sizjaramağız! | alajaramasınla |
| Commands & suggestionsshould he be suitable? | menjarayımmı? | oljarasınmı? | bizjarayıqmı? | alajarasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be suitable? | menjaramayımmı? | oljaramasınmı? | bizjaramayıqmı? | alajaramasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be suitable | senjaraçı2 | oljarasınçı | sizjaraçığız | alajarasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be suitable | senjaramaçı2 | oljaramasınçı | sizjaramaçığız | alajaramasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be suitable | senjarağınjarağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be suitable | senjaramağınjaramağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were suitable | menjarağay edim jarağa edim | senjarağay eding jarağa eding | oljarağay edi jarağa edi | bizjarağay edik jarağa edik | sizjarağay edigiz jarağa edigiz | alajarağay edile jarağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not suitable | menjaramağay edim jaramağa edim | senjaramağay eding jaramağa eding | oljaramağay edi jaramağa edi | bizjaramağay edik jaramağa edik | sizjaramağay edigiz jaramağa edigiz | alajaramağay edile jaramağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be suitable | menjaramağa qoyayımjarama qoyayım | senjaramağa qoy!jarama qoy! | oljaramağa qoysunjarama qoysun | bizjaramağa qoyayıqjarama qoyayıq | sizjaramağa qoyuğuz!jarama qoyuğuz! | alajaramağa qoysunlajarama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be suitable | menjaramağa qoymayımjarama qoymayım | senjaramağa qoyma!jarama qoyma! | oljaramağa qoymasınjarama qoymasın | bizjaramağa qoymayıqjarama qoymayıq | sizjaramağa qoymağız!jarama qoymağız! | alajaramağa qoymasınlajarama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be suitable? | menjaramağa qoyayımmı?jarama qoyayımmı? | oljaramağa qoysunmu?jarama qoysunmu? | bizjaramağa qoyayıqmı?jarama qoyayıqmı? | alajaramağa qoysunlamı?jarama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be suitable? | menjaramağa qoymayımmı?jarama qoymayımmı? | oljaramağa qoymasınmı?jarama qoymasınmı? | bizjaramağa qoymayıqmı?jarama qoymayıqmı? | alajaramağa qoymasınlamı?jarama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be suitable | menjaramağa qoyamajarama qoyama | senjaramağa qoyasajarama qoyasa | oljaramağa qoyadıjarama qoyadı | bizjaramağa qoyabızjarama qoyabız | sizjaramağa qoyasızjarama qoyasız | alajaramağa qoyadılajarama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be suitable | menjaramağa qoymaymajarama qoymayma | senjaramağa qoymaysajarama qoymaysa | oljaramağa qoymaydıjarama qoymaydı | bizjaramağa qoymaybızjarama qoymaybız | sizjaramağa qoymaysızjarama qoymaysız | alajaramağa qoymaydılajarama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be suitable? | menjaramağa qoyamıma?jarama qoyamıma? | senjaramağa qoyamısa?jarama qoyamısa? | oljaramağa qoyamıdı?jarama qoyamıdı? | bizjaramağa qoyamıbız?jarama qoyamıbız? | sizjaramağa qoyamısız?jarama qoyamısız? | alajaramağa qoyamıdıla?jarama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be suitable? | menjaramağa qoymaymıma?jarama qoymaymıma? | senjaramağa qoymaymısa?jarama qoymaymısa? | oljaramağa qoymaymıdı?jarama qoymaymıdı? | bizjaramağa qoymaymıbız?jarama qoymaymıbız? | sizjaramağa qoymaymısız?jarama qoymaymısız? | alajaramağa qoymaymıdıla?jarama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be suitable | menjaramağa qoydumjarama qoydum | senjaramağa qoydungjarama qoydung | oljaramağa qoydujarama qoydu | bizjaramağa qoyduqjarama qoyduq | sizjaramağa qoyduğuzjarama qoyduğuz | alajaramağa qoydulajarama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be suitable | menjaramağa qoymadımjarama qoymadım | senjaramağa qoymadıngjarama qoymadıng | oljaramağa qoymadıjarama qoymadı | bizjaramağa qoymadıqjarama qoymadıq | sizjaramağa qoymadığızjarama qoymadığız | alajaramağa qoymadılajarama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be suitable? | menjaramağa qoydummu?jarama qoydummu? | senjaramağa qoydungmu?jarama qoydungmu? | oljaramağa qoydumu?jarama qoydumu? | bizjaramağa qoyduqmu?jarama qoyduqmu? | sizjaramağa qoyduğuzmu?jarama qoyduğuzmu? | alajaramağa qoydulamı?jarama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be suitable? | menjaramağa qoymadımmı?jarama qoymadımmı? | senjaramağa qoymadıngmı?jarama qoymadıngmı? | oljaramağa qoymadımı?jarama qoymadımı? | bizjaramağa qoymadıqmı?jarama qoymadıqmı? | sizjaramağa qoymadığızmı?jarama qoymadığızmı? | alajaramağa qoymadılamı?jarama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be suitable | menjarayalama | senjarayalasa | oljarayaladı | bizjarayalabız | sizjarayalasız | alajarayaladıla |
| Ability — presenthe can't be suitable | menjarayalmayma | senjarayalmaysa | oljarayalmaydı | bizjarayalmaybız | sizjarayalmaysız | alajarayalmaydıla |
| Ability — presentcan he be suitable? | menjarayalamıma? jarayalamamı? | senjarayalamısa? | oljarayalamıdı? | bizjarayalamıbız? jarayalabızmı? | sizjarayalamısız? | alajarayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be suitable? | menjarayalmaymıma? jarayalmaymamı? | senjarayalmaymısa? | oljarayalmaymıdı? | bizjarayalmaymıbız? jarayalmaybızmı? | sizjarayalmaymısız? | alajarayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be suitable | menjarayalsam | senjarayalsang | oljarayalsa | bizjarayalsaq | sizjarayalsağız | alajarayalsala |
| Ability — if I can…if he can't be suitable | menjarayalmasam | senjarayalmasang | oljarayalmasa | bizjarayalmasaq | sizjarayalmasağız | alajarayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be suitable | menjarayaldım | senjarayaldıng | oljarayaldı | bizjarayaldıq | sizjarayaldığız | alajarayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be suitable | menjarayalmadım | senjarayalmadıng | oljarayalmadı | bizjarayalmadıq | sizjarayalmadığız | alajarayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be suitable? | menjarayaldımmı? | senjarayaldıngmı? | oljarayaldımı? | bizjarayaldıqmı? | sizjarayaldığızmı? | alajarayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be suitable? | menjarayalmadımmı? | senjarayalmadıngmı? | oljarayalmadımı? | bizjarayalmadıqmı? | sizjarayalmadığızmı? | alajarayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be suitable | menjarayalğanma | senjarayalğansa | oljarayalğandı | bizjarayalğanbız | sizjarayalğansız | alajarayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be suitable | menjarayalmağanma | senjarayalmağansa | oljarayalmağandı | bizjarayalmağanbız | sizjarayalmağansız | alajarayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be suitable? | menjarayalğanmıma? jarayalğanmamı? | senjarayalğanmısa? | oljarayalğanmıdı? | bizjarayalğanmıbız? jarayalğanbızmı? | sizjarayalğanmısız? | alajarayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be suitable? | menjarayalmağanmıma? jarayalmağanmamı? | senjarayalmağanmısa? | oljarayalmağanmıdı? | bizjarayalmağanmıbız? jarayalmağanbızmı? | sizjarayalmağanmısız? | alajarayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be suitable | menjarayalğan edimjarayalğanem | senjarayalğan edingjarayalğaneng | oljarayalğan edijarayalğaned | bizjarayalğan edikjarayalğanek | sizjarayalğan edigizjarayalğanegiz | alajarayalğan edilejarayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be suitable | menjarayalmağan edimjarayalmağanem | senjarayalmağan edingjarayalmağaneng | oljarayalmağan edijarayalmağaned | bizjarayalmağan edikjarayalmağanek | sizjarayalmağan edigizjarayalmağanegiz | alajarayalmağan edilejarayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be suitable | menjarayala edimjarayalaem | senjarayala edingjarayalaeng | oljarayala edijarayalaed | bizjarayala edikjarayalaek | sizjarayala edigizjarayalaegiz | alajarayala edilejarayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be suitable | menjarayalmay edimjarayalmayem | senjarayalmay edingjarayalmayeng | oljarayalmay edijarayalmayed | bizjarayalmay edikjarayalmayek | sizjarayalmay edigizjarayalmayegiz | alajarayalmay edilejarayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be suitable | menjarayalırma | senjarayalırsa | oljarayalır | bizjarayalırbız | sizjarayalırsız | alajarayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be suitable | menjarayalmazma | senjarayalmazsa | oljarayalmaz | bizjarayalmazbız | sizjarayalmazsız | alajarayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be suitable? | menjarayalırmıma? jarayalırmamı? | senjarayalırmısa? | oljarayalırmı? | bizjarayalırmıbız? jarayalırbızmı? | sizjarayalırmısız? | alajarayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be suitable? | menjarayalmazmıma? jarayalmazmamı? | senjarayalmazmısa? | oljarayalmazmı? | bizjarayalmazmıbız? jarayalmazbızmı? | sizjarayalmazmısız? | alajarayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be suitable | menjarayallıqma | senjarayallıqsa | oljarayallıqdı | bizjarayallıqbız | sizjarayallıqsız | alajarayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be suitable | menjarayallıq tülme | senjarayallıq tülse | oljarayallıq tüldü | bizjarayallıq tülbüz | sizjarayallıq tülsüz | alajarayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be suitable? | menjarayallıqmıma? jarayallıqmamı? | senjarayallıqmısa? | oljarayallıqmıdı? | bizjarayallıqmıbız? jarayallıqbızmı? | sizjarayallıqmısız? | alajarayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be suitable? | menjarayallıq tülmüme? | senjarayallıq tülmüse? | oljarayallıq tülmüdü? | bizjarayallıq tülmübüz? | sizjarayallıq tülmüsüz? | alajarayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be suitable | menjarayalır edimjarayalır em | senjarayalır edingjarayalır eng | oljarayalır edijarayalır ed | bizjarayalır edikjarayalır ek | sizjarayalır edigizjarayalır egiz | alajarayalır edilejarayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be suitable | menjarayalmaz edimjarayalmaz em | senjarayalmaz edingjarayalmaz eng | oljarayalmaz edijarayalmaz ed | bizjarayalmaz edikjarayalmaz ek | sizjarayalmaz edigizjarayalmaz egiz | alajarayalmaz edilejarayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be suitable | senjarayalğınjarayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be suitable | senjarayalmağınjarayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being suitable | menjaray bolmazma | senjaray bolmazsa | oljaray bolmaz | bizjaray bolmazbız | sizjaray bolmazsız | alajaray bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being suitable (emphatic) | menjaramay bolmazma | senjaramay bolmazsa | oljaramay bolmaz | bizjaramay bolmazbız | sizjaramay bolmazsız | alajaramay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being suitable | menjaray tura bolmazma | senjaray tura bolmazsa | oljaray tura bolmaz | bizjaray tura bolmazbız | sizjaray tura bolmazsız | alajaray tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being suitable (emphatic) | menjaramay tura bolmazma | senjaramay tura bolmazsa | oljaramay tura bolmaz | bizjaramay tura bolmazbız | sizjaramay tura bolmazsız | alajaramay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being suitable | menjaramay turama | senjaramay turasa | oljaramay turadı | bizjaramay turabız | sizjaramay turasız | alajaramay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being suitable | menjaramay turmayma | senjaramay turmaysa | oljaramay turmaydı | bizjaramay turmaybız | sizjaramay turmaysız | alajaramay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being suitable? | menjaramay turmaymıma | senjaramay turmaymısa | oljaramay turmaymıdı | bizjaramay turmaymıbız | sizjaramay turmaymısız | alajaramay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been suitable | menjarağan bolmazma | senjarağan bolmazsa | oljarağan bolmaz | bizjarağan bolmazbız | sizjarağan bolmazsız | alajarağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been suitable (emphatic) | menjaramağan bolmazma | senjaramağan bolmazsa | oljaramağan bolmaz | bizjaramağan bolmazbız | sizjaramağan bolmazsız | alajaramağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been suitable | menjarağan bolmasam | senjarağan bolmasang | oljarağan bolmasa | bizjarağan bolmasaq | sizjarağan bolmasağız | alajarağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been suitable | menjaramağan bolmasam | senjaramağan bolmasang | oljaramağan bolmasa | bizjaramağan bolmasaq | sizjaramağan bolmasağız | alajaramağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be suitable | menjararıq bolmazma | senjararıq bolmazsa | oljararıq bolmaz | bizjararıq bolmazbız | sizjararıq bolmazsız | alajararıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be suitable (emphatic) | menjaramazlıq bolmazma | senjaramazlıq bolmazsa | oljaramazlıq bolmaz | bizjaramazlıq bolmazbız | sizjaramazlıq bolmazsız | alajaramazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be suitable | menjararıq bolmasam | senjararıq bolmasang | oljararıq bolmasa | bizjararıq bolmasaq | sizjararıq bolmasağız | alajararıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be suitable | menjaramazlıq bolmasam | senjaramazlıq bolmasang | oljaramazlıq bolmasa | bizjaramazlıq bolmasaq | sizjaramazlıq bolmasağız | alajaramazlıq bolmasala |