jarıtırğa
/dʒarɯtɯrʁa/
1. to light up, to illuminate, to make bright
- tawlanı kün jarıtadı — the sun lights up the mountains
- özenni için jarıtıb — lighting up the inside of the valley
- jolumu jarıtdıng — you lit up my road
2. to brighten someone's spirits, to bring joy to, to gladden
- kölün jarıtırğa — to lift his spirits
- ışarğanı betin jarıtdı — his smile lit up his face
- hapar aytıb jarıtadı — he gladdens them by telling stories
Conjugation
Common forms
- jarıtadıhe is lighting up
- jarıtdıhe lit up
- jarıthandıhe has lit up
- jarıtırhe will light up
- jarıtırıqdıhe is going to light up
- jarıta edihe was lighting up
- jarıtsaif he lights up
- jarıt!light up!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is lighting up | menjarıtama | senjarıtasa | oljarıtadı | bizjarıtabız | sizjarıtasız | alajarıtadıla |
| Present (simple & continuous)he is not lighting up | menjarıtmayma | senjarıtmaysa | oljarıtmaydı | bizjarıtmaybız | sizjarıtmaysız | alajarıtmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he lighting up? | menjarıtamıma? jarıtamamı? | senjarıtamısa? | oljarıtamıdı? | bizjarıtamıbız? jarıtabızmı? | sizjarıtamısız? | alajarıtamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he lighting up? | menjarıtmaymıma? jarıtmaymamı? | senjarıtmaymısa? | oljarıtmaymıdı? | bizjarıtmaymıbız? jarıtmaybızmı? | sizjarıtmaymısız? | alajarıtmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually lights up | menjarıtıwçanma | senjarıtıwçansa | oljarıtıwçandı | bizjarıtıwçanbız | sizjarıtıwçansız | alajarıtıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually light up | menjarıtıwçan tülme | senjarıtıwçan tülse | oljarıtıwçan tüldü | bizjarıtıwçan tülbüz | sizjarıtıwçan tülsüz | alajarıtıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually light up? | menjarıtıwçanmıma? jarıtıwçanmamı? | senjarıtıwçanmısa? | oljarıtıwçanmıdı? | bizjarıtıwçanmıbız? jarıtıwçanbızmı? | sizjarıtıwçanmısız? | alajarıtıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually light up? | menjarıtıwçan tülmüme? | senjarıtıwçan tülmüse? | oljarıtıwçan tülmüdü? | bizjarıtıwçan tülmübüz? | sizjarıtıwçan tülmüsüz? | alajarıtıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has lit up and remains so | oljarıtıbdı | alajarıtıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he lit up? | oljarıtıbmıdı? | alajarıtıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of lighting up | menjarıta turama | senjarıta turasa | oljarıta turadı | bizjarıta turabız | sizjarıta turasız | alajarıta turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of lighting up | menjarıta turmayma | senjarıta turmaysa | oljarıta turmaydı | bizjarıta turmaybız | sizjarıta turmaysız | alajarıta turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of lighting up? | menjarıta turamıma? jarıta turamamı? | senjarıta turamısa? | oljarıta turamıdı? | bizjarıta turamıbız? jarıta turabızmı? | sizjarıta turamısız? | alajarıta turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of lighting up? | menjarıta turmaymıma? jarıta turmaymamı? | senjarıta turmaymısa? | oljarıta turmaymıdı? | bizjarıta turmaymıbız? jarıta turmaybızmı? | sizjarıta turmaymısız? | alajarıta turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he lit up | menjarıtdım | senjarıtdıng | oljarıtdı | bizjarıtdıq | sizjarıtdığız | alajarıtdıla |
| Simple past (definite)he didn't light up | menjarıtmadım | senjarıtmadıng | oljarıtmadı | bizjarıtmadıq | sizjarıtmadığız | alajarıtmadıla |
| Simple past (definite)did he light up? | menjarıtdımmı? | senjarıtdıngmı? | oljarıtdımı? | bizjarıtdıqmı? | sizjarıtdığızmı? | alajarıtdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he light up? | menjarıtmadımmı? | senjarıtmadıngmı? | oljarıtmadımı? | bizjarıtmadıqmı? | sizjarıtmadığızmı? | alajarıtmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has lit up | menjarıthanma | senjarıthansa | oljarıthandı | bizjarıthanbız | sizjarıthansız | alajarıthandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't lit up | menjarıtmağanma | senjarıtmağansa | oljarıtmağandı | bizjarıtmağanbız | sizjarıtmağansız | alajarıtmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he lit up? | menjarıthanmıma? jarıthanmamı? | senjarıthanmısa? | oljarıthanmıdı? | bizjarıthanmıbız? jarıthanbızmı? | sizjarıthanmısız? | alajarıthanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he lit up? | menjarıtmağanmıma? jarıtmağanmamı? | senjarıtmağanmısa? | oljarıtmağanmıdı? | bizjarıtmağanmıbız? jarıtmağanbızmı? | sizjarıtmağanmısız? | alajarıtmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will light up | menjarıtırma | senjarıtırsa | oljarıtır | bizjarıtırbız | sizjarıtırsız | alajarıtırla |
| Indefinite future (future I)he won't light up | menjarıtmazma | senjarıtmazsa | oljarıtmaz | bizjarıtmazbız | sizjarıtmazsız | alajarıtmazla |
| Indefinite future (future I)will he light up? | menjarıtırmıma? jarıtırmamı? | senjarıtırmısa? | oljarıtırmı? | bizjarıtırmıbız? jarıtırbızmı? | sizjarıtırmısız? | alajarıtırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he light up? | menjarıtmazmıma? jarıtmazmamı? | senjarıtmazmısa? | oljarıtmazmı? | bizjarıtmazmıbız? jarıtmazbızmı? | sizjarıtmazmısız? | alajarıtmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to light up | menjarıtırıqma | senjarıtırıqsa | oljarıtırıqdı | bizjarıtırıqbız | sizjarıtırıqsız | alajarıtırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to light up | menjarıtırıq tülme | senjarıtırıq tülse | oljarıtırıq tüldü | bizjarıtırıq tülbüz | sizjarıtırıq tülsüz | alajarıtırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to light up? | menjarıtırıqmıma? jarıtırıqmamı? | senjarıtırıqmısa? | oljarıtırıqmıdı? | bizjarıtırıqmıbız? jarıtırıqbızmı? | sizjarıtırıqmısız? | alajarıtırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to light up? | menjarıtırıq tülmüme? | senjarıtırıq tülmüse? | oljarıtırıq tülmüdü? | bizjarıtırıq tülmübüz? | sizjarıtırıq tülmüsüz? | alajarıtırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had lit up | menjarıthan edimjarıthanem | senjarıthan edingjarıthaneng | oljarıthan edijarıthaned | bizjarıthan edikjarıthanek | sizjarıthan edigizjarıthanegiz | alajarıthan edilejarıthanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't lit up | menjarıtmağan edimjarıtmağanem | senjarıtmağan edingjarıtmağaneng | oljarıtmağan edijarıtmağaned | bizjarıtmağan edikjarıtmağanek | sizjarıtmağan edigizjarıtmağanegiz | alajarıtmağan edilejarıtmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was lighting up | menjarıta edimjarıtaem | senjarıta edingjarıtaeng | oljarıta edijarıtaed | bizjarıta edikjarıtaek | sizjarıta edigizjarıtaegiz | alajarıta edilejarıtaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't lighting up | menjarıtmay edimjarıtmayem | senjarıtmay edingjarıtmayeng | oljarıtmay edijarıtmayed | bizjarıtmay edikjarıtmayek | sizjarıtmay edigizjarıtmayegiz | alajarıtmay edilejarıtmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to light up | menjarıtıwçan edimjarıtıwçanem | senjarıtıwçan edingjarıtıwçaneng | oljarıtıwçan edijarıtıwçaned | bizjarıtıwçan edikjarıtıwçanek | sizjarıtıwçan edigizjarıtıwçanegiz | alajarıtıwçan edilejarıtıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to light up | menjarıtıwçan tül edimjarıtıwçan tül em | senjarıtıwçan tül edingjarıtıwçan tül eng | oljarıtıwçan tül edijarıtıwçan tül ed | bizjarıtıwçan tül edikjarıtıwçan tül ek | sizjarıtıwçan tül edigizjarıtıwçan tül egiz | alajarıtıwçan tül edilejarıtıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had lit up and remained so | oljarıtıb edi | alajarıtıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't lit up | oljarıtıb tül edi | alajarıtıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of lighting up | menjarıta tura edimjarıta turaem | senjarıta tura edingjarıta turaeng | oljarıta tura edijarıta turaed | bizjarıta tura edikjarıta turaek | sizjarıta tura edigizjarıta turaegiz | alajarıta tura edilejarıta turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of lighting up | menjarıta turmay edimjarıta turmayem | senjarıta turmay edingjarıta turmayeng | oljarıta turmay edijarıta turmayed | bizjarıta turmay edikjarıta turmayek | sizjarıta turmay edigizjarıta turmayegiz | alajarıta turmay edilejarıta turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would light up | menjarıtır edimjarıtır em | senjarıtır edingjarıtır eng | oljarıtır edijarıtır ed | bizjarıtır edikjarıtır ek | sizjarıtır edigizjarıtır egiz | alajarıtır edilejarıtır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't light up | menjarıtmaz edimjarıtmaz em | senjarıtmaz edingjarıtmaz eng | oljarıtmaz edijarıtmaz ed | bizjarıtmaz edikjarıtmaz ek | sizjarıtmaz edigizjarıtmaz egiz | alajarıtmaz edilejarıtmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have lit up | menjarıtırıq edimjarıtırıq em | senjarıtırıq edingjarıtırıq eng | oljarıtırıq edijarıtırıq ed | bizjarıtırıq edikjarıtırıq ek | sizjarıtırıq edigizjarıtırıq egiz | alajarıtırıq edilejarıtırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have lit up | menjarıtırıq tül edimjarıtırıq tül em | senjarıtırıq tül edingjarıtırıq tül eng | oljarıtırıq tül edijarıtırıq tül ed | bizjarıtırıq tül edikjarıtırıq tül ek | sizjarıtırıq tül edigizjarıtırıq tül egiz | alajarıtırıq tül edilejarıtırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he lights up | menjarıtsam | senjarıtsang | oljarıtsa | bizjarıtsaq | sizjarıtsağız | alajarıtsala |
| Conditionalif he doesn't light up | menjarıtmasam | senjarıtmasang | oljarıtmasa | bizjarıtmasaq | sizjarıtmasağız | alajarıtmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is lighting up | menjarıta esem | senjarıta eseng | oljarıta ese | bizjarıta esek | sizjarıta esegiz | alajarıta esele |
| Conditional, present realif he is not lighting up | menjarıtmay esem | senjarıtmay eseng | oljarıtmay ese | bizjarıtmay esek | sizjarıtmay esegiz | alajarıtmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he lit up | menjarıtsam edijarıtsam ed | senjarıtsang edijarıtsang ed | oljarıtsa edijarıtsaed | bizjarıtsaq edijarıtsaq ed | sizjarıtsağız edijarıtsağız ed | alajarıtsala edijarıtsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't light up | menjarıtmasam edijarıtmasam ed | senjarıtmasang edijarıtmasang ed | oljarıtmasa edijarıtmasaed | bizjarıtmasaq edijarıtmasaq ed | sizjarıtmasağız edijarıtmasağız ed | alajarıtmasala edijarıtmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he lit up | menjarıtdım esem | senjarıtdıng eseng | oljarıtdı ese | bizjarıtdıq esek | sizjarıtdığız esegiz | alajarıtdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't light up | menjarıtmadım esem | senjarıtmadıng eseng | oljarıtmadı ese | bizjarıtmadıq esek | sizjarıtmadığız esegiz | alajarıtmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did light up (indeed) | menjarıthan esem | senjarıthan eseng | oljarıthan ese | bizjarıthan esek | sizjarıthan esegiz | alajarıthan esele |
| Conditional, past realif he didn't light up (indeed) | menjarıtmağan esem | senjarıtmağan eseng | oljarıtmağan ese | bizjarıtmağan esek | sizjarıtmağan esegiz | alajarıtmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had lit up | menjarıthan bolsam | senjarıthan bolsang | oljarıthan bolsa | bizjarıthan bolsaq | sizjarıthan bolsağız | alajarıthan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't lit up | menjarıtmağan bolsam | senjarıtmağan bolsang | oljarıtmağan bolsa | bizjarıtmağan bolsaq | sizjarıtmağan bolsağız | alajarıtmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had lit up | menjarıthan bolsam edijarıthan bolsam ed | senjarıthan bolsang edijarıthan bolsang ed | oljarıthan bolsa edijarıthan bolsaed | bizjarıthan bolsaq edijarıthan bolsaq ed | sizjarıthan bolsağız edijarıthan bolsağız ed | alajarıthan bolsala edijarıthan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't lit up | menjarıtmağan bolsam edijarıtmağan bolsam ed | senjarıtmağan bolsang edijarıtmağan bolsang ed | oljarıtmağan bolsa edijarıtmağan bolsaed | bizjarıtmağan bolsaq edijarıtmağan bolsaq ed | sizjarıtmağan bolsağız edijarıtmağan bolsağız ed | alajarıtmağan bolsala edijarıtmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will light up | menjarıtır esem | senjarıtır eseng | oljarıtır ese | bizjarıtır esek | sizjarıtır esegiz | alajarıtır esele |
| Conditional, aoristif he won't light up | menjarıtmaz esem | senjarıtmaz eseng | oljarıtmaz ese | bizjarıtmaz esek | sizjarıtmaz esegiz | alajarıtmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to light up | menjarıtırıq esem | senjarıtırıq eseng | oljarıtırıq ese | bizjarıtırıq esek | sizjarıtırıq esegiz | alajarıtırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to light up | menjarıtırıq tül esem | senjarıtırıq tül eseng | oljarıtırıq tül ese | bizjarıtırıq tül esek | sizjarıtırıq tül esegiz | alajarıtırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to light up | menjarıtırıq bolsam | senjarıtırıq bolsang | oljarıtırıq bolsa | bizjarıtırıq bolsaq | sizjarıtırıq bolsağız | alajarıtırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to light up | menjarıtmazlıq bolsam | senjarıtmazlıq bolsang | oljarıtmazlıq bolsa | bizjarıtmazlıq bolsaq | sizjarıtmazlıq bolsağız | alajarıtmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso jarıtdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be lighting up | menjarıta bolurma | senjarıta bolursa | oljarıta bolur | bizjarıta bolurbuz | sizjarıta bolursuz | alajarıta bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be lighting up | menjarıtmay bolurma | senjarıtmay bolursa | oljarıtmay bolur | bizjarıtmay bolurbuz | sizjarıtmay bolursuz | alajarıtmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of lighting up | menjarıta tura bolurma | senjarıta tura bolursa | oljarıta tura bolur | bizjarıta tura bolurbuz | sizjarıta tura bolursuz | alajarıta tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not lighting up | menjarıtmay tura bolurma | senjarıtmay tura bolursa | oljarıtmay tura bolur | bizjarıtmay tura bolurbuz | sizjarıtmay tura bolursuz | alajarıtmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have lit up | menjarıthan bolurma | senjarıthan bolursa | oljarıthan bolur | bizjarıthan bolurbuz | sizjarıthan bolursuz | alajarıthan bolurla |
| Inference (must have)he must not have lit up | menjarıtmağan bolurma | senjarıtmağan bolursa | oljarıtmağan bolur | bizjarıtmağan bolurbuz | sizjarıtmağan bolursuz | alajarıtmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to light up | menjarıtırıq bolurma | senjarıtırıq bolursa | oljarıtırıq bolur | bizjarıtırıq bolurbuz | sizjarıtırıq bolursuz | alajarıtırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to light up | menjarıtmazlıq bolurma | senjarıtmazlıq bolursa | oljarıtmazlıq bolur | bizjarıtmazlıq bolurbuz | sizjarıtmazlıq bolursuz | alajarıtmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it light up | menjarıtayım | senjarıt! | oljarıtsın | bizjarıtayıq | sizjarıtığız! | alajarıtsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not light up | menjarıtmayım | senjarıtma! | oljarıtmasın | bizjarıtmayıq | sizjarıtmağız! | alajarıtmasınla |
| Commands & suggestionsshould he light up? | menjarıtayımmı? | oljarıtsınmı? | bizjarıtayıqmı? | alajarıtsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not light up? | menjarıtmayımmı? | oljarıtmasınmı? | bizjarıtmayıqmı? | alajarıtmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it light up | senjarıtçı2 | oljarıtsınçı | sizjarıtçığız | alajarıtsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not light up | senjarıtmaçı2 | oljarıtmasınçı | sizjarıtmaçığız | alajarıtmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you light up | senjarıthınjarıthı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not light up | senjarıtmağınjarıtmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he lit up | menjarıthay edim jarıtha edim | senjarıthay eding jarıtha eding | oljarıthay edi jarıtha edi | bizjarıthay edik jarıtha edik | sizjarıthay edigiz jarıtha edigiz | alajarıthay edile jarıtha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not light up | menjarıtmağay edim jarıtmağa edim | senjarıtmağay eding jarıtmağa eding | oljarıtmağay edi jarıtmağa edi | bizjarıtmağay edik jarıtmağa edik | sizjarıtmağay edigiz jarıtmağa edigiz | alajarıtmağay edile jarıtmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to light up | menjarıtmağa qoyayımjarıtma qoyayım | senjarıtmağa qoy!jarıtma qoy! | oljarıtmağa qoysunjarıtma qoysun | bizjarıtmağa qoyayıqjarıtma qoyayıq | sizjarıtmağa qoyuğuz!jarıtma qoyuğuz! | alajarıtmağa qoysunlajarıtma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to light up | menjarıtmağa qoymayımjarıtma qoymayım | senjarıtmağa qoyma!jarıtma qoyma! | oljarıtmağa qoymasınjarıtma qoymasın | bizjarıtmağa qoymayıqjarıtma qoymayıq | sizjarıtmağa qoymağız!jarıtma qoymağız! | alajarıtmağa qoymasınlajarıtma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to light up? | menjarıtmağa qoyayımmı?jarıtma qoyayımmı? | oljarıtmağa qoysunmu?jarıtma qoysunmu? | bizjarıtmağa qoyayıqmı?jarıtma qoyayıqmı? | alajarıtmağa qoysunlamı?jarıtma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to light up? | menjarıtmağa qoymayımmı?jarıtma qoymayımmı? | oljarıtmağa qoymasınmı?jarıtma qoymasınmı? | bizjarıtmağa qoymayıqmı?jarıtma qoymayıqmı? | alajarıtmağa qoymasınlamı?jarıtma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to light up | menjarıtmağa qoyamajarıtma qoyama | senjarıtmağa qoyasajarıtma qoyasa | oljarıtmağa qoyadıjarıtma qoyadı | bizjarıtmağa qoyabızjarıtma qoyabız | sizjarıtmağa qoyasızjarıtma qoyasız | alajarıtmağa qoyadılajarıtma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to light up | menjarıtmağa qoymaymajarıtma qoymayma | senjarıtmağa qoymaysajarıtma qoymaysa | oljarıtmağa qoymaydıjarıtma qoymaydı | bizjarıtmağa qoymaybızjarıtma qoymaybız | sizjarıtmağa qoymaysızjarıtma qoymaysız | alajarıtmağa qoymaydılajarıtma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to light up? | menjarıtmağa qoyamıma?jarıtma qoyamıma? | senjarıtmağa qoyamısa?jarıtma qoyamısa? | oljarıtmağa qoyamıdı?jarıtma qoyamıdı? | bizjarıtmağa qoyamıbız?jarıtma qoyamıbız? | sizjarıtmağa qoyamısız?jarıtma qoyamısız? | alajarıtmağa qoyamıdıla?jarıtma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to light up? | menjarıtmağa qoymaymıma?jarıtma qoymaymıma? | senjarıtmağa qoymaymısa?jarıtma qoymaymısa? | oljarıtmağa qoymaymıdı?jarıtma qoymaymıdı? | bizjarıtmağa qoymaymıbız?jarıtma qoymaymıbız? | sizjarıtmağa qoymaymısız?jarıtma qoymaymısız? | alajarıtmağa qoymaymıdıla?jarıtma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to light up | menjarıtmağa qoydumjarıtma qoydum | senjarıtmağa qoydungjarıtma qoydung | oljarıtmağa qoydujarıtma qoydu | bizjarıtmağa qoyduqjarıtma qoyduq | sizjarıtmağa qoyduğuzjarıtma qoyduğuz | alajarıtmağa qoydulajarıtma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to light up | menjarıtmağa qoymadımjarıtma qoymadım | senjarıtmağa qoymadıngjarıtma qoymadıng | oljarıtmağa qoymadıjarıtma qoymadı | bizjarıtmağa qoymadıqjarıtma qoymadıq | sizjarıtmağa qoymadığızjarıtma qoymadığız | alajarıtmağa qoymadılajarıtma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to light up? | menjarıtmağa qoydummu?jarıtma qoydummu? | senjarıtmağa qoydungmu?jarıtma qoydungmu? | oljarıtmağa qoydumu?jarıtma qoydumu? | bizjarıtmağa qoyduqmu?jarıtma qoyduqmu? | sizjarıtmağa qoyduğuzmu?jarıtma qoyduğuzmu? | alajarıtmağa qoydulamı?jarıtma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to light up? | menjarıtmağa qoymadımmı?jarıtma qoymadımmı? | senjarıtmağa qoymadıngmı?jarıtma qoymadıngmı? | oljarıtmağa qoymadımı?jarıtma qoymadımı? | bizjarıtmağa qoymadıqmı?jarıtma qoymadıqmı? | sizjarıtmağa qoymadığızmı?jarıtma qoymadığızmı? | alajarıtmağa qoymadılamı?jarıtma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can light up | menjarıtalama | senjarıtalasa | oljarıtaladı | bizjarıtalabız | sizjarıtalasız | alajarıtaladıla |
| Ability — presenthe can't light up | menjarıtalmayma | senjarıtalmaysa | oljarıtalmaydı | bizjarıtalmaybız | sizjarıtalmaysız | alajarıtalmaydıla |
| Ability — presentcan he light up? | menjarıtalamıma? jarıtalamamı? | senjarıtalamısa? | oljarıtalamıdı? | bizjarıtalamıbız? jarıtalabızmı? | sizjarıtalamısız? | alajarıtalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he light up? | menjarıtalmaymıma? jarıtalmaymamı? | senjarıtalmaymısa? | oljarıtalmaymıdı? | bizjarıtalmaymıbız? jarıtalmaybızmı? | sizjarıtalmaymısız? | alajarıtalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can light up | menjarıtalsam | senjarıtalsang | oljarıtalsa | bizjarıtalsaq | sizjarıtalsağız | alajarıtalsala |
| Ability — if I can…if he can't light up | menjarıtalmasam | senjarıtalmasang | oljarıtalmasa | bizjarıtalmasaq | sizjarıtalmasağız | alajarıtalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to light up | menjarıtaldım | senjarıtaldıng | oljarıtaldı | bizjarıtaldıq | sizjarıtaldığız | alajarıtaldıla |
| Ability — simple pasthe could not light up | menjarıtalmadım | senjarıtalmadıng | oljarıtalmadı | bizjarıtalmadıq | sizjarıtalmadığız | alajarıtalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to light up? | menjarıtaldımmı? | senjarıtaldıngmı? | oljarıtaldımı? | bizjarıtaldıqmı? | sizjarıtaldığızmı? | alajarıtaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he light up? | menjarıtalmadımmı? | senjarıtalmadıngmı? | oljarıtalmadımı? | bizjarıtalmadıqmı? | sizjarıtalmadığızmı? | alajarıtalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to light up | menjarıtalğanma | senjarıtalğansa | oljarıtalğandı | bizjarıtalğanbız | sizjarıtalğansız | alajarıtalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to light up | menjarıtalmağanma | senjarıtalmağansa | oljarıtalmağandı | bizjarıtalmağanbız | sizjarıtalmağansız | alajarıtalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to light up? | menjarıtalğanmıma? jarıtalğanmamı? | senjarıtalğanmısa? | oljarıtalğanmıdı? | bizjarıtalğanmıbız? jarıtalğanbızmı? | sizjarıtalğanmısız? | alajarıtalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to light up? | menjarıtalmağanmıma? jarıtalmağanmamı? | senjarıtalmağanmısa? | oljarıtalmağanmıdı? | bizjarıtalmağanmıbız? jarıtalmağanbızmı? | sizjarıtalmağanmısız? | alajarıtalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to light up | menjarıtalğan edimjarıtalğanem | senjarıtalğan edingjarıtalğaneng | oljarıtalğan edijarıtalğaned | bizjarıtalğan edikjarıtalğanek | sizjarıtalğan edigizjarıtalğanegiz | alajarıtalğan edilejarıtalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to light up | menjarıtalmağan edimjarıtalmağanem | senjarıtalmağan edingjarıtalmağaneng | oljarıtalmağan edijarıtalmağaned | bizjarıtalmağan edikjarıtalmağanek | sizjarıtalmağan edigizjarıtalmağanegiz | alajarıtalmağan edilejarıtalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could light up | menjarıtala edimjarıtalaem | senjarıtala edingjarıtalaeng | oljarıtala edijarıtalaed | bizjarıtala edikjarıtalaek | sizjarıtala edigizjarıtalaegiz | alajarıtala edilejarıtalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not light up | menjarıtalmay edimjarıtalmayem | senjarıtalmay edingjarıtalmayeng | oljarıtalmay edijarıtalmayed | bizjarıtalmay edikjarıtalmayek | sizjarıtalmay edigizjarıtalmayegiz | alajarıtalmay edilejarıtalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to light up | menjarıtalırma | senjarıtalırsa | oljarıtalır | bizjarıtalırbız | sizjarıtalırsız | alajarıtalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to light up | menjarıtalmazma | senjarıtalmazsa | oljarıtalmaz | bizjarıtalmazbız | sizjarıtalmazsız | alajarıtalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to light up? | menjarıtalırmıma? jarıtalırmamı? | senjarıtalırmısa? | oljarıtalırmı? | bizjarıtalırmıbız? jarıtalırbızmı? | sizjarıtalırmısız? | alajarıtalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to light up? | menjarıtalmazmıma? jarıtalmazmamı? | senjarıtalmazmısa? | oljarıtalmazmı? | bizjarıtalmazmıbız? jarıtalmazbızmı? | sizjarıtalmazmısız? | alajarıtalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to light up | menjarıtallıqma | senjarıtallıqsa | oljarıtallıqdı | bizjarıtallıqbız | sizjarıtallıqsız | alajarıtallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to light up | menjarıtallıq tülme | senjarıtallıq tülse | oljarıtallıq tüldü | bizjarıtallıq tülbüz | sizjarıtallıq tülsüz | alajarıtallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to light up? | menjarıtallıqmıma? jarıtallıqmamı? | senjarıtallıqmısa? | oljarıtallıqmıdı? | bizjarıtallıqmıbız? jarıtallıqbızmı? | sizjarıtallıqmısız? | alajarıtallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to light up? | menjarıtallıq tülmüme? | senjarıtallıq tülmüse? | oljarıtallıq tülmüdü? | bizjarıtallıq tülmübüz? | sizjarıtallıq tülmüsüz? | alajarıtallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to light up | menjarıtalır edimjarıtalır em | senjarıtalır edingjarıtalır eng | oljarıtalır edijarıtalır ed | bizjarıtalır edikjarıtalır ek | sizjarıtalır edigizjarıtalır egiz | alajarıtalır edilejarıtalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to light up | menjarıtalmaz edimjarıtalmaz em | senjarıtalmaz edingjarıtalmaz eng | oljarıtalmaz edijarıtalmaz ed | bizjarıtalmaz edikjarıtalmaz ek | sizjarıtalmaz edigizjarıtalmaz egiz | alajarıtalmaz edilejarıtalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to light up | senjarıtalğınjarıtalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to light up | senjarıtalmağınjarıtalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be lighting up | menjarıta bolmazma | senjarıta bolmazsa | oljarıta bolmaz | bizjarıta bolmazbız | sizjarıta bolmazsız | alajarıta bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be lighting up (emphatic) | menjarıtmay bolmazma | senjarıtmay bolmazsa | oljarıtmay bolmaz | bizjarıtmay bolmazbız | sizjarıtmay bolmazsız | alajarıtmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of lighting up | menjarıta tura bolmazma | senjarıta tura bolmazsa | oljarıta tura bolmaz | bizjarıta tura bolmazbız | sizjarıta tura bolmazsız | alajarıta tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not lighting up (emphatic) | menjarıtmay tura bolmazma | senjarıtmay tura bolmazsa | oljarıtmay tura bolmaz | bizjarıtmay tura bolmazbız | sizjarıtmay tura bolmazsız | alajarıtmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not lighting up | menjarıtmay turama | senjarıtmay turasa | oljarıtmay turadı | bizjarıtmay turabız | sizjarıtmay turasız | alajarıtmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not lighting up | menjarıtmay turmayma | senjarıtmay turmaysa | oljarıtmay turmaydı | bizjarıtmay turmaybız | sizjarıtmay turmaysız | alajarıtmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not lighting up? | menjarıtmay turmaymıma | senjarıtmay turmaymısa | oljarıtmay turmaymıdı | bizjarıtmay turmaymıbız | sizjarıtmay turmaymısız | alajarıtmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have lit up | menjarıthan bolmazma | senjarıthan bolmazsa | oljarıthan bolmaz | bizjarıthan bolmazbız | sizjarıthan bolmazsız | alajarıthan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have lit up (emphatic) | menjarıtmağan bolmazma | senjarıtmağan bolmazsa | oljarıtmağan bolmaz | bizjarıtmağan bolmazbız | sizjarıtmağan bolmazsız | alajarıtmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had lit up | menjarıthan bolmasam | senjarıthan bolmasang | oljarıthan bolmasa | bizjarıthan bolmasaq | sizjarıthan bolmasağız | alajarıthan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't lit up | menjarıtmağan bolmasam | senjarıtmağan bolmasang | oljarıtmağan bolmasa | bizjarıtmağan bolmasaq | sizjarıtmağan bolmasağız | alajarıtmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to light up | menjarıtırıq bolmazma | senjarıtırıq bolmazsa | oljarıtırıq bolmaz | bizjarıtırıq bolmazbız | sizjarıtırıq bolmazsız | alajarıtırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to light up (emphatic) | menjarıtmazlıq bolmazma | senjarıtmazlıq bolmazsa | oljarıtmazlıq bolmaz | bizjarıtmazlıq bolmazbız | sizjarıtmazlıq bolmazsız | alajarıtmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to light up | menjarıtırıq bolmasam | senjarıtırıq bolmasang | oljarıtırıq bolmasa | bizjarıtırıq bolmasaq | sizjarıtırıq bolmasağız | alajarıtırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to light up | menjarıtmazlıq bolmasam | senjarıtmazlıq bolmasang | oljarıtmazlıq bolmasa | bizjarıtmazlıq bolmasaq | sizjarıtmazlıq bolmasağız | alajarıtmazlıq bolmasala |