hazır
/xazɯr/ · plural hazırla
1. ready, prepared, fully equipped, available
- jolğa hazır — ready for the road
- aş hazır — the food is ready
- aşhı işge hazır — ready for a noble deed
2. promptly, immediately, without delay
- hazır juwab — a prompt answer
- hazır saldıla — they set it down promptly
- hazır etib — doing it promptly
3. cartridge case, gun-cartridge pouch (of a Caucasian coat)
- altın hazırla — golden cartridge cases
- hazırnı tolturdu — he filled the cartridge case
- eki hazırı bar edi — he had two cartridge cases
As an adjective
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are ready | menhazırma | senhazırsa | olhazırdı | bizhazırbız | sizhazırsız | alahazırdıla |
| comparative — moream/is/are readier | menhazırıraqma | senhazırıraqsa | olhazırıraqdı | bizhazırıraqbız | sizhazırıraqsız | alahazırıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very ready | menbek hazırma | senbek hazırsa | olbek hazırdı | bizbek hazırbız | sizbek hazırsız | alabek hazırdıla |
| superlative — mostam/is/are the readiest | menem hazırma | senem hazırsa | olem hazırdı | bizem hazırbız | sizem hazırsız | alaem hazırdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden hazırdı — "compared to me, he is ready."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are ready | menikimeniki hazırdı | senikiseniki hazırdı | anıqıanıqı hazırdı | biznikibizniki hazırdı | siznikisizniki hazırdı | alanıqıalanıqı hazırdı |
| comparative — moreis / are readier | menikimeniki hazırıraqdı | senikiseniki hazırıraqdı | anıqıanıqı hazırıraqdı | biznikibizniki hazırıraqdı | siznikisizniki hazırıraqdı | alanıqıalanıqı hazırıraqdı |
| intensifier — veryis / are very ready | menikimeniki bek hazırdı | senikiseniki bek hazırdı | anıqıanıqı bek hazırdı | biznikibizniki bek hazırdı | siznikisizniki bek hazırdı | alanıqıalanıqı bek hazırdı |
| superlative — mostis / are the readiest | menikimeniki em hazırdı | senikiseniki em hazırdı | anıqıanıqı em hazırdı | biznikibizniki em hazırdı | siznikisizniki em hazırdı | alanıqıalanıqı em hazırdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are ready | menikilemenikile hazırdıla | senikilesenikile hazırdıla | anıqılaanıqıla hazırdıla | biznikilebiznikile hazırdıla | siznikilesiznikile hazırdıla | alanıqılaalanıqıla hazırdıla |
| comparative — moreis / are readier | menikilemenikile hazırıraqdıla | senikilesenikile hazırıraqdıla | anıqılaanıqıla hazırıraqdıla | biznikilebiznikile hazırıraqdıla | siznikilesiznikile hazırıraqdıla | alanıqılaalanıqıla hazırıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very ready | menikilemenikile bek hazırdıla | senikilesenikile bek hazırdıla | anıqılaanıqıla bek hazırdıla | biznikilebiznikile bek hazırdıla | siznikilesiznikile bek hazırdıla | alanıqılaalanıqıla bek hazırdıla |
| superlative — mostis / are the readiest | menikilemenikile em hazırdıla | senikilesenikile em hazırdıla | anıqılaanıqıla em hazırdıla | biznikilebiznikile em hazırdıla | siznikilesiznikile em hazırdıla | alanıqılaalanıqıla em hazırdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu hazırdı, bıla hazırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe cartridge case | —hazır | menihazırım | senihazırıng | anıhazırı | biznihazırıbız | siznihazırığız | alanıhazırları |
| Genitivethe cartridge case's | —hazırnı | menihazırımı | senihazırıngı | anıhazırını | biznihazırıbıznı | siznihazırığıznı | alanıhazırlarını |
| Accusativethe cartridge case (as the object) | —hazırnı | menihazırımı | senihazırıngı | anıhazırın | biznihazırıbıznı | siznihazırığıznı | alanıhazırların |
| Dativeto the cartridge case | —hazırğa | menihazırıma | senihazırınga | anıhazırına | biznihazırıbızğa | siznihazırığızğa | alanıhazırlarına |
| Locativeat / in the cartridge case | —hazırda | menihazırımda | senihazırıngda | anıhazırında | biznihazırıbızda | siznihazırığızda | alanıhazırlarında |
| Ablativefrom the cartridge case | —hazırdan | menihazırımdan | senihazırıngdan | anıhazırından | biznihazırıbızdan | siznihazırığızdan | alanıhazırlarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe cartridge cases | —hazırla | menihazırlarım | senihazırlarıng | anıhazırları | biznihazırlarıbız | siznihazırlarığız | alanıhazırları |
| Genitivethe cartridge cases' | —hazırlanı | menihazırlarımı | senihazırlarıngı | anıhazırlarını | biznihazırlarıbıznı | siznihazırlarığıznı | alanıhazırlarını |
| Accusativethe cartridge cases (as the object) | —hazırlanı | menihazırlarımı | senihazırlarıngı | anıhazırların | biznihazırlarıbıznı | siznihazırlarığıznı | alanıhazırların |
| Dativeto the cartridge cases | —hazırlağa | menihazırlarıma | senihazırlarınga | anıhazırlarına | biznihazırlarıbızğa | siznihazırlarığızğa | alanıhazırlarına |
| Locativeat / in the cartridge cases | —hazırlada | menihazırlarımda | senihazırlarıngda | anıhazırlarında | biznihazırlarıbızda | siznihazırlarığızda | alanıhazırlarında |
| Ablativefrom the cartridge cases | —hazırladan | menihazırlarımdan | senihazırlarıngdan | anıhazırlarından | biznihazırlarıbızdan | siznihazırlarığızdan | alanıhazırlarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: hazırları can mean "his / her cartridge cases", "their cartridge case", or "their cartridge cases" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.