hırşılarğa
/xɯrʃɯlarʁa/
1. to sharpen, to whet, to hone
- çalqını hırşılarğa — to whet the scythe
- hırşı bla hırşılarğa — to sharpen something on a whetstone
- hırşılab tururğa — to keep something sharpened
2. to set someone against another, to embitter someone
- hırşılab tururğa — to keep setting someone against another
- jaşnı hırşılarğa — to set the lad against someone
- birewnü hırşılarğa — to embitter someone
Conjugation
Common forms
- hırşılaydıhe is sharpening
- hırşıladıhe sharpened
- hırşılağandıhe has sharpened
- hırşılarhe will sharpen
- hırşılarıqdıhe is going to sharpen
- hırşılay edihe was sharpening
- hırşılasaif he sharpens
- hırşıla!sharpen!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is sharpening | menhırşılayma | senhırşılaysa | olhırşılaydı | bizhırşılaybız | sizhırşılaysız | alahırşılaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not sharpening | menhırşılamayma | senhırşılamaysa | olhırşılamaydı | bizhırşılamaybız | sizhırşılamaysız | alahırşılamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he sharpening? | menhırşılaymıma? hırşılaymamı? | senhırşılaymısa? | olhırşılaymıdı? | bizhırşılaymıbız? hırşılaybızmı? | sizhırşılaymısız? | alahırşılaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he sharpening? | menhırşılamaymıma? hırşılamaymamı? | senhırşılamaymısa? | olhırşılamaymıdı? | bizhırşılamaymıbız? hırşılamaybızmı? | sizhırşılamaymısız? | alahırşılamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually sharpens | menhırşılawçanma | senhırşılawçansa | olhırşılawçandı | bizhırşılawçanbız | sizhırşılawçansız | alahırşılawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually sharpen | menhırşılawçan tülme | senhırşılawçan tülse | olhırşılawçan tüldü | bizhırşılawçan tülbüz | sizhırşılawçan tülsüz | alahırşılawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually sharpen? | menhırşılawçanmıma? hırşılawçanmamı? | senhırşılawçanmısa? | olhırşılawçanmıdı? | bizhırşılawçanmıbız? hırşılawçanbızmı? | sizhırşılawçanmısız? | alahırşılawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually sharpen? | menhırşılawçan tülmüme? | senhırşılawçan tülmüse? | olhırşılawçan tülmüdü? | bizhırşılawçan tülmübüz? | sizhırşılawçan tülmüsüz? | alahırşılawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has sharpened and remains so | olhırşılabdı | alahırşılabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he sharpened? | olhırşılabmıdı? | alahırşılabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of sharpening | menhırşılay turama | senhırşılay turasa | olhırşılay turadı | bizhırşılay turabız | sizhırşılay turasız | alahırşılay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of sharpening | menhırşılay turmayma | senhırşılay turmaysa | olhırşılay turmaydı | bizhırşılay turmaybız | sizhırşılay turmaysız | alahırşılay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of sharpening? | menhırşılay turamıma? hırşılay turamamı? | senhırşılay turamısa? | olhırşılay turamıdı? | bizhırşılay turamıbız? hırşılay turabızmı? | sizhırşılay turamısız? | alahırşılay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of sharpening? | menhırşılay turmaymıma? hırşılay turmaymamı? | senhırşılay turmaymısa? | olhırşılay turmaymıdı? | bizhırşılay turmaymıbız? hırşılay turmaybızmı? | sizhırşılay turmaymısız? | alahırşılay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he sharpened | menhırşıladım | senhırşıladıng | olhırşıladı | bizhırşıladıq | sizhırşıladığız | alahırşıladıla |
| Simple past (definite)he didn't sharpen | menhırşılamadım | senhırşılamadıng | olhırşılamadı | bizhırşılamadıq | sizhırşılamadığız | alahırşılamadıla |
| Simple past (definite)did he sharpen? | menhırşıladımmı? | senhırşıladıngmı? | olhırşıladımı? | bizhırşıladıqmı? | sizhırşıladığızmı? | alahırşıladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he sharpen? | menhırşılamadımmı? | senhırşılamadıngmı? | olhırşılamadımı? | bizhırşılamadıqmı? | sizhırşılamadığızmı? | alahırşılamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has sharpened | menhırşılağanma | senhırşılağansa | olhırşılağandı | bizhırşılağanbız | sizhırşılağansız | alahırşılağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't sharpened | menhırşılamağanma | senhırşılamağansa | olhırşılamağandı | bizhırşılamağanbız | sizhırşılamağansız | alahırşılamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he sharpened? | menhırşılağanmıma? hırşılağanmamı? | senhırşılağanmısa? | olhırşılağanmıdı? | bizhırşılağanmıbız? hırşılağanbızmı? | sizhırşılağanmısız? | alahırşılağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he sharpened? | menhırşılamağanmıma? hırşılamağanmamı? | senhırşılamağanmısa? | olhırşılamağanmıdı? | bizhırşılamağanmıbız? hırşılamağanbızmı? | sizhırşılamağanmısız? | alahırşılamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will sharpen | menhırşılarma | senhırşılarsa | olhırşılar | bizhırşılarbız | sizhırşılarsız | alahırşılarla |
| Indefinite future (future I)he won't sharpen | menhırşılamazma | senhırşılamazsa | olhırşılamaz | bizhırşılamazbız | sizhırşılamazsız | alahırşılamazla |
| Indefinite future (future I)will he sharpen? | menhırşılarmıma? hırşılarmamı? | senhırşılarmısa? | olhırşılarmı? | bizhırşılarmıbız? hırşılarbızmı? | sizhırşılarmısız? | alahırşılarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he sharpen? | menhırşılamazmıma? hırşılamazmamı? | senhırşılamazmısa? | olhırşılamazmı? | bizhırşılamazmıbız? hırşılamazbızmı? | sizhırşılamazmısız? | alahırşılamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to sharpen | menhırşılarıqma | senhırşılarıqsa | olhırşılarıqdı | bizhırşılarıqbız | sizhırşılarıqsız | alahırşılarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to sharpen | menhırşılarıq tülme | senhırşılarıq tülse | olhırşılarıq tüldü | bizhırşılarıq tülbüz | sizhırşılarıq tülsüz | alahırşılarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to sharpen? | menhırşılarıqmıma? hırşılarıqmamı? | senhırşılarıqmısa? | olhırşılarıqmıdı? | bizhırşılarıqmıbız? hırşılarıqbızmı? | sizhırşılarıqmısız? | alahırşılarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to sharpen? | menhırşılarıq tülmüme? | senhırşılarıq tülmüse? | olhırşılarıq tülmüdü? | bizhırşılarıq tülmübüz? | sizhırşılarıq tülmüsüz? | alahırşılarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had sharpened | menhırşılağan edimhırşılağanem | senhırşılağan edinghırşılağaneng | olhırşılağan edihırşılağaned | bizhırşılağan edikhırşılağanek | sizhırşılağan edigizhırşılağanegiz | alahırşılağan edilehırşılağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't sharpened | menhırşılamağan edimhırşılamağanem | senhırşılamağan edinghırşılamağaneng | olhırşılamağan edihırşılamağaned | bizhırşılamağan edikhırşılamağanek | sizhırşılamağan edigizhırşılamağanegiz | alahırşılamağan edilehırşılamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was sharpening | menhırşılay edimhırşılayem | senhırşılay edinghırşılayeng | olhırşılay edihırşılayed | bizhırşılay edikhırşılayek | sizhırşılay edigizhırşılayegiz | alahırşılay edilehırşılayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't sharpening | menhırşılamay edimhırşılamayem | senhırşılamay edinghırşılamayeng | olhırşılamay edihırşılamayed | bizhırşılamay edikhırşılamayek | sizhırşılamay edigizhırşılamayegiz | alahırşılamay edilehırşılamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to sharpen | menhırşılawçan edimhırşılawçanem | senhırşılawçan edinghırşılawçaneng | olhırşılawçan edihırşılawçaned | bizhırşılawçan edikhırşılawçanek | sizhırşılawçan edigizhırşılawçanegiz | alahırşılawçan edilehırşılawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to sharpen | menhırşılawçan tül edimhırşılawçan tül em | senhırşılawçan tül edinghırşılawçan tül eng | olhırşılawçan tül edihırşılawçan tül ed | bizhırşılawçan tül edikhırşılawçan tül ek | sizhırşılawçan tül edigizhırşılawçan tül egiz | alahırşılawçan tül edilehırşılawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had sharpened and remained so | olhırşılab edi | alahırşılab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't sharpened | olhırşılab tül edi | alahırşılab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of sharpening | menhırşılay tura edimhırşılay turaem | senhırşılay tura edinghırşılay turaeng | olhırşılay tura edihırşılay turaed | bizhırşılay tura edikhırşılay turaek | sizhırşılay tura edigizhırşılay turaegiz | alahırşılay tura edilehırşılay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of sharpening | menhırşılay turmay edimhırşılay turmayem | senhırşılay turmay edinghırşılay turmayeng | olhırşılay turmay edihırşılay turmayed | bizhırşılay turmay edikhırşılay turmayek | sizhırşılay turmay edigizhırşılay turmayegiz | alahırşılay turmay edilehırşılay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would sharpen | menhırşılar edimhırşılar em | senhırşılar edinghırşılar eng | olhırşılar edihırşılar ed | bizhırşılar edikhırşılar ek | sizhırşılar edigizhırşılar egiz | alahırşılar edilehırşılar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't sharpen | menhırşılamaz edimhırşılamaz em | senhırşılamaz edinghırşılamaz eng | olhırşılamaz edihırşılamaz ed | bizhırşılamaz edikhırşılamaz ek | sizhırşılamaz edigizhırşılamaz egiz | alahırşılamaz edilehırşılamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have sharpened | menhırşılarıq edimhırşılarıq em | senhırşılarıq edinghırşılarıq eng | olhırşılarıq edihırşılarıq ed | bizhırşılarıq edikhırşılarıq ek | sizhırşılarıq edigizhırşılarıq egiz | alahırşılarıq edilehırşılarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have sharpened | menhırşılarıq tül edimhırşılarıq tül em | senhırşılarıq tül edinghırşılarıq tül eng | olhırşılarıq tül edihırşılarıq tül ed | bizhırşılarıq tül edikhırşılarıq tül ek | sizhırşılarıq tül edigizhırşılarıq tül egiz | alahırşılarıq tül edilehırşılarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he sharpens | menhırşılasam | senhırşılasang | olhırşılasa | bizhırşılasaq | sizhırşılasağız | alahırşılasala |
| Conditionalif he doesn't sharpen | menhırşılamasam | senhırşılamasang | olhırşılamasa | bizhırşılamasaq | sizhırşılamasağız | alahırşılamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is sharpening | menhırşılay esem | senhırşılay eseng | olhırşılay ese | bizhırşılay esek | sizhırşılay esegiz | alahırşılay esele |
| Conditional, present realif he is not sharpening | menhırşılamay esem | senhırşılamay eseng | olhırşılamay ese | bizhırşılamay esek | sizhırşılamay esegiz | alahırşılamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he sharpened | menhırşılasam edihırşılasam ed | senhırşılasang edihırşılasang ed | olhırşılasa edihırşılasaed | bizhırşılasaq edihırşılasaq ed | sizhırşılasağız edihırşılasağız ed | alahırşılasala edihırşılasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't sharpen | menhırşılamasam edihırşılamasam ed | senhırşılamasang edihırşılamasang ed | olhırşılamasa edihırşılamasaed | bizhırşılamasaq edihırşılamasaq ed | sizhırşılamasağız edihırşılamasağız ed | alahırşılamasala edihırşılamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he sharpened | menhırşıladım esem | senhırşıladıng eseng | olhırşıladı ese | bizhırşıladıq esek | sizhırşıladığız esegiz | alahırşıladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't sharpen | menhırşılamadım esem | senhırşılamadıng eseng | olhırşılamadı ese | bizhırşılamadıq esek | sizhırşılamadığız esegiz | alahırşılamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did sharpen (indeed) | menhırşılağan esem | senhırşılağan eseng | olhırşılağan ese | bizhırşılağan esek | sizhırşılağan esegiz | alahırşılağan esele |
| Conditional, past realif he didn't sharpen (indeed) | menhırşılamağan esem | senhırşılamağan eseng | olhırşılamağan ese | bizhırşılamağan esek | sizhırşılamağan esegiz | alahırşılamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had sharpened | menhırşılağan bolsam | senhırşılağan bolsang | olhırşılağan bolsa | bizhırşılağan bolsaq | sizhırşılağan bolsağız | alahırşılağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't sharpened | menhırşılamağan bolsam | senhırşılamağan bolsang | olhırşılamağan bolsa | bizhırşılamağan bolsaq | sizhırşılamağan bolsağız | alahırşılamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had sharpened | menhırşılağan bolsam edihırşılağan bolsam ed | senhırşılağan bolsang edihırşılağan bolsang ed | olhırşılağan bolsa edihırşılağan bolsaed | bizhırşılağan bolsaq edihırşılağan bolsaq ed | sizhırşılağan bolsağız edihırşılağan bolsağız ed | alahırşılağan bolsala edihırşılağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't sharpened | menhırşılamağan bolsam edihırşılamağan bolsam ed | senhırşılamağan bolsang edihırşılamağan bolsang ed | olhırşılamağan bolsa edihırşılamağan bolsaed | bizhırşılamağan bolsaq edihırşılamağan bolsaq ed | sizhırşılamağan bolsağız edihırşılamağan bolsağız ed | alahırşılamağan bolsala edihırşılamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will sharpen | menhırşılar esem | senhırşılar eseng | olhırşılar ese | bizhırşılar esek | sizhırşılar esegiz | alahırşılar esele |
| Conditional, aoristif he won't sharpen | menhırşılamaz esem | senhırşılamaz eseng | olhırşılamaz ese | bizhırşılamaz esek | sizhırşılamaz esegiz | alahırşılamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to sharpen | menhırşılarıq esem | senhırşılarıq eseng | olhırşılarıq ese | bizhırşılarıq esek | sizhırşılarıq esegiz | alahırşılarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to sharpen | menhırşılarıq tül esem | senhırşılarıq tül eseng | olhırşılarıq tül ese | bizhırşılarıq tül esek | sizhırşılarıq tül esegiz | alahırşılarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to sharpen | menhırşılarıq bolsam | senhırşılarıq bolsang | olhırşılarıq bolsa | bizhırşılarıq bolsaq | sizhırşılarıq bolsağız | alahırşılarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to sharpen | menhırşılamazlıq bolsam | senhırşılamazlıq bolsang | olhırşılamazlıq bolsa | bizhırşılamazlıq bolsaq | sizhırşılamazlıq bolsağız | alahırşılamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso hırşıladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be sharpening | menhırşılay bolurma | senhırşılay bolursa | olhırşılay bolur | bizhırşılay bolurbuz | sizhırşılay bolursuz | alahırşılay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be sharpening | menhırşılamay bolurma | senhırşılamay bolursa | olhırşılamay bolur | bizhırşılamay bolurbuz | sizhırşılamay bolursuz | alahırşılamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of sharpening | menhırşılay tura bolurma | senhırşılay tura bolursa | olhırşılay tura bolur | bizhırşılay tura bolurbuz | sizhırşılay tura bolursuz | alahırşılay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not sharpening | menhırşılamay tura bolurma | senhırşılamay tura bolursa | olhırşılamay tura bolur | bizhırşılamay tura bolurbuz | sizhırşılamay tura bolursuz | alahırşılamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have sharpened | menhırşılağan bolurma | senhırşılağan bolursa | olhırşılağan bolur | bizhırşılağan bolurbuz | sizhırşılağan bolursuz | alahırşılağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have sharpened | menhırşılamağan bolurma | senhırşılamağan bolursa | olhırşılamağan bolur | bizhırşılamağan bolurbuz | sizhırşılamağan bolursuz | alahırşılamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to sharpen | menhırşılarıq bolurma | senhırşılarıq bolursa | olhırşılarıq bolur | bizhırşılarıq bolurbuz | sizhırşılarıq bolursuz | alahırşılarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to sharpen | menhırşılamazlıq bolurma | senhırşılamazlıq bolursa | olhırşılamazlıq bolur | bizhırşılamazlıq bolurbuz | sizhırşılamazlıq bolursuz | alahırşılamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it sharpen | menhırşılayım | senhırşıla! | olhırşılasın | bizhırşılayıq | sizhırşılağız! | alahırşılasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not sharpen | menhırşılamayım | senhırşılama! | olhırşılamasın | bizhırşılamayıq | sizhırşılamağız! | alahırşılamasınla |
| Commands & suggestionsshould he sharpen? | menhırşılayımmı? | olhırşılasınmı? | bizhırşılayıqmı? | alahırşılasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not sharpen? | menhırşılamayımmı? | olhırşılamasınmı? | bizhırşılamayıqmı? | alahırşılamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it sharpen | senhırşılaçı2 | olhırşılasınçı | sizhırşılaçığız | alahırşılasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not sharpen | senhırşılamaçı2 | olhırşılamasınçı | sizhırşılamaçığız | alahırşılamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you sharpen | senhırşılağınhırşılağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not sharpen | senhırşılamağınhırşılamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he sharpened | menhırşılağay edim hırşılağa edim | senhırşılağay eding hırşılağa eding | olhırşılağay edi hırşılağa edi | bizhırşılağay edik hırşılağa edik | sizhırşılağay edigiz hırşılağa edigiz | alahırşılağay edile hırşılağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not sharpen | menhırşılamağay edim hırşılamağa edim | senhırşılamağay eding hırşılamağa eding | olhırşılamağay edi hırşılamağa edi | bizhırşılamağay edik hırşılamağa edik | sizhırşılamağay edigiz hırşılamağa edigiz | alahırşılamağay edile hırşılamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to sharpen | menhırşılamağa qoyayımhırşılama qoyayım | senhırşılamağa qoy!hırşılama qoy! | olhırşılamağa qoysunhırşılama qoysun | bizhırşılamağa qoyayıqhırşılama qoyayıq | sizhırşılamağa qoyuğuz!hırşılama qoyuğuz! | alahırşılamağa qoysunlahırşılama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to sharpen | menhırşılamağa qoymayımhırşılama qoymayım | senhırşılamağa qoyma!hırşılama qoyma! | olhırşılamağa qoymasınhırşılama qoymasın | bizhırşılamağa qoymayıqhırşılama qoymayıq | sizhırşılamağa qoymağız!hırşılama qoymağız! | alahırşılamağa qoymasınlahırşılama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to sharpen? | menhırşılamağa qoyayımmı?hırşılama qoyayımmı? | olhırşılamağa qoysunmu?hırşılama qoysunmu? | bizhırşılamağa qoyayıqmı?hırşılama qoyayıqmı? | alahırşılamağa qoysunlamı?hırşılama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to sharpen? | menhırşılamağa qoymayımmı?hırşılama qoymayımmı? | olhırşılamağa qoymasınmı?hırşılama qoymasınmı? | bizhırşılamağa qoymayıqmı?hırşılama qoymayıqmı? | alahırşılamağa qoymasınlamı?hırşılama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to sharpen | menhırşılamağa qoyamahırşılama qoyama | senhırşılamağa qoyasahırşılama qoyasa | olhırşılamağa qoyadıhırşılama qoyadı | bizhırşılamağa qoyabızhırşılama qoyabız | sizhırşılamağa qoyasızhırşılama qoyasız | alahırşılamağa qoyadılahırşılama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to sharpen | menhırşılamağa qoymaymahırşılama qoymayma | senhırşılamağa qoymaysahırşılama qoymaysa | olhırşılamağa qoymaydıhırşılama qoymaydı | bizhırşılamağa qoymaybızhırşılama qoymaybız | sizhırşılamağa qoymaysızhırşılama qoymaysız | alahırşılamağa qoymaydılahırşılama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to sharpen? | menhırşılamağa qoyamıma?hırşılama qoyamıma? | senhırşılamağa qoyamısa?hırşılama qoyamısa? | olhırşılamağa qoyamıdı?hırşılama qoyamıdı? | bizhırşılamağa qoyamıbız?hırşılama qoyamıbız? | sizhırşılamağa qoyamısız?hırşılama qoyamısız? | alahırşılamağa qoyamıdıla?hırşılama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to sharpen? | menhırşılamağa qoymaymıma?hırşılama qoymaymıma? | senhırşılamağa qoymaymısa?hırşılama qoymaymısa? | olhırşılamağa qoymaymıdı?hırşılama qoymaymıdı? | bizhırşılamağa qoymaymıbız?hırşılama qoymaymıbız? | sizhırşılamağa qoymaymısız?hırşılama qoymaymısız? | alahırşılamağa qoymaymıdıla?hırşılama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to sharpen | menhırşılamağa qoydumhırşılama qoydum | senhırşılamağa qoydunghırşılama qoydung | olhırşılamağa qoyduhırşılama qoydu | bizhırşılamağa qoyduqhırşılama qoyduq | sizhırşılamağa qoyduğuzhırşılama qoyduğuz | alahırşılamağa qoydulahırşılama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to sharpen | menhırşılamağa qoymadımhırşılama qoymadım | senhırşılamağa qoymadınghırşılama qoymadıng | olhırşılamağa qoymadıhırşılama qoymadı | bizhırşılamağa qoymadıqhırşılama qoymadıq | sizhırşılamağa qoymadığızhırşılama qoymadığız | alahırşılamağa qoymadılahırşılama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to sharpen? | menhırşılamağa qoydummu?hırşılama qoydummu? | senhırşılamağa qoydungmu?hırşılama qoydungmu? | olhırşılamağa qoydumu?hırşılama qoydumu? | bizhırşılamağa qoyduqmu?hırşılama qoyduqmu? | sizhırşılamağa qoyduğuzmu?hırşılama qoyduğuzmu? | alahırşılamağa qoydulamı?hırşılama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to sharpen? | menhırşılamağa qoymadımmı?hırşılama qoymadımmı? | senhırşılamağa qoymadıngmı?hırşılama qoymadıngmı? | olhırşılamağa qoymadımı?hırşılama qoymadımı? | bizhırşılamağa qoymadıqmı?hırşılama qoymadıqmı? | sizhırşılamağa qoymadığızmı?hırşılama qoymadığızmı? | alahırşılamağa qoymadılamı?hırşılama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can sharpen | menhırşılayalama | senhırşılayalasa | olhırşılayaladı | bizhırşılayalabız | sizhırşılayalasız | alahırşılayaladıla |
| Ability — presenthe can't sharpen | menhırşılayalmayma | senhırşılayalmaysa | olhırşılayalmaydı | bizhırşılayalmaybız | sizhırşılayalmaysız | alahırşılayalmaydıla |
| Ability — presentcan he sharpen? | menhırşılayalamıma? hırşılayalamamı? | senhırşılayalamısa? | olhırşılayalamıdı? | bizhırşılayalamıbız? hırşılayalabızmı? | sizhırşılayalamısız? | alahırşılayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he sharpen? | menhırşılayalmaymıma? hırşılayalmaymamı? | senhırşılayalmaymısa? | olhırşılayalmaymıdı? | bizhırşılayalmaymıbız? hırşılayalmaybızmı? | sizhırşılayalmaymısız? | alahırşılayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can sharpen | menhırşılayalsam | senhırşılayalsang | olhırşılayalsa | bizhırşılayalsaq | sizhırşılayalsağız | alahırşılayalsala |
| Ability — if I can…if he can't sharpen | menhırşılayalmasam | senhırşılayalmasang | olhırşılayalmasa | bizhırşılayalmasaq | sizhırşılayalmasağız | alahırşılayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to sharpen | menhırşılayaldım | senhırşılayaldıng | olhırşılayaldı | bizhırşılayaldıq | sizhırşılayaldığız | alahırşılayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not sharpen | menhırşılayalmadım | senhırşılayalmadıng | olhırşılayalmadı | bizhırşılayalmadıq | sizhırşılayalmadığız | alahırşılayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to sharpen? | menhırşılayaldımmı? | senhırşılayaldıngmı? | olhırşılayaldımı? | bizhırşılayaldıqmı? | sizhırşılayaldığızmı? | alahırşılayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he sharpen? | menhırşılayalmadımmı? | senhırşılayalmadıngmı? | olhırşılayalmadımı? | bizhırşılayalmadıqmı? | sizhırşılayalmadığızmı? | alahırşılayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to sharpen | menhırşılayalğanma | senhırşılayalğansa | olhırşılayalğandı | bizhırşılayalğanbız | sizhırşılayalğansız | alahırşılayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to sharpen | menhırşılayalmağanma | senhırşılayalmağansa | olhırşılayalmağandı | bizhırşılayalmağanbız | sizhırşılayalmağansız | alahırşılayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to sharpen? | menhırşılayalğanmıma? hırşılayalğanmamı? | senhırşılayalğanmısa? | olhırşılayalğanmıdı? | bizhırşılayalğanmıbız? hırşılayalğanbızmı? | sizhırşılayalğanmısız? | alahırşılayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to sharpen? | menhırşılayalmağanmıma? hırşılayalmağanmamı? | senhırşılayalmağanmısa? | olhırşılayalmağanmıdı? | bizhırşılayalmağanmıbız? hırşılayalmağanbızmı? | sizhırşılayalmağanmısız? | alahırşılayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to sharpen | menhırşılayalğan edimhırşılayalğanem | senhırşılayalğan edinghırşılayalğaneng | olhırşılayalğan edihırşılayalğaned | bizhırşılayalğan edikhırşılayalğanek | sizhırşılayalğan edigizhırşılayalğanegiz | alahırşılayalğan edilehırşılayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to sharpen | menhırşılayalmağan edimhırşılayalmağanem | senhırşılayalmağan edinghırşılayalmağaneng | olhırşılayalmağan edihırşılayalmağaned | bizhırşılayalmağan edikhırşılayalmağanek | sizhırşılayalmağan edigizhırşılayalmağanegiz | alahırşılayalmağan edilehırşılayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could sharpen | menhırşılayala edimhırşılayalaem | senhırşılayala edinghırşılayalaeng | olhırşılayala edihırşılayalaed | bizhırşılayala edikhırşılayalaek | sizhırşılayala edigizhırşılayalaegiz | alahırşılayala edilehırşılayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not sharpen | menhırşılayalmay edimhırşılayalmayem | senhırşılayalmay edinghırşılayalmayeng | olhırşılayalmay edihırşılayalmayed | bizhırşılayalmay edikhırşılayalmayek | sizhırşılayalmay edigizhırşılayalmayegiz | alahırşılayalmay edilehırşılayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to sharpen | menhırşılayalırma | senhırşılayalırsa | olhırşılayalır | bizhırşılayalırbız | sizhırşılayalırsız | alahırşılayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to sharpen | menhırşılayalmazma | senhırşılayalmazsa | olhırşılayalmaz | bizhırşılayalmazbız | sizhırşılayalmazsız | alahırşılayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to sharpen? | menhırşılayalırmıma? hırşılayalırmamı? | senhırşılayalırmısa? | olhırşılayalırmı? | bizhırşılayalırmıbız? hırşılayalırbızmı? | sizhırşılayalırmısız? | alahırşılayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to sharpen? | menhırşılayalmazmıma? hırşılayalmazmamı? | senhırşılayalmazmısa? | olhırşılayalmazmı? | bizhırşılayalmazmıbız? hırşılayalmazbızmı? | sizhırşılayalmazmısız? | alahırşılayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to sharpen | menhırşılayallıqma | senhırşılayallıqsa | olhırşılayallıqdı | bizhırşılayallıqbız | sizhırşılayallıqsız | alahırşılayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to sharpen | menhırşılayallıq tülme | senhırşılayallıq tülse | olhırşılayallıq tüldü | bizhırşılayallıq tülbüz | sizhırşılayallıq tülsüz | alahırşılayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to sharpen? | menhırşılayallıqmıma? hırşılayallıqmamı? | senhırşılayallıqmısa? | olhırşılayallıqmıdı? | bizhırşılayallıqmıbız? hırşılayallıqbızmı? | sizhırşılayallıqmısız? | alahırşılayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to sharpen? | menhırşılayallıq tülmüme? | senhırşılayallıq tülmüse? | olhırşılayallıq tülmüdü? | bizhırşılayallıq tülmübüz? | sizhırşılayallıq tülmüsüz? | alahırşılayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to sharpen | menhırşılayalır edimhırşılayalır em | senhırşılayalır edinghırşılayalır eng | olhırşılayalır edihırşılayalır ed | bizhırşılayalır edikhırşılayalır ek | sizhırşılayalır edigizhırşılayalır egiz | alahırşılayalır edilehırşılayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to sharpen | menhırşılayalmaz edimhırşılayalmaz em | senhırşılayalmaz edinghırşılayalmaz eng | olhırşılayalmaz edihırşılayalmaz ed | bizhırşılayalmaz edikhırşılayalmaz ek | sizhırşılayalmaz edigizhırşılayalmaz egiz | alahırşılayalmaz edilehırşılayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to sharpen | senhırşılayalğınhırşılayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to sharpen | senhırşılayalmağınhırşılayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be sharpening | menhırşılay bolmazma | senhırşılay bolmazsa | olhırşılay bolmaz | bizhırşılay bolmazbız | sizhırşılay bolmazsız | alahırşılay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be sharpening (emphatic) | menhırşılamay bolmazma | senhırşılamay bolmazsa | olhırşılamay bolmaz | bizhırşılamay bolmazbız | sizhırşılamay bolmazsız | alahırşılamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of sharpening | menhırşılay tura bolmazma | senhırşılay tura bolmazsa | olhırşılay tura bolmaz | bizhırşılay tura bolmazbız | sizhırşılay tura bolmazsız | alahırşılay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not sharpening (emphatic) | menhırşılamay tura bolmazma | senhırşılamay tura bolmazsa | olhırşılamay tura bolmaz | bizhırşılamay tura bolmazbız | sizhırşılamay tura bolmazsız | alahırşılamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not sharpening | menhırşılamay turama | senhırşılamay turasa | olhırşılamay turadı | bizhırşılamay turabız | sizhırşılamay turasız | alahırşılamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not sharpening | menhırşılamay turmayma | senhırşılamay turmaysa | olhırşılamay turmaydı | bizhırşılamay turmaybız | sizhırşılamay turmaysız | alahırşılamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not sharpening? | menhırşılamay turmaymıma | senhırşılamay turmaymısa | olhırşılamay turmaymıdı | bizhırşılamay turmaymıbız | sizhırşılamay turmaymısız | alahırşılamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have sharpened | menhırşılağan bolmazma | senhırşılağan bolmazsa | olhırşılağan bolmaz | bizhırşılağan bolmazbız | sizhırşılağan bolmazsız | alahırşılağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have sharpened (emphatic) | menhırşılamağan bolmazma | senhırşılamağan bolmazsa | olhırşılamağan bolmaz | bizhırşılamağan bolmazbız | sizhırşılamağan bolmazsız | alahırşılamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had sharpened | menhırşılağan bolmasam | senhırşılağan bolmasang | olhırşılağan bolmasa | bizhırşılağan bolmasaq | sizhırşılağan bolmasağız | alahırşılağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't sharpened | menhırşılamağan bolmasam | senhırşılamağan bolmasang | olhırşılamağan bolmasa | bizhırşılamağan bolmasaq | sizhırşılamağan bolmasağız | alahırşılamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to sharpen | menhırşılarıq bolmazma | senhırşılarıq bolmazsa | olhırşılarıq bolmaz | bizhırşılarıq bolmazbız | sizhırşılarıq bolmazsız | alahırşılarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to sharpen (emphatic) | menhırşılamazlıq bolmazma | senhırşılamazlıq bolmazsa | olhırşılamazlıq bolmaz | bizhırşılamazlıq bolmazbız | sizhırşılamazlıq bolmazsız | alahırşılamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to sharpen | menhırşılarıq bolmasam | senhırşılarıq bolmasang | olhırşılarıq bolmasa | bizhırşılarıq bolmasaq | sizhırşılarıq bolmasağız | alahırşılarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to sharpen | menhırşılamazlıq bolmasam | senhırşılamazlıq bolmasang | olhırşılamazlıq bolmasa | bizhırşılamazlıq bolmasaq | sizhırşılamazlıq bolmasağız | alahırşılamazlıq bolmasala |